{"id":53580,"date":"2019-10-27T09:11:37","date_gmt":"2019-10-27T09:11:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.alj.com\/perspective\/j-wafs-in-action-combating-food-contamination\/"},"modified":"2020-05-19T12:11:42","modified_gmt":"2020-05-19T12:11:42","slug":"j-wafs-in-action-combating-food-contamination","status":"publish","type":"perspective","link":"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/j-wafs-in-action-combating-food-contamination\/","title":{"rendered":"J-WAFS i\u015f ba\u015f\u0131nda \u2013 g\u0131da kirlili\u011fiyle m\u00fccadele"},"content":{"rendered":"

MIT\u2019de John D. MacArthur Kimya Profes\u00f6r\u00fc olarak g\u00f6rev yapanTim Swager<\/a>\u00a0ve\u00a0i\u015f arkada\u015flar\u0131, sekt\u00f6re ve t\u00fcketicilere h\u0131zl\u0131, kolay ve uygun fiyatl\u0131 bir g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi alg\u0131lama teknolojisi getirmek i\u00e7in yeni bir yol geli\u015ftirdi.<\/p>\n

Abdul Latif Jameel Su ve G\u0131da Sistemleri Laboratuvar\u0131 (J-WAFS<\/a>) taraf\u0131ndan finanse edilen ara\u015ft\u0131rmalar\u0131, Janus em\u00fclsiyonlar\u0131 ad\u0131 verilen ve g\u0131dalardaki bakteri bula\u015fmas\u0131n\u0131 tespit edebilen \u00f6zel damlac\u0131klar hakk\u0131nda.<\/p>\n

Abdul Latif Jameel\u00a0Perspectives<\/a>\u00a0proje ve bunun k\u00fcresel g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi \u00fczerindeki potansiyel etkisi hakk\u0131nda bilgi edinmek i\u00e7in Prof. Swager ile konu\u015ftu.<\/p>\n

\u00a0<\/strong>S: Bu ara\u015ft\u0131rma ile yan\u0131t vermek istedi\u011finiz temel sorun nedir?<\/strong><\/p>\n

\"Escherichia
Escherichia coli elektron mikrografisi (\u00a9 Janice Harvey Carr, Hastal\u0131k Kontrol Merkezi)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n

TS: <\/em>\u00d6zellikle ABD\u2019de bu kadar \u00e7ok \u00fcr\u00fcn\u00fcn piyasadan geri \u00e7ekilmesinin nedeni, \u00fcr\u00fcnlerin marketlere da\u011f\u0131t\u0131lmadan \u00f6nce, yeterli hassasiyet ve h\u0131zda listeria, campylobacter veya E. coli gibi patojen organizmalar\u0131 test etme kabiliyetimiz olmamas\u0131d\u0131r..<\/p>\n

\u00dcr\u00fcnler s\u0131n\u0131rl\u0131 bir raf \u00f6mr\u00fcne sahiptirler ve genellikle d\u00fc\u015f\u00fck bir s\u0131cakl\u0131kta saklanmalar\u0131 gerekir \u2013 ve bu i\u015flemin kesintiye u\u011frat\u0131lmas\u0131, maliyetlidir.<\/p>\n

H\u00e2len piyasada bulunan ancak patojen bazl\u0131 g\u0131da \u00fcr\u00fcn\u00fc geri \u00e7ekme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduran \u00e7ok say\u0131da farkl\u0131 g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi alg\u0131lama teknolojileri olmas\u0131na ra\u011fmen, bu sorunun hen\u00fcz tam olarak \u00e7\u00f6z\u00fclmedi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

Benim fikrim her zaman, organizmalar\u0131 veya biyolojik s\u00fcre\u00e7leri tespit etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z takdirde, bunu do\u011fal ortamlar\u0131n\u0131 \u00f6rnek alacak \u015fekilde yapman\u0131n en iyisi olaca\u011f\u0131yd\u0131. Yapmak istedi\u011fimiz \u015fey de buydu.<\/p>\n

S: Teknolojinizin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayabilir misiniz?<\/strong><\/p>\n

Karma\u015f\u0131k s\u0131v\u0131 kolloidlerle \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Bunlar\u0131, iki farkl\u0131 ya\u011f i\u00e7eren minik damlac\u0131klar\u0131 suya koyarak \u00fcretiriz ve daha sonra da y\u00fczeyde patojenler veya di\u011fer organizmalar i\u00e7in \u2018yem\u2019 gibi davranan biyomolek\u00fcler tan\u0131ma elementlerini birle\u015ftiririz. Patojenlere ba\u011flanmak ve akraba yap\u0131lar\u0131n\u0131 tespit etmek ad\u0131na kullanmak i\u00e7in basit\u00e7e \u2018damlac\u0131klar\u2019 olarak da adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu karma\u015f\u0131k s\u0131v\u0131 kolloidleri kullan\u0131yoruz.<\/p>\n

\"Janus
Janus em\u00fclsiyon damlac\u0131klar\u0131, laboratuvarda bir g\u0131da patojeni taraf\u0131ndan kontaminasyon varl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k olarak form de\u011fi\u015ftirme s\u00fcrecinde yakalan\u0131r. \u00c7\u0131plak g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclebilen ve geli\u015ftirilmekte olan bir avu\u00e7 i\u00e7i sens\u00f6rle, g\u0131dadaki bakteriyel kirlenmenin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve miktar\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fclebilir. (Foto\u011fraf\u0131n Telif Hakk\u0131: \u00a9 Swager Grubu, MIT)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n

M\u00fckemmel Janus Em\u00fclsiyonu ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz bir yap\u0131da, iki kar\u0131\u015fmaz ya\u011f\u0131 e\u015fit miktarda i\u00e7eren s\u0131v\u0131 damlac\u0131klar\u0131n\u0131 e\u015fit boyutta iki yar\u0131m k\u00fcre olu\u015facak \u015fekilde kulland\u0131k. Yar\u0131m k\u00fcreleri olu\u015fturan ya\u011flar farkl\u0131 yo\u011funluklara sahiptir ve bu durum, hizalanmalar\u0131na etki eder: a\u011f\u0131r ya\u011f altta kal\u0131r. Ancak, diz\u00fcst\u00fc bilgisayar\u0131n\u0131z\u0131n ekran\u0131na yerle\u015ftirebilece\u011finiz bir gizlilik ekran\u0131 gibi, bu damlac\u0131klar yaln\u0131zca hizalamalar\u0131na g\u00f6re bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6r\u00fcnt\u00fc iletir. Bunun nedeni, sonu\u00e7ta, s\u0131v\u0131 mercekler olmalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu s\u0131v\u0131 mikro lensleri \u00f6zellikle benzersiz yapan \u015fey, spesifik bakteri proteinlerine ba\u011flanma yetenekleridir. Ba\u011flanma \u00f6zellikleri, belirli bakteri veya proteinlere ba\u011fland\u0131\u011f\u0131nda farkl\u0131 y\u00f6nelimleri benimsemelerini sa\u011flar. Bu ba\u011flama i\u015flemleri, \u201cgizlilik ekran\u0131 benzeri\u201d y\u00f6nlendirmelerini e\u011fmelerine ve bozmalar\u0131na neden olur.<\/p>\n

Sonu\u00e7, bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc iletmek yerine opak bir hal almalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu makroskopik etki, bir ak\u0131ll\u0131 telefon ile kullan\u0131labilir ve damlac\u0131klar\u0131n tek bir katman\u0131ndan izlenen bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn tan\u0131nmaz hale gelmesine neden olabilir.<\/p>\n

Alternatif olarak, bu e\u011fik<\/em> M\u00fckemmel Janus damlac\u0131klar\u0131, g\u00f6r\u00fcnt\u00fc analizi kullan\u0131larak say\u0131labilir ve bu y\u00f6ntem, bakteri say\u0131s\u0131n\u0131n veya mevcut protein konsantrasyonunun do\u011fru \u00f6l\u00e7\u00fcmlerini verebilir.<\/p>\n

S: Bu teknoloji neden g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi test end\u00fcstrisi i\u00e7in bu kadar rahats\u0131z edici? <\/strong><\/p>\n

TS:<\/em> Patojen bazl\u0131 g\u0131da kirlenmesini etkin bir \u015fekilde test etmek i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca s\u0131k test yap\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n

Her 50.000 birimde birini test ediyorsan\u0131z, pek \u00e7ok kirlenme vakas\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131racaks\u0131n\u0131z. Daha s\u0131k test etmek i\u00e7in, ideal olarak bir veya iki saat i\u00e7inde sonu\u00e7 verecek h\u0131zl\u0131 bir teste ihtiyac\u0131n\u0131z var \u2013 ve biz de bunu yapt\u0131k.<\/p>\n

Yerle\u015fik bir pazar var ve mevcut teknoloji h\u0131z, hassasiyet ve maliyet a\u00e7\u0131s\u0131ndan yetersiz. Metodumuz mevcut teknolojide kayda de\u011fer bir geli\u015fme g\u00f6stermekte ve potansiyel olarak \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda o pazar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc yakalamam\u0131za izin verecek.<\/p>\n

\u015eu anda, ba\u015flang\u0131\u00e7 \u015firketimiz olan Xibus Sistemleri<\/a> saha testleri i\u00e7in protokoller geli\u015ftiriyor. Amac\u0131m\u0131z, son kullan\u0131c\u0131lar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na tipik \u015fekilde devam etmelerine izin veren bir sistem sunmakt\u0131r. Basit, h\u0131zl\u0131, sa\u011flam, minimum e\u011fitim gerektiren bir sistem sunmak ve mevcut operasyonel yap\u0131lar\u0131 ve s\u00fcre\u00e7leri aksatmamak i\u00e7in \u00e7abal\u0131yoruz.<\/p>\n

S: End\u00fcstri, fikirlerinize a\u00e7\u0131k m\u0131 sizce?<\/strong><\/p>\n

TS:<\/em> G\u0131da \u00fcreticileri yeni teknolojilere \u00e7ok a\u00e7\u0131k. Bu durum, bir sonraki, en son, en b\u00fcy\u00fck teknolojiye a\u00e7\u0131k olan m\u00fc\u015fterileri elde tutabilmenin son derece zor olaca\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011finden kaynaklan\u0131yor. S\u00fcrekli geli\u015ftirmeniz ve yenilik yapman\u0131z gerekiyor \u2013 aksi takdirde geride kal\u0131rs\u0131n\u0131z. \u00c7ok dinamik bir pazar mevcut, ancak rekabet edip, potansiyel olarak hakim olabilece\u011fimizi bir alan bu. \u00dcst\u00fcn bir \u00fcr\u00fcn yaratmal\u0131y\u0131z ve bu \u00fcr\u00fcn bir kez piyasaya girdikten sonra i\u015fimiz rekabette \u00f6ne ge\u00e7mek i\u00e7in yeniliklere devam etmek olmal\u0131.<\/p>\n

S: Teknolojiniz ba\u015fka hangi alanlarda uygulanabilir?<\/strong><\/p>\n

TS:<\/em> En belirgin alanlardan biri de \u2018bozulma\u2019 organizmalar\u0131n\u0131n test edilmesidir. Bozulma, g\u0131da \u00fcreticileri i\u00e7in b\u00fcy\u00fck kay\u0131plara neden olur, bu nedenle bir \u00fcr\u00fcndeki bozulma organizmalar\u0131n\u0131 tespit etmenin h\u0131zl\u0131 ve etkili bir yolu, \u00f6nemli faydalar sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n

Bu \u00fcr\u00fcn ayr\u0131ca g\u0131da i\u015fleme ekipmanlar\u0131n\u0131n kirlenmesini kontrol etmek i\u00e7in de kullan\u0131labilir. Teknolojimiz, \u00fcreticilerin ekipman par\u00e7alar\u0131n\u0131, uygun bir \u015fekilde temizlendi\u011finden emin olmak i\u00e7in kontrol etmelerini sa\u011flar. \u00d6rne\u011fin, b\u00fcy\u00fck bir tesiste sosis yap\u0131yorsan\u0131z, ekipman\u0131n\u0131z\u0131 temizlersiniz ve ekipman\u0131n en k\u0131sa s\u00fcrede temiz ve \u00e7evrimi\u00e7i olduklar\u0131ndan emin olmak istersiniz. Ekipman\u0131n \u00e7al\u0131\u015f\u0131r durumda kalmas\u0131na ve i\u015flenmekte olan g\u0131dan\u0131n g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabiliriz.<\/p>\n

S: Bu teknolojinin gelecekteki geli\u015fim a\u00e7\u0131s\u0131ndan nereye gitti\u011fini g\u00f6r\u00fcyorsunuz?<\/strong><\/p>\n

TS:<\/em> Kullanmakta oldu\u011fumuz birinci nesil ekipman, bir ayakkab\u0131 kutusu b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndedir. \u00dcr\u00fcn\u00fcn en sonunda ak\u0131ll\u0131 telefon kadar k\u00fc\u00e7\u00fck olmas\u0131n\u0131 bekliyoruz ve baz\u0131 uygulamalar\u0131m\u0131z i\u00e7in okuyucu ger\u00e7ekten ticari bir ak\u0131ll\u0131 telefon olabilir<\/em>. \u00d6rne\u011fin, daha y\u00fcksek patojenik organizma konsantrasyonlar\u0131n\u0131, standart bir b\u00fcy\u00fcte\u00e7 lens kullanarak bir ak\u0131ll\u0131 telefonla \u00e7ekilmi\u015f bir foto\u011frafla \u00f6l\u00e7ebilirsiniz. Bir akarsudaki bakteri say\u0131m\u0131n\u0131 kontrol edebilir ve hayvanc\u0131l\u0131k i\u00e7in uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hemen anlayabilirsiniz.<\/p>\n

Bu teknoloji sa\u011fl\u0131k hizmetleri i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Grip veya AIDS olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 s\u00f6yleyebilen bir teknolojidir. Bir protein biyobelirtecini tan\u0131yan bir Zika vir\u00fcs testini zaten olu\u015fturduk. Bu \u00fcr\u00fcn, di\u011fer vir\u00fcsleri veya sindirim sisteminizdeki ba\u011f\u0131rsakla ilgili hastal\u0131klar gibi farkl\u0131 hastal\u0131klarla ili\u015fkili proteinleri tespit edebilir. Bir ak\u0131ll\u0131 telefon ve uygulama yaz\u0131l\u0131m\u0131 kullanarak evde kendi kendinize yapabilece\u011finiz testler geli\u015ftirmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n

Ticari kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in, bir tezgah\u0131n \u00fczerine konulmak i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f ve ayn\u0131 anda y\u00fczlerce numune test edebilecek olan uygun fiyatl\u0131 bir platform da \u00fcretece\u011fiz. B\u00f6yle bir kapasite, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli bir \u00fcretim tesisi i\u015fletiyorsan\u0131z ve y\u00fcksek verime ihtiyac\u0131n\u0131z varsa son derece \u00f6nemli olacakt\u0131r.<\/p>\n

S: Az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde potansiyel uygulama alanlar\u0131 nelerdir?<\/strong><\/p>\n

TS:<\/em> Y\u00f6ntemlerimiz daha az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck faydalar sa\u011flayabilecek kadar basit. \u0130\u00e7me suyuna ve her t\u00fcrl\u00fc yiyece\u011fe uygulanabilir. \u00d6rne\u011fin, ineklerdeki metastaz, t\u00fcm d\u00fcnyadaki s\u00fct \u00fcreticileri i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir sorundur. S\u00fcr\u00fclere h\u0131zla yay\u0131labilir.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin Hindistan<\/a>\u2018da, bir b\u00f6lgedeki bir \u00e7ok farkl\u0131 s\u00fcr\u00fcden elde edilen s\u00fct, genellikle merkezi bir toplama noktas\u0131nda birle\u015ftirilir. Tek bir s\u00fcr\u00fcde metastaz varsa, \u00fcr\u00fcn partisinin tamam\u0131 bozulur. Teknolojimiz, bu durumdan etkilenen bir s\u00fcr\u00fcdeki metastaz\u0131, etkilenmemi\u015f s\u00fct\u00fc kirletmeden \u00f6nce tespit edebilecektir.<\/p>\n

\u00d6nemli olan, bu testin \u00e7ift\u00e7ilerin kendilerinin de yapabilecekleri kadar basit olmas\u0131. Test, ayr\u0131ca, e\u011fitimli bir bilim insan\u0131n\u0131n g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alaca\u011f\u0131 ayr\u0131nt\u0131lara dikkat etmeyecek ki\u015filer taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bile i\u015fe yarar olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

S: J-WAFS program\u0131 bu teknolojinin ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde geli\u015ftirilmesinde ne kadar \u00f6nemli oldu?<\/strong><\/p>\n

\"\"TS:<\/em> J-WAFS \u00c7\u00f6z\u00fcm Program\u0131na kat\u0131l\u0131m\u0131m\u0131z hayati \u00f6neme sahipti. Bu teknikle, akademik d\u00fcnya ile i\u015f d\u00fcnyas\u0131 aras\u0131nda bir k\u00f6pr\u00fc olu\u015fturduk ve kullan\u0131labilir bir uygulama olu\u015fturmak i\u00e7in daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmam\u0131z sa\u011fland\u0131.<\/p>\n

J-WAFS Solutions’\u0131n fonu, ABD Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile ger\u00e7ek \u015fartlar alt\u0131nda canl\u0131 Salmonella bakterileri \u00fczerinde bir saha testi yapmam\u0131z\u0131 \u00f6zellikle sa\u011flad\u0131.<\/p>\n

Portatif spektrometre ve damlac\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 Pennsylvania’daki tesislerine g\u00f6t\u00fcrd\u00fck ve ilk seferinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Bu g\u00f6steri bize tahlillerin ger\u00e7ek d\u00fcnyada i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlad\u0131. Bunlar, tipik bir h\u00fck\u00fcmet ara\u015ft\u0131rma hibesi kapsam\u0131nda yapaca\u011f\u0131n\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmalar de\u011fildir. J-WAFS sponsorlu\u011fundaki bu \u00e7al\u0131\u015fmalar bana ve ekibime ticarile\u015fme aray\u0131\u015f\u0131 konusunda g\u00fcven verdi ve Xibus Systems \u015firketi do\u011fdu.<\/p>\n

S: S\u0131rada ne var?<\/strong><\/p>\n

TS: <\/em>Bu takvim y\u0131l\u0131 sonuna kadar en az bir m\u00fc\u015fteri saha testi tamamlama \u015fans\u0131m\u0131z olduk\u00e7a y\u00fcksek. Potansiyel m\u00fc\u015fterilerle s\u00fcrekli olarak demolar yapaca\u011f\u0131z ve gelecek y\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda farkl\u0131 alt alanlarda ek m\u00fc\u015fteriler edinmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.<\/p>\n

\u00d6nemli bir m\u00fc\u015fteri kazan\u0131m\u0131 elde ettikten sonra, daha b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli damlac\u0131k \u00fcretimi i\u00e7in \u00f6l\u00e7ek b\u00fcy\u00fctmeye ba\u015flamal\u0131y\u0131z. Bununla birlikte, her test i\u00e7in bu kadar k\u00fc\u00e7\u00fck miktarlar kullanmam\u0131z, bu \u00f6l\u00e7ek b\u00fcy\u00fctme i\u015flemlerinin standart bir laboratuvarda ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi ve b\u00fcy\u00fck sermaye gerektirmemesi \u015fart\u0131na ba\u011fl\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n

\u00c7ok iyi tohum yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131m\u0131z var ve fonumuz bahar\u0131n sonunda t\u00fckenecek. Bu nedenle, bir sonraki finansman\u0131 en iyi \u015fekilde bulmak i\u00e7in yeterli say\u0131da m\u00fc\u015fterimiz oldu\u011funu tespit etmemiz gerekiyor. Bu, yeni ba\u015flayan \u015firketlerin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olduklar\u0131 bir ger\u00e7ek! Yetenek g\u00f6stermeniz ve b\u00f6ylece ek fonlar\u0131 \u00e7ekmek i\u00e7in de\u011fer yaratman\u0131z gereken ilgi \u00e7ekici noktalar\u0131n\u0131z olmal\u0131.<\/p>\n

San\u0131r\u0131m do\u011fru yolday\u0131z.<\/p>\n