{"id":108578,"date":"2023-07-05T10:17:13","date_gmt":"2023-07-05T10:17:13","guid":{"rendered":"https:\/\/alj.com\/?post_type=perspective&p=108578"},"modified":"2024-01-15T08:04:10","modified_gmt":"2024-01-15T08:04:10","slug":"surdurulebilir-topluluklar-daha-yesil-yasamlar-icin-temel-stratejiler","status":"publish","type":"perspective","link":"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/surdurulebilir-topluluklar-daha-yesil-yasamlar-icin-temel-stratejiler\/","title":{"rendered":"S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir topluluklar: Daha ye\u015fil ya\u015famlar i\u00e7in temel stratejiler"},"content":{"rendered":"

Bazen, gezegenimizin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu \u00e7evresel krizden dolay\u0131 bunalabilir ve hem sorunun hem de \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7aresiz hissedebiliriz.<\/h4>\n

Ger\u00e7ekler kesinlikle \u015fok edici.<\/h4>\n

2050 y\u0131l\u0131na kadar, k\u00fcresel s\u0131cakl\u0131klar\u0131n sanayi \u00f6ncesi d\u00f6nemden en az 1,5\u00a0 \u030aC daha s\u0131cak olmas\u0131 ve bu y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda ise 2-4\u00a0 \u030aC daha s\u0131cak olmas\u0131 bekleniyor.[1]<\/sup><\/a> 2050 y\u0131l\u0131nda \u0130ngiltere\u2019nin Londra \u015fehri \u015fu an \u0130spanya\u2019n\u0131n Barselona \u015fehri kadar s\u0131cak hissedecek. New York, Mexico City ve Moskova \u015fehirleri en s\u0131cak ay s\u0131cakl\u0131klar\u0131nda en az 4\u00a0 \u030aC\u2019lik[2]<\/sup><\/a> art\u0131\u015flar ya\u015fayan b\u00fcy\u00fck pop\u00fclasyon merkezleri aras\u0131nda yer alacak ve \u0131s\u0131 stresi, yetersiz beslenme ve hastal\u0131klar\u0131n 2030 ile 2050 aras\u0131nda yakla\u015f\u0131k ekstra 250.000 \u00f6l\u00fcme neden olaca\u011f\u0131 tahmin ediliyor.[3]<\/sup><\/a><\/p>\n

Yayg\u0131n olarak \u00f6nerilen \u00e7\u00f6z\u00fcmler, bu soruna ba\u011fl\u0131 olarak b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekte. K\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n 1,5\u00a0\u02daC\u2019nin alt\u0131nda s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131, 2030 y\u0131l\u0131na kadar y\u0131ll\u0131k sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n 30 milyar ton azalt\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na geliyor.[4]<\/sup><\/a> Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019in karbonsuz bir gelece\u011fe giden yol haritas\u0131; enerji sekt\u00f6r\u00fcnde 8,2 milyar ton, tar\u0131mda 6,7 milyar ton, sanayide 5,4 milyar ton ve ula\u015f\u0131mda 4,7 milyar ton emisyon azalt\u0131lmas\u0131n\u0131 i\u00e7eriyor. Karbonsuzla\u015ft\u0131rma end\u00fcstrisine y\u00f6nelik uluslararas\u0131 stratejiler, k\u00fcresel altyap\u0131da k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektiriyor: Fosil yak\u0131t santrallerini destekleyen devasa g\u00fcne\u015f ve r\u00fczgar \u00e7iftliklerinin yan\u0131 s\u0131ra pil fabrikalar\u0131n\u0131n, eko yak\u0131t tesislerinin ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli karbon yakalama projelerinin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hayal edin.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc, g\u00fcnl\u00fck ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren bireylere \u00e7ok uzak, hatta yabanc\u0131 kavramlar gibi gelebilir. \u201cDaha fazla k\u00f6m\u00fcrl\u00fc elektrik santralinin in\u015fa edilmesini engelleyemem.\u201d \u201cKurakl\u0131\u011fa diren\u00e7li tohumlar tasarlayacak m\u00fchendislik becerilerim yok.\u201d \u201c\u015eahsen u\u00e7akla yolculuk yapmasam bile u\u00e7aklar\u0131n g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc kirletmesini durduramam.\u201d<\/p>\n

Net s\u0131f\u0131ra ula\u015fman\u0131n herhangi bir ki\u015finin kapasitesinin \u00e7ok \u00f6tesinde bir zorluk oldu\u011fu do\u011fru. Ancak bu itici g\u00fcc\u00fcn topluluk<\/em> seviyesine yani i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve \u00fcretti\u011fimiz mikro toplumlara yay\u0131lmas\u0131 ve iklim sava\u015f\u0131na de\u011ferli katk\u0131lar sa\u011flamas\u0131 toplumun en k\u00fc\u00e7\u00fck birimlerinde ba\u015flayabilir.<\/p>\n

S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir topluluklar, k\u00fcresel \u0131s\u0131nmaya kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede temel bir sava\u015f cephesi olarak ortaya \u00e7\u0131kmaya haz\u0131r. Tabanda ortaya \u00e7\u0131kan baz\u0131 fikirler, teknolojiler ve politikalar, toplu olarak net s\u0131f\u0131r\u0131n zorluklar\u0131n\u0131 daha az bunalt\u0131c\u0131 ve daha ula\u015f\u0131labilir hale getirmeye yard\u0131mc\u0131 olarak daha uygulanabilir ya\u015fam yollar\u0131n\u0131n benimsenmesinde etkili olabilir.<\/p>\n

S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir topluluk konseptine destek olmak<\/h2>\n

\"\"Nas\u0131l daha sa\u011fl\u0131kl\u0131, daha g\u00fcvenli, daha mutlu hayatlar ya\u015fayabilir ve birka\u00e7 ku\u015fak sonra torunlar\u0131m\u0131z i\u00e7in ayn\u0131 f\u0131rsatlar\u0131n mevcut olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabiliriz? S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir topluluklar\u0131n sundu\u011fu erdemleri desteklemenin bir yolu, yerel yenilenebilir enerji giri\u015fimlerine odaklanmak.<\/p>\n

Yenilenebilir enerji, 2019\u2019dan bu yana d\u00fcnya enerji \u00fcretiminin d\u00f6rtte birinden fazlas\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor ve \u015fu anda di\u011fer t\u00fcm enerji kaynaklar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fcme h\u0131z\u0131n\u0131 a\u015fm\u0131\u015f durumda. Bu sadece \u00e7evre i\u00e7in de\u011fil, i\u015f arayanlar i\u00e7in de faydal\u0131. Merkezi olmayan enerji \u00e7\u00f6z\u00fcmleri nispeten daha yo\u011fun insan eme\u011fi gerektiriyor, bu nedenle istihdam\u0131 te\u015fvik etmeye yard\u0131mc\u0131 olabilir. Yenilenebilir enerji i\u015fleri 2018 y\u0131l\u0131nda 11 milyona ula\u015ft\u0131 ve 2050 y\u0131l\u0131na kadar d\u00f6rt kat artabilir.[5]<\/sup><\/a><\/p>\n

Fakat bir topluluk enerji projesi nas\u0131l bir \u015fey olabilir?<\/p>\n

Danimarka\u2019n\u0131n adas\u0131 olan Sams\u00f8 zaman zaman d\u00fcnyan\u0131n ilk %100 yenilenebilir enerji ile \u00e7al\u0131\u015fan adas\u0131 olarak an\u0131l\u0131yor. Adal\u0131lar\u0131n y\u0131ll\u0131k ki\u015fi ba\u015f\u0131na +11 ton CO2<\/sub>\u00a0olan ortalama karbon ayak izi -12 tona d\u00fc\u015ft\u00fc (evet, bu bir eksi i\u015fareti).[6]<\/sup><\/a> 4.000 ki\u015filik bu g\u00fc\u00e7l\u00fc topluluk, son yirmi y\u0131lda kendisini net s\u0131f\u0131r stat\u00fcs\u00fcne do\u011fru y\u00f6nlendiren bir dizi projeye (21 kara ve a\u00e7\u0131k deniz r\u00fczgar t\u00fcrbinin yan\u0131 s\u0131ra d\u00f6rt biyok\u00fctle yak\u0131tl\u0131 b\u00f6lgesel \u0131s\u0131tma tesisi) ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

Bu varl\u0131klar\u0131n m\u00fclkiyeti; \u00f6zel ki\u015filer, yat\u0131r\u0131mc\u0131 gruplar\u0131, belediye y\u00f6netimi ve yerel kooperatifler aras\u0131nda payla\u015f\u0131l\u0131yor. 2030 y\u0131l\u0131na kadar tamamen karbonsuz hale gelmek i\u00e7in adan\u0131n nakliye ve \u0131s\u0131tma sekt\u00f6rleri yaln\u0131zca yenilenebilir elektri\u011fe ba\u011fl\u0131 olacak, deniz ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 sekt\u00f6r\u00fc ise yaln\u0131zca organik madde fermente edilerek \u00fcretilen elektri\u011fi veya yerel biyogazlar\u0131 kullanacak.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Sams\u00f8 do\u011fas\u0131 gere\u011fi kapal\u0131 bir ya\u015fam alan\u0131. Ancak ba\u015far\u0131l\u0131 bir s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir toplulu\u011fun ilkeleri ayn\u0131 \u015fekilde daha kentsel bir ortama entegre edilebilir mi?<\/p>\n

\"\"K\u00e2r amac\u0131 g\u00fctmeyen enerji kooperatifi Repowering London\u2019\u0131n deneyimleri bunun m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Repowering London<\/a> \u00fc\u00e7 amaca sahip: yak\u0131t k\u0131tl\u0131\u011f\u0131yla m\u00fccadele etmek, sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131 azaltmak ve yeni i\u015f f\u0131rsatlar\u0131 yaratmak.<\/p>\n

Stratejilerinden biri, bireylerin ve i\u015fletmelerin sosyal konutlarda g\u00fcne\u015f enerjisine yat\u0131r\u0131m yapmalar\u0131na olanak tan\u0131yor. Ard\u0131ndan \u015febekeye elektrik satman\u0131n getirdi\u011fi k\u00e2rlar, toplulu\u011fa yat\u0131r\u0131m olarak geri d\u00f6n\u00fcyor.<\/p>\n

Repowering London, sadece 10 y\u0131l i\u00e7inde 700\u00a0kWp\u2019den fazla g\u00fcne\u015f enerjisi kapasitesi kurdu, yakla\u015f\u0131k 779\u00a0ton CO2<\/sub> emisyonunu \u00f6nledi, 768.000 \u0130ngiliz sterlini finansal kazan\u00e7 sa\u011flad\u0131 ve toplulu\u011fun geli\u015fiminde harcamak i\u00e7in 200.000 \u0130ngiliz sterlininden fazla para kazand\u0131.[7]<\/sup><\/a> Repowering London, yeti\u015ftirdi\u011fi yetenekleri topluluk i\u00e7inde tutmak amac\u0131yla gen\u00e7 yeti\u015fkinleri bir topluluk g\u00fcc\u00fc projesinin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesindeki finansal, yasal, pazarlama ve teknik alanlar \u00fczerine e\u011fitiyor.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0130ngiltere\u2019nin ba\u015fka bir yerinde, Ouse Valley Energy Services Company (OVESCO) ve Brighton Energy Cooperative gibi k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli enerji sistemi kooperatiflerinin istikrarl\u0131 bir \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na \u015fahit olduk.<\/p>\n

OVESCO\u2019nun East Sussex\u2019teki projeleri y\u00fczlerce yerel hissedar taraf\u0131ndan desteklenen 6\u00a0MW\u2019l\u0131k g\u00fcne\u015f enerjisi projelerini i\u00e7eriyor.[8]<\/sup><\/a> \u015eimdiye kadar ula\u015f\u0131lan d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131 aras\u0131nda 15 \u00e7at\u0131 sistemi ve bir g\u00fcne\u015f \u00e7iftli\u011fi; evde mikro \u00fcretim i\u00e7in 1 milyon sterlinlik fon; 1.000\u2019den fazla enerji plan\u0131 \u00f6nerisinin sunuldu\u011fu telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmesi ve okullar, i\u015fletmeler ve ev sahipleri i\u00e7in daha ucuz yak\u0131t faturalar\u0131 bulunuyor. OVESCO, Ouse Vadisi\u2019nde 4.000\u2019den fazla eve enerji sa\u011flamaya yetecek yeni bir 17\u00a0MW\u2019l\u0131k g\u00fcne\u015f \u00e7iftli\u011fi i\u00e7in planlama ba\u015fvurusunda bulundu.<\/p>\n

East Sussex\u2019te kom\u015fu bir proje olan Brighton Energy Cooperative (BEC), Brighton & Hove \u00e7evresinde 91 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli g\u00fcne\u015f enerjisi projesi i\u00e7in 3,5 milyon \u0130ngiliz sterlini topluluk yat\u0131r\u0131m\u0131 toplad\u0131.[9]<\/sup><\/a> Bir topluluk fayda derne\u011fi olan BEC, yerel payda\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan y\u00f6netiliyor. Taraflar, 3.000 ila 100.000 \u0130ngiliz sterlini aras\u0131nda herhangi bir tutarda yat\u0131r\u0131m yapabiliyor ancak sunduklar\u0131 yat\u0131r\u0131m\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n karar verme a\u015famas\u0131nda bir oy alabiliyor.<\/p>\n

B\u00f6lgedeki i\u015fletmeler, \u00e7at\u0131 panelleri i\u00e7in yer kiralayarak enerji faturalar\u0131nda ulusal ortalamadan %30-%40 daha ucuz tedarik sa\u011fl\u0131yor. BEC\u2019in bir sonraki projesi, yak\u0131nlardaki bir limanda yakla\u015f\u0131k 2.000 g\u00fcne\u015f panelinden olu\u015fan yeni bir 750\u00a0kWp kapasiteli g\u00fcne\u015f enerjisi \u00e7iftli\u011fi.<\/p>\n

Bu ba\u015far\u0131 hikayeleri buzda\u011f\u0131n\u0131n sadece g\u00f6r\u00fcnen k\u0131sm\u0131n\u0131 temsil edebilir. Bir \u00e7al\u0131\u015fma, Avrupa genelinde vatanda\u015flar\u0131n y\u00f6netti\u011fi finansman projelerinin, k\u0131tan\u0131n 2030 iklim hedeflerini kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in gereken 179 milyar Euro\u2019luk fon eksikli\u011fini doldurabilece\u011fini g\u00f6steriyor. Bu, Avrupa\u2019n\u0131n yenilenebilir enerji pay\u0131n\u0131 o tarihe kadar %32\u2019ye \u00e7\u0131karmaya yetecek bir tutar.[10]<\/sup><\/a><\/p>\n

Topluluk enerjisi modelleri daha sofistike hale gelmek \u00fczere geli\u015ftik\u00e7e, pil depolama tesislerini de modellerine dahil ediyorlar. Bu, g\u00fcne\u015fin parlamad\u0131\u011f\u0131 veya r\u00fczgar\u0131n esmedi\u011fi zamanlarda g\u00fcvenilir bir \u015fekilde 24 saat enerji sa\u011flamak i\u00e7in verimli d\u00f6nemlerde \u00fcretilen enerjinin kullan\u0131labilece\u011fi anlam\u0131na geliyor. Bu, Abdul Latif Jameel Energy<\/a>\u2019nin amiral gemisi yenilenebilir enerji i\u015fi Fotowatio Renewable Ventures\u2019\u0131n (FRV<\/a>) inovasyon kolu olan FRV-X<\/a> arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ilerlemesine yard\u0131mc\u0131 oldu\u011fu bir teknoloji. FRV-X, evlere ve i\u015fletmelere 24 saat enerji sa\u011flamak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli \u00f6nc\u00fc pil depolama tesisleri geli\u015ftiriyor. Bu ekibin Holes Bay<\/a>, Dorset ve Contego<\/a>,<\/a> West Sussex\u2019te bulunan d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 niteli\u011findeki Birle\u015fik Krall\u0131k projeleri hali haz\u0131rda faaliyette. En b\u00fcy\u00fck pil depolama projesi (99\u00a0MW pik g\u00fc\u00e7, 198\u00a0MWsa kapasiteli) ise Birle\u015fik Krall\u0131k\u2019\u0131n Clay Tye<\/a>, Essex b\u00f6lgesinde 2023\u2019\u00fcn sonlar\u0131nda hayata ge\u00e7irilecek.<\/p>\n