{"id":126578,"date":"2026-05-12T12:21:38","date_gmt":"2026-05-12T12:21:38","guid":{"rendered":"https:\/\/alj.com\/perspective\/can-technology-drive-forward-a-green-mobility-revolution\/"},"modified":"2026-05-13T07:31:31","modified_gmt":"2026-05-13T07:31:31","slug":"can-technology-drive-forward-a-green-mobility-revolution","status":"publish","type":"perspective","link":"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/can-technology-drive-forward-a-green-mobility-revolution\/","title":{"rendered":"Teknoloji, ye\u015fil ula\u015f\u0131m devriminin itici g\u00fcc\u00fc olabilir mi?"},"content":{"rendered":"

D\u00fcnyam\u0131z e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir h\u0131zla d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. K\u00fcresel siyasette dengeler yeniden kuruluyor. Sosyal medya, y\u0131llard\u0131r bast\u0131r\u0131lan sesleri \u00f6zg\u00fcrle\u015ftiriyor. Enerji sistemleri s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir elektrifikasyona ge\u00e7i\u015f yap\u0131yor. Yapay zeka, g\u00fcnl\u00fck ya\u015fant\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 yeniden \u015fekillendiriyor. Yine de hala fiziksel bir boyutta, t\u0131pk\u0131 y\u00fczy\u0131llar \u00f6nce oldu\u011fu gibi insanlar\u0131n ve \u00fcr\u00fcnlerin bir yerden ba\u015fka bir yere ta\u015f\u0131nmas\u0131na<\/a> ihtiya\u00e7 duyulan bir d\u00fcnyada ya\u015f\u0131yoruz. Modern toplumun sahip oldu\u011fu o s\u0131n\u0131rs\u0131z potansiyelin temelini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde seyahat ve ticaret olu\u015fturuyor. Ancak bu hareketlili\u011fi sa\u011flayan y\u00f6ntemler pe\u015f pe\u015fe olduk\u00e7a k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fimlerden ge\u00e7iyor.<\/p>\n

Yeni Enerjili Ara\u00e7lar<\/a> (NEV) fosil yak\u0131t teknolojilerinin yerini h\u0131zla al\u0131yor. Elektrikli \u015farj istasyonu a\u011flar\u0131<\/a>, gelece\u011fin akaryak\u0131t istasyonlar\u0131 haline geliyor. Otomobil \u00fcretiminde<\/a> ortaya \u00e7\u0131kan yeni bir merkez \u00fcss\u00fc, geleneksel OEM merkezlerine ciddi bir rakip konumuna geldi. Ak\u0131ll\u0131 ula\u015f\u0131m<\/a> \u00e7\u00f6z\u00fcmleri, geleneksel ara\u00e7 sahipli\u011fi kavram\u0131n\u0131 ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 yeniden tan\u0131ml\u0131yor. Otonom ara\u00e7lar<\/a>, ara\u00e7 kullanma i\u015fini insanlar\u0131n elinden al\u0131yor. Peki ya \u015fehir yollar\u0131nda \u00e7\u0131\u011f gibi b\u00fcy\u00fcyen ara\u00e7 say\u0131s\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 trafik \u00e7ilesi? Hava taksileri<\/a> buna son derece cazip bir \u00e7\u00f6z\u00fcm sunuyor.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re ula\u015f\u0131m d\u00fcnyas\u0131 \u00e7a\u011fa ger\u00e7ekten ayak uyduruyor.<\/p>\n

\u00c7in, k\u00fcresel motor end\u00fcstrisini ne kadar ileriye ta\u015f\u0131yor?<\/h2>\n

Ara\u00e7 \u00fcretimi dendi\u011finde g\u00f6z\u00fcn\u00fczde hemen belli ba\u015fl\u0131 sahneler canlan\u0131r. Amerika\u2019da \u00fcretim bantlar\u0131 boyunca ilerleyen p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l yeni Ford\u2019lar, Fransa\u2019n\u0131n gurur kayna\u011f\u0131 fabrikalar\u0131ndan \u00e7\u0131kan g\u00fcvenilir Renault\u2019lar veya \u0130talya\u2019da galerilerin yolunu tutarken t\u00fcm bak\u0131\u015flar\u0131 \u00fczerinde toplayan zarif Maserati\u2019ler\u2026 Art\u0131k d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda otomobil \u00fcretiminde iddial\u0131 yeni bir rakip var: \u00c7in.<\/p>\n

\u00c7in<\/a>, 2025 y\u0131l\u0131na kadar pazar\u0131n yakla\u015f\u0131k %40\u2019\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layarak art\u0131k d\u00fcnya genelinde motorlu ta\u015f\u0131tlar\u0131n en b\u00fcy\u00fck ve tek \u00fcreticisidir.[1]<\/sup><\/a> 2010 y\u0131l\u0131ndan bu yana \u00fcretim rakamlar\u0131n\u0131 ikiye katlayan \u00c7in, her biri pazar\u0131n yakla\u015f\u0131k %15\u2019ini elinde tutan Avrupa ve Amerika\u2019daki k\u00f6kl\u00fc rakiplerini art\u0131k g\u00f6lgede b\u0131rak\u0131yor. 2024 y\u0131l\u0131nda \u00c7in, 2019\u2019a k\u0131yasla %22\u2019lik bir art\u0131\u015fla 31 milyondan fazla ara\u00e7 \u00fcretti. Bu rakama kar\u015f\u0131 tek ger\u00e7ek rekabeti ise toplamda 19,8 milyonluk \u00fcretimle ABD, Kanada ve Meksika\u2019n\u0131n ortak g\u00fcc\u00fc sunabildi.[2]<\/sup><\/a><\/p>\n

\u00dcretim rakamlar\u0131ndaki bu h\u0131zl\u0131 y\u00fckseli\u015f, \u00c7in men\u015feli ara\u00e7lar\u0131n d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda artan sat\u0131\u015flar\u0131yla da paralellik g\u00f6steriyor. \u00c7in ve Hindistan gibi di\u011fer geli\u015fmekte olan ekonomiler art\u0131k k\u00fcresel otomobil sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. Bu oran 2000\u2019lerin ba\u015f\u0131nda yaln\u0131zca %20\u2019ydi.[3]<\/sup><\/a> En son rakamlar, bu trendlerin 2025 boyunca devam etti\u011fini ve \u00c7in sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6nceki y\u0131la g\u00f6re %14 artarak ABD\u2019yi (+%4) ve Avrupa\u2019y\u0131 (+%0, dura\u011fan) a\u00e7\u0131k ara geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.[4]<\/sup><\/a><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u00c7in\u2019in bu b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n ard\u0131nda s\u00fcr\u00fcc\u00fclere sundu\u011fu o cazip teklif yat\u0131yor: kaliteden neredeyse hi\u00e7 \u00f6d\u00fcn vermeyen, uygun fiyatl\u0131 otomobiller. Bu form\u00fcl sayesinde, geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde \u00fcretilen ara\u00e7lar\u0131n g\u00fcvenilirlik ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131k konusunda geleneksel otomotiv devleriyle rekabet edemeyece\u011fine dair o k\u00f6kl\u00fc \u00f6nyarg\u0131lar da tarihe kar\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

BYD (2025\u2019te 4,6 milyon sat\u0131\u015f), Geely (3 milyon), Chery (2,6 milyon) ve GWM (1,3 milyon) gibi \u00c7inli markalar\u0131n d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki otoyollarda boy g\u00f6sterdi\u011fini g\u00f6rmek art\u0131k \u00e7ok daha s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir manzara.[5]<\/sup><\/a> 2025\u2019in ilk yar\u0131s\u0131nda bir \u00f6nceki y\u0131la g\u00f6re %31\u2019lik bir b\u00fcy\u00fcme kaydeden BYD; Toyota, Volkswagen ve Ford\u2019un ard\u0131ndan d\u00fcnyan\u0131n en \u00e7ok satan d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc otomobil markas\u0131 oldu. \u00dcstelik y\u0131l sonuna kadar Ford\u2019u da geride b\u0131rakmas\u0131 bekleniyor.[6]<\/sup><\/a> Tahminlere g\u00f6re 2030 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde d\u00fcnyadaki t\u00fcm yeni otomobillerin \u00fc\u00e7te birini \u00c7in \u00fcretecek.[7]<\/sup><\/a><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Hal b\u00f6yleyken Jameel ailesine ait Abdul Latif Jameel \u015firketler a\u011f\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 mobilite markas\u0131 Jameel Motors<\/a> i\u00e7in \u00c7in\u2019in kilit bir odak noktas\u0131 olmas\u0131 hi\u00e7 de \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fil. Jameel Motors CEO\u2019su Jasmmine Wong<\/a>, \u00c7in\u2019in elektrikli ara\u00e7lara y\u00f6nelik \u00f6nc\u00fc yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n, bir ba\u015fka deyi\u015fle otomotiv elektrifikasyonundaki liderli\u011finin<\/a>, son d\u00f6nemde yakalad\u0131\u011f\u0131 bu muazzam ba\u015far\u0131n\u0131n temelinde yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi biliyor.<\/p>\n

\u201c\u00c7inli OEM\u2019ler 2023\u2019ten bu yana d\u00fcnya geneline otomobil ihra\u00e7 eden en b\u00fcy\u00fck \u015firketler haline geldi ve bu trendin devam etmesi bekleniyor. Ara\u00e7lar\u0131n fiziksel \u00f6zelliklerinin yan\u0131 s\u0131ra teknolojik altyap\u0131lar\u0131na da yat\u0131r\u0131m yap\u0131yorlar. Ba\u015far\u0131ya olan arzular\u0131 ve risk almaya y\u00f6nelik cesaretleri inan\u0131lmaz. Bu sayede \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde yeniliklere imza atabiliyorlar. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki 5 ila 10 y\u0131l i\u00e7inde kendi yollar\u0131n\u0131 \u00e7izmek i\u00e7in gerekli t\u00fcm donan\u0131ma sahipler.\u201d<\/em> diyor Jasmmine Wong.<\/p><\/blockquote>\n

T\u00fcm d\u00fcnya elektrikli ara\u00e7 devrimini benimsiyor mu?<\/h2>\n

D\u00fcnya kap\u0131daki iklim krizinin a\u011f\u0131r sonu\u00e7lar\u0131yla m\u00fccadele ederken, elektrikli ara\u00e7lar ki\u015fisel ula\u015f\u0131m dinamiklerimizi neredeyse tek ba\u015flar\u0131na ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 de\u011fi\u015ftiriyor. 2025 y\u0131l\u0131nda elektrikli ara\u00e7 sat\u0131\u015flar\u0131 bir \u00f6nceki y\u0131la k\u0131yasla %20\u2019lik bir b\u00fcy\u00fcme kaydederek 20,7 milyon adede ula\u015ft\u0131.[8]<\/sup><\/a> \u00dcstelik bu y\u00fckseli\u015f trendi kelimenin tam anlam\u0131yla k\u00fcresel bir boyutta: \u00c7in\u2019de 12,9 milyon (+%17), Avrupa\u2019da 4,3 milyon (+%33) elektrikli ara\u00e7 sat\u0131l\u0131rken; geli\u015fmekte olan pazarlar\u0131n toplam sat\u0131\u015f\u0131 bu tabloya 1,7 milyon (+%48) daha ekledi.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Elektrikli ara\u00e7lar, k\u00fcresel ara\u00e7 sat\u0131\u015flar\u0131nda e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir seviyeye ula\u015farak art\u0131k pazar\u0131n d\u00f6rtte birini olu\u015fturuyor.[9]<\/sup><\/a> Pazar\u0131n lideri konumundaki \u00c7in\u2019de sat\u0131lan yeni ara\u00e7lar\u0131n neredeyse yar\u0131s\u0131 elektrikli. \u00dcstelik bu ara\u00e7lar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131, i\u00e7ten yanmal\u0131 motora sahip muadillerinden \u00e7ok daha uygun fiyatl\u0131. BYD, SAIC, Geely ve GAC gibi b\u00fcy\u00fck markalar\u0131yla \u00c7in, t\u00fcm elektrikli ara\u00e7lar\u0131n %70\u2019ini \u00fcreterek EV \u00fcretiminin k\u00fcresel merkez \u00fcss\u00fc konumunu hak ediyor.<\/p>\n

Sat\u0131\u015flardaki bu \u00e7arp\u0131c\u0131 art\u0131\u015fa ra\u011fmen elektrikli ara\u00e7lar\u0131n \u00f6n\u00fcndeki yol tamamen d\u00fcz olmayabilir.<\/p>\n

Avrupa\u2019ya bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, Avrupa Birli\u011fi ba\u015flang\u0131\u00e7ta 2035 y\u0131l\u0131na kadar t\u00fcm fosil yak\u0131tl\u0131 ara\u00e7lar\u0131n \u00fcretimini tamamen yasaklayan bir yasa \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131. Ancak 2025\u2019in sonlar\u0131na gelindi\u011finde bu hedef, ara\u00e7lar\u0131n %90\u2019\u0131n\u0131 kapsayacak \u015fekilde a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7ekildi. Yine de bu geri ad\u0131m; \u00e7evre dostu \u00e7elik kullan\u0131m\u0131 ve benzin ile dizel yerine biyolojik yak\u0131tlara ge\u00e7i\u015f gibi telafi edici \u00f6nlemlerle desteklendi.[10]<\/sup><\/a><\/p>\n

ABD\u2019de ise elektrikli ara\u00e7 pazar\u0131, federal vergi indirimlerinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve Kurumsal Ortalama Yak\u0131t Ekonomisi (CAFE) standartlar\u0131n\u0131n esnetilmesi gibi zorluklara g\u00f6\u011f\u00fcs geriyor. \u00d6yle ki uzmanlar, bu geli\u015fmelerin sonucunda 2026 y\u0131l\u0131nda elektrikli ara\u00e7 sat\u0131\u015flar\u0131nda %29\u2019luk bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ya\u015fanaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor.[11]<\/sup><\/a><\/p>\n

\u00c7in\u2019de elektrikli ara\u00e7lar 2026 y\u0131l\u0131nda ilk kez bir sat\u0131n alma vergisine tabi olacak. Daha \u00f6nce %100 olan vergi muafiyeti oran\u0131 ise ilerleyen d\u00f6nemde %50\u2019ye gerileyecek.<\/p>\n

T\u00fcm bu engellere ra\u011fmen s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ula\u015f\u0131ma y\u00f6nelik k\u00fcresel ge\u00e7i\u015f art\u0131k geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan bir yola girmi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te elektrikli ara\u00e7lar\u0131n d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, \u00c7in\u2019in giderek artan ihracat\u0131yla desteklenmeye devam edecek. Sadece BYD bile 2025 y\u0131l\u0131nda yurt d\u0131\u015f\u0131 pazarlar\u0131na sevk etti\u011fi ara\u00e7 say\u0131s\u0131n\u0131 iki kat\u0131ndan fazlas\u0131na \u00e7\u0131kararak 400 binden 1 milyona ula\u015ft\u0131rd\u0131.[12]<\/sup><\/a> G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki karma\u015f\u0131k yasal d\u00fczenlemelere ra\u011fmen tahminlere g\u00f6re elektrikli ara\u00e7lar\u0131n toplam sat\u0131\u015flar i\u00e7indeki pay\u0131 2030\u2019un sonuna kadar %40\u2019\u0131 a\u015facak.[13]<\/sup><\/a><\/p>\n

Rekabet\u00e7i fiyatland\u0131rma politikalar\u0131 sayesinde elektrikli ara\u00e7lar, 2030 y\u0131l\u0131na kadar \u00c7in\u2019de %80 gibi devasa bir pazar pay\u0131na ula\u015facak. Avrupa ise %60\u2019l\u0131k payla onu yak\u0131ndan takip edecek[14]<\/a>. Halihaz\u0131rda y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan g\u00fc\u00e7l\u00fc politika destekleriyle birlikte, ayn\u0131 tarihe gelindi\u011finde G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019da sat\u0131lan her d\u00f6rt ara\u00e7tan biri elektrikli olacak. B\u00f6lge i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yan iki ve \u00fc\u00e7 tekerlekli ara\u00e7larda<\/a> ise bu oran her \u00fc\u00e7 ara\u00e7tan birine y\u00fckselecek.<\/p>\n

Peki ya Orta Do\u011fu<\/a>? Ba\u015flang\u0131\u00e7 seviyesi nispeten d\u00fc\u015f\u00fck olsa da Orta Do\u011fu, elektrikli ara\u00e7lar alan\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n en h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcyen b\u00f6lgelerinden biri konumunda. H\u00fck\u00fcmetlerin iddial\u0131 yeni ye\u015fil hedefler belirlemesi ve altyap\u0131ya ciddi yat\u0131r\u0131mlar yapmas\u0131yla, K\u00f6rfez \u0130\u015f Birli\u011fi Konseyi (K\u0130K) \u00fclkelerinde elektrikli ara\u00e7lar\u0131n yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 sadece 12 ay gibi k\u0131sa bir s\u00fcrede ikiye katlanarak %2\u2019den %4\u2019e y\u00fckseldi.[15]<\/sup><\/a> Elektrikli ara\u00e7 sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n 2024 y\u0131l\u0131nda on kat\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 Suudi Arabistan\u2019da sekt\u00f6r\u00fcn; filolar\u0131 elektrikli hale getirme zorunluluklar\u0131 ile b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 kamu ve \u00f6zel sekt\u00f6r yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n itici g\u00fcc\u00fcyle, bug\u00fcnden 2030\u2019a kadar y\u0131ll\u0131k %37,5\u2019lik bile\u015fik b\u00fcy\u00fcme oran\u0131na (CAGR) ula\u015fmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.[16]<\/sup><\/a>,<\/sup>[17]<\/sup><\/a> Di\u011fer yandan Abdul Latif Jameel\u2019in s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir otomotiv faaliyetleri Asya, Afrika, Avrupa, Amerika ve Avustralya\u2019da bir\u00e7ok \u00fclkeye yay\u0131lm\u0131\u015f durumda; \u00fcstelik \u015firket k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce Polonya<\/a>, \u0130talya<\/a> ve G\u00fcney Afrika<\/a> gibi y\u00fckselen pazarlara da a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Gelecek ger\u00e7ekten de kula\u011fa geldi\u011fi kadar \u201celektrikli\u201d ve heyecan verici olacaksa s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin ara\u00e7lar\u0131n\u0131 zahmetsizce \u015farj edebilecekleri geni\u015f imkanlara sahip olmas\u0131 \u015fart. Neyse ki d\u00fcnya genelinde kapsaml\u0131 bir \u015farj altyap\u0131s\u0131 \u015fimdiden \u015fekillenmeye ba\u015flad\u0131 bile.<\/p>\n

Altyap\u0131, elektrikli ara\u00e7lardaki bu h\u0131zl\u0131 art\u0131\u015fa ayak uydurabilecek mi?<\/h2>\n

S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir EV devrimini yolundan al\u0131koyabilecek bir \u015fey varsa bu, s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin pili bitmi\u015f bir \u015fekilde yolda kalma korkusu olacakt\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmalar, \u015farj istasyonlar\u0131n\u0131n yetersiz oldu\u011funa dair alg\u0131n\u0131n, elektrikli ara\u00e7lar\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki temel engel oldu\u011funu g\u00f6steriyor[18]<\/a>. Hal b\u00f6yle olunca t\u00fcm d\u00fcnya elektrikli ara\u00e7 \u015farj a\u011flar\u0131n\u0131n devasa bir h\u0131zla geni\u015flemesine sahne oluyor. K\u00fcresel \u00e7apta bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, halka a\u00e7\u0131k \u015farj noktalar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 2022\u2019den bu yana ikiye katlanarak 2025 itibar\u0131yla 5 milyon adedi a\u015ft\u0131.[19]<\/sup><\/a><\/p>\n

Sadece 2024 y\u0131l\u0131nda bile k\u00fcresel a\u011fa 1,3 milyondan fazla yeni \u015farj noktas\u0131 eklendi. Bu da bir \u00f6nceki y\u0131la g\u00f6re %30\u2019luk bir art\u0131\u015f anlam\u0131na geliyor. Bu b\u00fcy\u00fcmenin \u00fc\u00e7te ikisi, \u015fu anda d\u00fcnyadaki \u015farj tesislerinin %65\u2019ine ev sahipli\u011fi yapan \u00c7in\u2019de ger\u00e7ekle\u015fti[20]<\/a>.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Avrupa\u2019da da durum pek farkl\u0131 de\u011fil. Avrupa Birli\u011fi\u2019nin yeni Alternatif Yak\u0131tlar Altyap\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi (AFIR), t\u00fcm k\u0131tay\u0131 saran ana TEN-T kara yolu a\u011f\u0131 boyunca her 60 kilometrede bir h\u0131zl\u0131 \u015farj istasyonu kurulmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131l\u0131yor. \u015earj istasyonlar\u0131n\u0131n en az 400 kW g\u00fc\u00e7 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 sunmas\u0131 \u015fart. \u00dcstelik bu kapasite zorunlulu\u011fu 2027 y\u0131l\u0131na kadar 600 kW\u2019a y\u00fckselecek.<\/p>\n

ABD\u2019deki \u015farj istasyonu a\u011f\u0131 ise 2024 y\u0131l\u0131nda %20 b\u00fcy\u00fcyerek halka a\u00e7\u0131k 200.000\u2019den fazla noktaya ula\u015ft\u0131. Ne var ki Ocak 2025\u2019te yay\u0131mlanan bir Ba\u015fkanl\u0131k Kararnamesi ile yeni fonlar\u0131n da\u011f\u0131t\u0131m\u0131, yap\u0131lacak politika incelemesi sonu\u00e7lanana kadar ask\u0131ya al\u0131nd\u0131. Hindistan, PM-EDRIVE giri\u015fimi kapsam\u0131nda \u015fehirlerdeki ve kilit ula\u015f\u0131m koridorlar\u0131ndaki \u015farj altyap\u0131s\u0131n\u0131 daha da g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in 240 milyon ABD dolar\u0131 tutar\u0131nda yeni bir b\u00fct\u00e7e ay\u0131rarak \u00e7ok daha ilerici bir tutum sergiliyor.<\/p>\n

D\u00fcnya genelindeki halka a\u00e7\u0131k \u015farj noktalar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n 2030 y\u0131l\u0131na kadar 15 milyon baraj\u0131n\u0131 a\u015fmas\u0131, 2035\u2019e kadar ise 25 milyonu ge\u00e7mesi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.[21]<\/sup><\/a><\/p>\n

Bu yeni ula\u015f\u0131m paradigmas\u0131nda, A noktas\u0131ndan B noktas\u0131na ta\u015f\u0131nmas\u0131 gereken sadece insanlar de\u011fil; ayn\u0131 zamanda teknoloji odakl\u0131 21. y\u00fczy\u0131l ya\u015fam tarz\u0131m\u0131z\u0131n temelini olu\u015fturan \u00fcr\u00fcn ve malzemelerdir. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ula\u015f\u0131m, ayn\u0131 zamanda daha \u00e7evreci lojistik<\/a> anlam\u0131na da geliyor.<\/p>\n

Daha temiz bir lojisti\u011fin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ula\u015f\u0131mda m\u0131 yat\u0131yor?<\/h2>\n

K\u00fcresel lojistik pazar\u0131 2024\u2019teki 9,98 trilyon ABD dolar\u0131 seviyesinden 2025\u2019te 11,23 trilyon ABD dolar\u0131na ula\u015ft\u0131. Pazar\u0131n 2028 y\u0131l\u0131na kadar 18,2 trilyon ABD dolar\u0131n\u0131 a\u015fmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki bu durum uluslararas\u0131 ticaretteki h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcmenin en net g\u00f6stergesi.[22]<\/sup><\/a> T\u00fcm lojistik faaliyetlerinin %44,59\u2019unu b\u00fcnyesinde toplayan Asya-Pasifik b\u00f6lgesi, 2025 y\u0131l\u0131nda en b\u00fcy\u00fck tek pazar olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131. T\u00fcm y\u00fck trafi\u011finin %39\u2019unu \u00fcstlenen kara yollar\u0131, en yayg\u0131n ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k y\u00f6ntemi olmaya devam ediyor.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

T\u00fcketiciler olarak hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar \u00e7ok \u00fcr\u00fcn talep ediyoruz; sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fcr\u00fcnlerin d\u00fcnyan\u0131n neresinden tedarik edildi\u011fiyle pek ilgilenmiyor ve elimize her zamankinden daha h\u0131zl\u0131 ula\u015fmas\u0131n\u0131 istiyoruz. Lojistik ula\u015f\u0131m<\/a>, modern toplumu \u00e7evre dostu hale getirmek i\u00e7in insan ula\u015f\u0131m\u0131 kadar \u00f6nemli hale geliyor.<\/p>\n

Elektrifikasyon bir kez daha imdad\u0131m\u0131za yeti\u015fmeye haz\u0131rlan\u0131yor. Elektrikli kamyon sat\u0131\u015flar\u0131<\/a> 2024 y\u0131l\u0131nda %80 artarken, mevcut model say\u0131s\u0131 be\u015f y\u0131l i\u00e7inde 70\u2019ten azdan 400\u2019\u00fcn \u00fczerine \u00e7\u0131kt\u0131.[23]<\/sup><\/a> Elektrikli kamyonlar\u0131n sat\u0131n alma maliyeti fosil yak\u0131tl\u0131 muadillerine k\u0131yasla hala y\u00fcksek olabilir ancak toplam sahip olma maliyeti \u00c7in\u2019deki pek \u00e7ok durumda \u015fimdiden daha d\u00fc\u015f\u00fck seviyede. \u00dcstelik bu maliyetlerin, i\u00e7inde bulundu\u011fumuz on y\u0131l\u0131n sonuna kadar Avrupa ve ABD genelinde de ba\u015fa ba\u015f noktas\u0131na gelmesi bekleniyor.<\/p>\n

A\u011f\u0131r y\u00fck ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda elektri\u011fe ge\u00e7i\u015f ekonomik olarak zor olabilir; bu nedenle kara yolu kargosunda daha \u00e7evreci bir ula\u015f\u0131m i\u00e7in en umut verici \u00e7\u00f6z\u00fcmlerden biri olan hidrojen enerjisi<\/a> \u00f6n saflardaki bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak yer al\u0131yor. 2025 y\u0131l\u0131nda 3 milyar dolarl\u0131k rekor bir de\u011ferlemeye ula\u015fan hidrojenli kamyon pazar\u0131n\u0131n, 2030 y\u0131l\u0131na kadar 16,2 milyar dolara ula\u015fmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.[24]<\/sup><\/a> Elektrik motorlar\u0131na g\u00fc\u00e7 sa\u011flamak i\u00e7in hidrojen yak\u0131t h\u00fccrelerini kullanan bu teknoloji, yan \u00fcr\u00fcn olarak yaln\u0131zca su buhar\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131yor. B\u00f6ylece, geleneksel dizel motorlu kamyonlara k\u0131yasla sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131nda ciddi bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n

Hidrojen<\/a> de ayn\u0131 \u015fekilde bireysel ula\u015f\u0131mda daha \u00e7evreci se\u00e7eneklerin kap\u0131s\u0131n\u0131 aralamaya haz\u0131rlan\u0131yor: Yeni nesil hidrojenli otob\u00fcs ak\u0131m\u0131na merhaba deyin. Kanun yap\u0131c\u0131lar\u0131n \u015fehirlerdeki temiz hava giri\u015fimlerini giderek daha fazla desteklemesiyle birlikte, 2024\u2019te yakla\u015f\u0131k 1,68 milyar dolar de\u011ferinde olan k\u00fcresel hidrojenli otob\u00fcs pazar\u0131n\u0131n 2032 y\u0131l\u0131na kadar b\u00fcy\u00fck bir s\u0131\u00e7ramayla 13,21 milyar dolara ula\u015fmas\u0131 bekleniyor.[25]<\/sup><\/a> Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn geni\u015f \u00e7apta benimsenmesi i\u00e7in \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn deste\u011fi ise hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. \u00d6rne\u011fin Abdul Latif Jameel Motors, 2025 y\u0131l\u0131nda Toyota Motor Corporation ile g\u00fc\u00e7lerini birle\u015ftirerek Suudi Arabistan\u2019\u0131n Mekke \u015fehrinde \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an bir hidrojen yak\u0131t h\u00fccreli otob\u00fcs denemesine<\/a> imza att\u0131. Bu deneme, sadece 10 dakikal\u0131k bir yak\u0131t ikmaliyle 400 kilometre menzile ula\u015farak hidrojenle \u00e7al\u0131\u015fan otob\u00fcslerin teknik potansiyelini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi.<\/p>\n

Ula\u015f\u0131m\u0131n a\u011f\u0131r vas\u0131ta taraf\u0131n\u0131 daha \u00e7evreci hale getirme konusundaki yetene\u011fi a\u015fikar olsa da hidrojenin kullan\u0131m alan\u0131 yaln\u0131zca kamyon ve otob\u00fcslerle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Bug\u00fcn pek \u00e7ok son teknoloji konsept otomobilin<\/a> kalbinde hidrojen h\u00fccreleri yat\u0131yor; bu da devrim niteli\u011findeki bu teknolojinin, aile ula\u015f\u0131m\u0131 d\u00fcnyas\u0131nda da bir gelece\u011fi oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n

Akl\u0131n\u0131zdaki ara\u00e7 t\u00fcr\u00fc ne olursa olsun, hen\u00fcz birka\u00e7 y\u0131l \u00f6ncesine kadar hayal bile edilemeyecek o soruyu art\u0131k sormam\u0131z gerekiyor: Direksiyon kontrol\u00fcn\u00fcn insan elinde olmas\u0131n\u0131 m\u0131 istersiniz, yoksa bu g\u00f6revi otonom bir sisteme devretmeyi mi tercih edersiniz?<\/p>\n

\u0130nsan s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin yerini otonom ara\u00e7lar m\u0131 al\u0131yor?<\/h2>\n

Otonom ara\u00e7lar (AV) bir zamanlar sadece bilim kurgudan ibaretti. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu f\u00fct\u00fcristik konsept, g\u00fcnl\u00fck kullan\u0131mda farkl\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k seviyeleri sunan yapay zeka destekli yeni otomobiller arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ger\u00e7ek hayata ad\u0131m at\u0131yor.<\/p>\n

Peki ama otonom ara\u00e7lar<\/a> derken asl\u0131nda neyi kastediyoruz? \u0130nsan kontroll\u00fc geleneksel ara\u00e7lardan tamamen otonom ara\u00e7lara uzanan bu yolculuk \u00e7e\u015fitli a\u015famalardan olu\u015fuyor. Bu konuyu daha anla\u015f\u0131l\u0131r k\u0131lmak i\u00e7in otomasyon genellikle, s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn her \u015feyi yapt\u0131\u011f\u0131 Seviye 0\u2019dan insan m\u00fcdahalesine hi\u00e7 ihtiya\u00e7 duyulmayan Seviye 5\u2019e kadar uzanan alt\u0131 seviyeli bir \u00f6l\u00e7ekte s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131r. Seviye 1 s\u0131n\u0131f\u0131ndaki bir ara\u00e7ta yaln\u0131zca tek bir otomatik sistem bulunurken, Seviye 2\u2019deki bir ara\u00e7 direksiyon ve h\u0131zlanma a\u00e7\u0131s\u0131ndan k\u0131smi otonom \u00f6zellikler sunabilir. Seviye 3\u2019te, ara\u00e7 bir s\u00fcre kendi kendine s\u00fcr\u00fc\u015f yapar ancak ara\u00e7 taraf\u0131ndan uyar\u0131 verilirse s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn kontrol\u00fc geri almas\u0131 gerekir. Seviye 4\u2019te, ara\u00e7 optimum ko\u015fullar alt\u0131nda her zaman kendi kendini s\u00fcrer.<\/p>\n

\"Autonomous<\/p>\n

\u00dcreticiler bu a\u015famalarda h\u0131zla yol kat ediyor. Tamamen s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcz Seviye 5 ara\u00e7lar\u0131n hakim oldu\u011fu bir d\u00fcnya i\u00e7in \u00f6n\u00fcm\u00fczde hala biraz yol olsa da her ge\u00e7en y\u0131l alt seviyelerde \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an yepyeni geli\u015fmelere tan\u0131k oluyoruz. Bunlardan baz\u0131lar\u0131 \u015f\u00f6yle:[26]<\/sup><\/a><\/p>\n