Otomatik veya otonom ara\u00e7lar\u0131n (AV) kullan\u0131m\u0131 farkl\u0131 co\u011frafyalarda da giderek art\u0131yor. BlueCruise halihaz\u0131rda Kanada ve ABD\u2019de yakla\u015f\u0131k 200.000 s\u00fcr\u00fcc\u00fc taraf\u0131ndan kullan\u0131l\u0131yor[2]<\/a>. ABD\u2019de, s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcz taksilerin yer ald\u0131\u011f\u0131 San Francisco ve Phoenix gibi \u015fehirlerin sokaklar\u0131nda otomasyonda devam eden ilerlemenin etkisi giderek daha a\u00e7\u0131k hale gelmektedir.<\/p>\n Genellikle g\u00fcvenlik i\u00e7in insan s\u00fcr\u00fcc\u00fcler ara\u00e7ta bulunsa da di\u011fer otonom ara\u00e7 t\u00fcrleri de ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. \u00dc\u00e7 otonom otob\u00fcs \u015fu anda \u0130sve\u00e7\u2019in Link\u00f6ping kentinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor[3]<\/a>. ABD\u2019de yak\u0131n zamanda yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma, otomatik kamyon kullan\u0131m\u0131n\u0131n, zorunlu dinlenme molas\u0131 kurallar\u0131na uyan bir insan s\u00fcr\u00fcc\u00fc taraf\u0131ndan kontrol edilen tipik bir manuel kamyonun iki kat\u0131ndan daha fazla oranda kullan\u0131m sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur.[4]<\/a><\/p>\n Otomasyonun bir\u00e7ok sekt\u00f6rde \u00f6nemli bir etkiye sahip olmas\u0131 bekleniyor. \u00d6rne\u011fin madencilikte, Abdul Latif Jameel\u2019in uzun s\u00fcredir orta\u011f\u0131<\/a> olanToyota Motor Corporation k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce Sumitomo Komatsu ile g\u00fcvenli\u011fi ve \u00fcretkenli\u011fi art\u0131rmay\u0131 ama\u00e7layan otonom bir hafif ara\u00e7 geli\u015ftirmek i\u00e7in bir proje ba\u015flatt\u0131[5]<\/a>.<\/p>\n Peki bir arac\u0131n otonomla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131<\/a> ne anlama geliyor?<\/p>\n BlueCruise \u00f6rne\u011finde de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere geleneksel s\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fc ara\u00e7lardan tamamen otonom ara\u00e7lara yolculukta birka\u00e7 ad\u0131m bulunmaktad\u0131r. Daha anla\u015f\u0131l\u0131r olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan, otomasyon genellikle s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn her \u015feyi yapt\u0131\u011f\u0131 0 seviyesinden insan m\u00fcdahalesi gerektirmeyen 5 seviyesine kadar alt\u0131 seviyeli[6]<\/a> bir \u00f6l\u00e7ek kullan\u0131larak kategorize edilir.<\/p>\n Seviye 3\u2019te, ara\u00e7 bir s\u00fcre kendi kendine s\u00fcr\u00fc\u015f yapar ancak ara\u00e7 taraf\u0131ndan uyar\u0131 verilirse s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn kontrol\u00fc geri almas\u0131 gerekir. Seviye 4\u2019te, ara\u00e7 belirli ko\u015fullar alt\u0131nda her zaman kendi kendini s\u00fcrer.<\/p>\n \u00dcreticiler h\u0131zla \u00fcst seviyelere ilerliyor. Ford BlueCruise seviye 2 otomasyonu temsil ederken ABD\u2019de yollarda g\u00f6r\u00fclen \u201crobotaksiler\u201d seviye 4\u2019t\u00fcr. 5. seviye ara\u00e7lardan olu\u015fan tamamen s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcz bir d\u00fcnya hala biraz uzakta olsa da bu \u00f6l\u00e7ekte alttan alta h\u0131zl\u0131 bir ilerleme kaydediliyor. Avrupa Birli\u011fi\u2019nde (AB), 2024\u2019ten itibaren t\u00fcm yeni ara\u00e7lar\u0131n acil durum frenleme ve \u015ferit i\u00e7inde kalma sistemlerini i\u00e7ermesi gerekiyor. Bu da seviye 1 otomasyon olmadan bu tarihten sonra yeni bir ara\u00e7 sat\u0131n almay\u0131 etkili bir \u015fekilde imkans\u0131z hale getiriyor.<\/p>\n McKinsey\u2019e g\u00f6re daha y\u00fcksek otomasyon seviyelerine sahip ara\u00e7lar i\u00e7in pazarda muazzam bir b\u00fcy\u00fcme potansiyeli var. Dan\u0131\u015fmanl\u0131k firmas\u0131 taraf\u0131ndan bu y\u0131l yap\u0131lan analiz,[7]<\/a> 2030 y\u0131l\u0131na kadar sat\u0131lan yeni binek otomobillerin %12\u2019sinin 3 veya daha y\u00fcksek seviyede otonom s\u00fcr\u00fc\u015f (AD) teknolojileri ile donat\u0131laca\u011f\u0131 ve bu rakam\u0131n 2035\u2019te %37\u2019ye ula\u015faca\u011f\u0131 temel bir senaryo \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor. \u00d6te yandan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, teknolojinin eri\u015filebilirli\u011fi ve m\u00fc\u015fterilerin benimsemesi gibi fakt\u00f6rlerin gelecekteki e\u011filimleri etkilemesi nedeniyle y\u00fcksek d\u00fczeyde belirsizli\u011fin devam etti\u011fini vurguluyor.<\/p>\n McKinsey, \u201ch\u0131zland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f\u201d bir senaryoda, 2035 y\u0131l\u0131nda sat\u0131lan binek otomobillerin yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131n (%57) geli\u015fmi\u015f AD teknolojilerini i\u00e7erece\u011fini tahmin ediyor; ancak \u201cgecikmeli\u201d tahmininde bu oran yaln\u0131zca %17 olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n Otonom ara\u00e7lar yayg\u0131nla\u015f\u0131rsa seyahat ettikleri yollar\u0131n tasarlanmas\u0131 ve in\u015fa edilmesi \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck etkileri olacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin, Michigan \u00dcniversitesi Ula\u015ft\u0131rma \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 Merkezi taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan \u201cFuture Streets\u201d (Gelece\u011fin Sokaklar\u0131) ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir 2021 ara\u015ft\u0131rma makalesi[8]<\/a>, g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki otonom ara\u00e7lara ge\u00e7i\u015f ile yirminci y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131ndaki atl\u0131 ula\u015f\u0131mdan arabalara ge\u00e7i\u015fi k\u0131yaslamaktad\u0131r. Bu, ara\u00e7lar\u0131n yollar\u0131n do\u011fas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdi\u011fi bir s\u00fcre\u00e7tir.<\/p>\n Otonom ara\u00e7lara ge\u00e7i\u015f, yol altyap\u0131m\u0131zda ayn\u0131 oranda dramatik bir de\u011fi\u015fime neden olacakt\u0131r. Future Streets raporu, hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmedi\u011fimiz bir noktaya de\u011finerek, otonom ara\u00e7lar\u0131n hareketinin insan s\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcnden daha hassas ve tutarl\u0131 olmas\u0131 nedeniyle \u00e7ak\u0131l veya asfalt gibi yumu\u015fak malzemelerin \u00fczerinde h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde oluklar yaratma e\u011filiminde olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Bu nedenle gelecekte yollar\u0131n, otonom ara\u00e7lar\u0131 desteklemek i\u00e7in ya\u011fmur suyunun akmas\u0131na izin veren ve a\u015f\u0131nmaya dayan\u0131kl\u0131 farkl\u0131 t\u00fcrde ge\u00e7irgen bir y\u00fczeyin i\u00e7inde g\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f beton raylar i\u00e7ermesi gerekece\u011fini tahmin etmektedir.<\/p>\n Etkilenen yaln\u0131zca yollar de\u011fil. Ayn\u0131 zamanda trafik \u0131\u015f\u0131klar\u0131, yol i\u015faretleri ve levhalar gibi trafi\u011fi y\u00f6nlendiren yan sistemler de bundan etkilenecektir.<\/p>\n 2019 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan bir McKinsey raporu[9]<\/a>, gelecekte \u015fehirlerdeki bu trafik i\u015faretlerinin \u00e7o\u011funun, h\u0131z s\u0131n\u0131rlar\u0131 ve d\u00f6n\u00fc\u015f k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 gibi \u00f6nemli bilgileri do\u011frudan ara\u00e7lara aktaran bir dijital ula\u015f\u0131m y\u00f6netimi sistemi ile de\u011fi\u015ftirilebilece\u011fini \u00f6ne s\u00fcrmektedir.<\/p>\n Bu t\u00fcr vizyonlar heyecan verici olsa da pek \u00e7ok ki\u015fi bunlar\u0131n ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fmesinin biraz zaman alaca\u011f\u0131na inan\u0131yor.<\/p>\n Bu raporda, s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcz ara\u00e7lara y\u00f6nelik de\u011fi\u015fimin h\u0131z\u0131na ili\u015fkin \u00f6nceki iyimserli\u011fin azald\u0131\u011f\u0131 ve tam otonom seviye 5 ara\u00e7lar\u0131n \u201cart\u0131k onlarca y\u0131l uzakta g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc\u201d belirtiliyor. ITF raporunda, \u201c\u015fu anda sekt\u00f6rden veya geli\u015ftiricilerden AV\u2019lerin kullan\u0131m\u0131na y\u00f6nelik \u00f6zel ama\u00e7l\u0131 bir altyap\u0131 olu\u015fturulmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde herhangi bir \u00e7a\u011fr\u0131 yok\u201d ifadesi yer al\u0131yor. \u201cAma\u00e7lar\u0131, mevcut fiziksel yol a\u011f\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fabilen ara\u00e7lar tasarlamak.\u201d<\/p>\n Elbette bu, AV\u2019ler i\u00e7in daha iyi bir fiziksel altyap\u0131y\u0131 desteklemek \u00fczere hi\u00e7bir \u015fey yap\u0131lamayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor. ITF raporu, yol y\u00fczeylerinin, trafik i\u015faretlerinin ve levhalar\u0131n\u0131n bak\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131larak otonom ara\u00e7 kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in daha g\u00fcvenli olabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.Otonom servis otob\u00fcs\u00fcn\u00fcn bir d\u00f6ner kav\u015fak yan\u0131ndaki [a] otob\u00fcs dura\u011f\u0131 nedeniyle kafas\u0131n\u0131n kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 yerel bir denemeye at\u0131fta bulunuyor. Ara\u00e7, iki farkl\u0131 yerden gelen yol i\u015faretlerini birlikte yorumlayamad\u0131; bu da i\u015faretler iyile\u015ftirilinceye kadar orada duramayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na geliyordu.<\/p>\n Rapor, otonom ara\u00e7lar kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131k\u00e7a yol i\u015faretlerinin g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok daha \u00f6nemli hale gelebilece\u011fi ve bu durumda bak\u0131m planlamas\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak daha fazla dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi sonucuna var\u0131yor. Ancak otonom ara\u00e7lar\u0131n tam olarak hangi ihtiya\u00e7lar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131na dair belirsizlik, hen\u00fcz di\u011fer \u00fclkelerin taklit edebilece\u011fi bir en iyi uygulama \u00f6rne\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na geliyor. Raporda, genel olarak otonom ara\u00e7lar yayg\u0131nla\u015ft\u0131k\u00e7a yol bak\u0131m\u0131n\u0131n muhtemelen daha \u00f6ncelikli bir konuma gelece\u011fi tahmin ediliyor.<\/p>\n \u015e\u00fcphesiz, otonom ara\u00e7lar\u0131n fiziksel yol i\u015faretleri ve levhalar\u0131yla etkile\u015fime girebilmesi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde son derece hayatidir. \u00d6te yandan, tamamen dijital alanda ileti\u015fim kurabilmeleri y\u00f6n\u00fcnde de b\u00fcy\u00fck bir potansiyel yatmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin internete ba\u011fl\u0131 bir ara\u00e7, fiziksel bir tabelay\u0131 \u201cokumak\u201d yerine yol kenar\u0131ndaki sens\u00f6rlerden, di\u011fer ara\u00e7lardan veya kapsaml\u0131 bir trafik y\u00f6netim sisteminden bilgi alarak g\u00fcvenli ve verimli bir \u015fekilde hareket edebilir. Ayn\u0131 \u015fekilde, yolu kullanan di\u011fer ara\u00e7lara da yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in yol, hava ve trafik ko\u015fullar\u0131 hakk\u0131nda bilgi aktarabilir.<\/p>\n Tamamen dijital trafik y\u00f6netim sistemleri hala biraz uzakta olsa da otonom ara\u00e7lar i\u00e7in ba\u011flant\u0131n\u0131n giderek daha \u00f6nemli hale gelmesi bekleniyor. Bu da geli\u015fimlerinin desteklenmesinin sadece fiziksel de\u011fil ayn\u0131 zamanda dijital altyap\u0131, yani dijital ileti\u015fimi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmak i\u00e7in gereken sistemler, yap\u0131lar ve cihazlar b\u00fct\u00fcn\u00fc ile de ilgili olaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. ITF\u2019nin raporu, dijital altyap\u0131n\u0131n kablolu ve kablosuz ileti\u015fim a\u011flar\u0131n\u0131, veri toplama ve depolama sistemlerini ve konumland\u0131rma, navigasyon ve zamanlamay\u0131 desteklemek i\u00e7in bilgi hizmetlerine eri\u015fimi i\u00e7erebilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n Baz\u0131 dijital altyap\u0131 geli\u015ftirmeleri halihaz\u0131rda olduk\u00e7a geli\u015fmi\u015f durumda. \u00d6rne\u011fin \u0130\u015f Birlik\u00e7i Ak\u0131ll\u0131 Ula\u015f\u0131m Sistemleri (C-ITS), ara\u00e7lara trafik s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131, yol \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 veya \u00f6nlerindeki kazalar hakk\u0131nda erken uyar\u0131 vermek i\u00e7in kullan\u0131labilir.<\/p>\n Bunlar \u015fimdiden bir\u00e7ok yerde benimsenmi\u015f durumda. \u00d6rne\u011fin, Kore\u2019de Seul b\u00fcy\u00fck\u015fehir belediyesi, daha geni\u015f TOPIS (Ula\u015ft\u0131rma Operasyonu ve Bilgi Hizmeti)[11]<\/a> projesinin bir par\u00e7as\u0131 olarak 5G ba\u011flant\u0131l\u0131 bir C-ITS geli\u015ftiriyor. Yetkili kurumlar; ara\u00e7lar, yayalar ve altyap\u0131 aras\u0131nda ger\u00e7ek zamanl\u0131 ileti\u015fimi destekleyecek C-ITS altyap\u0131s\u0131n\u0131 \u015fehirdeki 121 km\u2019lik ana yollara kuruyor.<\/p>\n Sangam-dong mahallesinde \u00f6zel bir alanda pilot olarak uygulanan bu teknolojiyle otob\u00fcs ve taksilere geli\u015fmi\u015f s\u00fcr\u00fcc\u00fc destek sistemleri kurulmu\u015ftur. Sistem, ara\u00e7lar\u0131n \u00e7ukurlar gibi yol ko\u015fullar\u0131 hakk\u0131nda bilgileri y\u00f6netim merkezi ve di\u011fer ara\u00e7larla payla\u015fmas\u0131na olanak tan\u0131yor. Seul h\u00fck\u00fcmeti, bu yakla\u015f\u0131m\u0131n ara\u00e7lar\u0131 gerekirse rotalar\u0131 veya \u015feritleri de\u011fi\u015ftirmeye y\u00f6nlendirerek kazalar\u0131 \u00f6nlemeye yard\u0131mc\u0131 olabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n Avustralya\u2019daki bir projeyse trafik \u0131\u015f\u0131klar\u0131ndan Queensland\u2019deki 1.500 km uzunlu\u011fundaki Bruce Otoyolu kullan\u0131c\u0131lar\u0131na bilgi yay\u0131nlamak i\u00e7in C-ITS yol kenar\u0131 birimlerini kullanarak k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131k ve yaya varl\u0131\u011f\u0131 ile ilgili uyar\u0131lar sa\u011fl\u0131yor[12]<\/a>.Eyalet Ula\u015ft\u0131rma ve Ana Yollar Bakan\u0131 Mark Bailey, sistemin \u201c\u00e7arp\u0131\u015fmalar\u0131 %20 azaltmas\u0131n\u0131n beklendi\u011fini\u201d s\u00f6yledi.<\/p>\n Benzer \u015fekilde Portekiz\u2019deki bir pilot \u00e7al\u0131\u015fmada, C-ITS teknolojisinin ara\u00e7lar\u0131 1.620 metre uzunlu\u011fundaki Gardunha t\u00fcneline eri\u015fimle ilgili tehlikelere, risklere ve gecikmelere kar\u015f\u0131 uyarmak i\u00e7in kullan\u0131labilece\u011fi belirlendi. Ara\u015ft\u0131rmaya kat\u0131lan Allbesmart teknoloji \u015firketinin icra kurulu ba\u015fkan\u0131 Jorge Ribeiro, proje hakk\u0131nda \u015fu ifadelerde bulundu: \u201cT\u00fcnele yakla\u015fan s\u00fcr\u00fcc\u00fclere do\u011fru ve zaman\u0131nda uyar\u0131 mesajlar\u0131 verme yetene\u011fimizi kan\u0131tlad\u0131 hatta gerekti\u011finde bir sonraki kav\u015fakta yoldan \u00e7\u0131kmalar\u0131na izin verdi.\u201d[13]<\/a><\/p>\n Mevcut C-ITS sistemlerinin \u00e7o\u011fu, ara\u00e7lar ve yol altyap\u0131s\u0131 aras\u0131ndaki ileti\u015fime dayanmaktad\u0131r ancak baz\u0131 giri\u015fimler de otonom ara\u00e7lar\u0131n birbirleriyle ve yoldaki di\u011fer ara\u00e7larla ileti\u015fim kurdu\u011fu daha karma\u015f\u0131k sistemlerin olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 da ara\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Melbourne \u00dcniversitesi\u2019nin 2020 y\u0131l\u0131nda Avustralya\u2019da yapt\u0131\u011f\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmada[14]<\/a> ara\u00e7lar, altyap\u0131 ve di\u011fer yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 aras\u0131ndaki ileti\u015fimi i\u00e7eren sekiz farkl\u0131 C-ITS yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n kazalar\u0131 %78\u2019e kadar azaltma potansiyeline sahip oldu\u011fu sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Bu t\u00fcr yakla\u015f\u0131mlar\u0131n kullan\u0131m\u0131 yayg\u0131nla\u015f\u0131rsa bunlar\u0131 desteklemek i\u00e7in daha iyi ba\u011flant\u0131lara ihtiya\u00e7 duyulabilir.<\/p>\n ITF[15]<\/a>, otonom ula\u015f\u0131m\u0131n ana yollar boyunca mobil ileti\u015fim a\u011flar\u0131 i\u00e7in yeni gereksinimlere katk\u0131da bulunaca\u011f\u0131n\u0131 ve gelecekte bunun daha y\u00fcksek h\u0131zlar ve daha d\u00fc\u015f\u00fck gecikmeler sunan en yeni mobil ba\u011flant\u0131 nesli olan 5G\u2019yi i\u00e7ermesinin muhtemel oldu\u011funu \u00f6ng\u00f6rmektedir. Rapora g\u00f6re otomasyonun ilk uygulamalar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu mevcut 4G a\u011flar\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fabilir ancak teknoloji ve hizmetler geli\u015ftik\u00e7e 5G teknolojisine ve sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 yeteneklerine olan ihtiya\u00e7 h\u0131zla bask\u0131n hale gelir.<\/p>\n Dijital altyap\u0131n\u0131n otonom ara\u00e7lar i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yan bir di\u011fer y\u00f6n\u00fc de y\u00fcksek \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckl\u00fc (HD) haritalar gibi verilerdir. Bunlar, bir arac\u0131n bulundu\u011fu ortam\u0131 3 boyutlu bir \u015fekilde santimetrelik hassasiyetle g\u00f6stermek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli ge\u00e7mi\u015f ve ger\u00e7ek zamanl\u0131 bilgi katmanlar\u0131n\u0131 i\u00e7erir ve ba\u011fl\u0131 ve otomatik ara\u00e7lar\u0131n[16]<\/a> g\u00fcvenli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in gerekli olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Otonom ara\u00e7lar bu haritalar\u0131 gezinmek i\u00e7in kullan\u0131r, bu nedenle y\u00fcksek d\u00fczeyde ayr\u0131nt\u0131 \u00f6nemlidir ve s\u0131k s\u0131k g\u00fcncellenmeleri gerekir. Haritalar, potansiyel olarak di\u011fer t\u00fcm veri t\u00fcrlerinden daha \u00f6nemli olarak, otonom ara\u00e7lar i\u00e7in \u00f6nemli bir yeni \u201caltyap\u0131y\u0131\u201d temsil etmektedir ve bir\u00e7ok geli\u015ftirici bunlar\u0131n g\u00fcvenli \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7in kritik \u00f6neme sahip oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir[17]<\/a>. Ne var ki karma\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131 ve veri yo\u011funluklar\u0131 nedeniyle bunlar\u0131n i\u015flenmesi \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde yerle\u015fik bilgi i\u015flem g\u00fcc\u00fc gerektirir.<\/p>\n Otonom ara\u00e7lar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 veri ve ba\u011flant\u0131y\u0131 sa\u011flayabilecek altyap\u0131lar\u0131n geli\u015ftirilmesinin bir\u00e7ok a\u00e7\u0131dan \u00f6nemli olaca\u011f\u0131 ve ara\u00e7lar\u0131n kapasiteleri ve kullan\u0131mlar\u0131 geli\u015ftik\u00e7e bu \u00f6nemin daha da artaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Baz\u0131 uzmanlar, benzin g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki ara\u00e7lar i\u00e7in ne kadar \u00f6nemliyse ba\u011flant\u0131n\u0131n da otonom ara\u00e7lar i\u00e7in o kadar \u00f6nemli olaca\u011f\u0131na inan\u0131yor.<\/p>\n Otonom ara\u00e7lar\u0131n g\u00fcvenli bir \u015fekilde yollara \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n pratikteki zorluklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, bunun hem y\u00f6netim hem de politika d\u00fczeyinde \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklikler gerektirece\u011fi hemen ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin otonom ara\u00e7lar ve insanlar\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc geleneksel ara\u00e7lar aras\u0131ndaki radikal farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, kapsaml\u0131 testler gerektirirler. Bu hem \u00fcr\u00fcn geli\u015ftirme s\u0131ras\u0131nda \u00fcreticiler taraf\u0131ndan yap\u0131lan deneysel testleri hem de ara\u00e7lar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 resmi olarak onaylamak i\u00e7in yetkililer taraf\u0131ndan yap\u0131lan resmi do\u011frulama testlerini i\u00e7erir.<\/p>\n Geleneksel ara\u00e7lar i\u00e7in g\u00fcvenlik testleri, direksiyon ve fren gibi mekanizmalar\u0131n ilgili standartlara uygun oldu\u011fundan emin olunmas\u0131na odaklan\u0131r. Otonom ara\u00e7lardaysa farkl\u0131 hususlara dikkat edilir. \u0130nsan alg\u0131lama ve idrak i\u015flevlerinin makine zekas\u0131 ile yer de\u011fi\u015ftirmesi, ITF\u2019in \u201ckarma\u015f\u0131k yaz\u0131l\u0131m yo\u011fun sistem\u201d olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 yap\u0131y\u0131 olu\u015fturur. Bunu de\u011ferlendirmek bir\u00e7ok a\u00e7\u0131dan \u00e7ok daha karma\u015f\u0131kt\u0131r.<\/p>\n S\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc otomatikle\u015ftirme, s\u00fcr\u00fc\u015f performans\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7me ve otomatik ara\u00e7lar\u0131n g\u00fcvenli bir \u015fekilde ilerlemesini sa\u011flama hakk\u0131nda \u201cger\u00e7ekten bilmedi\u011fimiz \u00e7ok \u015fey var\u201d[18]<\/a>.<\/p>\n Bu nedenle NIST, otonom ara\u00e7 sekt\u00f6r\u00fc ve di\u011fer payda\u015flarla birlikte, g\u00fcvenli\u011fi ve bunlar\u0131n nas\u0131l \u00f6l\u00e7\u00fclece\u011fini de\u011ferlendirmek i\u00e7in gereken metrikler konusunda bir fikir birli\u011fine varmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fmeler, bir arac\u0131n kapasite ve yeteneklerini belirleyen bir \u00c7al\u0131\u015fma Zarf\u0131 Spesifikasyonu (OES) kavram\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bu, i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fabilece\u011fi ko\u015fullar\u0131n (ya\u011fmur ve kar gibi) yan\u0131 s\u0131ra y\u00fcr\u00fctebilece\u011fi davran\u0131\u015flar\u0131 (\u015ferit de\u011fi\u015ftirme ve kav\u015faklarda ilerleme gibi) i\u00e7erir. Buradaki fikir, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n, geli\u015ftiricilerin ve d\u00fczenleyici kurumlar\u0131n test senaryolar\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in bu \u00e7er\u00e7eveyi kullanabilecek olmas\u0131d\u0131r. Griffor, \u201cOES\u2019yi t\u00fcm otonom ara\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131lamas\u0131 gereken i\u015f tan\u0131m\u0131 ve ilgili \u00f6l\u00e7\u00fctler olarak<\/em> d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn\u201d ifadesiyle a\u00e7\u0131kl\u0131yor.<\/p>\n NIST ayn\u0131 zamanda geli\u015ftiricilerle birlikte \u00e7al\u0131\u015farak otonom ara\u00e7 g\u00fcvenli\u011fini incelemek ve sens\u00f6rler, frenleme ve motorlar gibi fakt\u00f6rler i\u00e7in \u00f6nde gelen sim\u00fclasyonlar\u0131 bir araya getirmek i\u00e7in bir \u201cortak sim\u00fclasyon platformu\u201d olu\u015fturdu. Bu, \u00e7arp\u0131\u015fmalardan ka\u00e7\u0131nma, h\u0131z s\u0131n\u0131rlar\u0131na uyma ve sollama gibi konular\u0131 ele almak i\u00e7in g\u00fcvenlik ve ara\u00e7 modellerinin farkl\u0131 y\u00f6nlerini ayn\u0131 anda de\u011ferlendirmek i\u00e7in kullan\u0131labilir. Yine de Griffor, otonom ara\u00e7 g\u00fcvenlik testlerinin \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmemi\u015f bir sorun olarak kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmektedir. \u00d6rne\u011fin, insan s\u00fcr\u00fcc\u00fcler yetkinlik ve lisanslar a\u00e7\u0131s\u0131ndan test edilebilse de otonom ara\u00e7lar i\u00e7in en \u00f6nemli zorluk, arabay\u0131 s\u00fcrmekten sorumlu sistem olan bir s\u00fcr\u00fcc\u00fc yaz\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 nas\u0131l test edece\u011fimizi hen\u00fcz bilmememizdir diyor.<\/p>\n Otonom ara\u00e7 toplulu\u011fu ile yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde sistemler ve ara\u00e7 aras\u0131ndaki etkile\u015fimler, nesnelerin tan\u0131nmas\u0131 ve bunlara yan\u0131t verilmesi ve yapay zeka ile ili\u015fkili riskler gibi konularda daha fazla ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer bir g\u00fcvenlik sorunu da otonom ara\u00e7larda ba\u011flant\u0131 kullan\u0131m\u0131yla paralel olarak artan siber g\u00fcvenlikle ilgili risklerdir. CSA standartlar\u0131 kurulu\u015fu<\/a> ilk ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n \u201ck\u00f6t\u00fc niyetli ajanlar\u0131n istismar edebilece\u011fi \u00e7ok \u00e7e\u015fitli fiziksel ve uzaktan sald\u0131r\u0131 y\u00fczeylerini ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d ve sekt\u00f6r, be\u015finci seviye otomasyona do\u011fru ilerledik\u00e7e otonom ara\u00e7lar\u0131n da bu tehdide daha da fazla maruz kalaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.[19]<\/a><\/p>\n Abdul Latif Jameel\u2019in uzun s\u00fcredir faaliyet g\u00f6steren otomotiv orta\u011f\u0131 Toyota Motor Corporation<\/a>, otonom ara\u00e7 teknolojisine y\u00f6nelik iki y\u00f6nl\u00fc bir yakla\u015f\u0131m geli\u015ftirmektedir.<\/p>\n \u201cGuardian\u201d isimli aktif g\u00fcvenlik platformu, \u201cs\u00fcr\u00fcc\u00fc ile yapay zeka sistemi aras\u0131nda ara\u00e7 kontrol\u00fcn\u00fc g\u00fcvenli bir \u015fekilde da\u011f\u0131tmay\u0131 ve iki taraf\u0131n da becerilerinden m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca \u00e7ok faydalanmay\u0131 sa\u011flayacak \u015fekilde rol payla\u015f\u0131m\u0131 sa\u011flamay\u0131[1]\u201d hedefliyor.<\/p>\n \u015eirketin \u201cChauffeur\u201d ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi ikinci yakla\u015f\u0131m, bir ta\u015f\u0131t\u0131n insan g\u00f6zetimi veya yedek sorumlu olmadan yani SAE Seviye 4 ve 5\u2019e benzer \u015fekilde kendi ba\u015f\u0131na \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na olanak tan\u0131yan tam otonom bir teknolojidir.<\/p>\n \u0130lk olarak \u201cya\u015f, hastal\u0131k hali veya ba\u015fka bir nedenden dolay\u0131 ara\u00e7 kullanamayan veya kullanmamay\u0131 se\u00e7en\u201d ki\u015filere y\u00f6neliktir.[1]<\/sup><\/p>\n \u00d6rne\u011fin Apex.AI<\/a>, yaz\u0131l\u0131m tan\u0131ml\u0131 ara\u00e7lara ve yaz\u0131l\u0131m tan\u0131ml\u0131 ula\u015f\u0131ma daha h\u0131zl\u0131 ge\u00e7i\u015f sa\u011flamak i\u00e7in g\u00fcvenlik sertifikal\u0131 temel yaz\u0131l\u0131mlar geli\u015ftiriyor.<\/p>\n Kuruldu\u011fu ilk d\u00f6nemde Jameel Ailesi<\/a>\u2019nin b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131mc\u0131s\u0131 oldu\u011fu ve elektrikli ara\u00e7 piyasas\u0131nda dengeleri alt \u00fcst eden RIVIAN<\/a>, benzer \u015fekilde kendisini otonom ara\u00e7 teknolojisinin \u00f6n saflar\u0131nda konumland\u0131r\u0131yor.<\/p>\n Ak\u00fclerinin geleneksel alternatiflere<\/a> k\u0131yasla \u00fc\u00e7 kat daha uzun s\u00fcre dayanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilecek bir yapay zekal\u0131 \u015farj sistemi geli\u015ftiriyor.<\/p>\n Yaz\u0131l\u0131mla zenginle\u015ftirilmi\u015f ara\u00e7lar\u0131n\u0131; s\u00fcr\u00fcc\u00fc izleme, telematik, \u0131s\u0131 y\u00f6netimi ve eller serbest s\u00fcr\u00fcc\u00fc yard\u0131m\u0131 gibi hayati ba\u011flant\u0131 \u00f6zellikleriyle y\u00f6neten cep telefonu uygulamalar\u0131yla ayn\u0131 \u015fekilde g\u00fcncellenebilen, \u00f6nceden kurulu birden fazla sistemle birlikte geli\u015ftiriyor.<\/p>\n Nispeten bu erken a\u015famada bile otonom ara\u00e7lar\u0131n g\u00fcvenli bir \u015fekilde benimsenmesinin sadece birka\u00e7 yeni kural veya teste tabi tutma meselesinden ibaret olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Yap\u0131sal d\u00fczeyde yakla\u015f\u0131mlar\u0131 ve normlar\u0131 ile ayr\u0131ca bunlar\u0131 destekleyen d\u00fczenleme, politikada, yasa ve kurumsal yap\u0131lar\u0131 kapsayan temel de\u011fi\u015fiklikleri i\u00e7erecektir.<\/p>\n Bu konuda d\u00fcnya lideri olarak g\u00f6r\u00fclen \u00fclke Finlandiya\u2019d\u0131r. KPMG\u2019nin, \u00fclkelerin otonom ara\u00e7lar i\u00e7in haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131[20]<\/a>, \u00e7e\u015fitli kriterler kullanarak de\u011ferlendiren Otonom Ara\u00e7lar Haz\u0131rl\u0131k Endeksi 2020, Finlandiya\u2019ya otonom ara\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131 ve testini destekleyen otonom ara\u00e7 d\u00fczenlemeleri i\u00e7in maksimum puan\u0131 vermi\u015ftir (Avustralya, Hollanda ve Singapur ile birlikte). Rapor, Finlandiya\u2019daki d\u00fczenleyicilerin \u00e7evik oldu\u011funu ve mevzuat\u0131n, farkl\u0131 ta\u015f\u0131ma \u015fekilleri ile \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc otonom testler yap\u0131lmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, test izinlerinin zahmetsizce ve yetkililerle kolayca etkile\u015fim kurularak elde edilebildi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n ITF raporu Finlandiya\u2019y\u0131 bu alanda global bir lider olarak g\u00f6steriyor. \u00dclkenin test izni almak i\u00e7in onay yetkisine sahip nas\u0131l tek bir irtibat noktas\u0131 olu\u015fturdu\u011funu vurguluyor ve test alan\u0131, g\u00fcvenlik ve emniyet ve teknik bilgiler gibi konularda bilgi talep ederek etkile\u015fimli tart\u0131\u015fmalar yoluyla test planlar\u0131n\u0131 de\u011ferlendiriyor.<\/p>\n Finlandiya\u2019n\u0131n otonom ara\u00e7lara haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmas\u0131 tesad\u00fcf de\u011fildir. KPMG uzmanlar\u0131na g\u00f6re Finlandiya, bu teknolojiye haz\u0131rlanmak amac\u0131yla denemelere yollar\u0131n\u0131 a\u00e7may\u0131 ve Haziran 2020\u2019de y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren bir Yol Trafi\u011fi Yasas\u0131n\u0131 geli\u015ftirmeyi ve ilgili AB mevzuat\u0131ndaki de\u011fi\u015fiklikler i\u00e7in lobicilik yapmay\u0131 da i\u00e7eren \u00e7ok say\u0131da \u00e7aba g\u00f6stermi\u015ftir. KPMG\u2019nin Finlandiya\u2019daki global strateji grubu y\u00f6neticisi Henk-Jan Kruit, \u201cYasal olarak temeller bir s\u00fcre \u00f6nce at\u0131ld\u0131\u201d diyor.<\/p>\n H\u00fck\u00fcmetlerin, otonom ara\u00e7lar\u0131n g\u00fcndeme getirdi\u011fi \u00e7ok \u00e7e\u015fitli politika konular\u0131n\u0131, bu s\u00fcrece dahil ettikleri \u00e7e\u015fitli payda\u015flar\u0131n deste\u011fiyle m\u00fczakere edebilmeleri koordine ve stratejik y\u00f6nlendirme olmaks\u0131z\u0131n pek olas\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n Baz\u0131 \u00fclkeler bunu, Birle\u015fik Krall\u0131k Ba\u011fl\u0131 ve Otonom Ara\u00e7lar Merkezi (CCAV<\/a>) gibi \u00f6zel kurulu\u015flar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r[21]<\/a>.<\/p>\n \u00dclkenin i\u015f ve ula\u015f\u0131m b\u00fcrolar\u0131 aras\u0131nda ortak bir giri\u015fim olan bu politika birimi, 450 milyon sterlin tutar\u0131nda kamu ve \u00f6zel yat\u0131r\u0131m\u0131n seferber edilmesi, yeni birincil mevzuat\u0131n test edilmesi ve y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konmas\u0131 i\u00e7in uygulama kurallar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi ve yerel ve b\u00f6lgesel yetkililerin kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 gibi faaliyetleri izlemektedir[22]<\/a>. CCAV ayr\u0131ca otonom ara\u00e7lar i\u00e7in yasal \u00e7er\u00e7eveyi g\u00f6zden ge\u00e7irmek \u00fczere Birle\u015fik Krall\u0131k hukuk komisyonlar\u0131n\u0131 g\u00f6revlendirmi\u015ftir. 2023 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan sonu\u00e7 raporu, onay ve yetkilendirme[23]<\/a>, performans\u0131n izlenmesi, pazarlama ve cezai ve hukuki sorumluluk gibi konularda tavsiyeler i\u00e7ermektedir.<\/p>\n Uluslararas\u0131 d\u00fczeyde benzer koordinasyon ve i\u015f birli\u011fi de \u00e7ok \u00f6nemli olacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin test ve kaza soru\u015fturmalar\u0131 i\u00e7in standartla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f prosed\u00fcrlerde uluslararas\u0131 deneyimi bir araya getirmek, otonom ara\u00e7lar\u0131 yarg\u0131 b\u00f6lgeleri genelinde daha h\u0131zl\u0131 piyasaya sunmaya yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n Bir ba\u015fka sorun da tercih edilen ba\u011flant\u0131 y\u00f6ntemleri konusunda bir fikir birli\u011fi olmamas\u0131d\u0131r; bu da acil yat\u0131r\u0131mlar\u0131n gerek\u00e7elendirilmesini zorla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. \u00dczerinde uzla\u015f\u0131lm\u0131\u015f standartlara y\u00f6nelik k\u00fcresel \u00e7al\u0131\u015fmalar, karar mercilerinin nereye yat\u0131r\u0131m yapacaklar\u0131 konusunda g\u00fcvenlerini art\u0131racak ve geli\u015ftiricilerin geni\u015f bir uygulama alan\u0131na sahip \u00e7\u00f6z\u00fcmler bulmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. ITF ayr\u0131ca her \u015fehirde yeni d\u00fczenlemeler icat etme ihtiyac\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in \u00f6zelle\u015ftirilebilir bir \u201cplan\u201d geli\u015ftirerek farkl\u0131 alanlardaki otonom ara\u00e7 operasyonlar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olunabilece\u011fini \u00f6ne s\u00fcrmektedir.<\/p>\n ITF raporunda, \u201cOtonom ara\u00e7lar\u0131n nas\u0131l ve nerede faaliyet g\u00f6sterebilece\u011fi konusundaki belirsizliklerin \u00e7o\u011funa y\u00f6nelik en iyi yakla\u015f\u0131m\u0131, sekt\u00f6r ve politika yap\u0131c\u0131lar aras\u0131ndaki k\u00fcresel bir i\u015f birli\u011fi sergiliyor. Belirsizlikleri a\u00e7\u0131klamak ve inovasyonu te\u015fvik edebilecek ve halk\u0131 koruyabilecek standart bir yakla\u015f\u0131m geli\u015ftirmek i\u00e7in birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar\u201d<\/em> diyor.[24]<\/a><\/p>\n AB \u00fcye devletlerini ve yol operat\u00f6rlerini C-ITS sistemlerinin uyumlu bir \u015fekilde konu\u015fland\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmak \u00fczere bir araya getiren C-Roads projesinde[25]<\/a> bu t\u00fcr uluslararas\u0131 i\u015f birli\u011fine te\u015fvik edici bir \u00f6rnek bulunmaktad\u0131r. Bir di\u011feriyse k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce otonom ara\u00e7lar\u0131n azami h\u0131z s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 saatte 130 kilometreye \u00e7\u0131karmak da dahil olmak \u00fczere otonom ara\u00e7lar i\u00e7in k\u00fcresel bir d\u00fczenleyici \u00e7er\u00e7eve geli\u015ftiren Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019in D\u00fcnya Ara\u00e7 D\u00fczenlemeleri Uyumla\u015ft\u0131rma Forumu\u2019dur[26]<\/a>. D\u00fcnya genelindeki h\u00fck\u00fcmetler ve end\u00fcstri, bu t\u00fcr giri\u015fimleri geli\u015ftirmek i\u00e7in gereken tutkuyu ve cesareti g\u00f6sterebilirlerse otonom ara\u00e7lar\u0131n \u00f6nemli potansiyelinden yararlanmak i\u00e7in iyi bir konuma sahip olacaklard\u0131r.<\/p>\n \u201cOtonom ara\u00e7 teknolojileri toplumumuz i\u00e7in daha h\u0131zl\u0131, daha g\u00fcvenli ve daha uygun bir mobilite \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc sa\u011flayabilir.<\/em><\/p>\n \u015eehirlerimiz \u2018daha ak\u0131ll\u0131\u2019 olduk\u00e7a<\/em><\/a> ve teknolojik olarak daha yeterli hale geldik\u00e7e otonom ara\u00e7lar trafik s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltabilir; hem yolcular hem de di\u011fer yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 i\u00e7in g\u00fcvenli\u011fi art\u0131rabilir ve daha ilgi \u00e7ekici, keyifli bir s\u00fcr\u00fc\u015f deneyimi sunabilir.<\/em><\/p>\n Daha da \u00f6nemlisi daha \u00e7evre dostu, daha ya\u015fanabilir \u015fehir topluluklar\u0131n\u0131n ve daha verimli ekonomilerin olu\u015fturulmas\u0131na katk\u0131da bulunabilirler ve bunu yaparken <\/em>net s\u0131f\u0131r<\/em><\/a> emisyon hedefine do\u011fru yolculu\u011fumuzda \u00f6nemli bir rol oynayabilirler<\/em>\u201d s\u00f6zleriyle Abdul Latif Jameel Ba\u015fkan Vekili ve Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Fady Jameel<\/a> konuyu a\u00e7\u0131kl\u0131yor.<\/p>\n <\/p>\n [1]<\/a> https:\/\/news.sky.com\/story\/self-driving-ford-car-granted-approval-for-hands-free-use-on-british-motorways-in-european-first-12856889<\/a><\/p>\n [2]<\/a> https:\/\/techmonitor.ai\/technology\/ai-and-automation\/autonomous-vehicles-uk-motorways-department-for-transport-ford-bluecruise<\/a><\/p>\n [3]<\/a> https:\/\/linkopingsciencepark.se\/linkoping-gets-its-third-autonomous-vehicle\/<\/a><\/p>\n [4]<\/a> https:\/\/www.bcg.com\/publications\/2022\/mapping-the-future-of-autonomous-trucks<\/a><\/p>\n [5]<\/a> https:\/\/global.toyota\/en\/newsroom\/corporate\/39205159.html<\/a><\/p>\n [6]<\/a> https:\/\/www.sae.org\/blog\/sae-j3016-update<\/a><\/p>\n [7]<\/a> https:\/\/www.mckinsey.com\/industries\/automotive-and-assembly\/our-insights\/autonomous-drivings-future-convenient-and-connected<\/a><\/p>\n [8]<\/a> https:\/\/www.cts.umn.edu\/publications\/report\/future-streets-leveraging-autonomous-shared-vehicles-for-greater-community-health-equity-livability-and-prosperity<\/a><\/p>\n [9]<\/a> https:\/\/www.mckinsey.com\/industries\/travel-logistics-and-infrastructure\/our-insights\/a-new-look-at-autonomous-vehicle-infrastructure<\/a><\/p>\n [10]<\/a> https:\/\/www.itf-oecd.org\/preparing-infrastructure-automated-vehicles<\/a><\/p>\n [11]<\/a> https:\/\/topis.seoul.go.kr\/openEngCits.do<\/p>\n [12]<\/a> https:\/\/cms.its-australia.com.au\/assets\/images\/PDFs\/Connectivity-in-C-ITS-White-Paper_FINAL_web.pdf<\/a><\/p>\n [13]<\/a> https:\/\/www.traffictechnologytoday.com\/news\/incident-detection\/portuguese-smart-tunnel-trial-paves-the-way-for-c-its-system-rollout.html<\/a><\/p>\n [14]<\/a> https:\/\/www.traffictechnologytoday.com\/news\/connected-vehicles-infrastructure\/white-paper-australian-research-reveals-connected-talking-cars-could-save-lives.html<\/a><\/p>\n [15]<\/a> https:\/\/www.itf-oecd.org\/preparing-infrastructure-automated-vehicles<\/a><\/p>\n [16]<\/a> https:\/\/www.csagroup.org\/wp-content\/uploads\/CSA-Group-Research-Physical-and-Digital-Infrastructure-for-Connected-and-Automated-Vehicles-_CAV_.pdf<\/a><\/p>\n [17]<\/a> https:\/\/www.itf-oecd.org\/preparing-infrastructure-automated-vehicles<\/a><\/p>\n [18]<\/a> https:\/\/www.nist.gov\/blogs\/taking-measure\/cruising-toward-self-driving-cars-standards-and-testing-will-help-keep<\/a><\/p>\n [19]<\/a> https:\/\/www.csagroup.org\/wp-content\/uploads\/CSA-Group-Research-Physical-and-Digital-Infrastructure-for-Connected-and-Automated-Vehicles-_CAV_.pdf<\/a><\/p>\n [20]<\/a> https:\/\/kpmg.com\/xx\/en\/home\/insights\/2020\/06\/autonomous-vehicles-readiness-index.html<\/a><\/p>\n [21]<\/a> https:\/\/www.gov.uk\/government\/organisations\/centre-for-connected-and-autonomous-vehicles<\/a><\/p>\n [22]<\/a> https:\/\/www.itf-oecd.org\/preparing-infrastructure-automated-vehicles<\/a><\/p>\n [23]<\/a> https:\/\/www.lawcom.gov.uk\/project\/automated-vehicles\/<\/a><\/p>\n [24]<\/a> https:\/\/www.itf-oecd.org\/preparing-infrastructure-automated-vehicles<\/a><\/p>\n [25]<\/a> https:\/\/www.c-roads.eu\/platform.html<\/a><\/p>\n [26]<\/a> https:\/\/unece.org\/media\/transport\/Road-Safety\/press\/368227<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":110604,"template":"","tags":[],"acf":[],"yoast_head":"\n![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2023\/10\/Linkoping-Science-1.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2023\/10\/ALJAUT2-scaled-1.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2023\/10\/ALJAUT3-scaled-1.jpg\")
<\/p>\nFiziksel altyap\u0131<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2023\/10\/SHUTTE2-scaled-1.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2023\/10\/INTERN1-1.jpg\")
64 \u00fcye \u00fclkeye sahip bir devletler aras\u0131 kurulu\u015f olan Uluslararas\u0131 Ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k Forumu (ITF<\/a>), 2023 y\u0131l\u0131nda uluslararas\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma grubunun tart\u0131\u015fmalar\u0131na dayanarak otonom ara\u00e7lar\u0131n altyap\u0131 gereksinimlerini inceleyen bir rapor haz\u0131rlad\u0131[10]<\/a>.<\/p>\nDijital altyap\u0131<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2023\/10\/Cooperative-Intel-1.png\")
![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2023\/10\/ALJAUT4-scaled-1.jpg\")
<\/p>\nPolitika ve kurumlar<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2023\/10\/NIST-1-300x169.jpeg\")
(NIST<\/a> ) yard\u0131mc\u0131 direkt\u00f6r olan Edward Griffor \u015funa inan\u0131yor:<\/p>\nOtonom ara\u00e7 mobilitesindeki \u00e7\u00f6z\u00fcm ortaklar\u0131<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2023\/10\/TOYOTA1-1.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2023\/10\/Toyota-Ventures-1.png\")
Toyota, erken d\u00f6nem giri\u015fim sermayesi firmas\u0131 Toyota Ventures<\/a> arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ayn\u0131 zamanda otonom ara\u00e7 teknolojisinin gelece\u011fini \u015fekillendirmeye yard\u0131mc\u0131 olacak birbirine ba\u011fl\u0131 sistemlere y\u00f6nelik son teknoloji ara\u015ft\u0131rmalara fon sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2023\/10\/RIVIAN1-1.jpg\")
Gelece\u011fe \u00f6nc\u00fcl\u00fck ediyor<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2023\/10\/ALJAUT1-scaled-1.jpg\")
<\/p>\n\u0130\u015f birli\u011fi \u00e7ok \u00f6nemlidir<\/h2>\n
![\"Fady](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/08\/Fady-Jameel-225x300.jpg\")
Ba\u015fkan Vekili ve Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131
Abdul Latif Jameel<\/figcaption><\/figure>\n