![\"UN](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/05\/E_SDG-goals_Goal-02-150x150.png\")
2015 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma G\u00fcndemi<\/a><\/u>\u2019nde k\u00fcresel a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 2030 y\u0131l\u0131nda ortadan kald\u0131rmak \u00f6nemli bir BM S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma Hedefi<\/a><\/u> (Hedef 2<\/a>) olarak duyuruldu ancak birka\u00e7 y\u0131l ge\u00e7ti\u011finde ger\u00e7ek durumun olduk\u00e7a farkl\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\u00a0Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u0131da ve Tar\u0131m \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne (FAO<\/a><\/u>)[1]<\/a> g\u00f6re 2020 y\u0131l\u0131nda COVID-19\u2019un g\u0131da \u00fcretimine vurdu\u011fu darbeye ve artan \u00e7evresel bask\u0131lara ra\u011fmen k\u00fcresel g\u0131da talebinin b\u00fcy\u00fcmeye devam etmesiyle 720 milyondan fazla insan a\u00e7l\u0131k ya\u015fad\u0131.<\/p>\n FAO\u2019ya g\u00f6re 2019 y\u0131l\u0131na k\u0131yasla 2020 y\u0131l\u0131nda Asya\u2019da 57 milyon, Afrika\u2019da 46 milyon ve Latin Amerika ve Karayipler\u2019de 14 milyon daha fazla insan a\u00e7l\u0131ktan etkilendi[2]<\/a>.<\/p>\n \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz 2022 y\u0131l\u0131nda Ukrayna\u2019da devam eden durum, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u201ctah\u0131l ambarlar\u0131ndan\u201d biri olarak bilinen bu b\u00f6lgede hasatlar\u0131 tehdit ederek g\u0131da piyasalar\u0131 i\u00e7in yeni bir s\u0131k\u0131nt\u0131 yaratt\u0131. D\u00fcnya Bankas\u0131, giderek daha fazla insan\u0131n yoksulluk ve yetersiz beslenme ya\u015famas\u0131yla birlikte g\u0131da fiyatlar\u0131nda %37\u2019lik bir art\u0131\u015f \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor.[3]<\/a><\/p>\n BM Genel Sekreteri Ant\u00f3nio Guterres, d\u00fcnyan\u0131n son yar\u0131m y\u00fczy\u0131ldaki en k\u00f6t\u00fc g\u0131da krizinin e\u015fi\u011finde oldu\u011funu belirterek \u015fu uyar\u0131larda bulundu \u201cAcil \u00f6nlem al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, y\u00fcz milyonlarca \u00e7ocu\u011fu ve yeti\u015fkini uzun vadeli olarak etkileyebilecek bir k\u00fcresel g\u0131da acil durumunun<\/a> yakla\u015fmakta oldu\u011fu giderek daha a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor<\/em>\u201d.[4]<\/a><\/p>\n Talep a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bu sorunun yak\u0131n bir tarihte hafiflemesi olas\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor.<\/p>\n 2050 y\u0131l\u0131na kadar Sahraalt\u0131 Afrika\u2019daki n\u00fcfusun potansiyel olarak iki kat\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131yla bug\u00fcn D\u00fcnyada ya\u015fayan n\u00fcfusa 2 milyar insan\u0131n daha eklenerek k\u00fcresel n\u00fcfusun e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir \u015fekilde 10 milyara ula\u015fmas\u0131 bekleniyor.[5]<\/a><\/p>\n \u0130klim krizinin d\u00fcnyadaki a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 \u015fiddetlendirme<\/a> potansiyeli zaten a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Okyanuslardaki asiditenin artmas\u0131 deniztara\u011f\u0131 ve istiridyeleri \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor; kas\u0131rga ve kurakl\u0131klar mahsulleri vuruyor; pirin\u00e7 tarlalar\u0131 tuzlu sular alt\u0131nda kal\u0131yor. Ara\u015ft\u0131rmalar, mevcut trendlerin hafiflemeden devam etmesi durumunda hasat miktarlar\u0131n\u0131n bu y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda m\u0131s\u0131rda %28, bu\u011fdayda %22, soya fasulyesinde %12 ve pirin\u00e7te %11 d\u00fc\u015febilece\u011fini g\u00f6steriyor.[6]<\/a><\/p>\n \u00c7\u00f6z\u00fcmleri belirlemek kolay, uygulamas\u0131 zordur.<\/p>\n K\u00fcresel g\u0131da sisteminde besin de\u011feri daha fazla olan daha \u00e7ok miktarda g\u0131dan\u0131n, daha ekonomik ve verimli bir \u015fekilde \u00fcretilmesi ve daha e\u015fit bir \u015fekilde da\u011f\u0131lmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n G\u0131da \u00fcretiminde daha \u00f6nceki ilerlemeler makinelerin mekanik geli\u015fimi ve sonras\u0131nda daha g\u00fc\u00e7l\u00fc tohumlar\u0131n ve daha g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00fcbrelerin genetik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmleri \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fti. Bu alanlardaki geli\u015fmeler devam ederken, genellikle dijitalle\u015fme ve ba\u011flant\u0131 alanlar\u0131nda yeni ortaya \u00e7\u0131kan teknolojiler daha ba\u015far\u0131l\u0131 bir g\u0131da g\u00fcvenli\u011fine giden yolu ayd\u0131nlatmaya yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n \u00c7iftlikler global olarak \u015fiddetli hava ko\u015fullar\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 krizlere daha \u00e7ok maruz kal\u0131yor ve yoksullu\u011fun vurdu\u011fu tar\u0131m alanlar\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalar art\u0131yor. Teknoloji, bu noktada k\u0131rsal kesimde dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 te\u015fvik etmek ve besin verimini en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karmak i\u00e7in aranan hayati bir silah oldu\u011funu kan\u0131tlayacakt\u0131r.<\/p>\n D\u00fcnya Ekonomik Forumu<\/a> b\u00f6yle bir arka plan\u0131n oldu\u011fu ortamda geli\u015fimin \u00e7e\u015fitli a\u015famalar\u0131nda en umut vaat eden teknolojik stratejilerin birka\u00e7\u0131n\u0131 tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Geli\u015fmekte olan ekonomiler mobil a\u011flara daha fazla eri\u015fim imkan\u0131 elde ettik\u00e7e, \u00e7ift\u00e7ilerin tar\u0131msal verileri kaydetmelerine ve payla\u015fmalar\u0131na, piyasalarla senkronize bir \u015fekilde hareket etmelerine ve finansal hizmetlere eri\u015fmelerine olanak sa\u011flayan yeni nesil uygulamalar kullan\u0131ma sunuldu.[7]<\/a> T\u00fcm bunlar ekimden g\u00fcbrelemeye, hasattan en son sat\u0131\u015f an\u0131na kadar daha verimli bir g\u0131da zinciri anlam\u0131na gelir.<\/p>\n B\u00f6yle bir veri payla\u015f\u0131m\u0131 nas\u0131l \u015fekillenebilir? Olu\u015fum a\u015famas\u0131nda olsa da bu teknoloji zaten mevcut.<\/p>\n \u00d6rne\u011fin Afrika topraklar\u0131nda M\u0131s\u0131r, Etiyopya ve Sudan\u2019da bulunan sebze \u00e7ift\u00e7ileri, dalgalanan iklim ko\u015fullar\u0131n\u0131 bir ad\u0131m \u00f6nden takip etmelerine yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in ger\u00e7ek zamanl\u0131 hava durumu verilerinden faydalan\u0131yorlar. Asya\u2019da ise Mo\u011folistan\u2019daki da\u011f \u00e7ift\u00e7ileri, s\u00fcr\u00fclerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in salg\u0131n hastal\u0131klar konusunda uyar\u0131l\u0131yor. Hatta geli\u015fmekte olan \u00fclkelerdeki \u00e7ift\u00e7iler, hangi yeni mahsullerin ekilece\u011fi ve hangi yeti\u015ftirme tekniklerinin faydal\u0131 olaca\u011f\u0131 konusunda tavsiyeler sunan SMS a\u011flar\u0131na g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e daha fazla kat\u0131l\u0131yorlar[8]<\/a>.<\/p>\n Bu devrim niteli\u011findeki ba\u011flant\u0131 imkan\u0131, \u00e7ift\u00e7ilerin nakliye lojisti\u011fini koordine etmelerine, hayvan yemi gibi \u00e7abuk bozulabilir \u00fcr\u00fcnleri takas etmelerine, hasatlar i\u00e7in tohumlar\u0131 ve g\u00fcbreyi g\u00fcvence alt\u0131na almalar\u0131na ve gelecekteki \u00e7evresel ko\u015fullar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak s\u00fcr\u00fc b\u00fcy\u00fckl\u00fcklerini optimize etmelerine olanak tan\u0131yor.<\/p>\n Tar\u0131mdaki teknolojik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, veri payla\u015f\u0131m\u0131 ve s\u00fcper h\u0131zl\u0131 ba\u011flant\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7iyor.<\/p>\n Global dan\u0131\u015fmanl\u0131k firmas\u0131 McKinsey\u2019in ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 \u015fu tahminlerde bulunuyor: \u201cYapay zeka, analiz, ba\u011flant\u0131l\u0131 sens\u00f6rler ve di\u011fer geli\u015fmekte olan teknolojiler tar\u0131msal \u00fcretimin etkinli\u011finin yan\u0131 s\u0131ra su ve di\u011fer girdilerin verimlili\u011fini art\u0131rabilir ve mahsul yeti\u015ftirme ve hayvanc\u0131l\u0131ktaki s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 geli\u015ftirebilir<\/em>\u201d.[9]<\/a><\/p>\n<\/blockquote>\n Yeni nesil makineler, \u00e7e\u015fitli disiplinlerde g\u0131da yeti\u015ftirme \u00fczerinde radikal bir etkiye sahip olabilir:<\/p>\n K\u00fcresel olarak bir\u00e7ok firman\u0131n konsept teknolojileri, kan\u0131tlama a\u015famas\u0131n\u0131n \u00f6tesine \u00e7oktan ge\u00e7mi\u015ftir.[10]<\/a><\/p>\n \u00d6rne\u011fin, \u0130svi\u00e7re\u2019deki ecoRobotix<\/a><\/u>, tarlalarda gerekli olan g\u00fcbre ve b\u00f6cek ilac\u0131 miktar\u0131n\u0131 %95 oran\u0131nda azaltabilecek ve ayn\u0131 zamanda \u00fcretim maliyetlerini %40\u2019tan fazla d\u00fc\u015f\u00fcrebilecek zararl\u0131 otlar\u0131 temizleyen otonom robotlar geli\u015ftiriyor. Gamaya, <\/a><\/u>dijital tar\u0131m\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmak i\u00e7in hiper spektral kameralarla donat\u0131lm\u0131\u015f dronelar\u0131 piyasaya sunuyor. SenseFly <\/a><\/u>ayn\u0131 \u015fekilde, tar\u0131m stratejilerini geli\u015ftirmeye yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in mekansal co\u011frafi veriler toplamak \u00fczere dronelar \u00fcretiyor. Cleangreens<\/a><\/u> ise daha ekonomik ve \u00e7evre a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha verimli mahsuller \u00fcretmek i\u00e7in ta\u015f\u0131nabilir aeroponik (havada bitki yeti\u015ftirme) sistemleri \u00fcretiyor.<\/p>\n Yenilik\u00e7i d\u00fc\u015f\u00fcnce, dolayl\u0131 yollardan da faydal\u0131 olabilir. Bakterilerle sava\u015fmak \u00fczere \u00f6zel nano par\u00e7ac\u0131klarla kapl\u0131 ambalajlar geli\u015ftiriliyor.[11]<\/a> Bu yaln\u0131zca i\u00e7indeki \u00fcr\u00fcnlerin raf \u00f6mr\u00fcn\u00fc uzatmakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda ABD\u2019de g\u0131dalar\u0131n neredeyse %40\u2019\u0131n\u0131n her y\u0131l \u00e7\u00f6pe at\u0131lmas\u0131na neden olan g\u0131da israf\u0131yla m\u00fccadeleye de yard\u0131mc\u0131 olur.[12]<\/a><\/p>\n Geneti\u011fi de\u011fi\u015ftirme: Bir organizman\u0131n DNA\u2019s\u0131nda ekleme, \u00e7\u0131karma veya de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan bir grup teknoloji, bilim insanlar\u0131na daha dayan\u0131kl\u0131 ve daha besleyici bitkiler \u00fcretme imkan\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n Megan\u00fckleazlar, \u00e7inko parmak n\u00fckleazlar\u0131, transkripsiyon aktivat\u00f6r benzeri efekt\u00f6r n\u00fckleazlar ve D\u00fczenli Aral\u0131klarla B\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f Palindromik Tekrar K\u00fcmeleri (CRISPR) sistemleri gibi ara\u00e7lar kullan\u0131larak geleneksel yeti\u015ftiricilikten \u00e7ok daha y\u00fcksek verimlili\u011fe sahip temel mahsul niteli\u011finde ya\u011fl\u0131 ve bah\u00e7e bitkileri geli\u015ftiriliyor.[13]<\/a> CRISPR son y\u0131llarda \u00f6zellikle \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc ve uygun maliyetli bir y\u00f6ntem olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Bu teknolojiler bir araya geldi\u011finde yaln\u0131zca d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda sofralardaki yemek miktar\u0131n\u0131 art\u0131rmakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda g\u0131dalar\u0131n besleyici de\u011ferini art\u0131r\u0131r; hastal\u0131klara ve alerjenlere kar\u015f\u0131 direnci geli\u015ftirir. Mikro \u0131slah olarak adland\u0131r\u0131lan y\u00f6ntem sayesinde toprak ve bitki biyomlar\u0131 \u00fczerinde daha fazla kontrol sa\u011flayarak \u00e7evresel etkileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan sorgulanan kimyasallara olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 azalt\u0131rken g\u0131da \u00fcretimini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme potansiyeline sahibiz.[14]<\/a><\/p>\n Tar\u0131msal biyoteknolojideki geli\u015fmeler; mikroplara, \u00f6zellikle de b\u00f6lgesel toprak ve bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fc veya mikrobiyomlar\u0131 manip\u00fcle etmek i\u00e7in bakteri, mantar ve alg t\u00fcrlerinin nas\u0131l kullan\u0131labilece\u011fine \u0131\u015f\u0131k tutmaya ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n Mikroplar\u0131n havadaki nitrojeni do\u011fal g\u00fcbre g\u00f6revi g\u00f6rmesi i\u00e7in \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcr nitratlara nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebildi\u011fi halihaz\u0131rda ispat edilmi\u015ftir. Tohum \u0131slah \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, sert iklimlere veya daha kurak ko\u015fullara dayanabilen bitkiler yeti\u015ftirmeye yard\u0131mc\u0131 olarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00fcretim i\u00e7in g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr faydalar sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n Devam eden bu \u00e7al\u0131\u015fmalar, \u201ch\u0131zl\u0131 dizileme\u201d teknolojilerindeki geli\u015fmeler sayesinde h\u0131zla art\u0131yor. Yeni ke\u015fif alanlar\u0131 aras\u0131nda sentetik biyomlar, toprak ve su kaynaklar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczenlemek i\u00e7in yeni tan\u0131 ve biyobelirte\u00e7ler ve hem toprak yap\u0131s\u0131nda hem de besin kullan\u0131labilirli\u011finde iyile\u015fmeler yer al\u0131yor.<\/p>\n Protein; insanlar\u0131n t\u00fcm beslenme t\u00fcrlerinde bulunan temel bir bile\u015fenidir, b\u00fcy\u00fcme ve geli\u015fmeyi sa\u011flar ve v\u00fccudun doku olu\u015fturma ve onarma yetene\u011fi i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Hayvan etleri temel protein kaynaklar\u0131m\u0131zdan biri olsa da hayvan etlerinin \u00e7evresel ayak izi daha dikkat \u00e7ekici boyutlara ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu durum tart\u0131\u015fmal\u0131 bir konu haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmalar, hayvanc\u0131l\u0131k \u00fcretiminde ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak ortaya \u00e7\u0131kan metan emisyonlar\u0131n\u0131n<\/a>, \u00e7evreye verdikleri zarar\u0131n karbondioksitten 34 kata kadar daha fazla oldu\u011funu g\u00f6steriyor.[15]<\/a> Bu tablonun temel sorumlusu, 100 g protein i\u00e7in yakla\u015f\u0131k 50 kg sera gaz\u0131 olu\u015fumuna neden olan s\u0131\u011f\u0131r etidir. Baz\u0131 tahminlere g\u00f6re hayvanc\u0131l\u0131k faaliyetleri, k\u00fcresel \u00e7apta toplam emisyonlar\u0131n y\u0131ll\u0131k 7,1 milyar ton CO2<\/sub> e\u015fde\u011ferinden veya t\u00fcm insan kaynakl\u0131 sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n %14,5\u2019inden sorumludur.[16]<\/sup><\/a><\/p>\n Bitki proteini (soya, bezelye, kolza tohumu), b\u00f6cekler (besleme end\u00fcstrisi i\u00e7in c\u0131rc\u0131r b\u00f6cekleri, \u00e7ekirgeler ve kurt\u00e7uklar) ve mikoprotein (fungal biyok\u00fctle) ba\u015fta olmak \u00fczere alternatif protein kaynaklar\u0131n\u0131n pop\u00fclaritesi g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e art\u0131yor. Ancak, artan n\u00fcfusun \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki on y\u0131llarda arz \u00fczerinde neden olaca\u011f\u0131 bask\u0131lar\u0131n artmas\u0131 ihtimali, yapay veya laboratuvarda et \u00fcretimine \u00e7ok fazla yat\u0131r\u0131m\u0131n odaklanmas\u0131na neden oluyor.[17]<\/a><\/p>\n Yapay et, d\u00fcnyan\u0131n ilk laboratuvarda yeti\u015ftirilen burger etinin man\u015fet haberlerinde yer ald\u0131\u011f\u0131 2013 y\u0131l\u0131ndan bu yana geli\u015ftirilmeye devam ediyor. 2020 y\u0131l\u0131nda, toplam de\u011feri yakla\u015f\u0131k 366\u00a0milyon ABD dolar\u0131n\u0131 bulan yapay et ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na yap\u0131lan yat\u0131r\u0131m ve anla\u015fmalar\u0131n say\u0131s\u0131 49\u2019a ula\u015farak bir rekor k\u0131rd\u0131. 2016\u2019da sadece 6 anla\u015fmay\u0131 i\u00e7eren bu yat\u0131r\u0131mlar\u0131n toplam tutar\u0131 6 milyon ABD dolar\u0131yd\u0131.[18]<\/a><\/p>\n Layman\u2019\u0131n ifadesiyle laboratuvarda et yeti\u015ftirme i\u015fleminde, bir ana t\u00fcrden hayvan h\u00fccrelerini \u00fcretmek i\u00e7in laboratuvar ortam\u0131nda geli\u015fmi\u015f doku k\u00fclt\u00fcr\u00fc teknikleri kullan\u0131l\u0131r ve teorik olarak sonsuz kas dokusu ayn\u0131 protein de\u011ferine sahip olacak \u015fekilde olu\u015fturulur.<\/p>\n Daha teknik olarak a\u00e7\u0131klamak gerekirse, bir laboratuvarda izolasyon ve yapay \u00fcretim i\u00e7in biyopsi yoluyla hayvanlardan kas h\u00fccrelerinin al\u0131nmas\u0131yla ba\u015flar. Bu h\u00fccreler daha sonra biyoreakt\u00f6rler i\u00e7inde beslenir (h\u00fccrelerin kendisi bir lif a\u011f\u0131 i\u00e7inde s\u00fcspansiyon halinde tutulur) ve burada bir b\u00fcy\u00fcme ortam\u0131 olarak i\u015flev g\u00f6ren \u00f6zel bir besin kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 banyosuna maruz b\u0131rak\u0131l\u0131r. Son olarak, k\u0131yma veya burger gibi nihai \u00fcr\u00fcnleri olu\u015fturmaya haz\u0131r kas, ya\u011f ve di\u011fer sindirilebilir \u00fcr\u00fcnleri i\u00e7eren bir doku t\u00fcr\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmek \u00fczere i\u015flemden ge\u00e7er.[19]<\/a><\/p>\n Birden fazla alanda b\u00fcy\u00fcyen bir sekt\u00f6r.<\/p>\n \u015eu anda, d\u00fcnya genelinde 60\u2019tan fazla startup, laboratuvarda et yeti\u015ftirme teknikleri geli\u015ftirmeye odaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 tuz, \u015feker, mikro besin ve amino asitler dahil olmak \u00fczere yap\u0131ta\u015f\u0131 elementlerini kullanarak en etkin yeti\u015ftirme ortam\u0131n\u0131 olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. \u015eu anda yeti\u015ftirme ortam\u0131n\u0131n litre ba\u015f\u0131na maliyeti y\u00fczlerce dolara ula\u015f\u0131yor. Ger\u00e7ek anlamda \u00f6l\u00e7eklenebilirli\u011fe ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in litre ba\u015f\u0131na bir dolara yak\u0131n bir fiyat noktas\u0131n\u0131n yakalanmas\u0131 gerekecektir.<\/p>\n Gelece\u011fe uygun bir g\u0131da \u00fcretim \u00e7er\u00e7evesi tasarlaman\u0131n beraberinde getirdi\u011fi bir\u00e7ok zorlukla birlikte, i\u00e7inde bulundu\u011fumuz d\u00f6nemde h\u00fck\u00fcmetlerin ve \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn ak\u0131ll\u0131 yat\u0131r\u0131mlar yapmas\u0131 i\u00e7in bask\u0131lar art\u0131yor.<\/p>\n Devam eden ara\u015ft\u0131rma projelerinin bir\u00e7o\u011fu bu hayati misyonun kapsam\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Bunlar, a\u015fa\u011f\u0131daki konularda \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an projeleri i\u00e7eriyor:<\/p>\n Ayr\u0131ca Jameel Yat\u0131r\u0131m Y\u00f6netimi \u015eirketi\u2019nin (JIMCO<\/a>) Stratejik Varl\u0131k Fonu<\/a> arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla d\u00fcnya genelinde g\u0131da teknolojisi ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tar\u0131m programlar\u0131n\u0131 desteklemeye yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131ndan da memnuniyet duyuyorum.<\/p>\n Ancak, ara\u015ft\u0131rma laboratuvarlar\u0131 ve \u00f6zel yat\u0131r\u0131mc\u0131lar tek ba\u015flar\u0131na g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flayamazlar. D\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki h\u00fck\u00fcmetler, sa\u011fduyulu ara\u015ft\u0131rma ve yat\u0131r\u0131mlar i\u00e7in uygun zemini gecikmeden haz\u0131rlayarak k\u00fcresel g\u0131da tedarikinin gelece\u011fine katk\u0131da bulunabilirler.<\/p>\n Sahadaki uzmanlar, bir dizi tamamlay\u0131c\u0131 stratejiler \u00f6neriyor.<\/p>\n Yasa koyucular, g\u0131da teknolojilerinin geli\u015ftirilmesini sa\u011flamak ve \u00e7\u0131kar gruplar\u0131n\u0131n beklentileri, risk sermayesi eksikli\u011fi, yetersiz altyap\u0131 ve d\u00fczenleyici kurumlar\u0131n getirdi\u011fi y\u00fckler gibi engelleri a\u015fmak i\u00e7in bilim adamlar\u0131 ve yat\u0131r\u0131mc\u0131lar ile bir araya gelmelidir.[26]<\/a><\/p>\n Ayn\u0131 zamanda, tar\u0131m ve g\u0131da teknolojisinde devrim yaratmak i\u00e7in \u201cinternet ba\u011flant\u0131s\u0131\u201d ile elde edilecek potansiyele daha fazla odaklan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Genellikle internet ba\u011flant\u0131s\u0131nda \u00f6nc\u00fc olarak kabul edilen ABD\u2019de bile, \u00e7iftliklerin sadece d\u00f6rtte biri \u015fu anda veri payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n sundu\u011fu olanaklardan yararlan\u0131yor. Donan\u0131m ve yaz\u0131l\u0131m fiyatlar\u0131n\u0131n s\u00fcrekli olarak d\u00fc\u015fmesiyle yayg\u0131nla\u015fan Nesnelerin \u0130nterneti (IoT) teknolojilerinin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 geli\u015fmi\u015f mahsul ve \u00e7iftlik hayvan\u0131 izleme imkanlar\u0131, \u201cBirinci Y\u0131lda\u201d yat\u0131r\u0131mlar\u0131n geri d\u00f6nmesini sa\u011flayabilir.[27]<\/a><\/p>\n Ancak gelecekteki hasatlar\u0131 en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karabilmek i\u00e7in yeni nesil analitik uygulamalar\u0131n geni\u015f kapsaml\u0131 bir \u015fekilde benimsenmesi gerekecek ve bu da kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda yaln\u0131zca LPWAN, 5G ve LEO uydular\u0131 gibi en son teknolojiler taraf\u0131ndan sunulan d\u00fc\u015f\u00fck gecikmeli y\u00fcksek bant geni\u015fli\u011fine sahip ba\u011flant\u0131 t\u00fcr\u00fcn\u00fc gerektirecektir.<\/p>\n G\u0131da sistemlerimizi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in teknolojiyi konu\u015fland\u0131rmak, tarladan laboratuvara kadar uzanan bir g\u00f6revdir. \u015eimdi do\u011fru teknolojilere yat\u0131r\u0131m yaparsak, gelecekte ortaya \u00e7\u0131kacak acil durumlar bizi bu yat\u0131r\u0131mlar\u0131 yapmaya mecbur k\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda toplumun \u00e7ok daha y\u00fcksek bir bedel \u00f6demesini \u00f6nlemi\u015f oluruz.<\/p>\n G\u0131da g\u00fcvenli\u011fi, d\u00fcnya genelinde milyonlarca insan i\u00e7in insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, \u00e7evresel s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik, ekonomik dayan\u0131kl\u0131l\u0131k ve n\u00fcfus bask\u0131lar\u0131 gibi di\u011fer \u00f6nemli zorluklar\u0131n baz\u0131lar\u0131 ile i\u00e7 i\u00e7edir. D\u00fcnya genelinde enerji sistemlerimizde devrim yaratma \u00e7abalar\u0131m\u0131za benzer \u015fekilde k\u00fcresel g\u0131da sistemlerimizi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in de teknolojinin sundu\u011fu paha bi\u00e7ilmez f\u0131rsatlardan ayn\u0131 canl\u0131l\u0131k ve koordinasyonla faydalanmak hem kamu hem de \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn g\u00f6revidir.<\/p>\n <\/p>\n [1]<\/a> https:\/\/www.fao.org\/state-of-food-security-nutrition<\/a><\/p>\n [2]<\/a> https:\/\/www.fao.org\/state-of-food-security-nutrition<\/a><\/p>\n [3]<\/a> https:\/\/www.worldbank.org\/en\/topic\/agriculture\/brief\/food-security-update<\/a><\/p>\n [4]<\/a> https:\/\/www.theguardian.com\/society\/2020\/jun\/09\/world-faces-worst-food-crisis-50-years-un-coronavirus<\/a><\/p>\n [5]<\/a> https:\/\/institute.global\/policy\/technology-feed-world<\/a><\/p>\n [6]<\/a> https:\/\/www.theguardian.com\/environment\/2022\/apr\/22\/climate-food-biodiversity-five-charts<\/a><\/p>\n [7]<\/a> https:\/\/www.weforum.org\/agenda\/2018\/03\/food-security-s-social-network<\/a><\/p>\n [8]<\/a> https:\/\/www.weforum.org\/agenda\/2018\/03\/food-security-s-social-network<\/a><\/p>\n [9]<\/a> https:\/\/www.mckinsey.com\/industries\/agriculture\/our-insights\/agricultures-connected-future-how-technology-can-yield-new-growth<\/a><\/p>\n [10]<\/a> https:\/\/www.lombardodier.com\/contents\/corporate-news\/responsible-capital\/2021\/january\/how-technology-is-changing-the-f.html<\/p>\n [11]<\/a> https:\/\/www.israel21c.org\/killer-paper-for-germ-free-food-packaging\/<\/a><\/p>\n [12]<\/a> https:\/\/www.forbes.com\/sites\/nicolemartin1\/2019\/04\/29\/how-technology-is-transforming-the-food-industry\/?sh=7050b49f20a3<\/a><\/p>\n [13]<\/a> https:\/\/www.frontiersin.org\/articles\/10.3389\/fpls.2020.577313\/full<\/a><\/p>\n [14]<\/a> https:\/\/institute.global\/policy\/technology-feed-world<\/a><\/p>\n [15]<\/a> https:\/\/unece.org\/challenge<\/sup><\/p>\n [16]<\/a> https:\/\/www.fao.org\/news\/story\/en\/item\/197623\/icode\/<\/sup><\/p>\n [17]<\/a> https:\/\/www.mckinsey.com\/industries\/agriculture\/our-insights\/alternative-proteins-the-race-for-market-share-is-on<\/a><\/p>\n [18]<\/a> https:\/\/institute.global\/policy\/protein-problem-how-scaling-alternative-proteins-can-help-people-and-planet<\/a><\/p>\n [19]<\/a> https:\/\/www.newscientist.com\/article\/mg24032080-400-accelerating-the-cultured-meat-revolution\/<\/a><\/p>\n [20]<\/a> https:\/\/jwafs.mit.edu\/projects\/2021\/new-approach-enhance-genetic-diversity-improve-crop-breeding<\/a><\/p>\n [21]<\/a> https:\/\/jwafs.mit.edu\/projects\/2021\/site-analysis-foodborne-pathogens-using-density-shift-immunomagnetic-separation-and<\/a><\/p>\n [22]<\/a> https:\/\/jwafs.mit.edu\/projects\/2021\/precise-fish-vaccine-injection-using-silk-based-biomaterials<\/a><\/p>\n [23]<\/a> https:\/\/jwafs.mit.edu\/projects\/2021\/hybrid-evaporative-and-radiative-cooling-passive-low-cost-high-performance-solution<\/a><\/p>\n [24]<\/a> https:\/\/jwafs.mit.edu\/projects\/2021\/converting-dairy-industry-waste-food-and-feed-ingredients<\/a><\/p>\n [25]<\/a> https:\/\/jwafs.mit.edu\/projects\/2021\/accurate-optical-sensing-efficient-fertilizer-use-and-increased-yield-small-farms<\/a><\/p>\n [26]<\/a> https:\/\/institute.global\/policy\/technology-feed-world<\/a><\/p>\n [27]<\/a> https:\/\/www.mckinsey.com\/industries\/agriculture\/our-insights\/agricultures-connected-future-how-technology-can-yield-new-growth<\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":100214,"template":"","tags":[],"acf":[],"yoast_head":"\n![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/07\/1750-ALJ-Food-Systems-scaled.jpg\")
<\/p>\n![\"Ant\u00f3nio](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/08\/Antonio-Guterres-300x174.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/07\/1750-ALJ-Food-Systems2-scaled.jpg\")
<\/p>\nHam verilerden robot teknolojilerine<\/h2>\n
\n
\n
![\"ecoRobotix](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/07\/AVO_Header-1-scaled-1.jpg\")
Bir yard\u0131m eli olarak d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme katk\u0131da bulunmak<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/07\/1750-ALJ-Food-Systems3-1-scaled.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/07\/International-Bioeconomy-Forum-300x142.jpg\")
Ekolojik ko\u015fullar\u0131 analiz etme becerilerimizi iyile\u015ftirmek ve hem mikroplar\u0131n hem de bitkilerin molek\u00fcler ileti\u015fim mekanizmalar\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in, geli\u015fen bu teknoloji alan\u0131nda daha fazla ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Bununla birlikte, AB Komisyonu\u2019nun g\u0131da ve beslenme g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in mikrobiyomlar\u0131 te\u015fvik eden Uluslararas\u0131 Biyoekonomi Forumu<\/a> ve ABD\u2019nin mahsul ve toprak teknolojilerinde yenili\u011fi destekleyen 2016 Ulusal Mikrobiyom Giri\u015fimi<\/a> ile sa\u011flanan h\u00fck\u00fcmet d\u00fczeyindeki destekler umut veriyor.<\/p>\nLaboratuvarda yeti\u015ftirilen etler: yapay \u00fcretime do\u011fru bir de\u011fi\u015fim<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/07\/1750-ALJ-Food-Systems4-scaled.jpg\")
<\/h3>\n![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/07\/1750-ALJ-Food-Systems5-scaled.jpg\")
<\/p>\n![\"Lab](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/07\/shutterstock_1362924098.jpg\")
<\/p>\nKamu ve \u00f6zel sekt\u00f6r, ortak bir amac\u0131 payla\u015f\u0131yor<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/07\/JWAFS-300x200.jpg\")
2014 y\u0131l\u0131nda Community Jameel<\/a> ve MIT ortakl\u0131\u011f\u0131yla kurulan ve Massachusetts Institute of Technology<\/a>\u2019de bulunan Abdul Latif Jameel Su ve G\u0131da Sistemleri Laboratuvar\u0131n\u0131n (J-WAFS<\/a>) d\u00fcnyaya daha e\u015fit ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u015fekilde g\u0131da tedarik etmek amac\u0131yla y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc g\u0131da teknolojisinde \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 desteklemekten b\u00fcy\u00fck gurur duyuyorum.<\/p>\n\n
![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/07\/1750-ALJ-Food-Systems6-scaled.jpg\")
<\/p>\n