{"id":123265,"date":"2025-09-10T07:35:04","date_gmt":"2025-09-10T07:35:04","guid":{"rendered":"https:\/\/alj.com\/perspective\/so-how-do-small-businesses-make-a-big-difference\/"},"modified":"2026-01-09T06:44:54","modified_gmt":"2026-01-09T06:44:54","slug":"so-how-do-small-businesses-make-a-big-difference","status":"publish","type":"perspective","link":"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/so-how-do-small-businesses-make-a-big-difference\/","title":{"rendered":"K\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmeler nas\u0131l b\u00fcy\u00fck bir fark yarat\u0131r?"},"content":{"rendered":"

Son birka\u00e7 on y\u0131lda Orta Do\u011fu\u2019nun bu kadar h\u0131zl\u0131 geli\u015fmesini sa\u011flayan ekonomik g\u00fc\u00e7leri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurdu\u011funuzda, her \u015feyin \u00f6l\u00e7eklendirilebilir oldu\u011funu varsayabilirsiniz. \u00d6rne\u011fin Suudi Arabistan\u2019\u0131n, 2024 y\u0131l\u0131nda 100 milyar ABD dolar\u0131ndan fazla net gelirle[1]<\/a> devlete ait dev petrol \u015firketi Saudi Aramco\u2019ya bakabilir ya da s\u0131n\u0131rlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131p lojistik, gaz, sondaj ve da\u011f\u0131t\u0131m i\u015flerinde 50 milyar ABD dolar\u0131 tutar\u0131nda rapor edilen gelire sahip[2]<\/a> Abu Dhabi National Oil Company\u2019yi inceleyebilirsiniz. \u00d6zel sekt\u00f6rde, birden fazla pazarda birbirini izleyen nesiller boyunca s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ba\u015far\u0131 elde etmi\u015f olan Abdul Latif Jameel<\/a> gibi ba\u015far\u0131l\u0131 aile k\u00f6kenli \u015firketleri bile dahil edebilirsiniz.<\/p>\n

Orta Do\u011fu\u2019nun b\u00fcy\u00fcmesinde bu t\u00fcr i\u015fletmelerin kilit bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 inkar etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Ancak yaln\u0131zca bu g\u00f6steri\u015fli \u00f6rneklere bakmak, b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fi ka\u00e7\u0131rma riskini do\u011furuyor: \u201cK\u00fc\u00e7\u00fck ve Orta B\u00fcy\u00fckl\u00fckteki \u0130\u015fletmeler\u201d (KOB\u0130) olarak adland\u0131r\u0131lan i\u015fletmelerin b\u00f6lgedeki devam eden hakimiyeti.<\/p>\n

Tipik olarak 250\u2019den az \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 ve 50 milyon ABD dolar\u0131ndan az geliri olan KOB\u0130\u2019ler, MENA b\u00f6lgesinde t\u00fcm i\u015fletmelerin %90\u2019\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor[3]<\/a> ve \u00e7ift\u00e7ilik sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u00f6tesinde, her 10 i\u015ften yakla\u015f\u0131k 7\u2019sini sa\u011fl\u0131yor[4]<\/a>.<\/p>\n

Suudi Arabistan gibi \u00fclkelerde canl\u0131 KOB\u0130 a\u011f\u0131, ulusal ekonomiyi destekliyor: \u00dclke GSY\u0130H\u2019sinin yakla\u015f\u0131k %30\u2019unu olu\u015fturuyor[5]<\/a> ve 2024\u2019te Suudi Arabistan\u2019da toplu olarak elde edilen 1,09 trilyon ABD dolar\u0131n\u0131n neredeyse \u00fc\u00e7te birinden sorumlu[6]<\/a>.<\/p>\n

Di\u011fer \u00fclkelerde de KOB\u0130 ekosistemiyle ilgili rakamlar benzer \u015fekilde canl\u0131: \u00d6rne\u011fin M\u0131s\u0131r\u2019da KOB\u0130\u2019lerin ulusal GSY\u0130H\u2019deki pay\u0131 2024 y\u0131l\u0131na kadar %43\u2019e ula\u015ft\u0131. T\u00fcrkiye\u2019de KOB\u0130\u2019ler, istihdam\u0131n %70,5\u2019ini ve GSY\u0130H\u2019nin yakla\u015f\u0131k %60\u2019\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor.[7]<\/a> BAE\u2019de say\u0131s\u0131 yar\u0131m milyonu a\u015fan KOB\u0130\u2019ler, petrol d\u0131\u015f\u0131 GSY\u0130H\u2019nin %63\u2019\u00fcnden fazlas\u0131n\u0131 \u00fcretiyor.[8]<\/a> \u00dcrd\u00fcn\u2019de KOB\u0130\u2019ler, t\u00fcm i\u015flerin %60\u2019\u0131n\u0131 ve ulusal ihracat\u0131n %45\u2019ini sa\u011flayarak \u00fclkenin GSY\u0130H\u2019sinin yakla\u015f\u0131k %50\u2019sine katk\u0131da bulunuyor.[9]<\/a> Umman\u2019da t\u00fcm i\u015fletmelerin %98\u2019ini olu\u015fturan KOB\u0130\u2019ler, petrol d\u0131\u015f\u0131 GSY\u0130H\u2019nin %33\u2019\u00fcne katk\u0131da bulunurken \u00f6zel sekt\u00f6r i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yakla\u015f\u0131k %76\u2019s\u0131n\u0131 istihdam ediyor.[10]<\/a><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Genel anlamda bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Uluslararas\u0131 Para Fonu (International Monetary Fund – IMF<\/a>), Basra K\u00f6rfezi \u00fclkelerinde KOB\u0130\u2019lerin, toplam GSY\u0130H\u2019nin %15 ila %30\u2019unu olu\u015fturdu\u011funu tahmin ediyor. Bu, her b\u00fcy\u00fckl\u00fckten ekonominin standartlar\u0131na g\u00f6re \u00f6nemli bir pay demek.[11]<\/a><\/p>\n

Ulusal varl\u0131k fonlar\u0131 KOB\u0130\u2019leri nas\u0131l destekliyor?<\/h2>\n

MENAT b\u00f6lgesi genelinde KOB\u0130 sekt\u00f6r\u00fcne olan g\u00fcven canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyor ve KOB\u0130 liderlerinin %70\u2019inden fazlas\u0131, yak\u0131n gelecekte istikrarl\u0131 veya daha iyi finansal performans beklentisi ta\u015f\u0131yor.[12]<\/a> Suudi Arabistan\u2019da devlet, Vizyon 2030<\/a> ulusal kalk\u0131nma program\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak 2030\u2019un sonuna kadar KOB\u0130\u2019lerin GSY\u0130H pay\u0131n\u0131 %35\u2019e \u00e7\u0131karmalar\u0131n\u0131 planl\u0131yor.[13]<\/a> Umman\u2019da KOB\u0130\u2019lerin y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 50.000 yeni i\u015f yaratmas\u0131 bekleniyor. BAE ise en ge\u00e7 2031 y\u0131l\u0131na kadar en az 20 \u201cunicorn\u201d i\u015fletme (piyasa de\u011feri 1 milyar ABD dolar\u0131ndan fazla olan startup \u015firket) t\u00fcremesini bekliyor.<\/p>\n

KOB\u0130\u2019lerin g\u00f6receli \u00f6nemi \u00fclkeden \u00fclkeye de\u011fi\u015fiklik g\u00f6steriyor, ancak ulusal ekonomiler \u00fczerinde \u00f6zel bir etkisi olan baz\u0131 KOB\u0130 merkez \u00fcsleri ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

Finans teknolojisi, e-ticaret ve sa\u011fl\u0131k teknolojisi gibi \u201cgelece\u011fin sekt\u00f6rlerine\u201d yap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlara y\u00f6nelik sa\u011fl\u0131kl\u0131 i\u015ftahtan faydalanarak geli\u015fen teknoloji \u015firketleri, giderek artan bir \u015fekilde bu merkezleri temsil ediyor. Yapay zeka<\/a>, nesnelerin interneti<\/a>, ak\u0131ll\u0131 \u015fehirler<\/a> ve ak\u0131ll\u0131 arabalar<\/a> gibi yeni trendlerle birlikte bu teknoloji a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 sekt\u00f6rler, yat\u0131r\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda nispeten gelecek garantili g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n

Bir \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re MENA b\u00f6lgesindeki yakla\u015f\u0131k 750 k\u00fc\u00e7\u00fck teknoloji firmas\u0131, tek bir y\u0131l i\u00e7inde \u00f6l\u00e7e\u011fini b\u00fcy\u00fctt\u00fc (en az 1 milyon ABD dolar\u0131 finansmana ula\u015ft\u0131) ve y\u0131ll\u0131k %50\u2019lik bir b\u00fcy\u00fcmeye kar\u015f\u0131l\u0131k olarak toplam 19,5 milyar ABD dolar\u0131 tutar\u0131nda i\u00e7e yat\u0131r\u0131m \u00e7ekti.[14]<\/a> \u00d6l\u00e7ek b\u00fcy\u00fcten 339 \u015firkete ev sahipli\u011fi yapan BAE, MENA\u2019daki art\u0131\u015fta ba\u015f\u0131 \u00e7ekerken bunu s\u0131ras\u0131yla M\u0131s\u0131r (\u00d6l\u00e7ek b\u00fcy\u00fcten 140 \u015firket) ve Suudi Arabistan (\u00d6l\u00e7ek b\u00fcy\u00fcten 132 \u015firket) izledi. MENA b\u00f6lgesinin geri kalan\u0131 ise toplam \u00f6l\u00e7ek b\u00fcy\u00fctmenin %20\u2019sinden daha az\u0131na ev sahipli\u011fi yapt\u0131.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

BAE, Suudi Arabistan ve M\u0131s\u0131r\u2019\u0131 teknoloji KOB\u0130\u2019leri i\u00e7in bu kadar verimli bir toprak haline getiren ortak nokta neydi? G\u00fc\u00e7l\u00fc ulusal varl\u0131k fonlar\u0131na eri\u015fim, teknoloji b\u00fcy\u00fcmesini destekleme ve fosil yak\u0131t ekonomisinden uzakla\u015fma ama\u00e7l\u0131 resmi devlet y\u00f6netmelikleri ve lider k\u00fcresel teknoloji giri\u015fimcilerinin dikkatini \u00e7eken sa\u011fl\u0131kl\u0131 rekabet.<\/p>\n

BAE, ulusal varl\u0131k fonlar\u0131nda ba\u015f\u0131 \u00e7ekiyor: Abu Dhabi Investment Authority (ADIA), toplam de\u011feri 853 milyar ABD dolar\u0131 olan varl\u0131klar\u0131 y\u00f6netirken Investment Corporation of Dubai (ICD) ise 320 milyar ABD dolar\u0131 tutar\u0131nda bir fona sahip.[15]<\/a> Suudi Arabistan\u2019\u0131n Public Investment Find\u2019\u0131 (PIF), 776 milyar ABD dolar\u0131 varl\u0131k de\u011feri ile BAE\u2019yi yak\u0131ndan izliyor. Bunun b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131, daha b\u00fcy\u00fck ve kendi kendini s\u00fcrd\u00fcrebilen bir i\u015fletmeye d\u00f6n\u00fc\u015fmeye haz\u0131r olan k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki i\u015fletmelere da\u011f\u0131t\u0131lmay\u0131 bekliyor.<\/p>\n

T\u00fcm bu giri\u015fimler, canl\u0131 bir KOB\u0130 toplulu\u011funun i\u015f yaratma ve finansal b\u00fcy\u00fcmenin \u00e7ok \u00f6tesinde faydalar sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak te\u015fvik edilecek.<\/p>\n

KOB\u0130\u2019ler \u00fclkede ya\u015fam standartlar\u0131n\u0131n y\u00fckseltilmesine nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 oluyor?<\/h2>\n

B\u00f6lgesel b\u00fcy\u00fcmenin dinamik itici g\u00fc\u00e7leri olarak KOB\u0130\u2019ler, geli\u015fmekte olan d\u00fcnyada ya\u015fam standartlar\u0131n\u0131n y\u00fckseltilmesi ve e\u015fitli\u011fin iyile\u015ftirilmesi i\u00e7in hayati \u00f6neme sahip.<\/p>\n

Devlet d\u00fczeyinde, KOB\u0130\u2019ler \u00f6zellikle geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde GSY\u0130H\u2019nin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc sa\u011fl\u0131yor. \u00d6rne\u011fin sa\u011fl\u0131k, konut veya e\u011fitim alanlar\u0131nda t\u00fcm n\u00fcfusun iyili\u011fi i\u00e7in kullan\u0131lacak bir para sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n

Daha yerel d\u00fczeyde KOB\u0130\u2019ler milyonlarca ki\u015fiye istihdam sa\u011fl\u0131yor. Bu i\u015fler, i\u015f\u00e7iler i\u00e7in g\u00fcvenli bir gelir sunuyor ve ailelerin masaya yemek koymas\u0131na, evini \u0131s\u0131tmas\u0131na, sa\u011fl\u0131k masraflar\u0131n\u0131 \u00f6demesine ve modern olanaklara yat\u0131r\u0131m yapmas\u0131na olanak tan\u0131yor. KOB\u0130\u2019ler, paray\u0131 uzak bir kurumsal deve aktarmak yerine yerel ekonomilerde kalmaya, aileleri ve i\u015fletmeleri do\u011frudan desteklemeye te\u015fvik ediyor. Ayr\u0131ca, ye\u015fil alanlar ve toplu ta\u015f\u0131ma sistemleri gibi tesislerin iyile\u015ftirilmesini destekleyerek vergileri topluluklara daha yak\u0131n tutmaya yard\u0131mc\u0131 oluyor.<\/p>\n

KOB\u0130\u2019lerin ayn\u0131 zamanda yerel ekonomileri \u00e7e\u015fitlendirmede \u00f6nemli bir rol oynad\u0131\u011f\u0131 ve b\u00f6ylece b\u00fcy\u00fck bir i\u015fveren b\u00f6lgeden ayr\u0131lsa veya belirli bir sekt\u00f6r gerilemeye girse bile toplumlar\u0131 olas\u0131 \u201c\u015foklara\u201d kar\u015f\u0131 destekledi\u011fi biliniyor. \u00d6rne\u011fin Suudi Arabistan\u2019da KOB\u0130\u2019lerin %14\u2019\u00fc perakendeye, %13\u2019\u00fc in\u015faata ve %10\u2019u yiyecek ve i\u00e7eceklere odaklan\u0131yor[16]<\/a> ve bu d\u00fc\u015f\u00fck oranlar, KOB\u0130 ekosisteminin ger\u00e7ekten \u00e7e\u015fitli oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n

Hiper yerel KOB\u0130\u2019ler, toplum kimli\u011fi duygusunu te\u015fvik etmede ve toplumlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan kuma\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmede de etkilidir. Bir toplulu\u011fun insanlar\u0131n\u0131 ve karakterini, belirli bir y\u00fcz\u00fc olmayan kurumsal kurulu\u015flara k\u0131yasla \u00e7ok daha samimi bir \u015fekilde temsil ediyor. Ayr\u0131ca hay\u0131r i\u015flerini destekleme e\u011filimleri de var. Bir anket, t\u00fcm k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmelerin yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131n hay\u0131r ama\u00e7l\u0131 ba\u011f\u0131\u015f yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.[17]<\/a><\/p>\n

KOB\u0130\u2019lerin artan etkisinden fayda sa\u011flayan bir ba\u015fka konu da hepimizi etkileyen bir avantaj: \u00e7evre.<\/p>\n

KOB\u0130\u2019lerin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadeledeki rol\u00fc ne?<\/h2>\n

D\u00fcnya yakla\u015fan iklim kriziyle y\u00fczle\u015firken KOB\u0130\u2019ler \u00e7evre<\/a> i\u00e7in nispeten faydal\u0131 olduklar\u0131n\u0131 kan\u0131tl\u0131yor. K\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmeler, b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin amaca y\u00f6nelik olarak in\u015fa edilmi\u015f tesislere rutin olarak yat\u0131r\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131 maliyetleri kar\u015f\u0131layamad\u0131klar\u0131 i\u00e7in mevcut binalarda ya\u015fama e\u011filimi g\u00f6steriyor. Bunu yaparken, ihmal edilen altyap\u0131ya yeni bir hayat veriyor ve do\u011fal alanlara yay\u0131lan daha fazla in\u015faat yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemeye yard\u0131mc\u0131 oluyor. Buna ek olarak, daha k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmeler, nihai \u00fcr\u00fcnlerin karbon ayak izini azaltarak yerel kaynakl\u0131 malzemelerde uzmanla\u015fma e\u011filimi g\u00f6steriyor. Benzer \u015fekilde, bu i\u015fletmelerin topluluk merkezli olmas\u0131ndan kaynakl\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n da i\u015fe giderken fosil yak\u0131t kullanmaktan ziyade y\u00fcr\u00fcmesi veya bisikletle gitmesi daha olas\u0131.<\/p>\n

K\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n ya\u015famlar\u0131m\u0131zda belirleyici oldu\u011fu zorluklar g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, KOB\u0130\u2019lerin \u00e7evre m\u00fccadelesine do\u011frudan katk\u0131da bulundu\u011funa dair kan\u0131t bulmak i\u00e7in Orta Do\u011fu\u2019ya bakmak yeterli.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin Green Touches<\/a>, BAE\u2019nin Dubai \u015fehrinde bulunan k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7evre dostu \u00e7evresel temizlik \u015firketi. Evleri ve ofisleri temizlemek i\u00e7in sadece nanoteknoloji yoluyla kendi \u00fcrettikleri s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00fcr\u00fcnleri kullanarak \u00e7evreyi t\u00fcm toksik kimyasallardan ar\u0131nd\u0131r\u0131yor. BAE\u2019de oldu\u011fu gibi kurakl\u0131\u011fa e\u011filimli bir iklimde bu \u015firketin y\u00f6ntemleri, daha b\u00fcy\u00fck ve daha ticari rakiplerinin tercih etti\u011finden daha az su t\u00fcketiyor.<\/p>\n

Abu Dabi ve Pakistan\u2019\u0131n Lahor \u015fehri aras\u0131nda bulunan RePlaste<\/a> \u00f6rne\u011fine de bak\u0131labilir: RePlaste, \u201cgelece\u011fin mermeri\u201d olarak bilinen ve Sapore ad\u0131 verilen kendi ticari markal\u0131 kompozit malzemesini kullanarak plastik at\u0131klar\u0131 d\u00f6ng\u00fcsel \u00fcr\u00fcnlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir tasar\u0131m st\u00fcdyosu.<\/p>\n

Suudi Arabistan\u2019da SecondSky<\/a>, \u00e7evreyi gelecek nesiller i\u00e7in korumaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken yerel istihdam f\u0131rsatlar\u0131 sa\u011flayan \u00e7ok say\u0131da \u00e7evre odakl\u0131 KOB\u0130\u2019den biri. Mekke eyaletindeki Thuwal k\u00f6y\u00fcnde bulunan SecondSky, seralar i\u00e7in radyasyonu bloke eden nanokompozit malzemeler \u00fcretiyor. Tar\u0131mda hafif fotonlar\u0131n n\u00fcfuz etmesine izin verirken \u0131s\u0131 stresiyle m\u00fccadele etmek i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f olan bu malzeme, bitki dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131yor ve b\u00fcy\u00fcme mevsimlerini uzatarak artan n\u00fcfusun beslenmesine yard\u0131mc\u0131 oluyor.<\/p>\n

\"\"M\u0131s\u0131r\u2019da, Jameel Investment Management Company\u2019nin (JIMCO<\/a>) bir yat\u0131r\u0131mc\u0131s\u0131 olan Flexstock<\/a>, hem t\u00fcketicilerin hem de i\u015fletmelerin \u00e7evrimi\u00e7i e-ticaret ve sipari\u015f kar\u015f\u0131lama operasyonlar\u0131n\u0131 daha verimli ve daha s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u015fekilde y\u00f6netmesine yard\u0131mc\u0131 olan teknoloji destekli sipari\u015f kar\u015f\u0131lama \u00e7\u00f6z\u00fcmleri sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n

Genel kan\u0131n\u0131n aksine bu t\u00fcr KOB\u0130\u2019ler, b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn her zaman \u00f6nemli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. KOB\u0130\u2019ler daha b\u00fcy\u00fck rakiplerine meydan okuyacak kadrolara veya bilan\u00e7olara sahip olmayabilir, ancak rakamlar\u0131 ve \u00e7e\u015fitliliklerinin yan\u0131 s\u0131ra ivmelerini art\u0131ran bireysel tutkular\u0131 sayesinde geli\u015fiyorlar.<\/p>\n

Ekonomimiz ve \u00e7evremiz i\u00e7in \u00f6nemi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, MENAT genelindeki h\u00fck\u00fcmetler KOB\u0130\u2019leri nas\u0131l destekliyor ve daha fazla yay\u0131lmalar\u0131n\u0131 te\u015fvik etmek i\u00e7in ba\u015fka neler yap\u0131labilir?<\/p>\n

\u00dclkeler KOB\u0130\u2019leri desteklemek i\u00e7in hangi stratejileri kullan\u0131yor?<\/h2>\n

Vizyon 2030 stratejisinin ekonomik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n \u00f6nemini vurgulad\u0131\u011f\u0131 ve ithalata olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltt\u0131\u011f\u0131 Suudi Arabistan\u2019da, KOB\u0130 giri\u015fimcilerine canl\u0131 destek sa\u011flayan \u00e7e\u015fitli giri\u015fimler bulunuyor.<\/p>\n

Kafalah<\/a>, Suudi Arabistan\u2019\u0131n resmi K\u00fc\u00e7\u00fck ve Orta \u00d6l\u00e7ekli \u0130\u015fletmeler Kredi Garantisi Program\u0131d\u0131r ve Eyl\u00fcl 2024 itibar\u0131yla 26,6 milyar ABD dolar\u0131ndan fazla finansman garantisi sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.[18]<\/a> Suudi Merkez Bankas\u0131, Ulusal Kalk\u0131nma Fonu ve K\u00fc\u00e7\u00fck ve Orta B\u00fcy\u00fckl\u00fckteki \u0130\u015fletmeler Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile koordinasyon i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fan Kafalah, 2006 y\u0131l\u0131ndaki kurulu\u015fundan bu yana 23.000\u2019den fazla ve farkl\u0131 KOB\u0130\u2019yi destekledi ve yakla\u015f\u0131k bir milyon i\u015f yaratt\u0131.<\/p>\n

Turizm, imalat ve e\u011flence gibi sekt\u00f6rleri destekleyen Kafalah, anla\u015fmalardaki riske maruz kalman\u0131n %95\u2019ini \u00fcstleniyor ve 2025 y\u0131l\u0131nda yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 %20 daha art\u0131rmay\u0131 hedefliyor. Kafalah taraf\u0131ndan desteklenen i\u015fletmeler y\u00fcksek b\u00fcy\u00fcme potansiyeline sahip: Mikro i\u015fletmelerin %8\u2019i k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmelere, k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmelerin ise %4\u2019\u00fc orta \u00f6l\u00e7ekli i\u015fletmelere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Zamanla birlikte hareket eden Kafalah, i\u015flem s\u00fcrelerini 48 g\u00fcnden 36 saate indirmek i\u00e7in yapay zeka odakl\u0131 sistemler kullanmaya ba\u015flad\u0131.[19]<\/a><\/p>\n

Suudi Arabistan\u2019\u0131n K\u00fc\u00e7\u00fck ve Orta B\u00fcy\u00fckl\u00fckteki \u0130\u015fletmeler Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc (di\u011fer ad\u0131yla Monsha\u2019at<\/a>), 2030 y\u0131l\u0131na kadar KOB\u0130\u2019leri ulusal GSY\u0130H\u2019nin %35\u2019ine ula\u015ft\u0131rmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor.[20]<\/a> Monsha\u2019at, bir\u00e7ok giri\u015fiminin yan\u0131 s\u0131ra Riyad, Al-Khobar Cidde ve Medine\u2019deki destek merkezleri ile Sosyal Kalk\u0131nma Bankas\u0131\u2019n\u0131n Giri\u015fimciler Program\u0131\u2019ndaki kat\u0131l\u0131mc\u0131lara e\u011fitim ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k hizmetleri sunuyor. Monsha\u2019at, \u00f6zellikle geli\u015fmekte olan e-ticaret alan\u0131nda giri\u015fimcili\u011fi desteklemek i\u00e7in 14 \u015fehir ve b\u00f6lgede bir e-ticaret tan\u0131t\u0131m turu d\u00fczenledi. Gelece\u011fe bakan Monsha\u2019at, \u00f6\u011frenciler aras\u0131nda giri\u015fimcili\u011fin de\u011ferini vurgulamak i\u00e7in bir \u00dcniversite Giri\u015fimcilik Konseyi de kurdu.<\/p>\n

BAE\u2019de devlet, ayn\u0131 sanayicilik ruhundan yararlanmak istiyor. 2022 y\u0131l\u0131nda, 2030\u2019un sonuna kadar 8.000 KOB\u0130 ve startup \u015firket daha geli\u015ftirmeyi ama\u00e7layan Giri\u015fimci Ulus 2.0 plan\u0131n\u0131 ba\u015flatt\u0131. Selef plan\u0131, finansman \u00e7\u00f6z\u00fcmleri ve dijital ara\u00e7lara odaklanan 10 ayr\u0131 program olu\u015fturdu ve milyonlarca dolarl\u0131k bir dizi \u00f6zel sekt\u00f6r orta\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ekti. BAE ayr\u0131ca en iyi giri\u015fimcileri b\u00f6lgeye \u00e7ekmek i\u00e7in \u201calt\u0131n vizeler\u201d de sundu.<\/p>\n

Daha k\u00fc\u00e7\u00fck kom\u015fu \u00fclkeler de benzer \u015fekilde daha fazla KOB\u0130 aktivitesini beslemeye hevesli. Katar, KOB\u0130\u2019lerin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 riskleri ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in kredi ve garanti sa\u011flayan Al Dhameen<\/a> ve Katar Kalk\u0131nma Bankas\u0131 ve Katar \u00dcniversitesi ile giri\u015fimci destek ortakl\u0131\u011f\u0131 olan Ma\u2019an<\/a> gibi \u00f6zel finansman ara\u00e7lar\u0131n\u0131n lansman\u0131n\u0131 yapt\u0131. Umman, bir Giri\u015fimcilik Kart\u0131 plan\u0131 da dahil olmak \u00fczere KOB\u0130\u2019lerin b\u00fcy\u00fcmesini desteklemek i\u00e7in kendi ba\u015f\u0131na birka\u00e7 giri\u015fim tasarlad\u0131 ve \u015fu anda yakla\u015f\u0131k 30.000 KOB\u0130 i\u00e7in e\u011fitim ve finans f\u0131rsatlar\u0131na ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 eri\u015fim sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n

Daha geni\u015f bir b\u00f6lgeye bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda M\u0131s\u0131r, KOB\u0130’leri te\u015fvik etmek i\u00e7in yeni vergi yasalar\u0131 uygulamaya koydu. \u201c6 No\u2019lu Kanun\u201d, KOB\u0130\u2019ler i\u00e7in vergi kesintileri ve basitle\u015ftirilmi\u015f bir muhasebe s\u00fcreci sunmakta olup, buna 200.000 ABD dolar\u0131n\u0131n alt\u0131ndaki gelirlere sahip i\u015fletmeler i\u00e7in en fazla %1\u2019lik vergi oran\u0131 ile birlikte damga ve sermaye kazan\u00e7lar\u0131 vergisinden muafiyetler de dahildir. Bu y\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda T\u00fcrkiye de benzer \u015fekilde, d\u00f6viz dalgalanmalar\u0131na duyarl\u0131 ihracat i\u015fletmeleri ve \u015firketleri i\u00e7in, bir k\u0131sm\u0131 KOB\u0130\u2019ler i\u00e7in ayr\u0131lan 1,13 milyar ABD dolar\u0131 tutar\u0131nda yeni bir destek paketi duyurdu. Ticari y\u00f6netimi basitle\u015ftirmek ve ekonomideki enflasyon etkilerini s\u0131n\u0131rlamak i\u00e7in yasama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 devam ediyor.<\/p>\n

Ancak bu t\u00fcr destekleyici program altyap\u0131lar\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen b\u00f6lge genelinde KOB\u0130 dinamizmine enerji vermek i\u00e7in daha fazlas\u0131 yap\u0131labilir.<\/p>\n

Finansmana eri\u015fim, KOB\u0130 b\u00fcy\u00fcmesinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7mak i\u00e7in neden hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor?<\/h2>\n

Ba\u015fl\u0131ca zorluklardan biri, b\u00f6lgedeki KOB\u0130\u2019lerin finansmana daha iyi eri\u015fime ihtiya\u00e7 duymas\u0131. D\u00fcnya Ekonomik Forumu (World Economic Forum – WEF<\/a>), MENAT\u2019taki t\u00fcm kay\u0131tl\u0131 \u015firketlerin %96\u2019s\u0131n\u0131 temsil eden KOB\u0130\u2019lerin, operasyon ve sermaye i\u00e7in bankadan al\u0131nan bor\u00e7lar\u0131n yaln\u0131zca %8\u2019ine eri\u015fimi oldu\u011funu bildiriyor.[21]<\/a><\/p>\n

WEF, bu dengesizli\u011fin ele al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in, KOB\u0130\u2019lerin kredibilitesini hesaplamak ve finansal \u00f6m\u00fcrlerine olan g\u00fcvenlerini art\u0131rmak amac\u0131yla d\u00fczenli bir denetim ve yasal \u00e7er\u00e7eve gerekti\u011fini bildiriyor. Bunun merkezinde devletler, denet\u00e7iler, bankalar ve \u00f6zel yat\u0131r\u0131mc\u0131lar taraf\u0131ndan tasarlanm\u0131\u015f ve standartla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ara\u00e7lara dayanan, yayg\u0131n olarak kabul edilen bir \u201ckrediye haz\u0131r olma\u201d sistemi yer al\u0131yor.<\/p>\n

Bu t\u00fcr bir giri\u015fimin temelini olu\u015fturmak i\u00e7in her bir \u00fclkede m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131, s\u00f6zle\u015fme yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 ve teminat ve \u00f6deme aczi rejimlerini g\u00fc\u00e7lendiren yasalar\u0131 i\u00e7eren \u00e7ok say\u0131da yeni d\u00fczenleme yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Bu t\u00fcr \u00f6nlemlerin, hem \u00f6zel yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n hem de devlet yat\u0131r\u0131m ara\u00e7lar\u0131n\u0131n g\u00fcven d\u00fczeyleri \u00fczerinde somut bir etkisi olabilir. Bunlar bir araya geldi\u011finde, daha sa\u011flam bir yasal ortam\u0131n her y\u0131l milyonlarca yeni i\u015fin kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7abilece\u011fi tahmin ediliyor.[22]<\/a><\/p>\n

Yasa koyucular, fikri m\u00fclkiyet ve veri koruma ile ilgili d\u00fczenlemeleri resmile\u015ftirerek \u00f6zellikle teknoloji gibi geli\u015fen sekt\u00f6rlerdeki yenilik\u00e7ilere hitap edebilir. Yat\u0131r\u0131m\u0131n her dolar\u0131n\u0131n hissedarlar i\u00e7in maksimum de\u011ferini geri getirmesi ba\u015fka nas\u0131l sa\u011flanabilir ki?<\/p>\n

\u0130lk halka arzlar (initial public offering – IPO), b\u00f6lgedeki KOB\u0130\u2019leri desteklemek, sermayeye eri\u015fim sa\u011flamak ve bir \u015firketin profilini y\u00fckseltme f\u0131rsat\u0131 sunmak i\u00e7in ba\u015fka bir potansiyel strateji. B\u00f6yle bir ad\u0131m dikkatli bir \u015fekilde \u00f6nceden planlama gerektirir: \u0130\u015fletmelerin do\u011fru pazar\u0131 se\u00e7mesi, vergi sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmesi, ilk halka arz sonras\u0131 temett\u00fcleri planlamas\u0131 ve \u015feffaf finansal verilerin haz\u0131r olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamas\u0131 gerekiyor. Ana piyasa e\u015fde\u011ferlerine k\u0131yasla halka arz zorunlulu\u011fu daha az olan Suudi Arabistan\u2019\u0131n Nomu ve Abu Dabi\u2019nin ADX Growth Market gibi paralel hisse senedi piyasalar\u0131, daha k\u00fc\u00e7\u00fck \u015firketlerin b\u00fcy\u00fcme finansman\u0131 elde etmeleri i\u00e7in bir yol sunuyor.<\/p>\n

KOB\u0130 sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in yukar\u0131daki taktiklerin pek \u00e7o\u011funun bir arada kullan\u0131lmas\u0131 gerekiyor. \u0130stihdam, gelir ve GSY\u0130H artmaya devam ederse bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc do\u011frulanacak.<\/p>\n

KOB\u0130 ekosistemini ba\u015fka hangi politikalar destekleyebilir?<\/h2>\n

D\u00fcnya genelinde KOB\u0130\u2019lerin geli\u015fmesini sa\u011flamak i\u00e7in olas\u0131 yollar\u0131 g\u00f6steren ba\u015far\u0131l\u0131 stratejiler uygulan\u0131yor.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin Kanada, Fransa, Malezya, Birle\u015fik Krall\u0131k ve ABD\u2019de KOB\u0130\u2019ler \u201culusal \u015fampiyon\u201d programlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ikili finans ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k deste\u011fine eri\u015febiliyor. Bunlar aras\u0131nda dijital pazarlama, liderlik becerileri ve deniz a\u015f\u0131r\u0131 ticaret gibi kritik disiplinler hakk\u0131nda bire bir dan\u0131\u015fmanl\u0131k yer al\u0131yor ve bunlar, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn rekabet\u00e7i pazar\u0131nda ba\u015far\u0131 i\u00e7in hayati ara\u00e7lar. KOB\u0130 liderleri ayn\u0131 zamanda \u00e7e\u015fitlilik i\u00e7eren demografileri nas\u0131l i\u015f g\u00fcc\u00fcne \u00e7ekece\u011fini ve b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e \u00c7SY<\/a> g\u00fcvenilirli\u011fi i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli olan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi benimsemeye nas\u0131l haz\u0131rlanaca\u011f\u0131n\u0131 da \u00f6\u011freniyor.<\/p>\n

Deneyimlendi\u011fi \u00fczere en ba\u015far\u0131l\u0131 destek programlar\u0131, titiz bir se\u00e7im s\u00fcreci gerektiriyor. Bu s\u00fcre\u00e7te \u00e7\u00f6z\u00fcmler belirli ihtiya\u00e7lara g\u00f6re uyarlan\u0131yor, ba\u011fl\u0131l\u0131k i\u00e7in te\u015fvikler sunuluyor ve yerle\u015fik \u00f6zel sekt\u00f6r oyuncular\u0131n\u0131n becerilerinden yararlan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

D\u00fcnya Bankas\u0131 Grubu (World Bank Group – WBG<\/a>), geli\u015fmekte olan b\u00f6lgelerde benzer stratejilere ilham verebilecek ba\u015far\u0131l\u0131 KOB\u0130 destek giri\u015fimlerinin birka\u00e7 \u00f6rne\u011fini \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131yor:[23]<\/a><\/p>\n