![\"\"](\"https:\/\/www.alj.com\/app\/uploads\/2019\/09\/UK-motorway-comparison-TR.jpg\")
<\/p>\nSaati yaln\u0131zca 50 y\u0131l geriye ald\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, bug\u00fcnden bakarak k\u00fcresel mobilite manzaras\u0131n\u0131 tan\u0131mak \u00e7ok zor olacakt\u0131r: 3,7 milyar insandan olu\u015fan bir n\u00fcfus i\u00e7inde, y\u0131lda sadece 30 milyon yeni araba ve kamyon \u00fcretilmi\u015f ve havada sadece 310 milyon yolcu ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
Bug\u00fcne geldi\u011fimizde d\u00fcnya n\u00fcfusu iki kat\u0131na \u00e7\u0131karken, \u00fcretilen yeni ara\u00e7 say\u0131s\u0131 y\u0131lda yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 kat artarak 100 milyona ula\u015ft\u0131 ve hava yolcu say\u0131s\u0131 10 kattan fazla artarak 4 milyara \u00e7\u0131kt\u0131.[1]<\/a>,<\/sup> [2]<\/a><\/p>\n Gezegende her zamankinden daha fazla insan oldu\u011fu i\u00e7in, mobilite talebinin artmas\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fil – ve k\u00fcresel n\u00fcfus d\u00fczeyi ve ya\u015fam standartlar\u0131 y\u00fckselmeye devam ettik\u00e7e b\u00f6yle olmaya devam edecektir. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn mobilite modeli yaln\u0131zca talep bak\u0131m\u0131ndan 1969’dan \u00e7ok farkl\u0131 olmakla kalm\u0131yor.<\/p>\n Elli y\u0131l \u00f6nce, \u00e7o\u011fu insan i\u00e7in, mobilite se\u00e7enekleri onlarca y\u0131ld\u0131r pek de\u011fi\u015fmeden kalm\u0131\u015ft\u0131. Mobilite genellikle i\u00e7ten yanmal\u0131 bir motor ile \u00e7al\u0131\u015fan motorlu bir ara\u00e7, bir tren veya muhtemelen bir gemi anlam\u0131na geliyordu. Hava seyahatleri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde varl\u0131kl\u0131 kesimlerle s\u0131n\u0131rl\u0131yd\u0131. Mevcut \u015fehir i\u00e7i ula\u015f\u0131m politikalar\u0131, \u015fehre ve \u00e7evresine olabildi\u011fince \u00e7abuk motorlu ta\u015f\u0131tlar sokmay\u0131 \u00f6ncelikli hale getirme e\u011filimindeydi.<\/p>\n Ancak son y\u0131llarda, k\u00fcresel mobilite konusundaki beklentiler, modeller ve teknolojiler dramatik de\u011fi\u015fikliklere u\u011frad\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn Avrupa, Kuzey Amerika, Orta Do\u011fu ve di\u011fer \u00fclkelerdeki ula\u015ft\u0131rma planlamac\u0131lar\u0131 ve sivil liderleri, geleneksel motorlu arabalar\u0131 \u015fehirlerinden te\u015fvik etmekten ziyade yasaklama e\u011filiminde. \u00d6rne\u011fin Paris, Madrid, Mexico City ve Atina belediye ba\u015fkanlar\u0131, \u00e7evreyi en fazla kirleten dizel ara\u00e7lar\u0131 2025 y\u0131l\u0131na kadar \u015fehir merkezlerinde yasaklamay\u0131 planlad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylediler.[3]<\/a><\/p>\n Bu de\u011fi\u015fimin h\u0131z\u0131, toplumumuzun gezegenin etraf\u0131nda \u00e7ok say\u0131da insan\u0131 ve e\u015fyay\u0131 ta\u015f\u0131mak i\u00e7in daha h\u0131zl\u0131, daha temiz ve daha verimli yollar aramas\u0131 nedeniyle \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda daha da artacak gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n Gelecekte yeni mobilite sistemlerinin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131n\u0131 ve bunlar\u0131n temelini olu\u015fturan teknolojiyi anlamak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan f\u0131rsat ve zorluklara \u0131\u015f\u0131k tutabilir. Bu de\u011fi\u015fimleri \u00f6nceden tahmin etmek, ekonominin y\u00f6nlendirilmesine, \u00e7evrenin korunmas\u0131na ve toplumlar\u0131n korunmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r; ancak bunlarla en iyi nas\u0131l ba\u015fa \u00e7\u0131k\u0131laca\u011f\u0131 konusundaki planlama \u015fimdiden ba\u015flamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, geleneksel motorlu ta\u015f\u0131tlar i\u00e7in uzun vadeli beklentiler iyi g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. \u015eehir i\u00e7i yollar giderek daha s\u0131k\u0131\u015f\u0131k hale gelirken \u00e7al\u0131\u015fan veya bo\u015f zamanlar\u0131n\u0131n keyfini \u00e7\u0131karan s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri direksiyonlar\u0131n\u0131n ard\u0131nda mahsur b\u0131rak\u0131yor. Gelecek 15 y\u0131lda \u015fehir yo\u011funlu\u011funun ortalama y\u00fczde 30 artmas\u0131 nedeniyle,[4]<\/a> d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki pek \u00e7ok \u015fehir altyap\u0131 kapsamlar\u0131n\u0131 azami d\u00fczeye \u00e7\u0131kartmak durumunda kal\u0131yor \u2013 daha fazla yol i\u00e7in \u00e7ok az fiziksel alan var ve mevcut yollarda gitgide daha fazla ara\u00e7 birikiyor.<\/p>\n Trafik bili\u015fim \u015firketi Inrix<\/a>[5]<\/a> taraf\u0131ndan yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma, Londra\u2019da trafik s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131nda tak\u0131l\u0131p kalm\u0131\u015f s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin y\u0131lda ortalama 73 saat harcad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor \u2013 Birle\u015fik Krall\u0131k, Avrupa\u2019n\u0131n en k\u00f6t\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc trafik s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 \u00fclkesi; bir b\u00fct\u00fcn olarak baz\u0131 s\u00fcr\u00fcc\u00fcler y\u0131lda 32 saate kadar trafikte zaman kaybediyor; bunun f\u0131rsat maliyeti de yakla\u015f\u0131k 31 milyar \u00a3\u2019a (38.6 milyar \u0130ngiliz Pound\u2019una) kar\u015f\u0131l\u0131k geliyor.<\/p>\n Transport for London taraf\u0131ndan ge\u00e7en y\u0131l yay\u0131nlanan veriler, bir\u00e7ok rotadaki ortalama otob\u00fcs h\u0131z\u0131n\u0131n saatte 8 kilometrenin alt\u0131nda oldu\u011funu ve ortalama bir e\u015fekten \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu ortaya koydu! 2015 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan bir h\u00fck\u00fcmet raporuna g\u00f6re, baz\u0131 merkezi yollardaki ortalama h\u0131z\u0131n saatte 10 kilometreden daha az oldu\u011fu Hong Kong’ta da benzer bir durum s\u00f6z konusu.[6]<\/a><\/p>\n Bu, b\u00fcy\u00fck bir kirlilik sorunumuz oldu\u011fu anlam\u0131na geliyor. BM \u00c7evre Program\u0131na g\u00f6re, iklim emisyonlar\u0131na en h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcyen katk\u0131y\u0131 ula\u015ft\u0131rma sekt\u00f6r\u00fc yap\u0131yor. Otomobil ve di\u011fer ara\u00e7lardan gelen siyah karbon ve azot dioksit dahil partik\u00fcller ayr\u0131ca solunum ko\u015fullar\u0131, fel\u00e7, kalp krizi, demans ve diyabet gibi \u00e7e\u015fitli hastal\u0131klara da yol a\u00e7\u0131yor[7]<\/a>.<\/p>\n Birle\u015fik Devletler’inde, otomobil ve kamyonlar ABD emisyonlar\u0131n\u0131n neredeyse be\u015fte birini olu\u015ftururken, otomobil, kamyonlar, u\u00e7aklar, trenler, gemiler ve navlun dahil olmak \u00fczere ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fc bir b\u00fct\u00fcn olarak ABD’nin t\u00fcm k\u00fcresel \u0131s\u0131nma emisyonlar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 30’unu \u00fcretiyor; neredeyse di\u011fer her sekt\u00f6rden daha fazla.[8]<\/a> Bu nedenle, ula\u015ft\u0131rma filosundan kaynaklanan emisyonlar\u0131 azaltma y\u00f6n\u00fcnde at\u0131lacak ad\u0131mlar, emisyon ve hava kalitesi i\u00e7in katlanan faydalar sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n Hava kirlili\u011fi, \u0130ngiltere’de her y\u0131l tahminen 40.000 erken \u00f6l\u00fcme neden olmaktad\u0131r. \u0130ngiliz h\u00fck\u00fcmeti, (2015’ten bu yana hava kalitesi nedeniyle \u00fc\u00e7 dava kaybetmi\u015ftir) 3,9 milyar ABD dolar\u0131 tutar\u0131ndaki temiz hava stratejisinin bir par\u00e7as\u0131 olarak 2040’tan itibaren yeni benzinli ve dizel otomobilleri ve minib\u00fcsleri yasaklamay\u0131 planl\u0131yor.<\/p>\n Yaln\u0131z de\u011filler.<\/p>\n Fransa da 2040 y\u0131l\u0131na kadar benzinli ve dizel ara\u00e7 sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 sona erdirme s\u00f6z\u00fc verirken Danimarka 2030 y\u0131l\u0131ndan itibaren yeni benzinli ve dizel ara\u00e7lara ve hatta 2035 y\u0131l\u0131ndan itibaren hibrit ara\u00e7lara yasak getirmeyi \u00f6neriyor.[9]<\/a><\/p>\n Veriler de\u011fi\u015fmekle birlikte, bir\u00e7ok bilimsel \u00e7al\u0131\u015fma d\u00fczeltici faaliyet olmazsa, y\u00fczy\u0131l\u0131n sonuna kadar ortalama k\u00fcresel s\u0131cakl\u0131kta birka\u00e7 derecelik art\u0131\u015f\u0131n ger\u00e7ek\u00e7i bir tahmin oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor. Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131 hedeflerine ula\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rtte biri 2050 y\u0131l\u0131na kadar kurakl\u0131k ya\u015fayabilir.[10]<\/sup><\/a><\/p>\n Azalan fosil yak\u0131t\u0131 kaynaklar\u0131, g\u00fcncel otomobil ve kamyon neslinin ya\u015fam \u00f6mr\u00fc konusunda ku\u015fkular\u0131 daha da art\u0131r\u0131yor. Bilinen rezervlere ve y\u0131ll\u0131k \u00fcretim seviyelerine dayanarak, petrol ve do\u011fal gaz 50 y\u0131l kadar k\u0131sa bir s\u00fcrede t\u00fckenebilir.[11]<\/sup><\/a><\/p>\n Bu dezavantajlara ve k\u0131s\u0131tlamalara ra\u011fmen, motorlu ta\u015f\u0131t dayan\u0131kl\u0131 oldu\u011funu kan\u0131tl\u0131yor. Yaln\u0131z iki \u00fclke, ABD ve \u00c7in\u2019de \u00e7al\u0131\u015f\u0131r durumda neredeyse yar\u0131m milyar ara\u00e7 var.[12]<\/a>; \u0130ki \u00fclke aras\u0131ndaki ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen m\u00fclkiyet fark\u0131 (\u00c7in\u2019de 1.000 ki\u015fi ba\u015f\u0131na sadece 155\u2019e k\u0131yasla, ABD’de 1.000 ki\u015fi ba\u015f\u0131na 857 ara\u00e7), Asya ekonomisinin de olumlu bir b\u00fcy\u00fcme y\u00f6r\u00fcngesine devam etmesiyle, \u00c7in\u2019de ara\u00e7 m\u00fclkiyetindeki geni\u015flemenin uzun y\u0131llar devam edece\u011fini g\u00f6stermektedir. H\u0131zla b\u00fcy\u00fcyen bir ekonomi olan Suudi Arabistan’da kay\u0131tl\u0131 motorlu ta\u015f\u0131tlar, ge\u00e7ti\u011fimiz on y\u0131lda bu yana iki kat\u0131na \u00e7\u0131karak, 2015 y\u0131l\u0131na kadar 6,6 milyonu bulmu\u015ftur.[13]<\/a><\/p>\n ‘\u00d6zel ara\u00e7’ kavram\u0131 bir s\u00fcre daha bizlerle birlikte olsa da, arac\u0131n niteli\u011fi ve daha geni\u015f ula\u015ft\u0131rma manzaras\u0131 ile etkile\u015fime girme yolu gelecekteki mobilite sistemleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan en b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fikliklerin g\u00f6r\u00fclmesinin beklendi\u011fi alanlardan birisidir.<\/p>\n K\u00fcresel y\u00f6netim dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 \u015firketi McKinsey, pek \u00e7ok kentsel b\u00f6lgenin megakentlerin b\u00fcy\u00fcmesi, Uber ve China’s Didi Chuxing gibi i\u015f bozucular\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve elektrifikasyonunun yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bir mobilite devrimi ge\u00e7irece\u011fine inan\u0131yor. McKinsey, ‘Hareketlili\u011fin gelece\u011fi konusunda b\u00fct\u00fcnle\u015fik bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ‘<\/em>[14]<\/a> ba\u015fl\u0131kl\u0131 raporunda, de\u011fi\u015fikliklerin k\u00fcresel olarak farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterecek olmas\u0131na ra\u011fmen, genellikle \u00fc\u00e7 modelden birine dayanaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor:<\/p>\n Elektrifikasyonu savunan McKinsey \u015funu belirtiyor: \u201cLityum-iyon pilin maliyeti 2010-2015 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda y\u00fczde 65 d\u00fc\u015ft\u00fc ve \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki on y\u0131lda kilovat saat ba\u015f\u0131na 100 ABD dolar\u0131n\u0131n alt\u0131na d\u00fc\u015fmesi bekleniyor\u201d<\/em>.<\/p>\n Bu de\u011fi\u015fikliklerin etkisi zaten hissedilmeye ba\u015fland\u0131. Elektrikli ara\u00e7lar d\u00fcnya sat\u0131\u015f veritaban\u0131 olan EV hacimleri<\/a> verilerine g\u00f6re 2019 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda 1,1 milyondan fazla \u015farjl\u0131 elektrikli arac\u0131n sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun 2018’deki ayn\u0131 d\u00f6neme g\u00f6re y\u00fczde 46 daha y\u00fcksek oldu\u011funu ortaya koyuyor. Bu, t\u00fcm pille \u00e7al\u0131\u015fan ve \u015farjl\u0131 hibrit (PHEV) binek otomobil sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131, Amerika’daki hafif kamyonlar\u0131 ve Avrupa ve Asya’daki hafif ticari ara\u00e7lar\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir. Veriler, sat\u0131\u015flar\u0131n y\u00fczde 74’\u00fcn\u00fcn pille \u00e7al\u0131\u015fan ara\u00e7lara ait oldu\u011funu ve y\u00fczde 26’s\u0131n\u0131n PHEV\u2019lerden olu\u015ftu\u011funu g\u00f6steriyor; bu da 2018 y\u0131l\u0131n\u0131n ayn\u0131 d\u00f6nemine g\u00f6re pillere do\u011fru y\u00fczde 11’lik bir kayma ifade ediyor[15]<\/a>.<\/p>\n McKinsey raporu, \u00f6zel sekt\u00f6r ve kamu sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn ortak hedeflerine y\u00f6nelik i\u015fbirli\u011fini te\u015fvik ediyor. H\u00fck\u00fcmetler ve yenilik\u00e7iler, bir modelin baz\u0131 y\u00f6nlerinin (\u00f6rne\u011fin, s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcz otomobiller veya payla\u015f\u0131m planlar\u0131) ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n, toplu ta\u015f\u0131ma gibi ba\u015fka modellere nas\u0131l etki edece\u011finin fark\u0131nda olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Asl\u0131nda toplu ta\u015f\u0131ma, elektrifikasyonun d\u00fcnya genelinde zaten h\u0131z kazand\u0131\u011f\u0131 bir aland\u0131r. 2017 y\u0131l\u0131nda, \u00c7in’in \u015eenzen \u015fehri, 16.000’den fazla otob\u00fcs\u00fcn\u00fcn tamam\u0131n\u0131n elektrikli oldu\u011funu ve d\u00fcnyan\u0131n ilk y\u00fczde 100 elektrikli otob\u00fcs filosunu sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Almanya’da Siemens, farkl\u0131 \u00fcreticilerin modelleri i\u00e7in yeniden \u015farj istasyonlar\u0131 sa\u011flamak \u00fczere otob\u00fcs i\u015fletmecileriyle birlikte \u00e7al\u0131\u015farak birlikte \u00e7al\u0131\u015fabilirli\u011fin sa\u011flanmas\u0131nda \u00f6nemli bir ad\u0131m att\u0131.[16]<\/a><\/p>\n Benzer \u015fekilde, Avustralya’n\u0131n Adelaide kentinde, \u015fehir yetkilileri 2013 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n ilk elektrikli g\u00fcne\u015f enerjili otob\u00fcs\u00fcn\u00fc tan\u0131tt\u0131. Londra, 2019’da 68 yeni s\u0131f\u0131r emisyonlu \u00e7ift katl\u0131 otob\u00fcs\u00fc eklemeyi planl\u0131yor; b\u00f6ylece \u015fehirdeki toplam elektrikli otob\u00fcs say\u0131s\u0131 240 olacak. Yetkililer, 2037’ye kadar Londra’daki t\u00fcm otob\u00fcslerin s\u0131f\u0131r emisyon olaca\u011f\u0131n\u0131 belirtti.[17]<\/a><\/p>\n Ancak bu yeni kamusal hareketlilik modellerine ra\u011fmen, kentsel e-scooter’lar\u0131n ve kiral\u0131k bisikletlerin artmas\u0131, tek ki\u015filik ara\u00e7lara olan talebin azalmaktan uzak oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Deloitte’taki sekt\u00f6r uzmanlar\u0131 bunun alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek ‘Mikro mobilitenin’<\/em> farkl\u0131 toplu ta\u015f\u0131ma a\u011flar\u0131na kat\u0131lma, \u00f6zel ara\u00e7lara g\u00fcvenme ve sera gazlar\u0131n\u0131 azaltma potansiyeline sahip oldu\u011funu belirtiyor.<\/p>\n B\u00fcy\u00fcme h\u0131zl\u0131 ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n E-scooter kiralama hizmeti Bird, Deloitte, California’daki ilk y\u0131l\u0131nda 10 milyon s\u00fcr\u00fc\u015fe yakla\u015f\u0131rken, Lime e-scooter, e-bisiklet ve otomobil payla\u015f\u0131mlar\u0131nda benzer bir s\u00fcre zarf\u0131nda 34 milyon seyahat kaydetti.[18]<\/a><\/p>\n Do\u011fal olarak, mikromobilite kendi zorluklar\u0131 ile birlikte gelir: vandalizm ve h\u0131rs\u0131zl\u0131k, birimleri yoldan toplama ve tekrar \u015farj etme maliyetleri, ticari ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011fa uygun olmamalar\u0131 ve devlet politikalar\u0131na uyum sa\u011flama (\u00f6rne\u011fin, g\u00fcvenlik veya yol hakk\u0131 gibi).<\/p>\n Yine, \u00f6zel sekt\u00f6r ve kamu sekt\u00f6r\u00fc, erken \u015fevkin devam etmesini ve mikromobilite b\u00fcrokrasinin ve d\u00fczenlemelerin alt\u0131nda kaybolmamas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in uyum i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fmak zorundad\u0131r. Deloitte, mikromobilite yoluyla \u201c\u00f6nc\u00fc \u015fehirler, mevcut altyap\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fmak ve gelecekteki mobilite ekosistemini y\u00f6netmek i\u00e7in yeni bir yakla\u015f\u0131m geli\u015ftirme yolunda ger\u00e7ek bir f\u0131rsata sahipler\u201d tahmininde bulunuyor.<\/em><\/p>\n Birlikte ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bu teknolojiler herkes i\u00e7in daha temiz, daha g\u00fcvenli ve daha h\u0131zl\u0131 yolculuklar\u0131n gelece\u011fi i\u00e7in daha geni\u015f bir ye\u015fil hava seyahati alan\u0131na (elektrikle \u00e7al\u0131\u015fan u\u00e7aklar bug\u00fcn test edilmektedir ve baz\u0131 u\u00e7u\u015flar g\u00fcne\u015f enerjisiyle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilir)[19]<\/a>) ve eko-trenlere (Eyl\u00fcl 2018’de, d\u00fcnyan\u0131n ilk ticari hidrojenle \u00e7al\u0131\u015fan yolcu treni, A\u015fa\u011f\u0131 Saksonya, Almanya’da hizmete girdi.[20]<\/a>) de ta\u015f\u0131nabilir.<\/p>\n Ki\u015fisel mobilitenin gelece\u011fi elektrifikasyon ise birka\u00e7 \u00fclke Orta Do\u011fu\u2019daki \u00fclkelere g\u00f6re daha iyi bir konumda olacak. Uzun saatler boyunca yo\u011fun g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131, uygun maliyetli i\u015f\u00e7ilik ve \u00e7ok say\u0131da geni\u015f a\u00e7\u0131k alan, b\u00f6lgenin g\u00fcne\u015f enerjisi ile artan miktarda elektrik \u00fcretmesini sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n Yaln\u0131zca Suudi Arabistan, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki on y\u0131lda ek bir 9,5 GW kapasitesinde ye\u015fil enerji planl\u0131yor. \u00dcrd\u00fcn ve M\u0131s\u0131r da ayn\u0131 \u015fekilde fotovoltaik projeler i\u00e7in uluslararas\u0131 bankalardan finansal destek al\u0131yorlar. Ara\u015ft\u0131rma dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 Wood Mackenzie, PV pazar\u0131ndaki en h\u0131zl\u0131 m\u00fc\u015fterilerin Orta Do\u011fu ve Akdeniz’de (Suudi Arabistan, \u0130ran, M\u0131s\u0131r ve \u0130talya) yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul ediyor.[21]<\/a><\/p>\n Bir\u00e7ok Orta Do\u011fu kentinin g\u00f6receli ‘gen\u00e7li\u011fi’ de avantaj sa\u011fl\u0131yor. Avusturya Ula\u015ft\u0131rma, \u0130novasyon ve Teknoloji Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n \u0130novasyon Direkt\u00f6r\u00fc Christian Drakulic, Abu Dabi\u2019deki 2018 Uluslararas\u0131 Mobilitenin Gelece\u011fi Konferans\u0131\u2019nda yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada, BAE\u2019yi gelecekteki mobilite sistemlerinde AI\u2019n\u0131n erken uygulay\u0131c\u0131lar\u0131ndan birisi olaca\u011f\u0131n\u0131 ilan etti.<\/p>\n Drakulic \u015f\u00f6yle s\u00f6yl\u00fcyor: \u201cAvrupa ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, BAE’nin ula\u015ft\u0131rma altyap\u0131s\u0131nda uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc bir ge\u00e7mi\u015fi yok, ancak \u00fclkenin karaya oturmu\u015f yat\u0131r\u0131mlar ve teknik olarak belirlenmi\u015f mobilite modelleriyle ‘eski bir miras\u0131’ g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmas\u0131 gerekmedi\u011finden, bu bir avantaj olarak ortaya \u00e7\u0131kabilir.\u201d<\/em> \u201cBAE’nin baz\u0131 teknolojik geli\u015fim a\u015famalar\u0131n\u0131 atlatmas\u0131 ve AI’y\u0131 olanakl\u0131 bir teknoloji olarak tam olarak kullanmas\u0131yla birlikte yeni mobilite \u00e7\u00f6z\u00fcmlerinin lansman\u0131n\u0131 do\u011frudan ba\u015flatmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.\u201d<\/em>[22]<\/em><\/a><\/p>\n Baz\u0131lar\u0131, mutlaka bireysel hareketlilik varl\u0131klar\u0131na sahip olman\u0131n kilit mesele olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ediyor. Bundan ziyade, kilit meselenin \u00e7e\u015fitli ula\u015f\u0131m modlar\u0131n\u0131 birle\u015ftiren dijital platformu kontrol etmek oldu\u011funu vurguluyorlar. Bu, yaln\u0131zca trafik ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n y\u00f6netilmesine izin vermekle kalmaz, ayn\u0131 zamanda yolcular\u0131n ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k bilgilerine tek, ger\u00e7ek zamanl\u0131 ve kullan\u0131m\u0131 kolay bir aray\u00fcz \u00fczerinden eri\u015fmelerini sa\u011flar.<\/p>\n Orta Do\u011fu\u2019daki gelecekteki herhangi bir karayolu a\u011f\u0131, bu h\u0131zl\u0131 mobilize olan b\u00f6lgenin geli\u015fmi\u015f d\u00fcnyan\u0131n izinden gitti\u011fi her iki alanda da t\u0131kan\u0131kl\u0131k ve g\u00fcvenlik zorluklar\u0131 ile m\u00fccadele etmelidir. \u00d6rne\u011fin Dubai\u2019de, ortalama bir seyahat s\u0131k\u0131\u015f\u0131k olmayan zamanlara g\u00f6re, Bat\u0131\u2019daki y\u00fczde 20 oran\u0131na k\u0131yasla y\u00fczde 29 daha uzun s\u00fcr\u00fcyor.[23]<\/a> Karayolu \u00f6l\u00fcmleriyle de daha fazla trafik sakinli\u011fi ve uygulama yoluyla m\u00fccadele edilmelidir; Birle\u015fik Krall\u0131k’ta 100.000 ki\u015fi ba\u015f\u0131na yaln\u0131zca 3,1 \u00f6l\u00fcm ya\u015fan\u0131rken ayn\u0131 oran BAE\u2019de 18,1, Suudi Arabistan\u2019da 27,4 ve Umman 25,4 olarak ger\u00e7ekle\u015fmektedir.[24]<\/a><\/p>\n \u00d6zellikle Orta Do\u011fu’da ula\u015f\u0131m sistemlerini bireysel bir \u015fekilde de\u011fil bir b\u00fct\u00fcn halinde g\u00f6rmek zorunlu olacakt\u0131r. Y\u00fcr\u00fcme ve bisiklete binmenin g\u00fcn\u00fcn uzun s\u00fcreleri i\u00e7in daha az uygun se\u00e7enekler oldu\u011fu s\u0131cak iklimlerde, \u00f6zellikle yaz aylar\u0131nda, toplu ta\u015f\u0131ma sistemlerinin \u2013 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funda \u2013 kap\u0131dan kap\u0131ya bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc uyarlamas\u0131 gerekir. Seyahatler birle\u015ftirilir ve kesintisiz hale gelirse, otomatik olarak pop\u00fcler hale gelecektir.<\/p>\n B\u00f6lgede vizyon ve \u00f6ng\u00f6r\u00fc patlamas\u0131 ya\u015fan\u0131yor. Dubai’nin \u00d6zerk Ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k Stratejisi, Dubai’deki toplam ula\u015f\u0131m\u0131n y\u00fczde 25’ini 2030’a kadar g\u00fcnl\u00fck be\u015f milyon seyahat ve y\u0131ll\u0131k ekonomik maliyetlerde 22 milyar AED tasarrufunu i\u00e7eren \u00f6zerk moda d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r.[25]<\/sup><\/a> Ayn\u0131 \u015fekilde Riyad’da da h\u00fck\u00fcmet, metro, otob\u00fcs ve otob\u00fcs h\u0131zl\u0131 transit sistemlerini \u015fehir genelinde entegre edecek yeni bir ula\u015f\u0131m sistemine milyarlarca dolar yat\u0131r\u0131m yapmaktad\u0131r.<\/p>\n Gelecek nesiller i\u00e7in s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u00e7evreyi destekleme konusunda tutkulu olan Abdul Latif Jameel de daha temiz ve daha verimli mobilite sistemlerine kendi katk\u0131lar\u0131n\u0131 yap\u0131yor.<\/p>\n Orta Do\u011fu ve Kuzey Afrika b\u00f6lgesi ve \u00f6tesindeki kilit sekt\u00f6rlerde etkili bir oyuncu olan Abdul Latif Jameel geli\u015fen toplumlar i\u00e7in s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve verimli ula\u015f\u0131m se\u00e7eneklerinin \u00f6nemini kabul ediyor. \u0130nsanlar\u0131n ve e\u015fyalar\u0131n hareketlerini planlamak, konut, e\u011fitim ve sa\u011fl\u0131k i\u00e7in planlama kadar \u00f6nemlidir ve t\u00fcm bu sekt\u00f6rlere de katk\u0131da bulunur.<\/p>\n Abdul Latif Jameel uzun y\u0131llard\u0131r bir\u00e7ok kilit pazarda Toyota’n\u0131n distrib\u00fct\u00f6r\u00fcd\u00fcr (1955’ten beri Suudi Arabistan). Toyota, daha \u00e7evreci, daha verimli motorlu ta\u015f\u0131tlara do\u011fru ilerlemenin \u00f6n saflar\u0131nda yer almaktad\u0131r. Hibrit elektrikli ara\u00e7 (HEV) sat\u0131\u015flar\u0131nda d\u00fcnya pazar lideridir ve 1997 y\u0131l\u0131nda \u015fu anda 4 milyonun \u00fczerinde sat\u0131\u015fla d\u00fcnyan\u0131n en \u00e7ok hibrit otomobili olan Toyota Prius gibi otomobilleri seri olarak \u00fcretmeye ba\u015flayan ilk \u015firkettir.<\/p>\n Toyota’n\u0131n \u00e7evresel mobilite \u00e7\u00f6z\u00fcmlerinin \u00f6nc\u00fcs\u00fc olan liderli\u011fi ve yenili\u011fi bunlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. 2000’li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131ndan bu yana hidrojen yak\u0131t\u0131 h\u00fccresi ara\u00e7lar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmakta ve geli\u015ftirmektedir ve 2014’te s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f hidrojen gaz\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fan ve sadece su yayan, s\u0131f\u0131r emisyonlu bir hidrojen yak\u0131t h\u00fccresi arac\u0131 olan Mirai’yi tan\u0131tm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Abdul Latif Jameel ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde, Suudi Arabistan’\u0131n Dhah Techno Valley Bilim Park\u0131’ndaki ilk hidrojen ara\u00e7 yak\u0131t istasyonunu a\u00e7an Suudi Aramco ve Air Products aras\u0131ndaki pilot proje i\u00e7in Mirai ara\u00e7lar\u0131ndan olu\u015fan bir test filosu sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Abdul Latif Jameel\u2019li Raad Al Saady<\/a>, hidrojeni \u015f\u00f6yle ifade ediyor: \u201cS\u00fcr\u00fcc\u00fclere elektrikli ara\u00e7lara k\u0131yasla \u00e7ok daha y\u00fcksek menzillerle ula\u015fan ayn\u0131 be\u015f dakikal\u0131k benzin istasyonu yak\u0131t\u0131 deneyimini sunan temiz ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir yak\u0131t\u201d<\/em>.[26]<\/a><\/p>\n <\/a><\/p>\n Gelecekte daha s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir mobilite modeline olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha da g\u00f6steren Abdul Latif Jameel, h\u0131zla b\u00fcy\u00fcyen ABD merkezli bir EV ve mobilite \u015firketi olan RIVIAN’\u0131n birincil yat\u0131r\u0131mc\u0131s\u0131d\u0131r. RIVIAN\u2019daki di\u011fer yat\u0131r\u0131mc\u0131lar aras\u0131nda, \u015firkete 700 milyon dolarl\u0131k bir fon turu d\u00fczenleyen perakende devi Amazon\u2019dan sonra ve 500 milyon dolar sa\u011flayan Ford Motor Company ve daha sonra yak\u0131n zamanda da 350 milyon dolar Cox Otomotiv say\u0131labilir.<\/p>\n Amazon’un D\u00fcnya \u00c7ap\u0131ndaki T\u00fcketici b\u00f6l\u00fcm\u00fc CEO’su Jeff Wilke, Amazon\u2019un \u201cRIVIAN’\u0131n elektrikli ula\u015f\u0131m\u0131n gelece\u011fi konusundaki vizyonundan esinlenerek\u201d<\/em> 2040 y\u0131l\u0131na kadar dev \u015firketi karbon n\u00f6tr hale getirme niyetlerini a\u00e7\u0131klarken Amazon CEO’su Jeff Bezos, RIVIAN\u2019dan 10.000 adedi 2022\u2019de ve t\u00fcm\u00fc 2030\u2019da yollarda olacak \u015fekilde 100.000 elektrikli teslimat arac\u0131 sipari\u015fi vererek \u201c2030 y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla y\u0131lda 4 milyon mt karbon tasarrufu” <\/em>sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n <\/p>\n <\/figcaption><\/figure>\n RIVIAN, 2020 \u00fcretim ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 hedefleyen Kas\u0131m 2018’deki LA Auto Show’da bir elektrikli kamyonet (R1T) ve bir elektrikli SUV\u2019den (R1S) olu\u015fan ilk iki modelini tan\u0131tm\u0131\u015ft\u0131r. Ara\u00e7lar ‘D\u00fczey 3 \u00d6zerk’ olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r \u2013 yani s\u00fcr\u00fcc\u00fcler g\u00f6zlerini g\u00fcvenle yoldan ay\u0131rabilirler \u2013 ve elektrikli otomobillerin performans\u0131n\u0131 yeniden tan\u0131mlamalar\u0131 beklenmektedir. \u00d6rne\u011fin RIVIAN kamyon, \u00fc\u00e7 saniyede 0-97km\/s h\u0131za ula\u015farak 1,1m’lik suyu g\u00fcvenle ge\u00e7ip 45 derecelik bir e\u011fimde t\u0131rmanabiliyor. \u00dcst seviye modeller, tek bir \u015farjla 725 km’lik bir menzile sahip olabilir.<\/p>\n Bu geli\u015fmeler ne kadar heyecan verici olsa da, mobilitenin gelece\u011fi tek bir \u00fcr\u00fcn, sistem veya marka ile ilgili de\u011fildir. H\u00fck\u00fcmetlerin, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n, teknologlar\u0131n ve planlamac\u0131lar\u0131n dillerinden \u2018entegrasyon\u2019 s\u00f6z\u00fc d\u00fc\u015fmemektedir.<\/p>\n Elbette, elektrikli veya hidrojen ara\u00e7lar\u0131, elektrikli otob\u00fcsler, e-scooter veya otonom metrolar gibi belirli teknolojiler, yar\u0131n\u0131n mobilite ortam\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 olacak, ancak yaln\u0131zca bu farkl\u0131 d\u00fc\u011f\u00fcmleri bir araya getirilmi\u015f, kullan\u0131m\u0131 kolay ve verimli entegre mobilite sistemlerinde birle\u015ftirerek uzun vadeli bir de\u011fi\u015fime ula\u015f\u0131labilir ve onlarca y\u0131ll\u0131k davran\u0131\u015f ve halk alg\u0131lar\u0131 de\u011fi\u015febilir.<\/p>\n Deloitte\u2019in, H\u00fck\u00fcmetler ve mobilitenin gelece\u011fi<\/em> raporunda[27]<\/a> belirtti\u011fi gibi \u201cYeni bir mobilite ekosistemi olu\u015fturmak ve s\u00fcrd\u00fcrmek, geleneksel i\u015f yapma yollar\u0131n\u0131 yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi gerektirecektir<\/em>.<\/p>\n Bu, gezegenimizdeki her topluma dokunan bir meydan olumad\u0131r. Ancak k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte yap\u0131lacak yenilik\u00e7i yat\u0131r\u0131m, Abdul Latif Jameel’in i\u015fe yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n temel ta\u015f\u0131d\u0131r. Abdul Latif Jameel, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki kilit pazarlarda ula\u015ft\u0131rmadan enerjiye, e-ticaretten gayrimenkul alanlar\u0131na uzanan \u2018ya\u015fam altyap\u0131s\u0131’<\/em> yat\u0131r\u0131mlar\u0131na devam ederek herkes i\u00e7in daha temiz ve daha ye\u015fil bir gelecek sunmaya yard\u0131mc\u0131 olabilecek yeni bir mobilite yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 desteklemeye kararl\u0131d\u0131r.<\/p>\n [1]<\/a> https:\/\/www2.deloitte.com\/insights\/us\/en\/focus\/future-of-mobility\/government-and-the-future-of-mobility.html<\/a><\/p>\n [1]<\/a> https:\/\/www.bts.gov\/bts\/archive\/publications\/national_transportation_statistics\/table_01_23<\/a><\/p>\n [2]<\/a> https:\/\/data.worldbank.org\/indicator\/IS.AIR.PSGR?end=2017&start=1970<\/a><\/p>\n [3]<\/a> Gearing up for change: transport sector feels the heat over emissions<\/a><\/p>\n [4]<\/a> https:\/\/www.mckinsey.com\/business-functions\/sustainability\/our-insights\/an-integrated-perspective-on-the-future-of-mobility<\/a><\/p>\n [5]<\/a> http:\/\/inrix.com\/scorecard\/<\/a><\/p>\n [6]<\/a> https:\/\/www.erp.gov.hk\/download\/PEReport_full_EN.pdf<\/a><\/p>\n [7]<\/a> Gearing up for change: transport sector feels the heat over emissions<\/a><\/p>\n [8]<\/a> https:\/\/www.ucsusa.org\/clean-vehicles\/car-emissions-and-global-warming<\/a><\/p>\n [9]<\/a> Gearing up for change: transport sector feels the heat over emissions<\/a><\/p>\n [10]<\/a> https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41558-017-0034-4<\/a><\/p>\n [11]<\/a> https:\/\/ourworldindata.org\/how-long-before-we-run-out-of-fossil-fuels#note-6<\/a><\/p>\n [12]<\/a> https:\/\/www.forbes.com\/sites\/jackperkowski\/2018\/11\/27\/will-2018-be-an-inflection-point-for-chinas-auto-sales\/#5d5b30983ed1<\/a><\/p>\n [13]<\/a> https:\/\/www.ceicdata.com\/en\/indicator\/saudi-arabia\/motor-vehicle-registered<\/a><\/p>\n [14]<\/a> https:\/\/www.mckinsey.com\/business-functions\/sustainability\/our-insights\/an-integrated-perspective-on-the-future-of-mobility<\/a><\/p>\n [15]<\/a> http:\/\/www.ev-volumes.com\/news\/81958\/<\/a><\/p>\n [16]<\/a> Gearing up for change: transport sector feels the heat over emissions<\/a><\/p>\n [17]<\/a> https:\/\/www.intelligenttransport.com\/transport-news\/87086\/the-london-electric-bus-fleet-is-the-largest-in-europe\/<\/a><\/p>\n [18]<\/a> https:\/\/www2.deloitte.com\/insights\/us\/en\/focus\/future-of-mobility\/micro-mobility-is-the-future-of-urban-transportation.html<\/a><\/p>\n [19]<\/a> https:\/\/www.theguardian.com\/environment\/2016\/jul\/26\/solar-impulse-plane-makes-history-completing-round-the-world-trip<\/a><\/p>\n [20]<\/a> https:\/\/www.theguardian.com\/environment\/2018\/sep\/17\/germany-launches-worlds-first-hydrogen-powered-train<\/a><\/p>\n [21]<\/a> https:\/\/www.woodmac.com\/news\/editorial\/10-trends-shaping-the-global-solar-market-in-2019<\/a><\/p>\n [22]<\/a><\/p>\n [23]<\/a> https:\/\/www.newmobility.global\/future-transportation\/urban-mobility-growth-leading-example-middle-east\/<\/a><\/p>\n [24]<\/a> Global status report on road safety 2018<\/em>,<\/a> WHO, 2018.<\/p>\n [25]<\/a> Dubai World Congress for Self-Driving Transport<\/a><\/p>\n [26]<\/a> https:\/\/alj.com\/en\/news\/saudi-aramco-air-products-build-saudi-arabias-first-hydrogen-fuel-cell-vehicle-fueling-station\/<\/a><\/p>\n [27]<\/a> https:\/\/www2.deloitte.com\/insights\/us\/en\/focus\/future-of-mobility\/government-and-the-future-of-mobility.html<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":51879,"template":"","tags":[],"acf":[],"yoast_head":"\nEngebeli yollara ra\u011fmen otomobil sahipli\u011fi artt\u0131<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.alj.com\/app\/uploads\/2019\/09\/ALJ-Infographic-USA-China-Vehicle-Ownership.jpg\")
<\/p>\n(Yak\u0131n) gelece\u011fin ara\u00e7 vizyonlar\u0131<\/h2>\n
\n
![\"\"](\"https:\/\/www.alj.com\/app\/uploads\/2019\/09\/Ebikes-150x113.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.alj.com\/app\/uploads\/2019\/09\/Coradia-150x88.jpg\")
\u00a0<\/h2>\n
Alt\u0131n f\u0131rsatlardan yararlanmak i\u00e7in benzersiz bir \u015fekilde yerle\u015ftirilmi\u015f<\/h2>\n
Yeni bir mobilite t\u00fcr\u00fcne do\u011fru<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.alj.com\/app\/uploads\/2019\/09\/ALJ-Infographic-Prius-v3.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.alj.com\/app\/uploads\/2019\/09\/Toyota-Fuel-Cell-150x84.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.alj.com\/app\/uploads\/2019\/09\/Air-Products-Saudi-H2-Station.png\")
![\"\"](\"https:\/\/www.alj.com\/app\/uploads\/2019\/07\/raad-e-al-saady-371x480-116x150.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.alj.com\/app\/uploads\/2019\/09\/Amazon-Rivian-Van.png\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.alj.com\/app\/uploads\/2019\/09\/Petrochemical-smog-150x100.jpg\")
\nFoto\u011fraf\u0131 veren \u00a9 Daniel Stein \/ iStock.com<\/span><\/p>\n