![\"John](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2017\/03\/alj-dr-john-lienhard-jwafs-mit-229x300.jpg\")
<\/p>\nyazan Dr. John H. Lienhard V, PhD, PE \u2013 Direkt\u00f6r, Massachusetts Institute of Technology\u2019deki (MIT) Abdul Latif Jameel D\u00fcnya Su ve G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Laboratuvar\u0131<\/p>\n
\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki 80 y\u0131l boyunca d\u00fcnya n\u00fcfusunun g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir h\u0131zda artaca\u011f\u0131 tahmin edilmektedir.\u00a0Birle\u015fmi\u015f Milletler k\u00fcresel n\u00fcfusun 2030 y\u0131l\u0131na kadar 8,5 milyara ula\u015faca\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmektedir \u2013 2015 y\u0131l\u0131ndan itibaren yaln\u0131z 15 y\u0131lda 1,2 milyarl\u0131k bir art\u0131\u015f.\u00a0Tahminler, 2050 y\u0131l\u0131nda 9,7 milyar ve sonra 2100 y\u0131l\u0131nda 11,2 milyar n\u00fcfus \u00f6ng\u00f6rmektedir[1].<\/p>\n
Bu say\u0131lar \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fcd\u00fcr: yaln\u0131zca n\u00fcfus art\u0131\u015f h\u0131z\u0131 y\u00fcz\u00fcnden de\u011fil ama ayn\u0131 zamanda bu art\u0131\u015f\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyada, g\u0131da ve su ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak amac\u0131 ile mevcut n\u00fcfusun zaten m\u00fccadele halinde bulundu\u011fu b\u00f6lgelerde yer almas\u0131 beklendi\u011fi i\u00e7in.\u00a0Arazi kullan\u0131m\u0131ndaki k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fiklikler ve \u00e7evre \u00fczerindeki etki dahil olmak \u00fczere gezegenimizin \u00fczerindeki ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bask\u0131lar g\u0131da ve su g\u00fcvenli\u011fi g\u00fc\u00e7l\u00fcklerini yaln\u0131zca artt\u0131rmaktad\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc bunlar birbirine \u00e7ok yak\u0131n \u015fekilde ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Temiz suya eri\u015fim sa\u011flamak zaten t\u00fcm d\u00fcnyadaki h\u00fck\u00fcmetlerin \u00f6n\u00fcnde duran en \u00f6nemli g\u00fc\u00e7l\u00fcklerden birisidir.\u00a0D\u00fcnyan\u0131n y\u00fczde 70\u2019i su ile kapl\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen bunun yaln\u0131z y\u00fczde 0,007\u2019si [[R1] be\u015feri t\u00fcketim i\u00e7in kullan\u0131labilir tatl\u0131 su olarak haz\u0131r durumdad\u0131r[2].\u00a0D\u00fcnyan\u0131n \u015fimdiki n\u00fcfusunun yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 20\u2019si suyun k\u0131t oldu\u011fu b\u00f6lgelerde ya\u015famaktad\u0131r[3].\u00a0Zaten s\u0131n\u0131rl\u0131 olan kaynaklar \u00fczerindeki artan bask\u0131lar 500 milyon ki\u015finin daha bu duruma yakla\u015fmakta oldu\u011fu anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n
Endi\u015fe verici \u015fekilde g\u00f6r\u00fcn\u00fcm daha da k\u00f6t\u00fcle\u015febilir.\u00a0D\u00fcnya n\u00fcfusunun yakla\u015f\u0131k d\u00f6rtte biri uygun do\u011fal su kaynaklar\u0131na sahip \u00fclkelerde ya\u015famaktad\u0131r ama nehirlerdeki ve akiferlerdeki suyu safla\u015ft\u0131rmak ve da\u011f\u0131tmak i\u00e7in gereken altyap\u0131ya sahip de\u011fildir.<\/p>\n
Bu \u00fclkelerdeki n\u00fcfus artt\u0131k\u00e7a su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve ekonomik su yetersizli\u011finin birle\u015fik etkilerinin sonucu olarak, 2025 y\u0131l\u0131na gelindi\u011fi zaman, d\u00fcnyan\u0131n \u00fc\u00e7te ikisi \u2018su stresi\u2019 ko\u015fullar\u0131 alt\u0131nda ya\u015fayacak olabilecektir.[4]<\/p>\n
Bunun yan\u0131 s\u0131ra, D\u00fcnya Bankas\u0131 verilerine[5] g\u00f6re, d\u00fcnyan\u0131n en duyarl\u0131 b\u00f6lgelerinin \u00e7o\u011funda iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin suyun elde edilebilirli\u011fi ve \u00fcr\u00fcn verimi \u00fczerinde \u00f6nemli etkilerde bulunaca\u011f\u0131 2050 y\u0131l\u0131na gelindi\u011fi zaman en az y\u00fczde 50 daha fazla g\u0131da \u00fcretimi gerekecektir.<\/p>\n
A\u00e7\u0131kt\u0131r ki mevcut durum s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir de\u011fildir.<\/p>\n
\u015eunu anlamak zor de\u011fildir ki Orta Do\u011fu, Kuzey Afrika ve T\u00fcrkiye (MENAT) b\u00f6lgesi \u2013 zaten d\u00fcnyan\u0131n en kurak b\u00f6lgesidir ve d\u00fcnyada suyun en k\u0131t oldu\u011fu 12 \u00fclke burada bulunmaktad\u0131r \u2013 yakla\u015fan herhangi bir g\u0131da ve su krizinin \u00f6n saflar\u0131nda bulunabilir.\u00a0B\u00f6yle bir senaryo muhtemelen derin sosyal ve ekonomik etkilere yol a\u00e7acakt\u0131r.<\/p>\n
D\u00fcnya Bankas\u0131 su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 30 y\u0131l boyunca g\u00f6\u00e7, muhtemel \u00e7at\u0131\u015fma ve g\u0131da fiyatlar\u0131n\u0131n y\u00fckselmesi i\u00e7in temel itici g\u00fc\u00e7lerden birisi olabilece\u011fine inanmaktad\u0131r.<\/p>\n
D\u00fcnya Bankas\u0131 de\u011fi\u015fken g\u0131da fiyatlar\u0131n\u0131n zaten \u201cyeni normal\u201d oldu\u011funu belirtmektedir ve onun tahminine g\u00f6re y\u00fcksek g\u0131da fiyatlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden yoksul aileler \u201c\u00e7ocuklar\u0131n\u0131 okuldan almakta ve daha ucuz, daha az besleyici olan g\u0131dalar yemektedir.\u00a0Bu durum milyonlarca gen\u00e7 insan\u0131n sosyal, fiziksel ve ak\u0131lsal sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde \u00f6m\u00fcr boyu s\u00fcrecek a\u011f\u0131r etkilerde bulunabilir.\u201d[6]<\/p>\n
\u00d6te yandan su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 insanlar\u0131n istihdam beklentileri \u00fczerinde do\u011frudan bir etkiye sahiptir.\u00a0Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019in tahminlerine g\u00f6re d\u00fcnyan\u0131n aktif i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 80\u2019i ya yo\u011fun \u015fekilde suya ba\u011f\u0131ml\u0131 olan i\u015flerde (tar\u0131m, ormanc\u0131l\u0131k, i\u00e7 su bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131, g\u0131da ve enerji \u00fcretimi gibi) veya orta d\u00fczeyde suya ba\u011f\u0131ml\u0131 olan i\u015flerde (in\u015faat, rekreasyon, nakliye ve imalat gibi) \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.[7]<\/p>\n
Arap b\u00f6lgesi bak\u0131m\u0131ndan ise su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 k\u0131rsal b\u00f6lgelerde \u00f6zellikle belirgin bir etkiye sahiptir ve buralarda taban suyu kaynaklar\u0131n\u0131n t\u00fckenmesi gelir d\u00fczeylerinin d\u00fc\u015fmesini artt\u0131ran bir etkendir.\u00a0\u0130\u015f yaratma ve b\u00f6lgenin k\u0131rsal b\u00f6lgelerinde tutulma bak\u0131m\u0131ndan do\u011frudan etkide bulunan etkenler aras\u0131nda tar\u0131msal \u00fcretkenli\u011fin k\u00f6t\u00fc olmas\u0131n\u0131n ve sulama verimlili\u011fi d\u00fczeylerinin d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n da bulundu\u011fu belirtilmi\u015ftir.[8]<\/p>\n
Su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi y\u00fcz\u00fcnden ortaya \u00e7\u0131kan sorunlar\u0131n acil durumunun ve \u00f6l\u00e7e\u011finin kamuoyunun dikkatini tam olarak \u00e7ekmi\u015f oldu\u011fu tart\u0131\u015f\u0131labilir.\u00a0Bu konular\u0131n ikisi de \u00f6rne\u011fin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine benzer \u015fekilde ana konular aras\u0131na girmi\u015f de\u011fildir.\u00a0D\u00fcnya n\u00fcfusunun \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc i\u00e7in bu konular yeteri kadar dikkat \u00e7ekmemektedir.\u00a0Ama bunlar ihmal edilebilecek sorunlar de\u011fildir.<\/p>\n
Bu sorunlar\u0131 ele almak i\u00e7in giri\u015fimler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0Ama bunlar\u0131n sonucu olarak yo\u011fun \u015fekilde enerji kullanan tuzdan ar\u0131nd\u0131rma tesisleri kurulmu\u015ftur.\u00a0B\u00f6ylece \u00fclke art\u0131k kendi tatl\u0131 su kaynaklar\u0131n\u0131 t\u00fcketmek yerine su kayna\u011f\u0131 temin etmek \u00fczere daha y\u00fcksek d\u00fczeyde fosil yak\u0131tlar t\u00fcketmektedir \u2013 bunun uzun vadeli bir yan\u0131t olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.\u00a0<\/p>\n
Bu acil sorunlar\u0131 ele almak i\u00e7in tamamen farkl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m gerekmektedir; birinci s\u0131n\u0131f ara\u015ft\u0131rma ve yenilik\u00e7ilik ile k\u00fcresel yat\u0131r\u0131m\u0131 ve uygulamay\u0131 birle\u015ftiren bir yakla\u015f\u0131m.<\/p>\n
Mohammed Jameel 2014 y\u0131l\u0131nda Birle\u015fik Devletler\u2019de Massachusetts Institute of Technology\u2019de (MIT) b\u00fcy\u00fck bir ba\u011f\u0131\u015f yaparak Abdul Latif Jameel D\u00fcnya Su ve G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Laboratuvar\u0131n\u0131 (J-WAFS) kurdu ve 2015 y\u0131l\u0131nda Jameel Toplulu\u011fu (tan\u0131nm\u0131\u015f Suudi \u015firketi Abdul Latif Jameel\u2019in s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir sosyal giri\u015fim kolu) J-WAFS \u00c7\u00f6z\u00fcmler Program\u0131n\u0131 ba\u015flatmak \u00fczere ba\u015fka bir b\u00fcy\u00fck ba\u011f\u0131\u015fta bulundu.<\/p>\n
J-WAFS su kayna\u011f\u0131 ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi sorunlar\u0131n\u0131 ele almak \u00fczere gelecek ku\u015fak teknolojileri ara\u015ft\u0131rmak, geli\u015ftirmek ve ticari duruma getirmek amac\u0131 ile d\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen baz\u0131 uzmanlar\u0131n\u0131n ve mucitlerinin bilgisinden ve deneyiminden yararlanmaktad\u0131r.<\/p>\n
J-WAFS yaln\u0131zca sosyal sorun belirtilerini hafifletmek yerine bunlar\u0131 kayna\u011f\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeye \u00e7al\u0131\u015farak \u201ctopluluklar\u0131n kendilerine yard\u0131m etmesine yard\u0131mc\u0131 olun\u201d \u015feklindeki olduk\u00e7a \u00f6zg\u00fcn Jameel Toplulu\u011fu vizyonuna uygun hareket etmektedir.\u00a0J-WAFS, kendisi de tan\u0131nm\u0131\u015f bir MIT mezunu olan Mohammed Jameel\u2019in deste\u011fini almaktan onur duymaktad\u0131r.\u00a0Laboratuvar onun vizyonu ve deste\u011fi sayesinde m\u00fchendislik, fen, kent planlamas\u0131, y\u00f6netim ve sosyal bilimler dahil olmak \u00fczere bir dizi disiplinden \u00f6\u011fretim \u00fcyelerini ve \u00f6\u011frencileri bir araya getirebilmektedir.\u00a0Laboratuvar yeni teknolojilerin giri\u015fim sermayesi \u00e7ekecekleri ve yeni \u015firketlerin etmelerini olu\u015fturacaklar\u0131 noktaya kadar geli\u015ftirilmesi amac\u0131 ile \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri, doktora sonras\u0131 \u00f6\u011frenim ve \u00f6\u011frenciler i\u00e7in fon sa\u011flamaktad\u0131r.\u00a0Laboratuvar uluslararas\u0131 ortakl\u0131klar da kurmaya \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r.<\/p>\n
J-WAFS su ve g\u0131da kayna\u011f\u0131 sorunlar\u0131 \u00fczerinde \u00f6nemli bir etkide bulunma potansiyeline sahip olan yenilik\u00e7i ara\u015ft\u0131rma projeleri i\u00e7in iki y\u0131la kadar her y\u0131l i\u00e7in 100.000 ABD$’l\u0131k tohum hibeleri yapmaktad\u0131r.\u00a0Kirlenmi\u015f su i\u00e7in elektro-kimyasal ay\u0131rma i\u015flemlerinden at\u0131klar\u0131 g\u0131daya \u00e7evirmek i\u00e7in mantar mayalar\u0131na kadar de\u011fi\u015fen konularda sorunlar\u0131 ele alan on yedi proje halen aktif durumdad\u0131r.<\/p>\n
Jameel Toplulu\u011funun 2015 y\u0131l\u0131nda ilave deste\u011fi ile J-WAFS \u00c7\u00f6z\u00fcmler program\u0131n\u0131n ba\u015flat\u0131lmas\u0131 sayesinde J-WAFS\u2019\u0131n eri\u015fimi daha da geni\u015fledi.\u00a0MIT Teknolojik Yenilik\u00e7ilik i\u00e7in Deshpande Merkezi ile ortakl\u0131k halinde y\u00f6netilen J-WAFS \u00c7\u00f6z\u00fcmler program\u0131, umut vaat eden fikirleri yenilik\u00e7i \u00fcr\u00fcnlere ve modern yeni \u015firketlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7\u0131c\u0131 teknolojilerin ticari duruma getirilmesinde MIT \u00f6\u011fretim \u00fcyelerine ve \u00f6\u011frencilerine yard\u0131mc\u0131 olmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r.\u00a0<\/p>\n
J-WAFS \u00c7\u00f6z\u00fcmleri, d\u00fcnyan\u0131n su ve g\u0131da sistemlerinin \u00fcretkenli\u011finin, eri\u015filebilirli\u011finin ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011finin geli\u015ftirilmesine yard\u0131mc\u0131 olmak amac\u0131 ile su ve g\u0131da teknolojilerini MIT\u2019teki laboratuvarlardan ticari d\u00fcnyaya ta\u015f\u0131ma misyonuna sahiptir.<\/p>\n
J-WAFS \u00c7\u00f6z\u00fcmleri, temel g\u0131da ve su sorunlar\u0131n\u0131 ele alabilecek teknolojilere odaklanarak yar\u0131\u015fmac\u0131 bir ba\u015fvuru s\u00fcreci vas\u0131tas\u0131 ile MIT ekiplerine y\u0131ll\u0131k hibeler vermektedir.\u00a0G\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar alt\u0131 projeye fon sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r ve yeni bir \u015firket kurulmu\u015f durumdad\u0131r.\u00a0K\u0131rsal Hindistan i\u00e7in ucuz su filtrelerinden et i\u00e7indeki bakteriyel kirleticileri alg\u0131layabilen sens\u00f6rlere kadar de\u011fi\u015fen teknolojiler geli\u015ftiren bu projeler t\u00fcm d\u00fcnyada hayatlar\u0131 iyile\u015ftirmeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n
A\u015fa\u011f\u0131daki paragraflarda bu giri\u015fimlerin baz\u0131lar\u0131ndan yaln\u0131zca k\u00fc\u00e7\u00fck bir gruba bakaca\u011f\u0131z.<\/p>\n
J-WAFS \u00c7\u00f6z\u00fcmleri taraf\u0131ndan fon sa\u011flanan ara\u015ft\u0131rma projeleri ve geli\u015ftirmeler \u00e7ok \u00e7e\u015fitlidir ama her birisi ortak bir hedef i\u00e7in katk\u0131 yapmay\u0131 ama\u00e7lar.<\/p>\n
\u00d6rne\u011fin G\u00fc\u00e7 M\u00fchendisli\u011finde Carl Richard Soderberg Profes\u00f6r\u00fc ve MIT Makine M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc ba\u015fkan\u0131 olan Gang Chen y\u00f6netimindeki bir ekip da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f bir \u00f6l\u00e7ekte tuzdan ar\u0131nd\u0131rma i\u00e7in ekonomik bir teknoloji geli\u015ftirmeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r.[9]<\/p>\n
D\u00fcnyadaki tatl\u0131 su rezervleri t\u00fckendik\u00e7e baz\u0131 b\u00f6lgeler su kaynaklar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in gittik\u00e7e daha \u00e7ok \u015fekilde tuzdan ar\u0131nd\u0131rma i\u015flemine yaslanmaktad\u0131r.\u00a0Ama geleneksel tuzdan ar\u0131nd\u0131rma i\u015flemi hem pahal\u0131d\u0131r hem yo\u011fun \u015fekilde enerji kullan\u0131r.\u00a0Bu nedenle, tuzdan ar\u0131nd\u0131rma i\u015flemini ger\u00e7ekle\u015ftirmenin temiz ve verimli bir yolunun bulunmas\u0131 muazzam bir \u00e7evresel ve ticari \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r ve Gang Chen\u2019in bulu\u015fu \u00f6nemli bir umut vermektedir.<\/p>\n
Bu ekip, denizlerin ve g\u00f6llerin y\u00fczeylerinde y\u00fczerek k\u0131y\u0131da tatl\u0131 su \u00fcretebilecek olan \u00f6zel bir branda yap\u0131s\u0131 (Dalga boyu se\u00e7ici olan, Is\u0131l yal\u0131t\u0131m yapabilen, G\u00fcne\u015f enerjisi ile \u00e7al\u0131\u015fan bir \u0130mbik veya \u2018WISPS\u2019) geli\u015ftirmektedir.<\/p>\n
Kolayca kurulabilen ve ticari \u015fekilde elde edilen malzemelerden yap\u0131lan WISPS yap\u0131s\u0131 tuzdan ar\u0131nd\u0131rma i\u015flemine g\u00fc\u00e7 sa\u011flamak \u00fczere g\u00fcne\u015f enerjisini kullanabilen baz\u0131 \u00f6zelliklere sahiptir.\u00a0Chen\u2019in bulu\u015fu WISPS\u2019yi basit bir su yo\u011fu\u015fturma sistemi ile birle\u015ftirerek d\u00fc\u015f\u00fck sermaye maliyetleri ve rekabet g\u00fcc\u00fcne sahip \u00fcretim giderleri ile deniz suyundan temiz su \u00fcretimi temin etme potansiyeline sahiptir.<\/p>\n
\u00c7ok \u00f6nem ta\u015f\u0131yan ba\u015fka bir J-WAFS projesi de hava kirlili\u011finin \u00fcr\u00fcn verimleri \u00fczerindeki etkisinin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.[10]<\/p>\n
D\u00fcnyan\u0131n artan insan n\u00fcfusu k\u00fcresel g\u0131da kaynaklar\u0131na muazzam bir bask\u0131 uygulamaktad\u0131r.\u00a0\u00c7evresel stres g\u0131da g\u00fcvenli\u011fini daha da b\u00fcy\u00fck bir risk i\u00e7ine sokmaktad\u0131r.\u00a0Ozon hava kirlili\u011finin \u00fcr\u00fcnlere zarar vererek kaybedilen verim y\u00fcz\u00fcnden tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcne milyarlarca dolar zarar verdi\u011fi bilinmektedir.\u00a0Ama yine de hava kirlili\u011finin g\u0131da \u00fcretimi \u00fczerindeki etkisi tam olarak anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f de\u011fildir \u2013 bu proje bu durumu ele almak istemektedir.<\/p>\n
\u0130n\u015faat ve \u00c7evre M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fcnde do\u00e7ent olan Colette Heald liderli\u011findeki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar \u00fcr\u00fcn\u00fcn hava kirleticilere g\u00f6sterdi\u011fi tepki i\u00e7in bir model kurarak ve tepkiyi \u00f6l\u00e7erek par\u00e7ac\u0131k kirlili\u011finin hem g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hem 2050 y\u0131l\u0131nda \u00fcr\u00fcn verimleri \u00fczerindeki etkisini tahmin etmeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n
Buradaki ama\u00e7 hava kirlili\u011fi ile ili\u015fkili olan g\u0131da \u00fcretimi riskleri hakk\u0131nda geni\u015f kapsaml\u0131 bir ilk tahminde bulunmaktad\u0131r.\u00a0Buradan elde edilen analiz hava kirlili\u011fi ile ili\u015fkili g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi riskleri ve yerel \u00f6l\u00e7ekte \u00fcr\u00fcn adaptasyonu ihtiya\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli yeni anlay\u0131\u015flar sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n
G\u0131da \u00fcretimi zincirinin di\u011fer ucunda ku\u015fkusuz t\u00fcketim bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
Kirleticilerin ger\u00e7ek zamanl\u0131 \u015fekilde izlenmesi [[12] temiz su ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131nda bir \u00f6ncelik durumuna gelmi\u015ftir; benzer \u015fekilde, g\u0131da tedarik zincirlerimizin k\u00fcresel hale gelmesi t\u00fcketim noktas\u0131nda kullan\u0131labilecek yeni alg\u0131lama platformlar\u0131 ihtiyac\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0Kimya M\u00fchendisli\u011fi Carbon P. Dubbs Profes\u00f6r\u00fc Michael S. Strano ve Mikrobiyoloji ve Sa\u011fl\u0131k Bilimleri ve Teknolojisi Profes\u00f6r\u00fc Anthony J. Sinskey liderli\u011findeki bir ekip birbirinden ayr\u0131 \u00e7ok say\u0131da m\u00fcnferit kirletici alg\u0131lama tekni\u011fini bakteriler, a\u011f\u0131r metaller ve\/veya alerjenler i\u00e7in ayn\u0131 anda test yapabilen \u015fekilde t\u00fcketim noktas\u0131nda kullan\u0131labilen bir tek portatif ara\u00e7 halinde bir araya getiren b\u00fct\u00fcnle\u015fik bir platform tasarlam\u0131\u015f ve geli\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n
Ancak J-WAFS yaln\u0131zca ara\u015ft\u0131rma projelerine bir mali destek sa\u011flama arac\u0131 de\u011fildir.\u00a0Bu laboratuvar art\u0131k su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi alan\u0131nda k\u00fcresel bir liderdir ve bu g\u00fc\u00e7l\u00fckleri ele almaya \u00e7al\u0131\u015fan akademik ve ticari toplulukta aktif bir rol oynamaktad\u0131r.<\/p>\n
J-WAFS Ekim 2016\u2019da K\u00fcresel Temiz Su Tuzdan Ar\u0131nd\u0131rma Birli\u011fi (GCWDA) ile bir araya gelerek d\u00fc\u015f\u00fck karbonlu tuzdan ar\u0131nd\u0131rma uzmanl\u0131k at\u00f6lyesine ev sahipli\u011fi yapm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a011 \u00fclkeden davet edilen uzmanlar MIT\u2019e gelerek tuzdan ar\u0131nd\u0131rma i\u015fleminin enerji ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ve karbon ayak izini azaltmak i\u00e7in en yeni geli\u015fmeleri ve en iyi stratejileri tart\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
MIT\u2019in Ara\u015ft\u0131rma Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Maria Zuber at\u00f6lyeye kat\u0131lanlar i\u00e7in bir konu\u015fma yaparak at\u00f6lyede yap\u0131lmakta olan \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u201chayati derecede \u00f6nemli\u201d oldu\u011funu belirtmi\u015ftir.\u00a0Kat\u0131lanlar bir rapor haz\u0131rlam\u0131\u015f [[13] ve bu rapor Kas\u0131m 2016\u2019da Fas\u2019ta Marake\u015f\u2019te yap\u0131lan Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi \u00c7er\u00e7eve S\u00f6zle\u015fmesi Taraflar\u0131 Konferans\u0131 22. Oturumu (COP22) s\u0131ras\u0131nda sunulmu\u015ftur.<\/p>\n
J-WAFS\u2019nin MIT\u2019te su ve g\u0131da ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 destekleme olana\u011f\u0131, k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce kendisinin ilk kurumsal ara\u015ft\u0131rma i\u015ftiraki s\u00f6zle\u015fmesinin imzalanmas\u0131 ile daha da geli\u015fmi\u015ftir.\u00a0150\u2019den fazla \u00fclkede faaliyetleri bulunan k\u00fcresel bir su teknolojisi \u015firketi olan Xylem Inc., J-WAFS ile bu \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k s\u00f6zle\u015fme s\u00fcresi boyunca ara\u015ft\u0131rma projelerine sponsorluk yapacakt\u0131r.\u00a0Xylem ayr\u0131ca, su ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ve yenilik\u00e7i faaliyetler i\u00e7in bir \u00f6\u011frenci a\u011f\u0131 olan MIT Su Kul\u00fcb\u00fcn\u00fc de destekleyecek.\u00a0J-WAFS Xylem ile ortakl\u0131k kurmakla MIT\u2019e su sekt\u00f6r\u00fcnde ola\u011fan d\u0131\u015f\u0131 deneyime sahip bir ortak kazand\u0131rarak ger\u00e7ek d\u00fcnyadaki g\u00fc\u00e7l\u00fckler ile ilgili anlaml\u0131 i\u015fbirli\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 te\u015fvik etmektedir.<\/p>\n
Su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi hi\u00e7 ku\u015fku yok ki insanl\u0131\u011f\u0131n \u015fimdiye kadar kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7l\u00fcklerden ikisidir.\u00a0Bunlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmleyebilmek i\u00e7in d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda yat\u0131r\u0131m ve i\u015fbirli\u011fi gerekecektir.\u00a0Yeni teknolojilerin geli\u015ftirilmesi gerekecektir.\u00a0H\u00fck\u00fcmetlerin \u00e7\u00f6z\u00fcmler bulunmad\u0131\u011f\u0131 takdirde d\u00fcnyadaki insanlar\u0131n \u00e7o\u011funun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, refah\u0131n\u0131n ve ekonomik g\u00fcvenli\u011finin risk alt\u0131nda olaca\u011f\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 ile akademi d\u00fcnyas\u0131 ve \u00f6zel sekt\u00f6r ile i\u015fbirli\u011fi yapmas\u0131 gerekecektir.<\/p>\n
Birle\u015fmi\u015f Milletler eski Genel Sekreteri Ban Ki-moon \u015funlar\u0131 belirtmi\u015ftir:\u00a0\u201cUygun i\u015fler ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma i\u00e7in su temel \u00f6nemdedir.\u00a0\u0130\u00e7me suyu dahil olmak \u00fczere su kaynaklar\u0131n\u0131 ve sanitasyonu korumak ve iyile\u015ftirmek i\u00e7in yat\u0131r\u0131mlar\u0131 artt\u0131rma zaman\u0131d\u0131r.\u201d[14]<\/p>\n
Onun bu de\u011ferlendirmesi Jameel Toplulu\u011funda ve J-WAFS\u2019ta bulunan herkes taraf\u0131ndan payla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.\u00a0Hem Orta Do\u011fu\u2019da hem genel olarak d\u00fcnyada g\u00fcvenli ve emniyetli g\u0131da ve temiz ve yenilenebilir su kaynaklar\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in yenilikler ve fikirler \u00fcretmek \u00fczere beraberce \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n
B\u00f6yle yaparak topluluklar\u0131m\u0131z\u0131n gelece\u011fini, kentlerimizin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini ve ekonomilerimizin refah\u0131n\u0131 gelecek onlarca y\u0131l boyunca g\u00fcvenceye almak i\u00e7in gereken yenilik\u00e7i teknolojilerin ve ortakl\u0131klar\u0131n geli\u015fmesine yard\u0131mc\u0131 olabiliriz.<\/p>\n
<\/p>\n
[1] www.un.org<\/a><\/span><\/p>\n [2] www.nationalgeographic.com<\/a><\/span><\/p>\n [3] www.un.org\/waterforlifedecade<\/a><\/span><\/p>\n [4] www.unwater.org<\/span><\/p>\n [5] www.worldbank.org<\/a><\/span><\/p>\n [6] www.worldbank.org<\/a><\/span><\/p>\n [7] unesdoc.unesco.org<\/a><\/span><\/p>\n [8] unesdoc.unesco.org<\/a><\/span><\/p>\n [9] jwafs.mit.edu<\/a><\/span><\/p>\n [10] jwafs.mit.edu<\/a><\/span><\/p>\n [11] jwafs.mit.edu<\/a><\/span><\/p>\n