{"id":103041,"date":"2022-10-12T06:01:14","date_gmt":"2022-10-12T06:01:14","guid":{"rendered":"https:\/\/alj.com\/?post_type=perspective&#038;p=103041"},"modified":"2022-10-12T06:01:14","modified_gmt":"2022-10-12T06:01:14","slug":"enerjinin-gelecegini-birlestirmek","status":"publish","type":"perspective","link":"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/enerjinin-gelecegini-birlestirmek\/","title":{"rendered":"Enerjinin gelece\u011fini birle\u015ftirmek"},"content":{"rendered":"<h6>G\u00f6rselin Sahibi: \u00a9 NNASA\/CXC\/INAF\/Argiroffi, C. ve ark.\/S. Wiessinger<\/h6>\n<p>N\u00fckleer f\u00fczyon bir zamanlar bir\u00e7ok bilim yorumcusu taraf\u0131ndan fantezi fizi\u011fi olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu: <em>\u201cOtuz y\u0131l \u00f6tede ve hep orada kalacak\u201d<\/em><a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> c\u00fcmlesi bilindik bir ifadeydi. Ancak bir fantezi olmaktan \u00e7ok uzak olan f\u00fczyon enerjisinin yak\u0131nda ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fine dair g\u00fc\u00e7l\u00fc emareler var. Ve bu, d\u00fcnyan\u0131n fosil yak\u0131tlara olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tamamen d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye yard\u0131mc\u0131 olacak.<\/p>\n<p>Bloomberg Intelligence\u2019da \u201cN\u00fckleer f\u00fczyon pazar\u0131 40 trilyon ABD Dolar\u0131 de\u011ferlemeye ula\u015fabilir\u201d<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a> ve Forbes\u2019te \u201cN\u00fckleer f\u00fczyon yeni bir \u00e7a\u011fa giriyor\u201d<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a> gibi son g\u00fcnlerde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz medya ba\u015fl\u0131klar\u0131, bu g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131n\u0131n g\u00fcnl\u00fck kullan\u0131m i\u00e7in nihayet uygulanabilir hale gelebilece\u011fine dair artan bir heyecan\u0131 yans\u0131t\u0131yor. Peki, geleneksel g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ger\u00e7ekten tamamen de\u011fi\u015ftiren \u015fey ne oldu? Ve daha da \u00f6nemlisi, iklim ve enerji krizinde f\u00fczyon enerjisi, k\u00fcresel enerji kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n\u0131n kabul edilen bir par\u00e7as\u0131 haline ne kadar k\u0131sa s\u00fcrede gelebilir?<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"\/\/www.youtube.com\/embed\/WdoI1X5m96s\" width=\"560\" height=\"314\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p>\u00a9 Massachusetts Institute of Technology (<a href=\"https:\/\/mit.edu\/\">MIT<\/a>) ve <a href=\"https:\/\/www.psfc.mit.edu\/\">MIT Plazma Bilimi ve F\u00fczyon Merkezi<\/a>\u2019nin izniyle.<\/p>\n<h2>Faydalan\u0131lmayan bir potansiyel mi?<\/h2>\n<p>F\u00fczyonun avantajlar\u0131 dikkate de\u011fer; ne yaz\u0131k ki teknolojik engeller de \u00f6yle. Son yar\u0131m y\u00fczy\u0131ldaki ilerleme yava\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen cesaret vericiydi.<\/p>\n<p>Birle\u015fik Krall\u0131k, Oxfordshire\u2019daki <a href=\"https:\/\/ccfe.ukaea.uk\/\">Culham F\u00fczyon Enerji Merkezi<\/a> taraf\u0131ndan i\u015fletilen Joint European Torus (<a href=\"https:\/\/ccfe.ukaea.uk\/research\/joint-european-torus\/\">JET<\/a>) tesisindeki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, \u015eubat 2022\u2019de 11 g\u00fcn boyunca 60 watt\u2019l\u0131k bir ampul\u00fc \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmaya yetecek 59 megaj\u00fcl enerji \u00fcreterek n\u00fckleer f\u00fczyon i\u00e7in yeni bir rekor duyurdular. \u00dcretilen enerji miktar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan oyunun kurallar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmesi neredeyse imkans\u0131z olan bu geli\u015fme, s\u0131n\u0131rs\u0131z ve temiz enerjiyi ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fmek i\u00e7in umut veren f\u00fczyon teknolojisinin harekete ge\u00e7ti\u011finin bir i\u015fareti olarak kar\u015f\u0131land\u0131. Yine JET taraf\u0131ndan k\u0131r\u0131lan \u00f6nceki rekor, 1997\u2019de 25 y\u0131l \u00f6nce 22 megaj\u00fcl olarak duyurulmu\u015ftu.<\/p>\n<figure id=\"attachment_103016\" aria-describedby=\"caption-attachment-103016\" style=\"width: 800px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-103016\" src=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/An-Amazing-Look-Inside-a-Fusion-Reactor-Doubling-the-Power-Record-1-800x420-1.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"420\" srcset=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/An-Amazing-Look-Inside-a-Fusion-Reactor-Doubling-the-Power-Record-1-800x420-1.jpg 800w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/An-Amazing-Look-Inside-a-Fusion-Reactor-Doubling-the-Power-Record-1-800x420-1-300x158.jpg 300w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/An-Amazing-Look-Inside-a-Fusion-Reactor-Doubling-the-Power-Record-1-800x420-1-150x79.jpg 150w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/An-Amazing-Look-Inside-a-Fusion-Reactor-Doubling-the-Power-Record-1-800x420-1-768x403.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-103016\" class=\"wp-caption-text\">Birle\u015fik Krall\u0131k, Oxfordshire\u2019da bulunan ve JET projesine ev sahipli\u011fi yapan Joint European Torus (JET) Birle\u015fik Krall\u0131k Atom Enerjisi Kurumu\u2019nun Culham F\u00fczyon Enerjisi Merkezi\u2019nde tokamak makinesinin i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fen f\u00fczyon enerjisi olu\u015fum an\u0131ndan hareketsiz g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler. G\u00f6rsel sahibi \u00a9 UKAEA<\/figcaption><\/figure>\n<p>Bu arada, Fransa\u2019n\u0131n g\u00fcneydo\u011fusunda in\u015fa edilen Uluslararas\u0131 Termon\u00fckleer Deneysel Reakt\u00f6r\u00fc (<a href=\"https:\/\/www.iter.org\/\">ITER<\/a>), 11 y\u0131ld\u0131r yap\u0131m a\u015famas\u0131ndad\u0131r ve maliyeti ilk 6 milyar ABD dolarl\u0131k b\u00fct\u00e7esinin on milyarlarca dolar \u00fczerine \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u015eu ana kadar 22 milyar ABD dolar\u0131n\u0131 bulan in\u015fa maliyeti, d\u00fcnya n\u00fcfusunun \u00fc\u00e7te ikisini bar\u0131nd\u0131ran AB, ABD, \u00c7in ve Rusya\u2019n\u0131n da dahil oldu\u011fu h\u00fck\u00fcmetler taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanmaktad\u0131r<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>.<\/p>\n<figure id=\"attachment_102988\" aria-describedby=\"caption-attachment-102988\" style=\"width: 757px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-102988\" src=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/ITER-France-EuroFusion.jpg\" alt=\"\" width=\"757\" height=\"462\" srcset=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/ITER-France-EuroFusion.jpg 657w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/ITER-France-EuroFusion-300x183.jpg 300w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/ITER-France-EuroFusion-150x92.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 757px) 100vw, 757px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-102988\" class=\"wp-caption-text\">Fransa\u2019daki ITER merkezi. Uluslararas\u0131 ortakl\u0131kla yap\u0131lan f\u00fczyon deneyinin ilk kez 1985 y\u0131l\u0131nda ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden bu yana binlerce m\u00fchendis ve bilim insan\u0131 ITER\u2019in tasar\u0131m\u0131na katk\u0131da bulundu. ITER \u00dcyesi olan \u00c7in, Avrupa Birli\u011fi, Hindistan, Japonya, Kore, Rusya ve Amerika Birle\u015fik Devletleri deneysel ITER cihaz\u0131n\u0131 in\u015fa edip \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak ve birlikte, f\u00fczyon teknolojisini bir demo f\u00fczyon reakt\u00f6r\u00fcnde tasarlanabilecek d\u00fczeye getirmek i\u00e7in 35 y\u0131ld\u0131r i\u015f birli\u011fi yap\u0131yor. Foto\u011fraf Sahibi: \u00a9 ITER\/EUROFusion izniyle<\/figcaption><\/figure>\n<p>Elbette, net s\u0131f\u0131r hedefine ula\u015fmak i\u00e7in gerekli enerji ge\u00e7i\u015fine halihaz\u0131rda \u00f6nemli bir katk\u0131da bulunan fosil yak\u0131t enerjisine bir ka\u00e7 alternatif daha vard\u0131r. Bunlara \u00f6rnek olarak konsantre g\u00fcne\u015f, g\u00fcne\u015f fotovoltaik enerjisi, a\u00e7\u0131k deniz r\u00fczgar \u00e7iftlikleri, biyok\u00fctle ve jeotermal say\u0131labilir. Ancak n\u00fckleer f\u00fczyonun potansiyel faydalar\u0131 hala, Jeff Bezos<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a> ve Bill Gates<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a>\u2019in yan\u0131 s\u0131ra <a href=\"https:\/\/alj.com\/en\/perspective\/the-future-is-fusion\/\">Abdul Latif Jameel<\/a>\u2019in <a href=\"https:\/\/alj.com\/en\/perspective\/wind-energizes-renewables-market-in-record-year\/\">r\u00fczgar enerjisi<\/a> ve <a href=\"https:\/\/alj.com\/en\/perspective\/setting-a-shining-example\/\">g\u00fcne\u015f enerjisi<\/a> gibi s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir enerji bi\u00e7imlerine olan uzun s\u00fcreli ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir ifadesi olarak Jameel Ailesinin yat\u0131r\u0131m kolu <a href=\"https:\/\/jimco.com\/en\/news\/jimco-technology-fund-announces-major-participation-in-us-1-8-billion-series-b-funding-round-for-commonwealth-fusion-systems\/\">JIMCO<\/a> gibi kurulu\u015flardan yat\u0131r\u0131m \u00e7ekmektedir.<\/p>\n<h2>F\u00fczyon enerjisinin faydalar\u0131<\/h2>\n<p>Karbondioksit ve metan gibi sera gazlar\u0131n\u0131 (GHG) da i\u00e7eren karbon emisyonlar\u0131, gezegendeki iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin bilinen \u00f6nemli bir itici g\u00fcc\u00fcd\u00fcr. Atmosferde ne kadar \u00e7ok sera gaz\u0131 varsa, iklim o kadar s\u0131cak olur. Elimizden gelenin en iyisini yapmam\u0131za ra\u011fmen durum daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fiyor. 2021 y\u0131l\u0131nda, her bir milyon ba\u015f\u0131na k\u00fcresel ortalama karbondioksit miktar\u0131 414,72 par\u00e7a ile yeni bir rekor k\u0131rd\u0131<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a>.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-full wp-image-102981\" src=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/1768-ALJ-Nuclear-Fusion-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"2560\" height=\"1810\" srcset=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/1768-ALJ-Nuclear-Fusion-scaled.jpg 2560w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/1768-ALJ-Nuclear-Fusion-300x212.jpg 300w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/1768-ALJ-Nuclear-Fusion-1024x724.jpg 1024w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/1768-ALJ-Nuclear-Fusion-150x106.jpg 150w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/1768-ALJ-Nuclear-Fusion-768x543.jpg 768w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/1768-ALJ-Nuclear-Fusion-1536x1086.jpg 1536w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/1768-ALJ-Nuclear-Fusion-2048x1448.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 2560px) 100vw, 2560px\" \/><\/p>\n<p>N\u00fckleer <em>f\u00fczyonun<\/em> g\u00fczelli\u011fi, karbon emisyonunun olmamas\u0131d\u0131r. Ve n\u00fckleer <em>fisyondan<\/em> elde edilen daha bilindik enerjinin aksine, f\u00fczyon reakt\u00f6rleri y\u00fcksek aktiviteli, uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc n\u00fckleer at\u0131k \u00fcretmez. Tek radyoaktif aktivasyon, f\u00fczyon reakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn kendisinin ger\u00e7ek bile\u015fenleridir ve bu, 100 y\u0131ldan daha az bir zamanda geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclecek veya yeniden kullan\u0131lacak malzemeler i\u00e7in yeterince d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a>.<\/p>\n<p>\u201cB\u00f6l\u00fcnebilir madde\u201d olarak da adland\u0131r\u0131lan uranyum veya pl\u00fctonyum gibi n\u00fckleer fisyon yak\u0131tlar\u0131n\u0131n aksine, n\u00fckleer f\u00fczyonda kullan\u0131lan ham maddeler bol miktarda ve zarars\u0131zd\u0131r (ne b\u00f6l\u00fcnebilir, ne b\u00f6l\u00fcnmeye uygun ne de zenginle\u015ftirilmi\u015ftir); yani silahlanma teknolojilerinde kullan\u0131lma riski yoktur ve elde edilmesi \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde daha kolayd\u0131r. D\u00f6teryum, sudan ekstrakte edilebilir; trityum, d\u00fcnyan\u0131n kabu\u011funda ve deniz suyunda bol miktarda bulunan bir element olan lityum kullan\u0131larak elektrik santralinin i\u00e7inde \u00fcretilecektir.<\/p>\n<p>S\u00fcre\u00e7 de \u00e7ok verimlidir; bir kilogram f\u00fczyon yak\u0131t\u0131, 10 milyon kilogram fosil yak\u0131tla ayn\u0131 miktarda enerji sa\u011flayabilir. Bir Gigawatt kapasiteli f\u00fczyon enerji istasyonu, bir y\u0131ll\u0131k operasyonu s\u0131ras\u0131nda bir tondan az yak\u0131t t\u00fcketir. Tek bir gram yak\u0131t, 90.000 kilowatt saat enerji sa\u011flayabilir. G\u00fcvenlik de \u00f6nemli bir husustur. Geleneksel n\u00fckleer fisyon g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ge\u00e7mi\u015fi kazalar ve ucuz atlat\u0131lan olaylarla doludur. Yetkililer, \u00f6nemli bile\u015fenlerin yanl\u0131\u015f ellere d\u00fc\u015fmesi ve n\u00fckleer silahlar geli\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131 riski konusunda endi\u015felidir. Ancak f\u00fczyon enerjisinde durum farkl\u0131d\u0131r. Yukar\u0131da belirtildi\u011fi gibi, kullan\u0131lan yak\u0131t miktarlar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr \u2013 herhangi bir zamanda bir posta pulu a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndad\u0131r \u2013 ve \u201cb\u00f6l\u00fcnebilir\u201d veya zenginle\u015ftirilmi\u015f bir malzeme de\u011fildir; bu nedenle erime veya ka\u00e7ak reaksiyonu olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 yoktur.<\/p>\n<p><em>\u201c\u0130nsanlara n\u00fckleer fisyonun ba\u015flat\u0131lmas\u0131n\u0131n kolay ve durdurulmas\u0131n\u0131n zor oldu\u011funu s\u00f6ylemekten ho\u015flan\u0131yorum. F\u00fczyon enerjisi ise tam tersi<\/em>\u201d diye a\u00e7\u0131kl\u0131yor sekt\u00f6rdeki b\u00fcy\u00fck oyunculardan biri olan Kanada\u2019l\u0131 <a href=\"https:\/\/generalfusion.com\/\">General Fusion<\/a><a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a>\u2019un eski \u0130cra Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Christofer Mowry.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"\/\/www.youtube.com\/embed\/hIqhyld0fGo\" width=\"560\" height=\"314\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p>F\u00fczyon santrallerinin savunucular\u0131, d\u00fc\u015f\u00fck maliyetle ve minimum riskle neredeyse s\u0131n\u0131rs\u0131z bir enerji kayna\u011f\u0131 \u00fcretme potansiyeline sahip olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a> Bunlar ger\u00e7ekten pe\u015finden gitmeye de\u011fer avantajlar.<\/p>\n<h2>F\u00fczyon ve Fisyon Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131<\/h2>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"\/\/www.youtube.com\/embed\/piWcj-fbsf0\" width=\"560\" height=\"314\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p>Geleneksel n\u00fckleer enerji istasyonlar\u0131, fisyona, yani a\u011f\u0131r element atomlar\u0131n\u0131n, genellikle uranyumun daha hafif atomlara b\u00f6l\u00fcnmesine dayan\u0131r. Ortaya \u00e7\u0131kan enerji suyu kaynatarak buhar olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r ve bu da elektrik \u00fcreten t\u00fcrbinleri d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p>F\u00fczyon bunun tam tersidir. Daha a\u011f\u0131r atomlar olu\u015fturmak i\u00e7in daha hafif olanlar\u0131 birle\u015ftirerek (veya kayna\u015ft\u0131rarak) \u0131s\u0131 \u00fcretir. F\u00fczyonun \u00e7ok fazla enerji \u00fcretmesinin nedeni, yeni elementin onu olu\u015fturan par\u00e7alar\u0131n\u0131n toplam\u0131ndan \u00e7ok daha hafif olmas\u0131d\u0131r. Albert Einstein\u2019\u0131n herkes\u00e7e bilinen E = mc<sup>2<\/sup> form\u00fcl\u00fcne g\u00f6re bu k\u00fc\u00e7\u00fck kay\u0131p madde, enerjiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmektedir. Bu, G\u00fcne\u015fin ve di\u011fer y\u0131ld\u0131zlar\u0131n enerjisini \u00fcreten s\u00fcre\u00e7le ayn\u0131 s\u00fcre\u00e7tir. Einstein form\u00fcl\u00fcnde \u201cE\u201d enerjiyi, \u201cm\u201d ise k\u00fctleyi ifade eder. Form\u00fcl\u00fcn sonundaki \u201cc\u201d, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n h\u0131z\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7en sabit bir de\u011fer olan saniyede 300.000 kilometreyi ifade eder. Ard\u0131ndan bu de\u011ferin karesi al\u0131narak bu maddeyi enerjiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc g\u00fc\u00e7l\u00fc bir reaksiyonla f\u00fczyonu olu\u015fturan muazzam bir \u00e7arpan etkisi yarat\u0131l\u0131r<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a>.<\/p>\n<p>Ancak bu basit bir s\u00fcre\u00e7 de\u011fildir. F\u00fczyonun \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in atomlar\u0131n \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131 gerekir. Sorunlardan biri, negatif y\u00fckl\u00fc bir elektron bulutu i\u00e7indeki atomlar\u0131n pozitif y\u00fckl\u00fc \u00e7ekirdeklerinin normalde birbirini itmesidir. Bu itme kuvvetini a\u015fmak i\u00e7in atomlar\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 bir alanda inan\u0131lmaz h\u0131zl\u0131 hareket etmesi gerekir. G\u00fcne\u015fimiz ve di\u011fer y\u0131ld\u0131zlar bunu yapabilirler, \u00e7\u00fcnk\u00fc devasa k\u00fctleleri, atomlar\u0131n merkezlerine do\u011fru h\u0131zla itilmelerini sa\u011flayan kelimenin tam anlam\u0131yla muazzam bir yer \u00e7ekimi kuvveti \u00fcretir.<\/p>\n<p>Yery\u00fcz\u00fcnde ise farkl\u0131 bir yakla\u015f\u0131ma ihtiyac\u0131m\u0131z var. On y\u0131llard\u0131r en iyi fizik\u00e7ilerimiz ve m\u00fchendislerimiz bunun i\u00e7in u\u011fra\u015f\u0131yor. F\u00fczyon s\u00fcreci laboratuvarlarda k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekte sergilenmi\u015ftir, ancak s\u00fcrecin karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle hen\u00fcz t\u00fcketti\u011finden daha fazla enerji \u00fcretememi\u015ftir.<\/p>\n<p>Reaksiyon i\u00e7in maddenin y\u00fcksek enerjili halinin yani plazman\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 gerektirir. Bu, maddenin gaz benzeri iyonize bir halidir. Y\u00fckl\u00fc partik\u00fcllerden (pozitif \u00e7ekirdekler ve negatif elektronlar) olu\u015fan plazmalar, soludu\u011fumuz havadan yakla\u015f\u0131k bir milyon kat daha az yo\u011fun olan \u00e7ok zay\u0131f ortamlard\u0131r<a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a>. Plazma, 50 milyon santigrat derece gibi \u00e7ok y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klar gerektirir ve yo\u011fun bas\u0131n\u00e7 alt\u0131nda n\u00fckleuslar\u0131n kaynamas\u0131na izin verecek kadar uzun s\u00fcre yo\u011fun ve hapsedilmi\u015f bir \u015fekilde sabit tutulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>F\u00fczyona farkl\u0131 yakla\u015f\u0131mlar<\/h2>\n<p>F\u00fczyon enerjisinden yararlanabilmek i\u00e7in plazman\u0131n kontroll\u00fc bir \u015fekilde olu\u015fturulmas\u0131 gerekir. B\u00f6ylece ortaya \u00e7\u0131kan enerji hasat edilebilir. \u015eu anda baz\u0131 farkl\u0131l\u0131klar\u0131 olan iki temel yakla\u015f\u0131m vard\u0131r. Kaliforniya\u2019da bulunan Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvar\u0131\u2019ndaki Ulusal Ate\u015fleme Tesisi taraf\u0131ndan benimsenen yakla\u015f\u0131mda f\u00fczyon yak\u0131t\u0131 hapsedilmekte ve lazer kullanarak s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Buna atalet hapsi f\u00fczyonu (ICF) denir.<\/p>\n<figure id=\"attachment_95174\" aria-describedby=\"caption-attachment-95174\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignright\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-95174\" src=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/Tokamak-components-300x220.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"220\" srcset=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/Tokamak-components-300x220.jpg 300w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/Tokamak-components-150x110.jpg 150w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/Tokamak-components.jpg 523w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-95174\" class=\"wp-caption-text\">Temel tokamak bile\u015fenleri; toroidal alan bobinlerini (mavi), merkezi selenoidi (ye\u015fil) ve poloidal alan bobinlerini (gri) i\u00e7erir. Torusun etraf\u0131ndaki toplam manyetik alan (siyah), y\u00fckl\u00fc plazma partik\u00fcllerinin hareket yolunu s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131r. Illustration \u00a9 EUROfusion \/ ABD Enerji Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n izniyle.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Di\u011fer yakla\u015f\u0131m ise genellikle manyetik hapis f\u00fczyonu (<a href=\"https:\/\/jimco.com\/en\/news\/jimco-technology-fund-announces-major-participation-in-us-1-8-billion-series-b-funding-round-for-commonwealth-fusion-systems\/\">MCF<\/a>) olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r ve plazmay\u0131 yal\u0131tmak ve s\u0131n\u0131rlamak i\u00e7in \u2018\u015fi\u015fe\u2019 olarak adland\u0131r\u0131lan manyetik bir alan olu\u015fturan son derece g\u00fc\u00e7l\u00fc m\u0131knat\u0131slar kullan\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m\u0131n merkezinde tokamak ad\u0131 verilen, halka \u015feklinde bir MCF reakt\u00f6r\u00fc t\u00fcr\u00fc yer al\u0131r. Bu, bir hidrojen plazmas\u0131n\u0131 y\u00fcz milyonlarca santigrat dereceye \u0131s\u0131tmak ve ard\u0131ndan atomlar\u0131 birle\u015firken plazmay\u0131 sabit tutmak i\u00e7in y\u00fcksek yo\u011funluklu manyetik alanlar kullan\u0131r. Ama\u00e7, anlaml\u0131 miktarda birle\u015fmenin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in plazmay\u0131 yeterince uzun bir s\u00fcre birlikte tutmakt\u0131r. Mevcut rekor sadece alt\u0131 dakikad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu yakla\u015f\u0131mlar\u0131n farkl\u0131 bir t\u00fcr\u00fc, hem MCF hem de ICF \u00f6zelliklerini birle\u015ftiren, ancak daha az m\u00fchendislik ve daha az kaynak gerektiren M\u0131knat\u0131sl\u0131 Hedef F\u00fczyondur (<a href=\"https:\/\/jimco.com\/en\/news\/jimco-technology-fund-confirms-major-participation-in-us-130-million-series-e-funding-round-for-general-fusion\">MTF<\/a>). Manyetik yakla\u015f\u0131mda oldu\u011fu gibi f\u00fczyon yak\u0131t\u0131, plazmaya \u0131s\u0131t\u0131l\u0131rken g\u00fc\u00e7l\u00fc manyetik alanlar ile daha d\u00fc\u015f\u00fck yo\u011funlukta hapsedilir. F\u00fczyon reaksiyonu, atalet yakla\u015f\u0131m\u0131nda oldu\u011fu gibi yak\u0131t yo\u011funlu\u011funu ve s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rmak i\u00e7in hedefin h\u0131zla s\u0131k\u0131lmas\u0131yla ba\u015flat\u0131l\u0131r. Ortaya \u00e7\u0131kan yo\u011funluk, \u201csaf\u201d ICF\u2019ye g\u00f6re daha d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr ve baz\u0131 bilim insanlar\u0131, daha uzun s\u00fcre hapsetme ve daha iyi \u0131s\u0131 tutma sa\u011flayan bu hibrit yakla\u015f\u0131m\u0131n nihayetinde MTF\u2019yi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ve yap\u0131m\u0131n\u0131n daha kolay olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir.<\/p>\n<p>Tam te\u015fekk\u00fcll\u00fc bir ticari f\u00fczyon reakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn di\u011fer elektrik bi\u00e7imleriyle rekabet edebilecek kadar uygulanabilir olaca\u011f\u0131na inan\u0131yoruz. Hedeflenen maliyet, k\u00f6m\u00fcrle ayn\u0131 seviyedeki megawatt-saat ba\u015f\u0131na 50 ABD dolar\u0131d\u0131r. Di\u011fer yenilenebilir enerji bi\u00e7imleri daha ucuz olsa da o kadar g\u00fcvenilir veya esnek de\u011fildirler.<\/p>\n<h2>Yar\u0131n\u0131n enerjisine yat\u0131r\u0131m yapmak<\/h2>\n<p>Abdul Latif Jameel, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir enerjiye ve net s\u0131f\u0131r hedefine ula\u015fmaya kararl\u0131 bir yat\u0131r\u0131mc\u0131 olarak Jameel Investment Management Company (<a href=\"https:\/\/jimco.com\/en\/\">JIMCO<\/a>) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla h\u0131zla geli\u015fen f\u00fczyon enerjisi sekt\u00f6r\u00fcndeki k\u00fcresel \u00f6nc\u00fclerden ikisine yat\u0131r\u0131m yapmay\u0131 se\u00e7mi\u015ftir: <a href=\"https:\/\/cfs.energy\/\">Commonwealth Fusion Systems<\/a> (CFS) \u2013 desteklecileri aras\u0131nda Jeff Bezos ve Bill Gates&#8217;in de bulundu\u011fu Boston merkezli <a href=\"https:\/\/www.psfc.mit.edu\/\">MIT Plasma Science and Fusion Center<\/a><a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\">[13]<\/a> ve yine Bezos taraf\u0131ndan desteklenen Kanada merkezli <a href=\"https:\/\/generalfusion.com\/\">General Fusion<\/a>.<\/p>\n<figure id=\"attachment_94698\" aria-describedby=\"caption-attachment-94698\" style=\"width: 2218px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-94698\" src=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/11\/Commonwealth-Fusion-Systems_111821_09.jpg\" alt=\"\" width=\"2218\" height=\"1432\" srcset=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/11\/Commonwealth-Fusion-Systems_111821_09.jpg 2218w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/11\/Commonwealth-Fusion-Systems_111821_09-300x194.jpg 300w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/11\/Commonwealth-Fusion-Systems_111821_09-1024x661.jpg 1024w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/11\/Commonwealth-Fusion-Systems_111821_09-150x97.jpg 150w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/11\/Commonwealth-Fusion-Systems_111821_09-768x496.jpg 768w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/11\/Commonwealth-Fusion-Systems_111821_09-1536x992.jpg 1536w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/11\/Commonwealth-Fusion-Systems_111821_09-2048x1322.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 2218px) 100vw, 2218px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-94698\" class=\"wp-caption-text\">Bob Mumgaard, (sa\u011fda) CFS \u0130cra Kurulu Ba\u015fkan\u0131 ve Kurucu Ortak, ve Fady Jameel, (solda) Abdul Latif Jameel Ba\u015fkan Vekili ve Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 CFS ofislerinde.<\/figcaption><\/figure>\n<p><a href=\"https:\/\/jimco.com\/en\/news\/jimco-technology-fund-announces-major-participation-in-us-1-8-billion-series-b-funding-round-for-commonwealth-fusion-systems\/\">JIMCO Teknoloji Fonu<\/a> Aral\u0131k 2021\u2019de, f\u00fczyon enerjisinin ticarile\u015ftirilmesini h\u0131zland\u0131rmak i\u00e7in CFS\u2019nin 1,8 milyar ABD dolar\u0131 tutar\u0131ndaki <a href=\"https:\/\/alj.com\/en\/news\/jimco-technology-fund-announces-major-participation-in-us-1-8-billion-series-b-funding-round-for-commonwealth-fusion-systems\/\">Seri B fon<\/a> turuna kat\u0131ld\u0131. Ayn\u0131 ay, General Fusion\u2019\u0131n <a href=\"https:\/\/alj.com\/en\/news\/jimco-technology-fund-confirms-major-participation-in-us-130-million-transitional-series-e-funding-round-for-general-fusion\/\">E Serisi<\/a> finansman turuna 130 milyon ABD dolar\u0131 tutar\u0131nda kat\u0131l\u0131m sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurdu.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"\/\/www.youtube.com\/embed\/yeSvUmD51Ig\" width=\"560\" height=\"314\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/generalfusion.com\/\">General Fusion<\/a>\u2019un teknolojisi, MCF ve ICF aras\u0131nda farkl\u0131 bir konumdaki, yukar\u0131da \u00f6zetlenen MTF yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 kullan\u0131r. Bu proseste, reakt\u00f6r daha sonra reakt\u00f6r\u00fcn \u00e7ekirde\u011fine enjekte edilen kendi kendini stabilize eden plazma kabarmalar\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc elektrikli darbeler kullanarak manyetik hapsetme ihtiyac\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131r. Halka i\u00e7indeki hava ak\u0131mlar\u0131n\u0131n kaybolmadan \u00f6nce birka\u00e7 saniye \u015feklini korudu\u011fu bir duman halkas\u0131na benzer<a href=\"#_ftn14\" name=\"_ftnref14\">[14]<\/a>. Plazma kabarmalar\u0131 sadece yakla\u015f\u0131k 20 milisaniye s\u00fcrer, ancak bu s\u00fcre s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131 i\u00e7in yeterince uzundur.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"\/\/www.youtube.com\/embed\/kVLBhKxgBCk\" width=\"560\" height=\"314\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p>General Fusion\u2019\u0131n reakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u00e7ekirde\u011fi erimi\u015f lityum ve kur\u015fun ile kaplanacakt\u0131r. Bir plazma kabarmas\u0131 enjekte edildikten sonra, gaz tahrikli pistonlar\u0131n s\u0131ralar\u0131 \u00e7ekirde\u011fi s\u0131k\u0131\u015ft\u0131racak, \u015feklini silindirden k\u00fcreye de\u011fi\u015ftirecek ve f\u00fczyon h\u0131z\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n<p>Reakt\u00f6r\u00fcn s\u0131v\u0131 metal ceketi sadece plazmay\u0131 s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda reaksiyondan gelen enerjiyi de yakalar. Is\u0131nan metal, boru ile bir \u0131s\u0131 e\u015fanj\u00f6r\u00fcne ba\u011flanacak ve buhar olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131lacak. Bu s\u0131rada, f\u00fczyon reaksiyonundan kaynaklanan n\u00f6tronlar, lityumun bir k\u0131sm\u0131n\u0131 nadir ve pahal\u0131 bir yak\u0131t olan trityuma d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecektir. Reakt\u00f6r ayr\u0131ca \u00e7ekirdek d\u00f6ng\u00fclerinin h\u0131z\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirerek g\u00fc\u00e7 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 on kat art\u0131rabilir veya azaltabilir. Bu, elektrik talebi y\u00fcksek oldu\u011funda \u00fcretimi art\u0131rarak ve d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funda azaltarak \u201cy\u00fck takibine\u201d izin vermelidir.<\/p>\n<figure id=\"attachment_103023\" aria-describedby=\"caption-attachment-103023\" style=\"width: 920px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-103023\" src=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/General-Fision-2019.jpg\" alt=\"\" width=\"920\" height=\"425\" srcset=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/General-Fision-2019.jpg 920w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/General-Fision-2019-300x139.jpg 300w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/General-Fision-2019-150x69.jpg 150w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/General-Fision-2019-768x355.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 920px) 100vw, 920px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-103023\" class=\"wp-caption-text\">Kanada\u2019daki General Fusion ekibi MTF reakt\u00f6r bile\u015fenlerinden baz\u0131lar\u0131yla g\u00f6r\u00fcnmekte. G\u00f6rsel sahibi \u00a9 General Fusion<\/figcaption><\/figure>\n<p>Ulusal Ate\u015fleme Tesisinde kullan\u0131lanlarla benzer nitelikteki lazer s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma, saniyenin milyarda biri kadar s\u00fcrer. Ancak Genel F\u00fczyon reakt\u00f6r\u00fcndeki s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma, saniyenin binde biri kadar s\u00fcrer ve bu da onu \u00e7ok daha ucuz dijital elektronik \u00fcr\u00fcnler yelpazesine ta\u015f\u0131r. Sonu\u00e7, bir MCF veya ICF makinesinden daha ucuz ve olu\u015fturulmas\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 daha basit bir reakt\u00f6r olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"\/\/www.youtube.com\/embed\/YmFuow9ZC_c\" width=\"560\" height=\"314\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p>General Fusion, on y\u0131llard\u0131r Birle\u015fik Krall\u0131k\u2019\u0131n f\u00fczyon ara\u015ft\u0131rma merkezi olan Londra yak\u0131nlar\u0131ndaki Culham\u2019da 2025 y\u0131l\u0131nda faaliyete ge\u00e7mesi planlanan bir demo tesisi in\u015fa ediyor. \u015eirket, ilk reakt\u00f6rlerini 2030\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131nda piyasaya s\u00fcrmeyi hedefliyor.<\/p>\n<h2>Tokamak ile u\u011fra\u015fmak<\/h2>\n<figure id=\"attachment_95139\" aria-describedby=\"caption-attachment-95139\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignright\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-95139\" src=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/Bob-Mumgaard-CFS-2-300x163.jpg\" alt=\"Bob Mumgaard\" width=\"300\" height=\"163\" srcset=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/Bob-Mumgaard-CFS-2-300x163.jpg 300w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/Bob-Mumgaard-CFS-2-1024x557.jpg 1024w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/Bob-Mumgaard-CFS-2-150x82.jpg 150w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/Bob-Mumgaard-CFS-2-768x417.jpg 768w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/Bob-Mumgaard-CFS-2.jpg 1516w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-95139\" class=\"wp-caption-text\">Bob Mumgaard, \u0130cra Kurulu Ba\u015fkan\u0131 ve Kurucu Ortak, CFS ,<\/figcaption><\/figure>\n<p>Boston merkezli Commonwealth Fusion Systems, tokamak teknolojisine dayanan farkl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m\u0131 benimsiyor. <a href=\"https:\/\/cfs.energy\/\">CFS<\/a>\u2019nin \u0130cra Kurulu Ba\u015fkan\u0131 ve Kurucu Orta\u011f\u0131 <a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/mumgaard\/\">Bob Mumgaard<\/a>, \u015firketin alt\u0131 y\u0131l i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fan bir reakt\u00f6re sahip olmay\u0131 hedefledi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Mumgaard, yak\u0131n tarihte Abdul Latif Jameel <a href=\"https:\/\/alj.com\/en\/perspective\/the-future-is-fusion\/\">Perspectives makalesi<\/a> i\u00e7in verdi\u011fi bir r\u00f6portajda, \u015firketinin g\u00fc\u00e7l\u00fc m\u0131knat\u0131slar\u0131 hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar k\u00fc\u00e7\u00fck hale getirmek i\u00e7in nadir bulunan toprak elementlerinden biri olan baryum bak\u0131r oksitten yap\u0131lm\u0131\u015f \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131k s\u00fcper iletkenlerini (HTS) nas\u0131l kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p>Bu, reakt\u00f6rde kullan\u0131lan tokamak cihaz\u0131n\u0131n da \u00e7ok daha k\u00fc\u00e7\u00fck olabilece\u011fi anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n<p>Fransa\u2019daki ITER tesisinin alan\u0131n\u0131n 1 kilometre uzunlu\u011funda ve 400 metre geni\u015fli\u011finde oldu\u011funu vurgulayarak, <em>\u201cMevcut tokamak teknolojisi, f\u00fczyon ile net enerji elde edebilmek i\u00e7in manyetik alan\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck olmas\u0131n\u0131 gerektiriyor<\/em>\u201d dedi. \u201c<em>Bu HTS m\u0131knat\u0131slar\u0131n\u0131 do\u011fru konfig\u00fcrasyonlarda geli\u015ftirerek f\u00fczyon sistemleri i\u00e7in ITER\u2019den yakla\u015f\u0131k 40 kat daha k\u00fc\u00e7\u00fck, oyunun kurallar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiren tokamaklar yapabilir hale geldik.\u201d<\/em><\/p>\n<figure id=\"attachment_95167\" aria-describedby=\"caption-attachment-95167\" style=\"width: 2246px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-95167\" src=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/JIMCO-visit-to-CFS.jpg\" alt=\"\" width=\"2246\" height=\"848\" srcset=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/JIMCO-visit-to-CFS.jpg 2246w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/JIMCO-visit-to-CFS-300x113.jpg 300w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/JIMCO-visit-to-CFS-1024x387.jpg 1024w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/JIMCO-visit-to-CFS-150x57.jpg 150w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/JIMCO-visit-to-CFS-768x290.jpg 768w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/JIMCO-visit-to-CFS-1536x580.jpg 1536w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/JIMCO-visit-to-CFS-2048x773.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 2246px) 100vw, 2246px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-95167\" class=\"wp-caption-text\">CFS\u2019nin CEO\u2019su Bob Mumgaard; Abdul Latif Jameel Ba\u015fkan Vekili ve Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Fady Jameel ve MIT PSFC\u2019den Denis G Whyte ile birlikte Commonwealth Fusion Systems at\u00f6lyesine rehberlik ediyor; sol altta tek bir HTS m\u0131knat\u0131s\u0131 g\u00f6r\u00fclebilir.<\/figcaption><\/figure>\n<p>HTS m\u0131knat\u0131slar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc hakk\u0131nda fikir vermek i\u00e7in m\u0131knat\u0131slar\u0131n g\u00fcc\u00fc, manyetik alan g\u00fcc\u00fcn\u00fc ifade eden Tesla birimiyle \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr.<a href=\"#_ftn15\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a> CFS\u2019nin reakt\u00f6rlerinde kulland\u0131\u011f\u0131 m\u0131knat\u0131slar 20 Tesla\u2019d\u0131r ve bu bir sava\u015f gemisini kald\u0131racak kadar b\u00fcy\u00fck bir g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Mumgaard, &#8220;b\u00fcy\u00fck bir manyetik \u015fi\u015fe&#8221; olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc tokamak\u2019a 100 milyon derecelik plazma toplar\u0131n\u0131n kontrol edildi\u011fi g\u00fc\u00e7l\u00fc manyetik alanlar\u0131 olan &#8220;y\u0131ld\u0131zl\u0131 \u015feyler&#8221; diyor.<\/p>\n<p>MIT ve CFS, Eyl\u00fcl 2021\u2019de kavram kan\u0131t\u0131n\u0131 ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde elde ettikten sonra Mumgaard\u2019\u0131n \u201cnet enerji \u00fcreten ilk f\u00fczyon makinesi\u201d olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131, yani t\u00fcketti\u011finden daha fazla enerji \u00fcretecek ilk f\u00fczyon tesisi olan 100 MW\u2019l\u0131k bir enerji \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131yla, Mumgaard\u2019a g\u00f6re 10 kat daha fazla enerji \u00fcretecek bir yap\u0131 in\u015fa ediyor<a href=\"#_ftn16\" name=\"_ftnref16\">[16]<\/a>. SPARC ad\u0131 verilen bu tesis, Devens, Massachusetts\u2019te in\u015fa edilmekte ve 2025 sonu itibar\u0131yla faaliyette olmas\u0131 planlanmaktad\u0131r.<\/p>\n<figure id=\"attachment_103030\" aria-describedby=\"caption-attachment-103030\" style=\"width: 1706px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-103030\" src=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/SPARC-illustration-CFS.jpg\" alt=\"\" width=\"1706\" height=\"956\" srcset=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/SPARC-illustration-CFS.jpg 1706w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/SPARC-illustration-CFS-300x168.jpg 300w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/SPARC-illustration-CFS-1024x574.jpg 1024w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/SPARC-illustration-CFS-150x84.jpg 150w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/SPARC-illustration-CFS-768x430.jpg 768w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/SPARC-illustration-CFS-1536x861.jpg 1536w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/SPARC-illustration-CFS-226x126.jpg 226w\" sizes=\"(max-width: 1706px) 100vw, 1706px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-103030\" class=\"wp-caption-text\">SPARC Illustration \u00a9 CFS \u0130zniyle<\/figcaption><\/figure>\n<h2>\u00d6zel sermayenin g\u00fcc\u00fc<\/h2>\n<p>F\u00fczyon teknolojisini ilerletmek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131mlar gerekmektedir ve bu yat\u0131r\u0131mlar kendini \u00e7ok uzun vadede amorti edecektir. Ancak Abdul Latif Jameel Ba\u015fkan Vekili ve Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Fady Jameel, \u00f6zel yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n f\u00fczyon enerjisinin uzun vadeli ba\u015far\u0131s\u0131 i\u00e7in hayati \u00f6nemde oldu\u011funa inanmaktad\u0131r<\/p>\n<p>\u201c<em>\u00d6zel sermayenin ve aile i\u015fletmelerinin sab\u0131rl\u0131 olmak gibi bir avantaj\u0131 var. \u00dc\u00e7 ila be\u015f y\u0131l i\u00e7inde hemen getiri elde etmek isteyen \u00e7ok say\u0131da hissedarlar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in uzun vadede yat\u0131r\u0131m yapmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olabiliyor<\/em>\u201d diyor ve devam ediyor: \u201c<em>Bu nedenle, i\u015f s\u00fcreklili\u011finin bir par\u00e7as\u0131 ve gelecek nesillere kar\u015f\u0131 bir sorumluluk olarak bu t\u00fcr \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7\u0131c\u0131 gelecek teknolojilerine yat\u0131r\u0131m yapma konusunda benzersiz bir f\u0131rsata, belki de sorumlulu\u011fa sahip olduklar\u0131na inan\u0131yorum.<\/em>\u201d<\/p>\n<p>Abdul Latif Jameel, <a href=\"https:\/\/alj.com\/en\/perspective\/feel-the-power\/\">s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir enerji teknolojilerine<\/a> yat\u0131r\u0131m yapma konusunda k\u00f6kl\u00fc bir ge\u00e7mi\u015fe sahiptir. Ayr\u0131ca, su altyap\u0131s\u0131 ve hizmetlerinin geli\u015ftirilmesi ve y\u00f6netiminde \u00f6nc\u00fc bir \u015firket olan <a href=\"https:\/\/almarwater.com\/\">Almar Water Solutions<\/a> ve Fotowatio Renewable Ventures (<a href=\"https:\/\/frv.com\/en\/\">FRV<\/a>) gibi yenilenebilir teknolojiler sekt\u00f6r\u00fcndeki i\u015fletmelerin her ikisi de Abdul Latif Jameel Energy\u2019nin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. FRV, <a href=\"https:\/\/alj.com\/en\/news\/abdul-latif-jameel-energys-frv-achieves-commercial-operation-status-with-metz-solar-farm-in-australia\/\">Avustralya\u2019daki dokuz g\u00fcne\u015f \u00e7iftli\u011finden<\/a> Britanya\u2019n\u0131n enerji \u015febekesinin karbondan ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131na katk\u0131da bulunacak Birle\u015fik Krall\u0131k\u2019\u0131n en b\u00fcy\u00fck ak\u00fc depolama geli\u015ftirme projesi olan <a href=\"https:\/\/alj.com\/en\/news\/abdul-latif-jameel-energys-frv-and-harmony-energy-begin-construction-of-one-the-uks-largest-battery-storage-projects\/\">Clay Tye<\/a>\u2019a kadar s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir enerji geli\u015ftiren bir dizi projeye imza atm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<h2>Bolca getiri<\/h2>\n<p>B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde devlet deste\u011finden ziyade \u00f6zel sermaye taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilen f\u00fczyon enerjisine yap\u0131lan rekor d\u00fczeylerde yat\u0131r\u0131mla ilgili bir soru var: Buna de\u011fer mi?<\/p>\n<p>Bloomberg Intelligence<a href=\"#_ftn17\" name=\"_ftnref17\">[17]<\/a>, ticari olarak uygulanabilir bir reakt\u00f6r geli\u015ftirme ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n o kadar yak\u0131n oldu\u011funa inanmaktad\u0131r ki buna verilecek yan\u0131t \u2018denemeye de\u011fer\u2019 olacakt\u0131r. Bu konuyla ilgili makalesinde, ticari olarak uygulanabilir f\u00fczyon enerjisinin \u201cmodern ilerlemelerin Richter \u00f6l\u00e7e\u011finde\u201d bir ba\u015far\u0131s\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor. F\u00fczyon enerjisinin sonu\u00e7lar\u0131 \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck olsa da b\u00f6ylesine bir etkinin en yak\u0131n rakibinin motor \u00fcreticisi Tesla\u2019n\u0131n oldu\u011funa inanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>F\u00fczyon teknolojisinin, d\u00fcnyan\u0131n enerji gigawatt \u00fcretiminin %1\u2019ini kar\u015f\u0131layabilece\u011fini varsayarsak bu, 40 trilyon ABD dolar\u0131 de\u011ferinde bir de\u011ferleme anlam\u0131na gelecektir, diye ekliyor. Bunun da \u00f6tesinde f\u00fczyon enerjisi bu s\u00fcre\u00e7te enerji piyasas\u0131nda dikkatleri \u00fczerine \u00e7ekiyor ve m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u015feyi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme s\u00fcrecindedir. Herkes i\u00e7in s\u0131n\u0131rs\u0131z, temiz, yenilenebilir ve uygun fiyatl\u0131 enerji.<\/p>\n<p>Kesinlikle yat\u0131r\u0131m yapmaya de\u011fer bir gelecek de\u011fil mi?<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.economist.com\/science-and-technology\/2021\/06\/24\/the-race-to-build-a-commercial-fusion-reactor-hots-up\">https:\/\/www.economist.com\/science-and-technology\/2021\/06\/24\/the-race-to-build-a-commercial-fusion-reactor-hots-up<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.bloomberg.com\/professional\/blog\/nuclear-fusion-market-could-achieve-a-40-trillion-valuation\/\">https:\/\/www.bloomberg.com\/professional\/blog\/nuclear-fusion-market-could-achieve-a-40-trillion-valuation\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.forbes.com\/sites\/christopherhelman\/2022\/01\/02\/fueled-by-billionaire-dollars-nuclear-fusion-enters-a-new-age\/\">https:\/\/www.forbes.com\/sites\/christopherhelman\/2022\/01\/02\/fueled-by-billionaire-dollars-nuclear-fusion-enters-a-new-age\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.sciencefocus.com\/future-technology\/fusion-power-future\/\">https:\/\/www.sciencefocus.com\/future-technology\/fusion-power-future\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.cnbc.com\/2019\/03\/06\/bezos-microsoft-bet-on-a-10-trillion-energy-fix-for-the-planet.html\">https:\/\/www.cnbc.com\/2019\/03\/06\/bezos-microsoft-bet-on-a-10-trillion-energy-fix-for-the-planet.html<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.nasdaq.com\/articles\/bill-gates-and-big-oil-are-chasing-the-nuclear-fusion-dream-2020-06-03\">https:\/\/www.nasdaq.com\/articles\/bill-gates-and-big-oil-are-chasing-the-nuclear-fusion-dream-2020-06-03<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.climate.gov\/news-features\/understanding-climate\/climate-change-atmospheric-carbon-dioxide\">https:\/\/www.climate.gov\/news-features\/understanding-climate\/climate-change-atmospheric-carbon-dioxide<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.iter.org\/sci\/Fusion\">https:\/\/www.iter.org\/sci\/Fusion<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.economist.com\/science-and-technology\/2021\/06\/24\/the-race-to-build-a-commercial-fusion-reactor-hots-up\">https:\/\/www.economist.com\/science-and-technology\/2021\/06\/24\/the-race-to-build-a-commercial-fusion-reactor-hots-up<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> <a href=\"https:\/\/ccfe.ukaea.uk\/fusion-energy\/fusion-in-brief\/\">https:\/\/ccfe.ukaea.uk\/fusion-energy\/fusion-in-brief\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.vox.com\/22801265\/fusion-energy-electricity-power-climate-change-research-iter\">https:\/\/www.vox.com\/22801265\/fusion-energy-electricity-power-climate-change-research-iter<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.iter.org\/sci\/MakingitWork\">https:\/\/www.iter.org\/sci\/MakingitWork<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.economist.com\/the-economist-explains\/2022\/02\/09\/what-is-nuclear-fusion\">https:\/\/www.economist.com\/the-economist-explains\/2022\/02\/09\/what-is-nuclear-fusion<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.economist.com\/science-and-technology\/2021\/06\/24\/the-race-to-build-a-commercial-fusion-reactor-hots-up\">https:\/\/www.economist.com\/science-and-technology\/2021\/06\/24\/the-race-to-build-a-commercial-fusion-reactor-hots-up<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> Tesla (T), Uluslararas\u0131 Birimler Sistemindeki manyetik B alan\u0131 g\u00fcc\u00fcnden t\u00fcretilmi\u015f bir \u00f6l\u00e7\u00fc birimidir. Bir tesla, metrekare ba\u015f\u0131na bir weber\u2019e e\u015fittir. 1 T, Uluslararas\u0131 Birimler Sistemindeki \u015fu temel birimlere e\u015fittir: 1 kg\u22c5s\u22122\u22c5A\u22121 Sembol: T T\u00fcretme: 1 T = 1 Wb\/m2<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.nature.com\/immersive\/d41586-021-03401-w\/index.html\">https:\/\/www.nature.com\/immersive\/d41586-021-03401-w\/index.html<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.bloomberg.com\/professional\/blog\/nuclear-fusion-market-could-achieve-a-40-trillion-valuation\/\">https:\/\/www.bloomberg.com\/professional\/blog\/nuclear-fusion-market-could-achieve-a-40-trillion-valuation\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":103002,"template":"","tags":[],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Enerjinin gelece\u011fini birle\u015ftirmek | Abdul Latif Jameel\u00ae<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"N\u00fckleer f\u00fczyon bir zamanlar bir\u00e7ok bilim yorumcusu taraf\u0131ndan fantezi fizi\u011fi olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Ancak bir fantezi olmaktan \u00e7ok uzak olan f\u00fczyon enerjisinin yak\u0131nda ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fine dair g\u00fc\u00e7l\u00fc emareler var. Ve bu, d\u00fcnyan\u0131n fosil yak\u0131tlara olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tamamen d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye yard\u0131mc\u0131 olacak.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/enerjinin-gelecegini-birlestirmek\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Enerjinin gelece\u011fini birle\u015ftirmek | Abdul Latif Jameel\u00ae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"N\u00fckleer f\u00fczyon bir zamanlar bir\u00e7ok bilim yorumcusu taraf\u0131ndan fantezi fizi\u011fi olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Ancak bir fantezi olmaktan \u00e7ok uzak olan f\u00fczyon enerjisinin yak\u0131nda ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fine dair g\u00fc\u00e7l\u00fc emareler var. Ve bu, d\u00fcnyan\u0131n fosil yak\u0131tlara olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tamamen d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye yard\u0131mc\u0131 olacak.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/enerjinin-gelecegini-birlestirmek\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Abdul Latif Jameel\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Abdul.Latif.Jameel.Official\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/NASA-nuclear-fusion.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1041\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"664\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/enerjinin-gelecegini-birlestirmek\/\",\"url\":\"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/enerjinin-gelecegini-birlestirmek\/\",\"name\":\"Enerjinin gelece\u011fini birle\u015ftirmek | Abdul Latif Jameel\u00ae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/alj.com\/en\/#website\"},\"datePublished\":\"2022-10-12T06:01:14+00:00\",\"dateModified\":\"2022-10-12T06:01:14+00:00\",\"description\":\"N\u00fckleer f\u00fczyon bir zamanlar bir\u00e7ok bilim yorumcusu taraf\u0131ndan fantezi fizi\u011fi olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Ancak bir fantezi olmaktan \u00e7ok uzak olan f\u00fczyon enerjisinin yak\u0131nda ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fine dair g\u00fc\u00e7l\u00fc emareler var. Ve bu, d\u00fcnyan\u0131n fosil yak\u0131tlara olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tamamen d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye yard\u0131mc\u0131 olacak.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/enerjinin-gelecegini-birlestirmek\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/enerjinin-gelecegini-birlestirmek\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/enerjinin-gelecegini-birlestirmek\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/alj.com\/tr\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Perspectives\",\"item\":\"https:\/\/alj.com\/en\/perspective\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Enerjinin gelece\u011fini birle\u015ftirmek\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/alj.com\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/alj.com\/en\/\",\"name\":\"Abdul Latif Jameel\",\"description\":\"Abdul Latif Jameel\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/alj.com\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"tr\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Enerjinin gelece\u011fini birle\u015ftirmek | Abdul Latif Jameel\u00ae","description":"N\u00fckleer f\u00fczyon bir zamanlar bir\u00e7ok bilim yorumcusu taraf\u0131ndan fantezi fizi\u011fi olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Ancak bir fantezi olmaktan \u00e7ok uzak olan f\u00fczyon enerjisinin yak\u0131nda ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fine dair g\u00fc\u00e7l\u00fc emareler var. Ve bu, d\u00fcnyan\u0131n fosil yak\u0131tlara olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tamamen d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye yard\u0131mc\u0131 olacak.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/enerjinin-gelecegini-birlestirmek\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Enerjinin gelece\u011fini birle\u015ftirmek | Abdul Latif Jameel\u00ae","og_description":"N\u00fckleer f\u00fczyon bir zamanlar bir\u00e7ok bilim yorumcusu taraf\u0131ndan fantezi fizi\u011fi olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Ancak bir fantezi olmaktan \u00e7ok uzak olan f\u00fczyon enerjisinin yak\u0131nda ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fine dair g\u00fc\u00e7l\u00fc emareler var. Ve bu, d\u00fcnyan\u0131n fosil yak\u0131tlara olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tamamen d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye yard\u0131mc\u0131 olacak.","og_url":"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/enerjinin-gelecegini-birlestirmek\/","og_site_name":"Abdul Latif Jameel","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Abdul.Latif.Jameel.Official","og_image":[{"width":1041,"height":664,"url":"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/NASA-nuclear-fusion.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"14 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/enerjinin-gelecegini-birlestirmek\/","url":"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/enerjinin-gelecegini-birlestirmek\/","name":"Enerjinin gelece\u011fini birle\u015ftirmek | Abdul Latif Jameel\u00ae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/alj.com\/en\/#website"},"datePublished":"2022-10-12T06:01:14+00:00","dateModified":"2022-10-12T06:01:14+00:00","description":"N\u00fckleer f\u00fczyon bir zamanlar bir\u00e7ok bilim yorumcusu taraf\u0131ndan fantezi fizi\u011fi olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Ancak bir fantezi olmaktan \u00e7ok uzak olan f\u00fczyon enerjisinin yak\u0131nda ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fine dair g\u00fc\u00e7l\u00fc emareler var. Ve bu, d\u00fcnyan\u0131n fosil yak\u0131tlara olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tamamen d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye yard\u0131mc\u0131 olacak.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/enerjinin-gelecegini-birlestirmek\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/enerjinin-gelecegini-birlestirmek\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/enerjinin-gelecegini-birlestirmek\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/alj.com\/tr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Perspectives","item":"https:\/\/alj.com\/en\/perspective\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Enerjinin gelece\u011fini birle\u015ftirmek"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/alj.com\/en\/#website","url":"https:\/\/alj.com\/en\/","name":"Abdul Latif Jameel","description":"Abdul Latif Jameel","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/alj.com\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"tr"}]}},"post-meta-fields":{"push_notification":["no"],"_push_notification":["field_5c3b1fb67034d"],"_wpml_word_count":["{\"total\":3201,\"to_translate\":{\"ar\":3201,\"zh-hans\":3201,\"fr\":3201,\"ja\":3201,\"es\":3201,\"tr\":3201}}"],"_wpml_media_featured":["1"],"_wpml_media_duplicate":["1"],"perspective_short_title":["Enerjinin gelece\u011fini birle\u015ftirmek"],"perspective_location":["Dubai, BAE"],"wpcf-featured-news":["0"],"is_latest_news":["0"],"wpcf-show-news-at-homepage":["1"],"publish_mobile":[""],"_publish_mobile":["field_5bfa8eb2e65cf"],"mobile_featured_image":["https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/NASA-nuclear-fusion.jpg"],"_mobile_featured_image":["field_5c3b204983dea"],"featured_on_listing_page":["0"],"_featured_on_listing_page":["field_62458ea7383c3"],"content_series_applied":[""],"_content_series_applied":["field_60f3d3faf82ac"],"wpcf-perspective-downloadable_file":[""],"wpcf-perspective-published-date":["1665532800"],"wpcf-video-description":[""],"wpcf-layoutvideourl":[""],"wpcf-video-thumb":[""],"wpcf-social4-svg":[""],"wpcf-social4-background-image":[""],"wpcf-social4-text":[""],"wpcf-social4-url":[""],"wpcf-social3-svg":[""],"wpcf-social3-background-image":[""],"wpcf-social3-text":[""],"wpcf-social3-url":[""],"wpcf-social-text-svg-square":[""],"wpcf-social-text-image-square":[""],"wpcf-social-text-text-square":[""],"wpcf-social-text-url-square":[""],"wpcf-social2-svg":[""],"wpcf-social2-background-image":[""],"wpcf-social2-text":[""],"wpcf-social2-url":[""],"wpcf-social-svg-square":[""],"wpcf-social-image-square":[""],"wpcf-social-text-square":[""],"wpcf-social-url-square":[""],"wpcf-social1-svg":[""],"wpcf-social1-background-image":[""],"wpcf-social1-text":[""],"wpcf-social1-url":[""],"wpcf-quotes-with-auther-text-1":[""],"wpcf-card_article_with_title_content":[""],"wpcf-card_article_content":["<p>write your content<\/p>"],"wpcf-quotes-with-auther-text":[""],"_bsf_post_type":["0"],"_bsf_item_review_type":["none"],"_yoast_wpseo_title":["Enerjinin gelece\u011fini birle\u015ftirmek | Abdul Latif Jameel\u00ae"],"_yoast_wpseo_content_score":["30"],"_yoast_wpseo_estimated-reading-time-minutes":["14"],"perspective_summury":["<p>N\u00fckleer f\u00fczyon bir zamanlar bir\u00e7ok bilim yorumcusu taraf\u0131ndan fantezi fizi\u011fi olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Ancak bir fantezi olmaktan \u00e7ok uzak olan f\u00fczyon enerjisinin yak\u0131nda ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fine dair g\u00fc\u00e7l\u00fc emareler var. Ve bu, d\u00fcnyan\u0131n fosil yak\u0131tlara olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tamamen d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye yard\u0131mc\u0131 olacak.<\/p>\n"],"_yoast_wpseo_metadesc":["N\u00fckleer f\u00fczyon bir zamanlar bir\u00e7ok bilim yorumcusu taraf\u0131ndan fantezi fizi\u011fi olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Ancak bir fantezi olmaktan \u00e7ok uzak olan f\u00fczyon enerjisinin yak\u0131nda ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fine dair g\u00fc\u00e7l\u00fc emareler var. Ve bu, d\u00fcnyan\u0131n fosil yak\u0131tlara olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tamamen d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye yard\u0131mc\u0131 olacak."],"_thumbnail_id":["103002"],"_edit_lock":["1665555075:18"],"_edit_last":["18"],"_last_translation_edit_mode":["native-editor"],"wpcf-projecttitle":[""],"wpcf-projectdescription":[""],"wpcf-projectimage-video1":["image"],"wpcf-projectimage-1":[""],"wpcf-projectvideo-1":[""],"wpcf-projectdescription-1":[""],"wpcf-projectimage-video2":["image"],"wpcf-projectimage-2":[""],"wpcf-projectvideo-2":[""],"wpcf-projectdescription-2":[""],"wpcf-projectimage-video3":["image"],"wpcf-projectimage-3":[""],"wpcf-projectvideo-3":[""],"wpcf-projectdescription-3":[""],"wpcf-projectimage-video4":["image"],"wpcf-projectimage-4":[""],"wpcf-projectvideo-4":[""],"wpcf-projectdescription-4":[""],"_wp_old_date":["2022-10-11"],"perspective_business_sector":["Enerji ve \u00c7evre Hizmetleri"],"wpcf-card-image":[""],"_wpcf-card-image-sort-order":["a:1:{i:0;i:1295593;}"],"amazonS3_cache":["a:23:{s:103:\"\/\/alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/An-Amazing-Look-Inside-a-Fusion-Reactor-Doubling-the-Power-Record-1-1.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:103016;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:111:\"\/\/alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/An-Amazing-Look-Inside-a-Fusion-Reactor-Doubling-the-Power-Record-1-800x420-1.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:103016;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:117:\"\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/An-Amazing-Look-Inside-a-Fusion-Reactor-Doubling-the-Power-Record-1-800x420-1.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:103016;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:56:\"\/\/alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/ITER-France-EuroFusion.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:102988;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:62:\"\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/ITER-France-EuroFusion.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:102988;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:64:\"\/\/alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/1768-ALJ-Nuclear-Fusion-scaled.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:102981;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:70:\"\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/1768-ALJ-Nuclear-Fusion-scaled.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:102981;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:52:\"\/\/alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/Tokamak-components.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:95174;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:60:\"\/\/alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/Tokamak-components-300x220.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:95174;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:58:\"\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/Tokamak-components.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:95174;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:66:\"\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/Tokamak-components-300x220.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:95174;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:71:\"\/\/alj.com\/app\/uploads\/2021\/11\/Commonwealth-Fusion-Systems_111821_09.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:94698;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:77:\"\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/11\/Commonwealth-Fusion-Systems_111821_09.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:94698;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:53:\"\/\/alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/General-Fision-2019.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:103023;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:59:\"\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/General-Fision-2019.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:103023;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:52:\"\/\/alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/Bob-Mumgaard-CFS-2.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:95139;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:60:\"\/\/alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/Bob-Mumgaard-CFS-2-300x163.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:95139;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:58:\"\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/Bob-Mumgaard-CFS-2.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:95139;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:66:\"\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/Bob-Mumgaard-CFS-2-300x163.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:95139;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:52:\"\/\/alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/JIMCO-visit-to-CFS.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:95167;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:58:\"\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/JIMCO-visit-to-CFS.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:95167;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:56:\"\/\/alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/SPARC-illustration-CFS.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:103030;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:62:\"\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/10\/SPARC-illustration-CFS.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:103030;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}}"]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alj.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/perspective\/103041"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alj.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/perspective"}],"about":[{"href":"https:\/\/alj.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/perspective"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alj.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/18"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alj.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/103002"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alj.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=103041"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alj.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=103041"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}