{"id":98305,"date":"2022-04-04T10:33:17","date_gmt":"2022-04-04T10:33:17","guid":{"rendered":"https:\/\/alj.com\/perspective\/a-roadmap-for-decarbonizing-logistics\/"},"modified":"2022-06-29T06:46:02","modified_gmt":"2022-06-29T06:46:02","slug":"a-roadmap-for-decarbonizing-logistics","status":"publish","type":"perspective","link":"https:\/\/alj.com\/tr\/perspective\/a-roadmap-for-decarbonizing-logistics\/","title":{"rendered":"Lojistik sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc karbonsuzla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in bir yol haritas\u0131 var m\u0131?"},"content":{"rendered":"

Nispeten \u00e7evre dostu olan \u00e7evrimi\u00e7i<\/em> d\u00fcnyada ticaret ve ileti\u015fimin pay\u0131n\u0131n artmas\u0131 nedeniyle giderek daha fazla dijitalle\u015fen bir d\u00fcnyada ya\u015f\u0131yormu\u015fuz alg\u0131s\u0131 olu\u015fabilir. Ancak her \u00e7evrimi\u00e7i etkile\u015fimin ve i\u015flemin arkas\u0131nda \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck, daha karma\u015f\u0131k bir \u00e7evrimd\u0131\u015f\u0131<\/em> tedarik zinciri var. Bunlardan biri, en az\u0131ndan tarihimize bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, hi\u00e7 de o kadar \u00e7evre dostu de\u011fil.<\/p>\n

\u00c7evrimi\u00e7i olsun veya olmas\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z her sat\u0131n alma i\u015fleminin kullan\u0131m yerine ta\u015f\u0131nmas\u0131 gerekir. Mallar \u00fcretim yerlerinden al\u0131narak kara, hava, deniz veya demir yolu ile ihtiya\u00e7 duyulan evlere, fabrikalara ve sahalara fiziksel olarak ta\u015f\u0131nmal\u0131d\u0131r. Ve nakliye, genel olarak karbon emisyonu demektir. Peki, kargo ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n lojistik y\u00fck\u00fcn\u00fcn karbonsuzla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na nas\u0131l ba\u015flayaca\u011f\u0131z?<\/p>\n

\u00d6ncelikle sorunun \u00f6l\u00e7e\u011fini kabul etmeliyiz. Kargo ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn, bir y\u0131lda yap\u0131lan toplam CO2<\/sub> sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k %8\u2019inden sorumlu oldu\u011fu tahmin ediliyor.[1]<\/a> H\u0131zl\u0131 bir m\u00fcdahale olmadan bu sorunlar\u0131n azalmas\u0131 olas\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. OECD<\/a> verilerine g\u00f6re, uluslararas\u0131 kargo ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan kaynaklanan CO2<\/sub> emisyonlar\u0131n\u0131n 2050 y\u0131l\u0131na kadar 8.132 MT\u2019ye ula\u015fmas\u0131 bekleniyor. Bu, 2010 y\u0131l\u0131nda sal\u0131nan 2.108 MT\u2019lik karbon miktar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k d\u00f6rt kat\u0131.[2]<\/a><\/p>\n

\"Emissions<\/p>\n

\u0130stedi\u011fimiz \u015feyi, diledi\u011fimiz zamanda ve yerde teslim alabilmenin \u00e7evre i\u00e7in \u00f6nemli bir bedeli var.<\/p>\n

COP26<\/a>\u2019y\u0131 takip eden d\u00f6nemde end\u00fcstri liderleri ve kanun yap\u0131c\u0131lar, yakla\u015fan iklim tehditlerinin \u00fcstesinden gelmek i\u00e7in bir araya gelmeye ba\u015fl\u0131yor. Bu, di\u011fer t\u00fcm end\u00fcstriler gibi kargo ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 end\u00fcstrisinin de ye\u015fil verimlilik konusunda mercek alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi anlam\u0131na geliyor. Teker teker t\u00fcm end\u00fcstrilerin ba\u015f\u0131na gelece\u011fi gibi.<\/p>\n

\u00d6yleyse, kolay kazan\u0131m elde edebilece\u011fimiz alanlar ve \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki uzun s\u00fcreli m\u00fccadele alanlar\u0131 nelerdir? Bu sorunun yan\u0131t\u0131, kaynaklar\u0131 t\u00fcketen k\u00fcresel lojistik a\u011f\u0131n\u0131n \u00e7evresel bilan\u00e7osunu dengelerken ya\u015fam standard\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmemize yard\u0131mc\u0131 olabilecek mi?<\/p>\n

\"Long<\/p>\n

Kara yolu kargo ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 karbonsuzla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in uzun bir yolumuz var<\/h2>\n

Bir b\u00fct\u00fcn olarak ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n be\u015fte birinden sorumlu ve k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n en b\u00fcy\u00fck nedenlerinden biri[3]<\/a>. Ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131n neden oldu\u011fu kirlili\u011fin %22\u2019si sadece bir faaliyetten kaynaklan\u0131yor: kara yolu nakliyesi.[4]<\/a><\/p>\n

\"Decarbonizing<\/p>\n

Bu rakamlara daha detayl\u0131 bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda durum daha da ilgin\u00e7le\u015fiyor: T\u00fcm ta\u015f\u0131tlar i\u00e7inde yaln\u0131zca %1\u2019lik bir orana sahip olan A\u011f\u0131r Y\u00fck Kamyonlar\u0131n\u0131n (Heavy Good Vehicle – HGV), k\u00fcresel yol emisyonlar\u0131n\u0131n neredeyse d\u00f6rtte birinden sorumlu oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.[5]<\/a> Kara yolu nakliyesi orant\u0131s\u0131z bir karbon ayak izine sahip, zira ayn\u0131 miktarda y\u00fck ta\u015f\u0131yan bir gemiden kilogram ba\u015f\u0131na yakla\u015f\u0131k 100 kat daha fazla CO2<\/sub> yay\u0131yor.[6]<\/a><\/p>\n

D\u00fcnya Ekonomik Forumu (World Economic Forum – WEF<\/a>), ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k end\u00fcstrisinin uygun fiyatl\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fe do\u011fru d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 niteli\u011finde bir ge\u00e7i\u015f yapmas\u0131n\u0131n yaln\u0131zca h\u00fck\u00fcmetlerin, ta\u015f\u0131t \u00fcreticilerinin ve altyap\u0131 tasar\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n dahil olaca\u011f\u0131 ortak bir \u00e7abayla sa\u011flayabilece\u011fini belirtiyor.<\/p>\n

WEF\u2019in sundu\u011fu g\u00fcncel veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, bataryal\u0131 elektrikli ara\u00e7lar\u0131n<\/a> (Battery Electric Vehicle – BEV) \u00e7evresel a\u00e7\u0131dan makul bir tercih olabilece\u011fi g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015fland\u0131. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, BEV\u2019lerin karbon ayak izini geleneksel i\u00e7ten yanmal\u0131 motor (Internal Combustion Engine – ICE) modelleri ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak i\u00e7in bir arac\u0131n kullan\u0131m \u00f6mr\u00fcndeki \u00fc\u00e7 a\u015famay\u0131 inceledi: (i) ara\u00e7 \u00fcretimi, (ii) yak\u0131t transferi (kuyudan depoya) ile batarya \u00fcretiminin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve (iii) s\u00fcr\u00fc\u015f s\u0131ras\u0131ndaki emisyonlar.<\/p>\n

AB, ABD ve \u00c7in olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck pazar\u0131n tamam\u0131nda, BEV\u2019lerin \u00f6mr\u00fc boyunca yayd\u0131\u011f\u0131 \u00e7evre kirletici madde miktar\u0131n\u0131n ICE\u2019lerin yayd\u0131\u011f\u0131ndan daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu ortaya konulmu\u015ftur. Ayr\u0131ca, BEV\u2019lerin yaratt\u0131\u011f\u0131 \u00e7evre kirletici maddelerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 elektrik \u00fcretiminden kaynakland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in; g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e karbondan ar\u0131nd\u0131r\u0131lan elektrik \u015febekesi sayesinde BEV\u2019ler, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ba\u011flam\u0131nda ICE\u2019lerle aradaki fark\u0131 giderek daha da a\u00e7acakt\u0131r. \u00d6yle ki BEV\u2019lerin AB\u2019deki ortalama CO2<\/sub> sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131n 2030 y\u0131l\u0131na kadar 100 g\/km\u2019nin alt\u0131na d\u00fc\u015fmesi ve tipik bir ICE\u2019nin sal\u0131n\u0131m miktar\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131ndan daha az bir seviyeye inmesi beklenmektedir.[7]<\/a><\/p>\n

\"Decarbonizing<\/p>\n

\u00c7evresel tart\u0131\u015fmalardan biraz uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, BEV kamyonlar\u0131n\u0131n bug\u00fcne kadar kitlesel olarak benimsenmesinin \u00f6n\u00fcnde engel olu\u015fturan sat\u0131n alma fiyatlar\u0131n\u0131n daha rekabet\u00e7i olmaya devam etmesi gerekir. Son on y\u0131lda %85 oran\u0131nda d\u00fc\u015fen BEV fiyatlar\u0131n\u0131n 2030 y\u0131l\u0131na kadar tekrar azal\u0131p yar\u0131ya d\u00fc\u015fece\u011fi; elektrikli kamyonlar\u0131n ise sat\u0131n alma ve i\u015fletim maliyetlerinin dizel e\u015f de\u011ferlerinden %12 daha ucuz olaca\u011f\u0131 tahmin ediliyor.<\/p>\n

Peki \u201cmenzil\u201d ile ilgili endi\u015feler ne olacak? Sonsuza dek bu endi\u015feleri ya\u015famayaca\u011f\u0131z. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki be\u015f y\u0131l i\u00e7inde 40 tonluk kamyonlar, daha b\u00fcy\u00fck ak\u00fcler sayesinde tek bir \u015farjdan sonra 800 km\u2019lik yolculuklar yapabilecek. Nihayetinde piyasa dinamikleri bu gidi\u015fat\u0131 belirleyecek.<\/p>\n

Fosil yak\u0131tla \u00e7al\u0131\u015fan kamyon ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131ndaki ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz d\u00fc\u015f\u00fc\u015f, mevzuat ve genel kamu politikalar\u0131 yard\u0131m\u0131yla h\u0131z kazanabilir. \u00d6rne\u011fin Birle\u015fik Krall\u0131k h\u00fck\u00fcmeti, 2035 y\u0131l\u0131na kadar 26 tonun alt\u0131ndaki t\u00fcm kamyonlar\u0131n s\u0131f\u0131r emisyonlu olmas\u0131n\u0131 ve daha a\u011f\u0131r ara\u00e7lar\u0131n 2040 y\u0131l\u0131na kadar karbonsuz hale gelmesini karara ba\u011flad\u0131.[8]<\/a> Norve\u00e7 ise bu hedefe daha \u00f6nce ula\u015fmay\u0131 planl\u0131yor: Kapsaml\u0131 bir y\u00fcksek h\u0131zl\u0131 \u015farj istasyonu a\u011f\u0131 olu\u015fturmak amac\u0131yla yat\u0131r\u0131mlar yaparak tamamen elektrikli ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k a\u011f\u0131na sahip ilk \u00fclke olmay\u0131 hedefliyor.[9]<\/a><\/p>\n

COP26, 30 \u00fclkenin yeni S\u0131f\u0131r Emisyonlu Ara\u00e7lara Ge\u00e7i\u015f Konseyi\u2019ne (Zero Emission Vehicle Transition Council – ZEVTC<\/a>) kat\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak temiz ve ye\u015fil HGV\u2019ler i\u00e7in \u00e7e\u015fitli teknoloji se\u00e7eneklerini ke\u015ffetmek \u00fczere ortak bir at\u0131l\u0131ma i\u015faret etti.[10]<\/a> Bu s\u0131rada, geli\u015fmekte olan \u00fclkelerdeki kara yolu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n karbondan ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in D\u00fcnya Bankas\u0131<\/a> taraf\u0131ndan koordine edilen yeni bir fon topland\u0131.[11]<\/a><\/p>\n

Elektrikli kamyonlar\u0131n otoyollara hakim olmas\u0131 biraz zaman alacak olsa da Tesla[12]<\/a>, Volvo[13]<\/a>, Scania[14]<\/a> ve Kenworth[15]<\/a> gibi kamyon \u00fcreticilerinin t\u00fcm\u00fc, elektrikli model \u00fcretimi i\u00e7in planlar yapt\u0131klar\u0131n\u0131 duyurdu. Bu, elektrikli kamyonlar\u0131 yollar\u0131m\u0131zda g\u00f6rece\u011fimiz g\u00fcnlerin yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n

\"Tesla\u2019s
Tesla\u2019n\u0131n \u201cYar\u0131\u201d elektrikli kamyonu i\u00e7in konsept g\u00f6rseli. Foto\u011fraf Sahibi \u00a9 Tesla<\/figcaption><\/figure>\n

Hidrojen enerjisi<\/a> de kara yolu nakliyesinin gelece\u011finde k\u00fc\u00e7\u00fck de olsa kendine ait bir rol oynayabilir: Y\u00fcksek kapasiteli hidrojen yak\u0131t h\u00fccrelerinin, kamyon ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k a\u011flar\u0131n\u0131n uzun menzil ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 giderebilecek hale gelme potansiyeli mevcut.<\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla d\u00fcnya genelindeki h\u00fck\u00fcmetlerin kaynaklar\u0131n\u0131 ye\u015fil hidrojene y\u00f6nlendirmesi ve Birle\u015fik Krall\u0131k, Almanya, Japonya ve Avustralya\u2019n\u0131n son y\u0131llarda hidrojen stratejilerini a\u00e7\u0131klamas\u0131 pek \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fil. Hollanda, 2025 y\u0131l\u0131na kadar \u00e7al\u0131\u015f\u0131r durumda 500 MW kapasitelik ye\u015fil elektroliz\u00f6rlere sahip olmay\u0131 planl\u0131yor ve Portekiz, g\u00fcne\u015f enerjisinden ye\u015fil hidrojen \u00fcreten yeni bir tesisi 2023 y\u0131l\u0131na kadar tamamlamay\u0131 planl\u0131yor.[16]<\/a><\/p>\n

Hidrojen konu\u015fmalar\u0131n\u0131n ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n merkezi olan Avrupa\u2019da da baz\u0131 geli\u015fmeler mevcut: Avrupa Komisyonu (European Commission – EC<\/a>), 2050 y\u0131l\u0131na kadar karbon n\u00f6tr hale gelmek i\u00e7in ye\u015fil hidrojeni \u00f6nemli bir unsur olarak tan\u0131mlad\u0131.<\/p>\n

Avrupa Komisyonu\u2019nun a\u015famal\u0131 stratejisi \u015funlar\u0131 i\u00e7eriyor:<\/p>\n