{"id":15563,"date":"2018-08-16T11:24:09","date_gmt":"2018-08-16T11:24:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.alj.com\/tr\/?post_type=perspective&#038;p=15563"},"modified":"2021-06-01T12:05:57","modified_gmt":"2021-06-01T12:05:57","slug":"suudi-arabistan-dunyaya-akilli-sehir-gelisiminde-liderlik-etmeye-hazir-mi","status":"publish","type":"perspective","link":"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/suudi-arabistan-dunyaya-akilli-sehir-gelisiminde-liderlik-etmeye-hazir-mi\/","title":{"rendered":"Suudi Arabistan: d\u00fcnyaya ak\u0131ll\u0131 \u015fehir geli\u015fiminde liderlik etmeye haz\u0131r m\u0131?"},"content":{"rendered":"<p><em>Suudi Arabistan h\u00fck\u00fcmeti gezegendeki en geli\u015fmi\u015f \u015fehir olan <\/em><a href=\"http:\/\/www.neom.com\/\"><em>NEOM<\/em><\/a><em> adl\u0131 yeni bir &#8216;ak\u0131ll\u0131 \u015fehir&#8217;e y\u00f6nelik \u00e7arp\u0131c\u0131 planlar\u0131 ile yoluna devam ederken, Abdul Latif Jameel, ak\u0131ll\u0131 \u015fehirlerin gelece\u011fini de\u011ferlendiriyor: Ak\u0131ll\u0131 \u015fehir nedir, nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, arkas\u0131ndaki teoriler nelerdir ve gelecekteki sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in hem ekonomik hem de fiziksel anlamda neden bu kadar \u00f6nemlidir?<\/em><\/p>\n<h2>Giri\u015f<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright wp-image-15564 size-full\" src=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/London-TR.jpg\" alt=\"\" width=\"264\" height=\"630\" srcset=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/London-TR.jpg 264w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/London-TR-63x150.jpg 63w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/London-TR-126x300.jpg 126w\" sizes=\"(max-width: 264px) 100vw, 264px\" \/><\/h2>\n<p>\u0130nsan n\u00fcfusu, tarihte daha \u00f6nce hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcyor. 1960 y\u0131l\u0131nda k\u00fcresel n\u00fcfus \u00fc\u00e7 milyardan biraz daha fazlayd\u0131. Bug\u00fcn, bu rakam roket h\u0131z\u0131yla f\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. <a href=\"http:\/\/www.worldbank.org\">D\u00fcnya Bankas\u0131<\/a> 2016 n\u00fcfusunu 7,44 milyar olarak a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r &#8211; sadece 56 y\u0131lda yakla\u015f\u0131k %146 oran\u0131nda bir art\u0131\u015f. Suudi Arabistan&#8217;da rakamlar daha da \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131d\u0131r. 1960 y\u0131l\u0131nda \u00fclke n\u00fcfusu 4,09 milyondu. 2016 y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla, ayn\u0131 56 y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemde %689 oran\u0131nda bir art\u0131\u015fla 32,28 milyona ula\u015ft\u0131.<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a><\/p>\n<p>Bu art\u0131\u015flarla birlikte, g\u0131da ve sudan enerji, uzay ve temiz hava kaynaklar\u0131na kadar taleplerde b\u00fcy\u00fck bir art\u0131\u015f meydana geldi. D\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda, d\u00fcn\u00fcn n\u00fcfuslar\u0131 i\u00e7in tasarlanan, d\u00fcn\u00fcn teknolojilerini kullanan \u015fehirler g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn asla \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyen n\u00fcfuslar\u0131n\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131laman\u0131n zorlu\u011funa boyun e\u011fiyor.<\/p>\n<p>Zorluklar korkutucu bir h\u0131zla art\u0131yor. \u0130svi\u00e7re merkezli uluslararas\u0131 standartlar ajans\u0131 Uluslararas\u0131 Elektroteknik Komisyonu&#8217;na (<a href=\"http:\/\/www.iec.ch\/\">IEC<\/a>) g\u00f6re <em>\u201cHer g\u00fcn, kentsel alanlara g\u00f6\u00e7 veya do\u011fum nedeniyle yakla\u015f\u0131k 150,000 ki\u015fi kat\u0131l\u0131yor\u201d.<\/em><a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a><\/p>\n<h2>Kentsel n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131n\u0131n beraberinde getirdi\u011fi zorluklar<\/h2>\n<p>B\u00f6ylesine \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u00f6l\u00e7ekte n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131na maruz kalan \u015fehirler, \u00fc\u00e7 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik zorlu\u011fuyla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulunmaktad\u0131r:<\/p>\n<ol>\n<li>Yurtta\u015flara ekonomik potansiyellerini geli\u015ftirme kapasitesi sa\u011flama a\u00e7\u0131s\u0131ndan ekonomik<\/li>\n<li>F\u0131rsatlar\u0131n, istikrar\u0131n ve g\u00fcvenli\u011fin hep birlikte ya\u015fam kalitesini etkiledi\u011fi toplumsal<\/li>\n<li>\u015eehrin kendisinin neden oldu\u011fu veya hava veya jeolojik olaylarla ortaya \u00e7\u0131kan \u00e7evre.<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p>Bu zorluklardan sadece bir tanesine daha yak\u0131ndan bakmak &#8211; \u00e7evre &#8211; d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki \u015fehirlerin kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kan g\u00f6revin boyutunu \u00f6zetliyor. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc&#8217;n\u00fcn K\u00fcresel Sa\u011fl\u0131k \u0130cra Kuruluna (<a href=\"http:\/\/www.who.int\/gho\/en\/\">WHOGHO<\/a>) g\u00f6re ortamdaki hava kirlili\u011fi t\u00fcm \u00f6l\u00fcmlerin % 5,4&#8217;\u00fcne katk\u0131da bulunmaktad\u0131r.<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a> \u015eu anda d\u00fcnya n\u00fcfusunun %92&#8217;si hava kalitesinin WHO k\u0131lavuz s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015ft\u0131\u011f\u0131 yerlerde ya\u015famaktad\u0131r.<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a><\/p>\n<p>Ekonomik a\u00e7\u0131dan, D\u00fcnya Bankas\u0131 d\u00fcnyadaki gelecekteki GSY\u0130H b\u00fcy\u00fcmesinin %75&#8217;inin \u015fehir ve kasabalardan gelece\u011fini tahmin etmektedir.<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a> BM, t\u00fcm \u00fclkeler i\u00e7in, kentle\u015fmenin ekonomik b\u00fcy\u00fcme sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ki\u015fi ba\u015f\u0131na gelirlerin daha y\u00fcksek ve daha y\u00fcksek verimlili\u011fin kentle\u015fme ve ekonomik y\u0131\u011f\u0131lma s\u00fcrecinin sonu\u00e7lar\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemektedir.<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a> Ancak, bu beklentileri kar\u015f\u0131lama ve artan ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 sa\u011flama bask\u0131s\u0131 y\u00fckselmeye devam edecektir.<\/p>\n<p>\u00c7evresel zorlu\u011fu \u00e7\u00f6zerken ayn\u0131 zamanda bir \u015fehrin ekonomik potansiyelini a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmak ve sosyal adaleti sa\u011flamak, her yerde yetkililer i\u00e7in zorlu bir s\u0131navd\u0131r.<\/p>\n<p>Bir\u00e7o\u011funun \u015fu anda ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011fu bir s\u0131nav.<\/p>\n<p>Bu sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc yeni ak\u0131ll\u0131 \u015fehirlerin do\u011fmas\u0131, geli\u015fmesi ve ilerlemesinde yat\u0131yor olabilir mi?<\/p>\n<h2>Suudi potansiyelinin fark\u0131na varmak<\/h2>\n<p>Suudi Arabistan h\u00fck\u00fcmeti, Vizyon 2030 ulusal kalk\u0131nma plan\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n en \u00fcst s\u0131radaki 100 \u015fehri aras\u0131na \u00fc\u00e7 Suudi \u015fehrinin girmesi hedefini \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a> Ayr\u0131ca \u015funlar da belirtilmi\u015ftir:<\/p>\n<p><em><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-15516 alignleft\" src=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/Vision-2030-300x204.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"204\" srcset=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/Vision-2030-300x204.png 300w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/Vision-2030-150x102.png 150w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/Vision-2030.png 424w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>\u201cHerkesin ya\u015fam kalitesini y\u00fckseltmeye ve vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n ihtiya\u00e7 ve gereksinimlerini kar\u015f\u0131lamaya devam edebilece\u011fimizden emin olmak i\u00e7in su, elektrik, toplu ta\u015f\u0131ma ve yollar gibi y\u00fcksek kaliteli hizmetlerin uygun \u015fekilde sa\u011fland\u0131\u011f\u0131ndan emin olmaya devam edece\u011fiz. A\u00e7\u0131k ve peyzajl\u0131 alanlar, bireylerin ve ailelerin rekreasyon ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in daha da geli\u015ftirilecektir\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Suudi Arabistan, \u00fc\u00e7 k\u0131tan\u0131n &#8211; Asya, Avrupa ve Afrika&#8217;n\u0131n kesi\u015fme noktas\u0131nda &#8211; ve be\u015f saatlik bir u\u00e7u\u015fta d\u00fcnya n\u00fcfusunun yar\u0131s\u0131n\u0131n eri\u015febilece\u011fi yeni bir k\u00fcresel \u015fehir yaratmak i\u00e7in kesinlikle iyi bir konumdad\u0131r.<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a> \u00dclke zaten MENAT b\u00f6lgesinde kilit bir devlettir ve borsas\u0131 Tadawul, 466 milyar ABD Dolarl\u0131k piyasa de\u011feri ile GCC&#8217;de bask\u0131n pazard\u0131r.<\/p>\n<p>Suudi Arabistan, ekonomik g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra, gen\u00e7 ve teknoloji merakl\u0131s\u0131 bir toplum olman\u0131n da avantajlar\u0131ndan yararlanmaktad\u0131r. De\u011fi\u015fen demografisi &#8211; n\u00fcfusun yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131 25 ya\u015f\u0131n alt\u0131ndad\u0131r<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a> &#8211; Veliaht Prens Muhammed bin Salman&#8217;\u0131n reform \u00e7abalar\u0131n\u0131 tamamlamaktad\u0131r. Vizyon 2030&#8217;un hedefleri do\u011frultusunda, ekonomik \u00e7e\u015fitlendirmeyi sa\u011flamak i\u00e7in \u00fclke \u00e7ap\u0131nda bir itici g\u00fc\u00e7, \u00fclkenin y\u00fckselen e\u011fitim seviyeleriyle desteklenmektedir. Demiryolu, deniz ve hava genelinde Suudi Arabistan&#8217;\u0131n altyap\u0131s\u0131na yap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlar hi\u00e7 bu kadar y\u00fcksek olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Yol g\u00f6steren projeler aras\u0131nda Cidde&#8217;deki Kral Abd\u00fclaziz Uluslararas\u0131 Havaliman\u0131&#8217;nda (KAIA) y\u00fcr\u00fct\u00fclen 7,2 milyar ABD Dolar\u0131 tutar\u0131ndaki geni\u015fletme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, Kral Abdullah Liman\u0131&#8217;nda Kral Abdullah Ekonomik \u015eehrinin End\u00fcstri Vadisi&#8217;ne yak\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fclen 5 milyar ABD Dolar\u0131 tutar\u0131ndaki geli\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 art\u0131 Suudi Arabistan Genel Yat\u0131r\u0131m Kurumunun (SAGIA) ) 2024 y\u0131l\u0131na kadar demiryolu, metro ve otob\u00fcs projelerine 141 milyar ABD Dolar\u0131&#8217;ndan fazla yat\u0131r\u0131m yapma planlar\u0131 say\u0131labilir. Bu yat\u0131r\u0131mlara, Kral Abdullah Ekonomik \u015eehri, Kral Abdulaziz Uluslararas\u0131 Havaliman\u0131 ve Cidde \u00fczerinden Medine ile Mekke aras\u0131nda h\u0131zl\u0131 tren ba\u011flant\u0131lar\u0131 ve Riyad metro projesi d\u00e2hildir.<\/p>\n<p>Vizyon ve sa\u011flanan ilerleme g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutuldu\u011funda ak\u0131ll\u0131 \u015fehirler, b\u00fcy\u00fcyen \u015fehirli toplumlar\u0131m\u0131za yeni zorluklar \u00e7\u0131karmak yerine ya\u015fanan zorluklar\u0131 ele almaya yard\u0131mc\u0131 olan ortamlar yaratmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan mant\u0131kl\u0131 ve yenilik\u00e7i bir sonraki ad\u0131m olabilir.<\/p>\n<h2>Ak\u0131ll\u0131 \u015fehir nedir?<\/h2>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-15565 size-full\" src=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/Seoul-TR.jpg\" alt=\"\" width=\"273\" height=\"855\" srcset=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/Seoul-TR.jpg 273w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/Seoul-TR-48x150.jpg 48w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/Seoul-TR-96x300.jpg 96w\" sizes=\"(max-width: 273px) 100vw, 273px\" \/>Ak\u0131ll\u0131 \u015fehirler, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik, t\u0131kan\u0131kl\u0131k, ula\u015f\u0131m ve enerji kullan\u0131m\u0131 dahil olmak \u00fczere geni\u015f kentsel geli\u015fim ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kan sorunlar\u0131 ele al\u0131rken ayn\u0131 zamanda sa\u011fl\u0131k hizmetlerine daha h\u0131zl\u0131 eri\u015fim, daha entegre ula\u015f\u0131m ve daha az kirlilik gibi avantajlar yoluyla \u015fehir sakinlerinin ya\u015fam kalitesini iyile\u015ftirmek i\u00e7in teknolojinin t\u00fcm potansiyelini de\u011ferlendirmek \u00fczere \u00f6zel olarak tasarlanm\u0131\u015f ve in\u015fa edilmi\u015f yeni \u015fehirlerdir.<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\"><sup>[11]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Kesin bir ak\u0131ll\u0131 \u015fehir tan\u0131m\u0131 yapmak zordur. En \u00fcst d\u00fczey \u00fcniversiteler, laboratuvarlar ve standart kurumlar\u0131 taraf\u0131ndan \u00f6nde gelen \u015firketlerden olu\u015fan bir a\u011f olan Smart Cities Council (Ak\u0131ll\u0131 \u015eehirler Konseyi), \u015f\u00f6yle demektedir: <em>\u201cAk\u0131ll\u0131 \u015fehir sekt\u00f6r\u00fc, evrensel olarak kabul edilen bir tan\u0131m olmaks\u0131z\u0131n &#8216;onu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmde anlayaca\u011f\u0131m&#8217; a\u015famas\u0131ndad\u0131r.\u201d<\/em><a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a><\/p>\n<p>Bununla birlikte, d\u00fcnyan\u0131n mevcut ak\u0131ll\u0131 \u015fehirlerinin hepsi i\u00e7in ge\u00e7erli ortak \u00f6zellikler mevcuttur. Birle\u015fik Krall\u0131k h\u00fck\u00fcmetinin bir ak\u0131ll\u0131 \u015fehirler raporuna g\u00f6re bu \u015fehirler <em>\u201c\u015fehirlerin daha ya\u015fanabilir\u201d ve daha dayan\u0131kl\u0131 hale geldi\u011fi ve dolay\u0131s\u0131yla da yeni zorluklara daha h\u0131zl\u0131 cevap verebildi\u011fi bir s\u00fcre\u00e7 ya da ad\u0131mlar dizisi\u201dni payla\u015f\u0131rlar.<\/em><a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\"><em><strong>[13]<\/strong><\/em><\/a><\/p>\n<p>Ayn\u0131 rapor, ak\u0131ll\u0131 \u015fehirlerin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ekonomik kalk\u0131nmay\u0131 beslemek ve herkes i\u00e7in cazip bir ortam sa\u011flamak i\u00e7in fiziki altyap\u0131, yerel yetenek ve toplum kurumlar\u0131n\u0131 i\u00e7eren sosyal sermaye ve (dijital) teknolojileri bir araya getirdi\u011fini ileri s\u00fcrmektedir.<\/p>\n<p>Benzer \u015fekilde, bir IBM ak\u0131ll\u0131 \u015fehirler raporu \u015funlar\u0131 dile getirilmektedir:<\/p>\n<p><em>\u201cBili\u015fsel bilgi i\u015flem ve vatanda\u015f kat\u0131l\u0131m\u0131 olu\u015fturma kapasitesi, devlet kurumlar\u0131n\u0131n yurtta\u015flar\u0131n ya\u015famlar\u0131n\u0131 ve i\u015f ortam\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmeleri, ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f deneyimler sunmalar\u0131 ve program ve hizmet sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 optimize etmeleri i\u00e7in yeni f\u0131rsatlar sunmaktad\u0131r.\u201d<\/em> <a href=\"#_ftn14\" name=\"_ftnref14\">[14]<\/a><\/p>\n<p>Ak\u0131ll\u0131 bir \u015fehre verilen tan\u0131m ne olursa olsun, bir \u00e7ekirdek unsur \u00e7ok \u00f6nemlidir: Teknoloji. Smart Cities Council, ak\u0131ll\u0131 \u015fehri <em>\u201ct\u00fcm \u015fehir i\u015flevlerine g\u00f6m\u00fcl\u00fc dijital teknolojiye sahip olan bir \u015fehir\u201d<\/em><a href=\"#_ftn15\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a><em> olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r. <\/em><\/p>\n<p>\u0130\u015flem g\u00fcc\u00fc katlanarak artmaya devam ederken ve yapay zeka, b\u00fcy\u00fck veri, bulut bili\u015fim ve Nesnelerin \u0130nterneti hayatlar\u0131m\u0131z\u0131 yeniden \u015fekillendirirken, ak\u0131ll\u0131 \u015fehirler 21. Y\u00fczy\u0131l\u0131n taleplerini kar\u015f\u0131lama kabiliyetlerini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in bu ara\u00e7lar\u0131 kullanmay\u0131 hedefliyor.<\/p>\n<h2>Uygulamada ak\u0131ll\u0131 \u015fehir fikirleri<\/h2>\n<p>Bu teorilerin unsurlar\u0131 halihaz\u0131rda \u00e7e\u015fitli \u015fehirlerde uygulamaya konmu\u015f bulunmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, Londra&#8217;da bir \u00e7evrimi\u00e7i bilgisayar\u0131n 15.000 dedekt\u00f6rden gelen trafi\u011fi izledi\u011fi ve trafik \u0131\u015f\u0131klar\u0131ndaki sinyal s\u00fcrelerini optimize etti\u011fi SCOOT trafik sisteminin kullan\u0131lmas\u0131, Birle\u015fik Krall\u0131\u011f\u0131n ba\u015fkentindeki gecikmeleri %12 oran\u0131nda azaltm\u0131\u015ft\u0131r.<a href=\"#_ftn16\" name=\"_ftnref16\">[16]<\/a> Ayn\u0131 sistem \u015fu anda \u00fclke \u00e7ap\u0131nda 250&#8217;den fazla kasaba ve \u015fehirde kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu arada Singapur, Juniper Research&#8217;\u00fcn En \u0130yi 20 K\u00fcresel \u015eehir Performans Endeksi 2017&#8217;de kullan\u0131lan d\u00f6rt kategorinin (hareketlilik, sa\u011fl\u0131k, g\u00fcvenlik ve verimlilik) t\u00fcm\u00fcnde en \u00fcst s\u0131rada yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<a href=\"#_ftn17\" name=\"_ftnref17\">[17]<\/a> Singapur\u2019un ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131, d\u00fcnya lideri ak\u0131ll\u0131 bir \u015fehir olma konusundaki b\u00fct\u00fcnsel yakla\u015f\u0131m\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Trafik ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmek i\u00e7in ak\u0131ll\u0131 teknolojiyi devreye sokarken, ayn\u0131 zamanda yollardaki ara\u00e7 say\u0131s\u0131n\u0131 azaltmak i\u00e7in h\u00fck\u00fcmet politikas\u0131na ba\u015fvurulmaktad\u0131r.<a href=\"#_ftn18\" name=\"_ftnref18\">[18]<\/a> Ayr\u0131ca su\u00e7 faaliyetlerini tespit etmek i\u00e7in ak\u0131ll\u0131 video g\u00f6zetimi denenmi\u015f ve \u00f6zellikle de ya\u015fl\u0131 yurtta\u015flar\u0131n sa\u011fl\u0131k hizmetlerine eri\u015fimini art\u0131rmak ve iyile\u015ftirmek amac\u0131yla dijital hizmet platformlar\u0131 ve uzaktan izleme ara\u00e7lar\u0131 kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n her yerinde, ak\u0131ll\u0131 \u015fehir kavram\u0131 g\u00fc\u00e7 kazan\u0131yor. Kent planlamac\u0131lar\u0131 ak\u0131ll\u0131 \u015fehirlerin faydalar\u0131n\u0131 uzun zamandan beri geli\u015ftirdiler ve giderek artan \u015fekilde yerel ve ulusal h\u00fck\u00fcmetlerde ortak m\u00fcttefikler buluyorlar. Teknolojik geli\u015fmeler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131k\u00e7a, ak\u0131ll\u0131 \u015fehir \u00e7er\u00e7eveleri sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131k\u00e7a ve yat\u0131r\u0131mlar g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nd\u0131k\u00e7a, ak\u0131ll\u0131 \u015fehirlerin d\u00fcnyadaki kentsel ya\u015fam i\u00e7in yeni standart haline gelmesi beklenmektedir.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-15520 size-full\" src=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/Smart-Cities-2.jpg\" alt=\"\" width=\"660\" height=\"343\" srcset=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/Smart-Cities-2.jpg 660w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/Smart-Cities-2-150x78.jpg 150w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/Smart-Cities-2-300x156.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 660px) 100vw, 660px\" \/><\/p>\n<p>Bu yeni ak\u0131ll\u0131 \u015fehirlerin, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde, D\u00fcnya Bankas\u0131&#8217;n\u0131n, \u015fehirlerin yurtta\u015flara hizmet sunma yollar\u0131n\u0131 alt \u00fcst edece\u011fine ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrece\u011fine inand\u0131\u011f\u0131 yedi teknolojiyle g\u00fc\u00e7lendirilmesi muhtemeldir.<a href=\"#_ftn19\" name=\"_ftnref19\">[19]<\/a> Bu yedi teknoloji \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<ol>\n<li>4G \u015febekelerinden 60 kat daha h\u0131zl\u0131 olmas\u0131 ve 2020 y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla devreye al\u0131nmas\u0131 beklenen <strong>5G mobil a\u011flar<\/strong>.<\/li>\n<li>\u0130\u015flemlerin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bir i\u015flemin garant\u00f6r\u00fc olarak i\u015flev g\u00f6ren borsalar gibi arac\u0131larla yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan bir finansal teknoloji olan <a href=\"#_ftn20\" name=\"_ftnref20\">[20]<\/a><\/li>\n<li>Hong Kong, \u015eanghay, Sydney ve New York taraf\u0131ndan binalarda ak\u0131ll\u0131 park ve artan enerji verimlili\u011fi sa\u011flamak i\u00e7in zaten kullan\u0131lmakta olan <strong>yapay zek\u00e2.<\/strong><\/li>\n<li>Gelecek y\u0131llarda muazzam bir etki yarataca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclen <strong>s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcz ara\u00e7lar<\/strong>. Ara\u015ft\u0131rmalar, s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcz taksi ve \u015fehirleraras\u0131 h\u0131zl\u0131 tren sistemlerinin birlikte bir \u015fehirdeki otomobil say\u0131s\u0131n\u0131 %90 oran\u0131na kadar azaltabilece\u011fini ileri s\u00fcrmektedir.<a href=\"#_ftn21\" name=\"_ftnref21\">[21]<\/a><\/li>\n<li>Ara\u015ft\u0131rma \u015firketi Gartner&#8217;\u0131n, 2020 y\u0131l\u0131nda 20 milyar ba\u011fl\u0131 nesneye g\u00fc\u00e7 sa\u011flama konusunda kilit unsur olmas\u0131n\u0131 bekledi\u011fi <strong>d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli uzay ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ve mikro uydular<\/strong>.<a href=\"#_ftn22\" name=\"_ftnref22\">[22]<\/a><\/li>\n<li>D\u00fcnyan\u0131n her yerinde kimliklerini kan\u0131tlayabilecek insan say\u0131s\u0131n\u0131 h\u0131zla art\u0131rabilecek, dolay\u0131s\u0131yla da sahtekarl\u0131\u011f\u0131, israf\u0131 ve yolsuzlu\u011fu azaltabilecek olan <strong>biyometrik<\/strong>.<\/li>\n<li>Yapay zek\u00e2 ile birlikte kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, yak\u0131nda kargo teslimatlar\u0131ndan, \u00e7at\u0131lar\u0131n veya kulelerin bak\u0131m kontrolleri gibi tehlikeli i\u015flere kadar her \u015feyi yapabilecek olan <strong>dronlar<\/strong>.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Orta Do\u011fu&#8217;da kentsel ya\u015fam\u0131n devam eden zorluklar\u0131 halihaz\u0131rda g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmaktad\u0131r ve Suudi Arabistan bu konuda \u00f6zellikle \u00f6nemli bir rol oynamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>May\u0131s 2018&#8217;de, Medine&#8217;deki Taibah \u00dcniversitesi Birinci Uluslararas\u0131 \u0130nsanc\u0131l \u015eehirler Konferans\u0131na ev sahipli\u011fi yapt\u0131. Konferans, <em>\u201cKentsel alanlar\u0131n ve kentsel ya\u015fam\u0131n kalitesini iyile\u015ftirmek ve bu sayede \u015fehirlerin daha ya\u015fanabilir ve ya\u015famak i\u00e7in uygun hale gelmesi i\u00e7in kamusal alanlar\u0131n\u0131 geli\u015ftirme konusundaki modern y\u00f6ntemleri\u201d<\/em><a href=\"#_ftn23\" name=\"_ftnref23\"><em><strong>[23]<\/strong><\/em><\/a><em> ele almak \u00fczere tasarlanm\u0131\u015ft\u0131.<\/em><\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan \u00f6nde gelen uzmanlar ve akademisyenler konferansa kat\u0131lmak i\u00e7in Suudi Arabistan&#8217;a u\u00e7mu\u015ftur. Sadece yedi ay \u00f6nce yap\u0131lan NEOM a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, bunun nedenini g\u00f6rmek zor de\u011fil.<\/p>\n<h2>NEOM Tan\u0131t\u0131m\u0131 &#8211; D\u00fcnyaya liderlik edecek bir Suudi ak\u0131ll\u0131 \u015fehri<\/h2>\n<p>Suudi Arabistan, ekonomik \u00e7e\u015fitlendirme ve modernizasyon program\u0131 ile \u00f6ne \u00e7\u0131karken, b\u00fcy\u00fck bir proje, di\u011fer birka\u00e7\u0131 gibi dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n<p>Veliaht Prens Mohammed bin Salman, Ekim 2017&#8217;de \u00fclkenin d\u00fcnyan\u0131n en ileri ak\u0131ll\u0131 \u015fehri olacak NEOM&#8217;un in\u015faat\u0131 konusundaki planlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p>Suudi Arabistan, \u00dcrd\u00fcn ve M\u0131s\u0131r boyunca uzanan 10.230 mil karelik (37 Singapur&#8217;a yetecek kadar b\u00fcy\u00fck)<a href=\"#_ftn24\" name=\"_ftnref24\">[24]<\/a> bir arazi \u00fczerine in\u015fa edilecek olan NEOM, d\u00fcnyan\u0131n en h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcyen end\u00fcstrileri i\u00e7in bir y\u00fcksek teknoloji merkezi sa\u011flayacakt\u0131r. Stratejik konumu, K\u0131z\u0131ldeniz, Akabe K\u00f6rfezi ve S\u00fcvey\u015f Kanal\u0131 \u00fczerindeki ticaret yollar\u0131ndan yararlanmak i\u00e7in tasarlan\u0131rken, yeni bir k\u00f6pr\u00fc olan Kral Salman K\u00f6pr\u00fcs\u00fc, Suudi Arabistan ve M\u0131s\u0131r aras\u0131nda do\u011frudan bir ba\u011flant\u0131 kuracakt\u0131r.<\/p>\n<p>NEOM ad\u0131 bile hedeflerini a\u00e7\u0131\u011fa vurmaktad\u0131r: Yunancada &#8216;yeni&#8217; anlam\u0131na gelen <em>neo<\/em> ve Arap\u00e7a&#8217;da &#8216;gelecek&#8217; i\u00e7in kullan\u0131lan <em>m\u00fcstakbel<\/em>.<\/p>\n<p>Haziran 2017&#8217;de Siemens&#8217;in eski CEO&#8217;su Klaus Kleinfeld, NEOM CEO&#8217;su olarak atand\u0131. Temmuz 2018&#8217;de Nadhmi Al-Nasr&#8217;a teslim etmeden \u00f6nce projeye \u00f6nemli bir momentum kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><em>Veliaht Prens Muhammed bin Salman <\/em><em>\u201cKenti s\u0131f\u0131rdan in\u015fa edece\u011fiz\u201d<\/em> demi\u015ftir. <em>\u201cDron dostu olacak ve robotik geli\u015fimi i\u00e7in bir merkez olacak. Farkl\u0131 bir \u015fey yaratmak istiyoruz. NEOM, d\u00fcnyada yeni bir \u015fey, ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir \u015fey yaratmak isteyen hayalperestlere y\u00f6nelik bir yerdir.\u201d<\/em><a href=\"#_ftn25\" name=\"_ftnref25\">[25]<\/a><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>Suudi Arabistan Kamu Yat\u0131r\u0131m Fonu ve bir dizi uluslararas\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131dan 500 milyar ABD Dolar\u0131 destek alan \u015fehir, Suudi Arabistan&#8217;\u0131n ekonomisini \u00e7e\u015fitlendirme stratejisinin temel ayaklar\u0131ndan biridir. \u015eehir dokuz sekt\u00f6re odaklanacakt\u0131r:<\/p>\n<ol>\n<li>Enerji ve su<\/li>\n<li>Mobilite<\/li>\n<li>Biyoteknoloji<\/li>\n<li>G\u0131da<\/li>\n<li>Geli\u015fmi\u015f imalat<\/li>\n<li>Medya ve medya \u00fcretimi<\/li>\n<li>E\u011flence<\/li>\n<li>Teknolojik ve dijital hizmetler<\/li>\n<li>Ya\u015fam (konut, e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, vb.)<\/li>\n<\/ol>\n<p>Resmi tahminler, d\u00fc\u015f\u00fck vas\u0131fl\u0131 insan i\u015f\u00e7ilerinin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc tekrarl\u0131 i\u015fleri ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in k\u0131smen dronlar\u0131n ve otomasyonun kullan\u0131lmas\u0131<a href=\"#_ftn26\" name=\"_ftnref26\">[26]<\/a> sayesinde, NEOM&#8217;un Suudi Arabistan&#8217;\u0131n bu dokuz sekt\u00f6rdeki g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131rarak, Suudi Arabistan&#8217;\u0131n GSY\u0130H&#8217;s\u0131na 2030 y\u0131l\u0131na kadar potansiyel olarak 100 milyar ABD Dolar\u0131 katk\u0131da bulunabilece\u011fini ve ki\u015fi ba\u015f\u0131na GSY\u0130H&#8217;n\u0131n d\u00fcnyan\u0131n en y\u00fcksek seviyesine ula\u015faca\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmektedir.<a href=\"#_ftn27\" name=\"_ftnref27\">[27]<\/a><\/p>\n<p>Veliaht Prens Muhammed bin Salman, NEOM&#8217;un tan\u0131t\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131nda, d\u00fcnya n\u00fcfusunun %70&#8217;inin sekiz saatten daha k\u0131sa bir s\u00fcrede eri\u015febilece\u011fi bu f\u00fct\u00fcrist ak\u0131ll\u0131 \u015fehrin nas\u0131l i\u015fleyece\u011fi konusunda daha fazla ayr\u0131nt\u0131 vermi\u015ftir. Kendisi \u015funlar\u0131 belirtmi\u015ftir:<a href=\"#_ftn28\" name=\"_ftnref28\">[28]<\/a><\/p>\n<p>\u201c<em>Gelece\u011fin teknolojileri NEOM&#8217;un geli\u015fimi i\u00e7in temel ta\u015flar\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor: Birka\u00e7\u0131ndan s\u00f6z etmek gerekirse, otomatik s\u00fcr\u00fc\u015ften yolcu dronlar\u0131na ula\u015f\u0131m i\u00e7in alt \u00fcst edici \u00e7\u00f6z\u00fcmler, yeni g\u0131da yeti\u015ftirme ve i\u015fleme yollar\u0131, hastalar\u0131n b\u00fct\u00fcnsel esenli\u011fine odaklanan sa\u011fl\u0131k hizmetleri, &#8216;dijital hava&#8217; ad\u0131 verilen \u00fccretsiz bir mal olarak kablosuz y\u00fcksek h\u0131zl\u0131 internet, \u00fccretsiz d\u00fcnya standartlar\u0131nda s\u00fcrekli \u00e7evrimi\u00e7i e\u011fitim, \u015fehir hizmetlerini parmaklar\u0131n\u0131z\u0131n ucuna getiren tam \u00f6l\u00e7ekli e-y\u00f6neti\u015fim, net-s\u0131f\u0131r karbon sal\u0131n\u0131ml\u0131 evlerin standartlar\u0131n\u0131 belirleyen bina yasalar\u0131, y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc ve bisiklet s\u00fcrmeyi te\u015fvik eden bir \u015fehir d\u00fczeni ve t\u00fcm\u00fcn\u00fcn sadece yenilenebilir enerji kullanmas\u0131. <\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><em>T\u00fcm bunlar, gelece\u011fin en iyi teknolojileri ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc ekonomik beklentilerle birle\u015ftirilen insanl\u0131\u011f\u0131n hedef ve bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 dikkate alan yeni bir ya\u015fam tarz\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r<\/em>.\u201d<\/p>\n<h2>NEOM nas\u0131l i\u015fleyecek?<\/h2>\n<p>NEOM i\u00e7in planlar\u0131n ard\u0131ndaki hedef, emsalsizdir. \u015eehir kendi serbest b\u00f6lgesinde geli\u015ftirilecek ve Suudi Arabistan&#8217;\u0131n geri kalan\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak kendi vergilerini, g\u00fcmr\u00fcklerini ve \u00e7al\u0131\u015fma yasalar\u0131n\u0131 belirleme ve d\u00fczenleme yetkisi olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Bu model, MENAT b\u00f6lgesinde ba\u015fka bir yerde ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde uygulanm\u0131\u015ft\u0131r ve NEOM h\u0131zla bu t\u00fcr en b\u00fcy\u00fck b\u00f6lge haline gelecektir. Bu ona <em>\u201cb\u00f6lge, yat\u0131r\u0131mc\u0131lar ve b\u00f6lge sakinleri i\u00e7in sa\u011fl\u0131kl\u0131 b\u00fcy\u00fcme ve zenginlik\u201d<\/em><a href=\"#_ftn29\" name=\"_ftnref29\"><em><strong>[29]<\/strong><\/em><\/a><em> sa\u011flama g\u00fcc\u00fc ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kazand\u0131racakt\u0131r.<\/em><\/p>\n<p>Saniyede 10,3 metre ortalama r\u00fczgar h\u0131zlar\u0131 ile<a href=\"#_ftn30\" name=\"_ftnref30\">[30]<\/a> ve bol g\u00fcne\u015f enerjisi kaynaklar\u0131 sayesinde NEOM tamamen yenilenebilir enerji ile \u00e7al\u0131\u015fan bir \u015fehir olacakt\u0131r. Ta\u015f\u0131ma sistemleri de <em>\u201c%100 ye\u015fil\u201d<\/em> ve <em>\u201cotomatik\u201d<\/em><a href=\"#_ftn31\" name=\"_ftnref31\">[31]<\/a><em> olurken,<\/em> kentin d\u00fcnya standartlar\u0131nda bir ya\u015fam kalitesi geli\u015ftirme taahh\u00fcd\u00fc, e\u011fitim, bar\u0131nma ve sa\u011fl\u0131k hizmetlerine yay\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n<p>NEOM konsepti alt\u0131 ana s\u00fctun \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015ftir:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>\u0130nsanlara \u00f6ncelik vermek<\/strong>: Kent, rahat ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 ile \u201cpastoral bir toplum\u201d yaratmay\u0131 hedefleyecektir.<\/li>\n<li><strong>Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam ve ula\u015f\u0131m<\/strong>: Kent, y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f ve bisiklete binmeyi te\u015fvik edecek \u015fekilde in\u015fa edilecek, ileri teknolojiler ise \u201cbenzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir ula\u015f\u0131m altyap\u0131s\u0131 yaratmak i\u00e7in kullan\u0131lacakt\u0131r.\u201d<a href=\"#_ftn32\" name=\"_ftnref32\">[32]<\/a><\/li>\n<li><strong>Otomatik hizmetler<\/strong>: Devlet hizmetleri i\u00e7in tam otomatik bir sistem olan \u201ce-devlet\u201di sa\u011flayan ilk kent olacak.<\/li>\n<li><strong>Say\u0131salla\u015ft\u0131rma<\/strong>: Her ikisi de \u201cdijital hava\u201d inisiyatifi sayesinde t\u00fcm yurtta\u015flara &#8211; tamamen \u00fccretsiz &#8211; y\u00fcksek h\u0131zda internet eri\u015fimi ve \u00e7evrimi\u00e7i e\u011fitim sa\u011flayacakt\u0131r.<\/li>\n<li><strong>S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik:<\/strong> Kent sadece yenilenebilir enerji kullanacak ve binalar\u0131n &#8220;net s\u0131f\u0131r karbon ayak izi olacakt\u0131r.\u201d<a href=\"#_ftn33\" name=\"_ftnref33\">[33]<\/a><\/li>\n<li><strong>Yenilik\u00e7i in\u015faat<\/strong>: Gelecekteki ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilmek i\u00e7in yeni teknikleri ve malzemeleri te\u015fvik edecektir.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Ekselanslar\u0131 Veliaht Prens Muhammed bin Salman&#8217;\u0131n da vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi yapay zek\u00e2, robotik ve dronlara da vurgu yap\u0131lacak, s\u00fcpermarketler ise tan\u0131d\u0131k formunda devam etmeyecektir. Bunun yerine, otomasyon, ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131nda do\u011frudan insanlar\u0131n evlerine \u00fcr\u00fcnleri teslim edecektir. Bu tutkular\u0131n t\u00fcm\u00fc belki de \u00f6nde gelen teknoloji analistlerinin neden NEOM&#8217;u \u015fimdiden \u201cak\u0131ll\u0131 bir \u015fehir\u201d olarak nitelendirdi\u011fini a\u00e7\u0131kl\u0131yor.<a href=\"#_ftn34\" name=\"_ftnref34\">[34]<\/a><\/p>\n<h2>Suudi Arabistan genelinde ak\u0131ll\u0131 \u015fehirleri ilerletmeye adanm\u0131\u015f<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright wp-image-15566 size-full\" src=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/Barcelona-TR.jpg\" alt=\"\" width=\"274\" height=\"829\" srcset=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/Barcelona-TR.jpg 274w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/Barcelona-TR-50x150.jpg 50w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/Barcelona-TR-99x300.jpg 99w\" sizes=\"(max-width: 274px) 100vw, 274px\" \/><\/h2>\n<p>Royal Institution of Chartered Surveyors&#8217;a g\u00f6re <em>\u201c\u00f6nemli ak\u0131ll\u0131 \u015fehir sekt\u00f6rleri aras\u0131nda enerji, su ve ula\u015f\u0131m say\u0131labilir\u201d.<\/em><a href=\"#_ftn35\" name=\"_ftnref35\"><em><strong>[35]<\/strong><\/em><\/a> Hayati end\u00fcstriler, Abdul Latif Jameel&#8217;in geni\u015f ve d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda deneyim ve uzmanl\u0131\u011fa sahip oldu\u011fu \u201cya\u015fam altyap\u0131s\u0131n\u0131n\u201d bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Abdul Latif Jameel Investments&#8217;\u0131n K\u0131demli Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc \u00d6mer Al Madhi, kan\u0131tlanm\u0131\u015f bu yeteneklerin Suudi Arabistan&#8217;\u0131n geli\u015fiminin bir sonraki heyecan verici a\u015famas\u0131n\u0131 planlamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir katk\u0131 sa\u011flayabilece\u011fine inan\u0131yor.<\/p>\n<p>Say\u0131n Al-Madhi \u015funlar\u0131 belirtmi\u015ftir<em>: \u201cAbdul Latif Jameel, altm\u0131\u015f y\u0131ldan uzun bir s\u00fcredir Suudi Arabistan i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n kalbinde yer al\u0131yor. \u0130\u015fimiz geli\u015fti ve \u00e7e\u015fitlendi, \u015fimdi de hayat\u0131n altyap\u0131s\u0131na katk\u0131da bulunan yedi anahtar sekt\u00f6rde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. \u00dclkemize d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda bilgi ve uzmanl\u0131k kazand\u0131rd\u0131k, Suudi Arabistanl\u0131 yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n becerilerini art\u0131rd\u0131k ve hizmet verdi\u011fimiz toplumlar\u0131n ya\u015fam kalitesini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rd\u0131k. Bu ba\u015far\u0131lardan son derece gurur duyuyoruz ve herkes i\u00e7in daha iyi bir gelecek sunmak i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6stermeye devam ediyoruz.\u201d<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><em>\u201cAbdul Latif Jameel, Vizyon 2030&#8217;da ana hatlar\u0131yla belirtilen hedefleri tamamen desteklemektedir. NEOM, D\u00fcnyadaki &#8216;en ak\u0131ll\u0131\u201d \u015fehirler aras\u0131nda olma potansiyeline sahiptir ve bu heyecan verici projenin sunulmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olma konusunda rol\u00fcm\u00fcz\u00fc oynamaya haz\u0131r\u0131z.\u201d<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em>NEOM, Suudi Arabistan, M\u0131s\u0131r ve \u00dcrd\u00fcn&#8217;deki yak\u0131n \u00e7evresi i\u00e7in muazzam faydalar sa\u011flaman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra vizyonu ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in gerekli pratik uzmanl\u0131k ve teknolojik bilgi birikiminden yararlanarak uluslararas\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131lar i\u00e7in de \u00f6nemli f\u0131rsatlar yaratacakt\u0131r.<\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em>Say\u0131n Al Madhi \u015funlar\u0131 eklemi\u015ftir<em>: \u201cSuudi Arabistan ekonomisinin \u00e7e\u015fitlendirilmesi, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda \u00fclkemizin \u00f6nemli geli\u015fmelerinden biridir. Uluslararas\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131lar \u015fimdiden NEOM gibi projelerin b\u00fcy\u00fck potansiyelini g\u00f6rmeye ba\u015fl\u0131yor ve Abdul Latif Jameel Investments, iddial\u0131 k\u00fcresel \u015firketlerin, yeniden canlanan Suudi Arabistan ekonomisinin n\u00fcanslar\u0131n\u0131 ve sundu\u011fu f\u0131rsatlar\u0131 anlamalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmaya haz\u0131rlan\u0131yor.\u201d<\/em><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>Ak\u0131ll\u0131 \u015fehirler i\u00e7in vizyonu ileri g\u00f6t\u00fcren k\u00fcresel organizasyonlardan biri de <em>\u201c\u015fehirleri daha kapsay\u0131c\u0131, ba\u011fl\u0131, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve canl\u0131\u201d<\/em><a href=\"#_ftn36\" name=\"_ftnref36\">[36]<\/a><em> bir hale getirmeye \u00e7al\u0131\u015fan k\u00e2r amac\u0131 g\u00fctmeyen bir grup olan NewCities Foundation&#8217;d\u0131r<\/em>. Ak\u0131ll\u0131 \u015fehir konseptinin temelini olu\u015fturan \u00f6nc\u00fc alanlar\u0131n bir\u00e7o\u011fundan uzmanlar\u0131 ve yenilik\u00e7ileri bir araya getirerek, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda sergiler, konferanslar ve seminerler i\u00e7in bir program haz\u0131rl\u0131yorlar.<\/p>\n<p>Vakf\u0131n Kas\u0131m 2016&#8217;da Tokyo&#8217;da ger\u00e7ekle\u015fen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc &#8216;Cities on the Move&#8217; (Hareket Halindeki Kentler) etkinli\u011finde, Say\u0131n <a href=\"https:\/\/www.alj.com\/tr\/our-people\/hassan-jameel\/\">Hassan M. Jameel<\/a> \u015funlar\u0131 belirtmi\u015ftir: \u201c<em>Kentsel mobilite, \u015fehirlerin ekonomik, sosyal ve \u00e7evresel ilerlemenin itici g\u00fc\u00e7leri haline gelmesi i\u00e7in son derece \u00f6nemlidir. \u015eehirler ula\u015f\u0131m etraf\u0131nda in\u015fa edilir: \u015eehirde ula\u015f\u0131m nas\u0131l yap\u0131l\u0131r, yollar nas\u0131l in\u015fa edilir ve \u015fehir i\u00e7i hareketler nas\u0131l yap\u0131l\u0131r. Kentsel mobilite ve g\u00fcvenlik, Suudi Arabistan&#8217;da \u015fehir geli\u015ftirme konusundaki odak noktas\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131d\u0131<\/em>r.\u201d<\/p>\n<p>Bug\u00fcn, bu \u00f6ncelikler her zamankinden daha \u00f6nemlidir. \u00d6rne\u011fin, ak\u0131ll\u0131 trafik teknolojisinin NEOM&#8217;daki trafi\u011fi %25 ve t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 %40 azaltabilece\u011fi tahmin edilmektedir.<a href=\"#_ftn37\" name=\"_ftnref37\">[37]<\/a><\/p>\n<p>Abdul Latif Jameel Kent planlama ve enerji, ula\u015ft\u0131rma ve su gibi &#8216;ya\u015fam altyap\u0131s\u0131n\u0131&#8217; olu\u015fturan anahtar sekt\u00f6rler konusundaki birikimine yat\u0131r\u0131m yaparak, Suudi Arabistan&#8217;a s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n en iyisi bilgileri getirmesi ve \u015fehirleri i\u00e7in canl\u0131, teknoloji y\u00f6nelimli bir gelecek in\u015fa etmesine yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ili\u015fkileri te\u015fvik ediyor ve uzmanl\u0131k olu\u015fturuyor.<\/p>\n<h2>Daha ak\u0131ll\u0131 bir gelecek i\u00e7in g\u00fcvenilir bir ortak<\/h2>\n<p>Abdul Latif Jameel, Suudi Arabistan&#8217;\u0131n ekonomik \u00e7e\u015fitlendirme, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ve b\u00fcy\u00fcme sa\u011flama \u00e7abalar\u0131n\u0131 uzun s\u00fcredir desteklemi\u015ftir. Yetmi\u015f y\u0131l boyunca, t\u00fcm Suudi Arabistan vatanda\u015flar\u0131 i\u00e7in daha iyi bir gelecek sa\u011flamak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r ve \u015fehirleri daha ya\u015fan\u0131labilir hale getirme konusunda uzun s\u00fcredir devam eden taahh\u00fcd\u00fc a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>NEOM&#8217;un ilk a\u015famas\u0131 2025&#8217;te tamamlanacakt\u0131r ve Abdul Latif Jameel sunaca\u011f\u0131 imkanlardan dolay\u0131 heyecan duymaktad\u0131r. Ger\u00e7ekten de Veliaht Prens Mohammed bin Salman \u015f\u00f6yle demi\u015ftir: <em>\u201cBu proje, herhangi bir geleneksel yat\u0131r\u0131mc\u0131 i\u00e7in de\u011fil\u2026 Bu, d\u00fcnyada bir \u015feyler yapmak isteyen hayalperestler i\u00e7in.\u201d<\/em><a href=\"#_ftn38\" name=\"_ftnref38\">[38]<\/a><\/p>\n<p>Abdul Latif Jameel, Suudi Arabistan ekonomisine yeni \u00f6zel sekt\u00f6r finansman\u0131 \u00e7ekmeye y\u00f6nelik \u00f6zel giri\u015fimi olan Abdul Latif Jameel Investments yoluyla \u00fclkedeki en g\u00fcvenilir yat\u0131r\u0131m orta\u011f\u0131 olma hedefini aktif olarak s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/p>\n<p>Abdul Latif Jameel Investments K\u0131demli Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Omar Al-Madhi \u015funlar\u0131 belirtmi\u015ftir: <em>\u201cAbdul Latif Jameel Investments, Suudi Arabistan&#8217;\u0131n ya\u015fam altyap\u0131s\u0131na yabanc\u0131 do\u011frudan yat\u0131r\u0131mlar\u0131 getirmeyi taahh\u00fct etmektedir. Abdul Latif Jameel Investments, Suudi Arabistan ve geni\u015f MENAT b\u00f6lgesine ekonomik, toplumsal ve kalk\u0131nma bak\u0131m\u0131ndan katk\u0131da bulunan kilit sekt\u00f6rleri dikkatle se\u00e7mek ve desteklemek suretiyle, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 50 y\u0131l boyunca ilerlemeyi s\u00fcrd\u00fcrmeye yard\u0131mc\u0131 olabilir.\u201d<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><em>\u201cF\u0131rsatlar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00f6l\u00e7eklenebilirli\u011fe sahip oldu\u011fu h\u0131zla geli\u015fmekte olan sekt\u00f6rlere odaklanmam\u0131z, bizi d\u00fcnyan\u0131n bu b\u00f6lgesinde i\u015f yapmak isteyen her \u00f6nemli kurulu\u015f i\u00e7in tercih edilen ortak haline getiriyor.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Abdul Latif Jameel Investments, k\u00fcresel deneyim ve yerel uzmanl\u0131\u011f\u0131, ula\u015ft\u0131rma, arazi ve emlak ve enerji ve \u00e7evre hizmetleri alan\u0131ndaki ba\u015far\u0131s\u0131 ile birle\u015ftirerek yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n \u00fclkedeki heyecan verici geli\u015fmelerden yararlanmalar\u0131na ve Suudi Arabistan&#8217;\u0131n canl\u0131 ak\u0131ll\u0131 \u015fehir hedeflerinin potansiyelini en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in e\u015fsiz bir konuma sahiptir.<\/p>\n<p>Daha fazla bilgi edinmek i\u00e7in <a href=\"https:\/\/www.alj.com\/tr\/\">www.alj.com<\/a> adresini ziyaret edin.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> <a href=\"https:\/\/data.worldbank.org\/indicator\/SP.POP.TOTL\">Data: Population, Total<\/a>, The World Bank, accessed April 2018<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> <a href=\"http:\/\/www.iec.ch\/whitepaper\/pdf\/iecWP-smartcities-LR-en.pdf\">Orchestrating infrastructure for sustainable Smart Cities<\/a>, IEC, 2014<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> <a href=\"http:\/\/www.iec.ch\/whitepaper\/pdf\/iecWP-smartcities-LR-en.pdf\">Orchestrating infrastructure for sustainable Smart Cities<\/a>, IEC, 2014<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> <a href=\"http:\/\/www.who.int\/gho\/phe\/outdoor_air_pollution\/burden\/en\/\">Mortality and burden of disease from ambient air pollution<\/a>, World Health Organization, accessed April 2018<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> <a href=\"http:\/\/www.who.int\/airpollution\/en\/\">Air pollution<\/a>, World Health Organization, accessed April 2018<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> <a href=\"http:\/\/documents.worldbank.org\/curated\/en\/730971468139804495\/pdf\/437380REVISED01BLIC1097808213760720.pdf\">Reshaping Economic Geography: World Development Report 2009<\/a>, The World Bank, 2009<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> Urban Economic Challenges and the New Urban Agenda, UN Habitat, accessed May 2018<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> <a href=\"http:\/\/vision2030.gov.sa\/sites\/default\/files\/report\/Saudi_Vision2030_EN_2017.pdf\">Vision 2030<\/a>, Kingdom of Saudi Arabia<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> Saudi Arabia: Transport and Logistics Opportunities, Saudi Arabia General Investment Authority, September 2016<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.ft.com\/content\/50503280-618f-11e7-8814-0ac7eb84e5f1\">Saudi youth anxious to see progress on prince\u2019s reform plan<\/a>, Financial Times, 27 July 2017<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.techradar.com\/news\/world-of-tech\/future-tech\/do-we-really-need-smart-cities-1316958\">Do we really need smart cities?<\/a> TechRadar, 20 March 2016<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> Definitions and overviews, Smart Cities Council, accessed April 2018<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> <a href=\"https:\/\/assets.publishing.service.gov.uk\/government\/uploads\/system\/uploads\/attachment_data\/file\/246019\/bis-13-1209-smart-cities-background-paper-digital.pdf\">Smart Cities: Background paper<\/a>, UK Department for Business Innovation and Skills, October 2013<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.ibm.com\/smarterplanet\/us\/en\/smarter_cities\/overview\/\">Smarter Cities: New cognitive approaches to long-standing challenges<\/a>, IBM, accessed April 2018<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> Definitions and overviews, Smart Cities Council, accessed April 2018<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> <a href=\"https:\/\/trl.co.uk\/projects\/pedestrian-scoot-system\">Pedestrian SCOOT system<\/a>, TRL, accessed April 2018<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a> <a href=\"\">Smart Cities \u2013 What\u2019s In It For Citizens?<\/a> Juniper Research, 12 March 2018<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a> <a href=\"\">Smart Cities \u2013 What\u2019s In It For Citizens?<\/a> Juniper Research, 12 March 2018<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a> <a href=\"http:\/\/blogs.worldbank.org\/sustainablecities\/top-7-disruptive-technologies-cities\">Top 7 disruptive technologies for cities<\/a>, The World Bank, 12 April 2018<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a> <a href=\"http:\/\/blogs.worldbank.org\/sustainablecities\/top-7-disruptive-technologies-cities\">Top 7 disruptive technologies for cities<\/a>, The World Bank, 12 April 2018<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref21\" name=\"_ftn21\">[21]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.ura.gov.sg\/Corporate\/Resources\/Ideas-and-Trends\/Creating-Future-Cities-with-Self-Driving-Vehicles\">Creating Future Cities with Self-Driving Vehicles<\/a>, Urban Redevelopment Authority of Singapore, 26 November 2017<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref22\" name=\"_ftn22\">[22]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.gartner.com\/newsroom\/id\/3598917\">Gartner Says 8.4 Billion Connected \u201cThings\u201d Will Be in Use in 2017, Up 31 Percent From 2016<\/a>, Gartner, 7 February 2017<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref23\" name=\"_ftn23\">[23]<\/a> <a href=\"http:\/\/www.arabnews.com\/node\/1290191\/saudi-arabia\">KSA\u2019s Madinah to host 4-day international conference on \u2018humanizing cities\u2019<\/a>, Arab News, 26 April 2018<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref24\" name=\"_ftn24\">[24]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.bloomberg.com\/news\/articles\/2017-10-24\/saudi-arabia-s-neom-oasis-or-sand-castle\">Saudi Arabia\u2019s Neom: Oasis or Sand Castle?<\/a> Bloomberg, 24 October 2017<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref25\" name=\"_ftn25\">[25]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.washingtontimes.com\/news\/2017\/oct\/24\/saudi-arabias-new-city-neom-mecca-robots\/\">Saudi Arabia\u2019s new city, Neom, a mecca for robots<\/a>, The Washington Times, 24 October 2017<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref26\" name=\"_ftn26\">[26]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.foxbusiness.com\/features\/saudi-arabias-new-super-city-fast-facts\">Saudi Arabia\u2019s new super city: Fast facts<\/a>, Fox Business, 24 October 2017<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref27\" name=\"_ftn27\">[27]<\/a> <a href=\"http:\/\/discoverneom.com\/content\/pdfs\/NEOM_FACT_SHEET_RGB_100073132_LDN.pdf\">Neom fact sheet<\/a>, Discover Neom, accessed April 2018<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref28\" name=\"_ftn28\">[28]<\/a> <a href=\"http:\/\/discoverneom.com\/content\/pdfs\/NEOM_press_release_English_2017.10.24.pdf\">Neom \u2013 The Destination for the Future<\/a>, Discover Neom, 24 October 2017<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref29\" name=\"_ftn29\">[29]<\/a> <a href=\"http:\/\/discoverneom.com\/content\/pdfs\/NEOM_BROCHURE_RGB_100073132_LDN.pdf\">Neom: New Way, New Era<\/a>, Discover Neom, accessed April 2018<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref30\" name=\"_ftn30\">[30]<\/a> <a href=\"http:\/\/discoverneom.com\/content\/pdfs\/NEOM_FACT_SHEET_RGB_100073132_LDN.pdf\">Neom fact sheet<\/a>, Discover Neom, accessed April 2018<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref31\" name=\"_ftn31\">[31]<\/a> <a href=\"http:\/\/discoverneom.com\/content\/pdfs\/NEOM_BROCHURE_RGB_100073132_LDN.pdf\">Neom: New Way, New Era<\/a>, Discover Neom, accessed April 2018<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref32\" name=\"_ftn32\">[32]<\/a> <a href=\"http:\/\/discoverneom.com\/content\/pdfs\/NEOM_FACT_SHEET_RGB_100073132_LDN.pdf\">Neom fact sheet<\/a>, Discover Neom, accessed April 2018<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref33\" name=\"_ftn33\">[33]<\/a> <a href=\"http:\/\/discoverneom.com\/content\/pdfs\/NEOM_FACT_SHEET_RGB_100073132_LDN.pdf\">Neom fact sheet<\/a>, Discover Neom, accessed April 2018<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref34\" name=\"_ftn34\">[34]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.verdict.co.uk\/neom-saudi-arabia-city-future\/\">\u201cA smart city on steroids\u201d \u2013 what will it be like to live in Saudi Arabia\u2019s $500bn digital oasis, Neom?<\/a> Verdict, 4 November 2017<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref35\" name=\"_ftn35\">[35]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.rics.org\/uk\/\">Smart cities<\/a>, Royal Institution of Chartered Surveyors, 2 February 2017<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref36\" name=\"_ftn36\">[36]<\/a> <a href=\"\">Our Mission<\/a>, New Cities Foundation, accessed April 2018<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref37\" name=\"_ftn37\">[37]<\/a> <a href=\"http:\/\/discoverneom.com\/content\/pdfs\/NEOM_BROCHURE_RGB_100073132_LDN.pdf\">Neom: New Way, New Era<\/a>, Discover Neom, accessed April 2018<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref38\" name=\"_ftn38\">[38]<\/a> <a href=\"https:\/\/uk.reuters.com\/article\/uk-saudi-economy-city\/saudi-arabia-seeks-new-economy-with-500-billion-business-zone-with-jordan-egypt-idUKKBN1CT1BM\">Saudi Arabia seeks new economy with $500 billion business zone with Jordan, Egypt<\/a>, Reuters, 24 October 2017<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":15514,"template":"","tags":[],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Ak\u0131ll\u0131 \u015eehir Geli\u015fiminde Suudi Arabistan &#039;\u0131n D\u00fcnya Liderli\u011fi | Abdul Latif Jameel\u00ae<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Suudi Arabistan, ak\u0131ll\u0131 \u015fehir geli\u015fiminde d\u00fcnyaya liderlik etmeye haz\u0131r m\u0131? Abdul Latif Jameel, ak\u0131ll\u0131 \u015fehirlerin gelece\u011fini de\u011ferlendiriyor: Ak\u0131ll\u0131 \u015fehir ne demektir ve bunlar\u0131n ard\u0131ndaki teoriler nelerdir?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/suudi-arabistan-dunyaya-akilli-sehir-gelisiminde-liderlik-etmeye-hazir-mi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ak\u0131ll\u0131 \u015eehir Geli\u015fiminde Suudi Arabistan &#039;\u0131n D\u00fcnya Liderli\u011fi | Abdul Latif Jameel\u00ae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Suudi Arabistan, ak\u0131ll\u0131 \u015fehir geli\u015fiminde d\u00fcnyaya liderlik etmeye haz\u0131r m\u0131? Abdul Latif Jameel, ak\u0131ll\u0131 \u015fehirlerin gelece\u011fini de\u011ferlendiriyor: Ak\u0131ll\u0131 \u015fehir ne demektir ve bunlar\u0131n ard\u0131ndaki teoriler nelerdir?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/suudi-arabistan-dunyaya-akilli-sehir-gelisiminde-liderlik-etmeye-hazir-mi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Abdul Latif Jameel\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Abdul.Latif.Jameel.Official\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-06-01T12:05:57+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/12-smart-city-citta%C2%A6%C3%87-del-futuro-5.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1170\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"465\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"23 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/suudi-arabistan-dunyaya-akilli-sehir-gelisiminde-liderlik-etmeye-hazir-mi\/\",\"url\":\"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/suudi-arabistan-dunyaya-akilli-sehir-gelisiminde-liderlik-etmeye-hazir-mi\/\",\"name\":\"Ak\u0131ll\u0131 \u015eehir Geli\u015fiminde Suudi Arabistan '\u0131n D\u00fcnya Liderli\u011fi | Abdul Latif Jameel\u00ae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/alj.com\/en\/#website\"},\"datePublished\":\"2018-08-16T11:24:09+00:00\",\"dateModified\":\"2021-06-01T12:05:57+00:00\",\"description\":\"Suudi Arabistan, ak\u0131ll\u0131 \u015fehir geli\u015fiminde d\u00fcnyaya liderlik etmeye haz\u0131r m\u0131? Abdul Latif Jameel, ak\u0131ll\u0131 \u015fehirlerin gelece\u011fini de\u011ferlendiriyor: Ak\u0131ll\u0131 \u015fehir ne demektir ve bunlar\u0131n ard\u0131ndaki teoriler nelerdir?\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/suudi-arabistan-dunyaya-akilli-sehir-gelisiminde-liderlik-etmeye-hazir-mi\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/suudi-arabistan-dunyaya-akilli-sehir-gelisiminde-liderlik-etmeye-hazir-mi\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/suudi-arabistan-dunyaya-akilli-sehir-gelisiminde-liderlik-etmeye-hazir-mi\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/alj.com\/tr\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Perspectives\",\"item\":\"https:\/\/alj.com\/ja\/perspective\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Suudi Arabistan: d\u00fcnyaya ak\u0131ll\u0131 \u015fehir geli\u015fiminde liderlik etmeye haz\u0131r m\u0131?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/alj.com\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/alj.com\/en\/\",\"name\":\"Abdul Latif Jameel\",\"description\":\"Abdul Latif Jameel\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/alj.com\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"tr\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ak\u0131ll\u0131 \u015eehir Geli\u015fiminde Suudi Arabistan '\u0131n D\u00fcnya Liderli\u011fi | Abdul Latif Jameel\u00ae","description":"Suudi Arabistan, ak\u0131ll\u0131 \u015fehir geli\u015fiminde d\u00fcnyaya liderlik etmeye haz\u0131r m\u0131? Abdul Latif Jameel, ak\u0131ll\u0131 \u015fehirlerin gelece\u011fini de\u011ferlendiriyor: Ak\u0131ll\u0131 \u015fehir ne demektir ve bunlar\u0131n ard\u0131ndaki teoriler nelerdir?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/suudi-arabistan-dunyaya-akilli-sehir-gelisiminde-liderlik-etmeye-hazir-mi\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Ak\u0131ll\u0131 \u015eehir Geli\u015fiminde Suudi Arabistan '\u0131n D\u00fcnya Liderli\u011fi | Abdul Latif Jameel\u00ae","og_description":"Suudi Arabistan, ak\u0131ll\u0131 \u015fehir geli\u015fiminde d\u00fcnyaya liderlik etmeye haz\u0131r m\u0131? Abdul Latif Jameel, ak\u0131ll\u0131 \u015fehirlerin gelece\u011fini de\u011ferlendiriyor: Ak\u0131ll\u0131 \u015fehir ne demektir ve bunlar\u0131n ard\u0131ndaki teoriler nelerdir?","og_url":"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/suudi-arabistan-dunyaya-akilli-sehir-gelisiminde-liderlik-etmeye-hazir-mi\/","og_site_name":"Abdul Latif Jameel","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Abdul.Latif.Jameel.Official","article_modified_time":"2021-06-01T12:05:57+00:00","og_image":[{"width":1170,"height":465,"url":"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/12-smart-city-citta%C2%A6%C3%87-del-futuro-5.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"23 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/suudi-arabistan-dunyaya-akilli-sehir-gelisiminde-liderlik-etmeye-hazir-mi\/","url":"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/suudi-arabistan-dunyaya-akilli-sehir-gelisiminde-liderlik-etmeye-hazir-mi\/","name":"Ak\u0131ll\u0131 \u015eehir Geli\u015fiminde Suudi Arabistan '\u0131n D\u00fcnya Liderli\u011fi | Abdul Latif Jameel\u00ae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/alj.com\/en\/#website"},"datePublished":"2018-08-16T11:24:09+00:00","dateModified":"2021-06-01T12:05:57+00:00","description":"Suudi Arabistan, ak\u0131ll\u0131 \u015fehir geli\u015fiminde d\u00fcnyaya liderlik etmeye haz\u0131r m\u0131? Abdul Latif Jameel, ak\u0131ll\u0131 \u015fehirlerin gelece\u011fini de\u011ferlendiriyor: Ak\u0131ll\u0131 \u015fehir ne demektir ve bunlar\u0131n ard\u0131ndaki teoriler nelerdir?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/suudi-arabistan-dunyaya-akilli-sehir-gelisiminde-liderlik-etmeye-hazir-mi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/suudi-arabistan-dunyaya-akilli-sehir-gelisiminde-liderlik-etmeye-hazir-mi\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/suudi-arabistan-dunyaya-akilli-sehir-gelisiminde-liderlik-etmeye-hazir-mi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/alj.com\/tr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Perspectives","item":"https:\/\/alj.com\/ja\/perspective\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Suudi Arabistan: d\u00fcnyaya ak\u0131ll\u0131 \u015fehir geli\u015fiminde liderlik etmeye haz\u0131r m\u0131?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/alj.com\/en\/#website","url":"https:\/\/alj.com\/en\/","name":"Abdul Latif Jameel","description":"Abdul Latif Jameel","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/alj.com\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"tr"}]}},"post-meta-fields":{"_alp_processed":["1534162966"],"wpcf-featured-news":["0"],"is_latest_news":["0"],"wpcf-show-news-at-homepage":["1"],"_yoast_wpseo_content_score":["30"],"_oembed_830f67b824142b52bdca93c6fc150a57":["<iframe width=\"640\" height=\"360\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/6-bYWLzem08?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"autoplay; encrypted-media\" allowfullscreen><\/iframe>"],"_oembed_time_830f67b824142b52bdca93c6fc150a57":["1539546152"],"perspective_short_title":["Suudi Arabistan 'Ak\u0131ll\u0131 \u015eehir' olmaya ba\u015flad\u0131"],"perspective_summury":["<p>Abdul Latif Jameel, ak\u0131ll\u0131 \u015fehirlerin gelece\u011fini ele al\u0131yor: Ak\u0131ll\u0131 \u015fehir nedir, nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, arkas\u0131ndaki teoriler nelerdir ve onun arkas\u0131nda ne, gelecekteki sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in hem ekonomik hem de ekonomiktir?<\/p>\n"],"perspective_location":["Riyad, Suudi Arabistan"],"_thumbnail_id":["15514"],"_wp_old_date":["2018-08-13"],"_yoast_wpseo_title":["Ak\u0131ll\u0131 \u015eehir Geli\u015fiminde Suudi Arabistan '\u0131n D\u00fcnya Liderli\u011fi | Abdul Latif Jameel\u00ae"],"_yoast_wpseo_metadesc":["Suudi Arabistan, ak\u0131ll\u0131 \u015fehir geli\u015fiminde d\u00fcnyaya liderlik etmeye haz\u0131r m\u0131? Abdul Latif Jameel, ak\u0131ll\u0131 \u015fehirlerin gelece\u011fini de\u011ferlendiriyor: Ak\u0131ll\u0131 \u015fehir ne demektir ve bunlar\u0131n ard\u0131ndaki teoriler nelerdir?"],"_wpml_media_duplicate":["1"],"_wp_attachment_metadata":[""],"post_views_count_2019Sep":["34"],"post_views_count_2019Oct":["38"],"post_views_count_2019Nov":["27"],"post_views_count_2019Dec":["32"],"post_views_count_2020Jan":["35"],"push_notification":["no"],"_push_notification":["field_5c3b1fb67034d"],"publish_mobile":[""],"_publish_mobile":["field_5bfa8eb2e65cf"],"mobile_featured_image":["https:\/\/alj.com\/app\/themes\/alj\/assets\/images\/defaultmobilethumb.jpg"],"_mobile_featured_image":["field_5c3b204983dea"],"_wpcf-card-image-sort-order":["a:1:{i:0;i:986211;}"],"_last_translation_edit_mode":["native-editor"],"post_views_count_2020Feb":["23"],"post_views_count_2020Mar":["38"],"post_views_count_2020Apr":["68"],"_bsf_post_type":["0"],"_bsf_item_review_type":["none"],"post_views_count_2020May":["36"],"post_views_count_2020Jun":["35"],"post_views_count_2020Jul":["33"],"post_views_count_2020Aug":["26"],"post_views_count_2020Sep":["31"],"post_views_count_2020Oct":["34"],"post_views_count_2020Nov":["27"],"post_views_count_2020Dec":["25"],"post_views_count_2021Jan":["28"],"post_views_count_2021Feb":["30"],"post_views_count_2021Mar":["48"],"post_views_count_2021Apr":["23"],"post_views_count_2021May":["24"],"post_views_count_2021Jun":["8"],"perspective_business_sector":["\u015eirket"],"wpcf-perspective-published-date":["1534032000"],"wpcf-card-image":[""],"post_views_count_2021Jul":["26"],"post_views_total_count":["26"],"amazonS3_cache":["a:12:{s:43:\"\/\/alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/London-TR.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:15564;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:49:\"\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/London-TR.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:15564;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:45:\"\/\/alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/Vision-2030.png\";a:2:{s:2:\"id\";i:15516;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:53:\"\/\/alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/Vision-2030-300x204.png\";a:2:{s:2:\"id\";i:15516;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:51:\"\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/Vision-2030.png\";a:2:{s:2:\"id\";i:15516;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:59:\"\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/Vision-2030-300x204.png\";a:2:{s:2:\"id\";i:15516;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:42:\"\/\/alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/Seoul-TR.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:15565;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:48:\"\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/Seoul-TR.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:15565;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:48:\"\/\/alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/Smart-Cities-2.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:15520;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:54:\"\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/Smart-Cities-2.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:15520;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:46:\"\/\/alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/Barcelona-TR.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:15566;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:52:\"\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2018\/08\/Barcelona-TR.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:15566;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}}"]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alj.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/perspective\/15563"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alj.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/perspective"}],"about":[{"href":"https:\/\/alj.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/perspective"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alj.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alj.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15514"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alj.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15563"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alj.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15563"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}