\u00c7\u00f6lle\u015fmenin neden oldu\u011fu hasar, farkl\u0131 ancak birbiriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 iki s\u00fcre\u00e7 sonucunda ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r: Biri, mevcut \u00e7\u00f6llerin geni\u015fleyerek yeni alanlar\u0131 bozulmaya u\u011fratmas\u0131 s\u00fcreci iken daha h\u0131zl\u0131 ve insan kaynakl\u0131 olan ikinci s\u00fcre\u00e7 ise insan faaliyetleri nedeniyle verimlili\u011fin ve toprak dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n azalmas\u0131 ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin h\u0131zlanmas\u0131, bu nedenle verimli b\u00f6lgelerin \u00e7\u00f6llere d\u00f6n\u00fc\u015fmesidir.<\/p>\n
Afrika ve Asya\u2019daki mevcut \u00e7\u00f6ller daha da geni\u015flemektedir. G\u00fcney Avrupa\u2019n\u0131n, \u00f6zellikle \u0130spanya, \u0130talya, Yunanistan, Portekiz, Bulgaristan ve Romanya\u2019n\u0131n \u0131l\u0131man b\u00f6lgeleri[2]<\/sup><\/a>, s\u0131cakl\u0131k artt\u0131k\u00e7a ve ya\u011f\u0131\u015flar azald\u0131k\u00e7a giderek \u00e7orakla\u015fmaktad\u0131r. BM, insan kaynakl\u0131 faaliyetler nedeniyle be\u015f milyar hektarl\u0131k topra\u011f\u0131n bozunuma u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmektedir[3]<\/sup><\/a>. Ortak bir \u00e7aba ortaya konulmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece bu rakam sadece art\u0131\u015f g\u00f6sterecektir.<\/p>\n BM G\u0131da ve Tar\u0131m \u00d6rg\u00fct\u00fc (Food and Agriculture Organization – FAO<\/a>) Kurakl\u0131k Endeksini (Aridity Index – AI) \u015fu \u015fekilde tan\u0131mlamaktad\u0131r: Bir alan\u0131n bir y\u0131l boyunca ald\u0131\u011f\u0131 ortalama ya\u011f\u0131\u015f miktar\u0131n\u0131n, potansiyel evapotranspirasyona (buharla\u015fma-terleme, yani buharla\u015fmayla kaybedece\u011fi su miktar\u0131na) oran\u0131[4]<\/sup><\/a>. 0,65\u2019ten d\u00fc\u015f\u00fck bir kurakl\u0131k endeksi de\u011feri, alan\u0131n kurak oldu\u011fu anlam\u0131na gelir. Bu de\u011fer d\u00fc\u015ft\u00fck\u00e7e kuru yar\u0131 nemli, yar\u0131 \u00e7orak, \u00e7orak ve a\u015f\u0131r\u0131 \u00e7orak olarak nitelendirilebilir.<\/p>\n Kurakl\u0131k endeksi bir \u201coran\u201d oldu\u011fu i\u00e7in iki fakt\u00f6r\u00fcn de\u011fi\u015fmesiyle azalabilir: ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n azalmas\u0131 ve toprak bozunumu. Toprak bozunuma u\u011frad\u0131k\u00e7a su tutma yetene\u011fini kaybeder ve buharla\u015farak kaybedilen su miktar\u0131 artar.<\/p>\n A\u011f\u0131r a\u011f\u0131r ilerleyen bu tehdidin ana nedeni nedir? \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi. Son y\u00fczy\u0131lda toplam k\u00fcresel ya\u011f\u0131\u015f miktar\u0131 artm\u0131\u015f olsa da ayn\u0131 zamanda y\u00fckselen s\u0131cakl\u0131klar nedeniyle buharla\u015fma da artm\u0131\u015ft\u0131r[5]<\/sup><\/a>. Topra\u011f\u0131n su tutma kapasitesini azaltan yerel erkenler ve do\u011frudan insan faaliyetleri de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, D\u00fcnya\u2019n\u0131n kurakl\u0131k endeksinde d\u00fc\u015f\u00fc\u015f e\u011filimi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n \u00d6zellikle hayvanc\u0131l\u0131k, tar\u0131m veya imar i\u00e7in a\u011fa\u00e7lar\u0131n kesilerek bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn yok edilmesi, topra\u011f\u0131n o andan itibaren bitki k\u00f6kleriyle tutulamayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir. Toprak par\u00e7alan\u0131r ve g\u00fcne\u015fin do\u011frudan etkisiyle nemini kaybeder. Bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc yok edilmi\u015f bir toprakta hayvanlar\u0131n kontrols\u00fcz bir \u015fekilde \u00e7ok fazla otlat\u0131lmas\u0131, yani toynaklar\u0131yla topra\u011f\u0131 par\u00e7alamalar\u0131 ve kalan bitkileri de beslenmek i\u00e7in t\u00fcketmeleri, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn su tutma kapasitesine daha da zarar verir.<\/p>\n Topra\u011f\u0131n \u00fczerine binalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 veya asfalt d\u00f6k\u00fclmesi su ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 bozar ve suyun yer alt\u0131na inmesine engel olur. Tek tip bitki yeti\u015ftirilmesi, ot \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc ila\u00e7lar\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 kullan\u0131m\u0131, hasattan sonra topra\u011f\u0131n \u00e7\u0131plak b\u0131rak\u0131lmas\u0131 ve an\u0131zlar\u0131n yakarak temizlenmesi gibi uygulamalar\u0131n t\u00fcm\u00fc, topra\u011f\u0131n yetersiz olan su tutma kapasitesini daha da k\u00f6t\u00fcle\u015ftirir.<\/p>\n Topraklar\u0131 \u00e7\u00f6lle\u015fme nedeniyle kaybetmek, tar\u0131msal kapasitenin ve yaban hayat\u0131na ait do\u011fal ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n kaybedilmesi \u015feklindeki ilk etkisine ek olarak devam\u0131nda iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin genel etkilerini \u015fiddetlendirerek \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc bir \u00e7evresel kay\u0131p d\u00f6ng\u00fcs\u00fcne yol a\u00e7ar. Ekilebilir verimli topraklar\u0131n yerini kum al\u0131nca s\u00f6z konusu alandaki karbon emme kapasitesi azal\u0131r. G\u00fcbrele\u015fmi\u015f bitkilerde hapsedilmi\u015f karbon, toprak kuruduk\u00e7a daha h\u0131zl\u0131 sal\u0131n\u0131r ve ortaya \u00e7\u0131kan bu karbonu emecek yeni bir bitki ya\u015fam\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan, iklim i\u00e7in \u00e7ifte darbe s\u00f6z konusu olur.<\/p>\n T\u00fcm bu etkenler ve faaliyetler gezegenimizi, insanlar\u0131n ve hayvanlar\u0131n g\u0131da ve ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 i\u00e7in g\u00fcvendikleri \u00e7ok geni\u015f arazileri ya\u015fanamaz hale getiren bir sorunla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Yeni bitkiler \u00e7orak zeminde tutunamayaca\u011f\u0131 i\u00e7in bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc kendi ba\u015f\u0131na geli\u015femeyecektir. Bu sorunun bir felakete d\u00f6n\u00fc\u015fmesini \u00f6nlemek i\u00e7in harekete ge\u00e7meliyiz.<\/p>\n \u00c7in\u2019in Ningxia Hui b\u00f6lgesinin tarihine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, \u00e7\u00f6lle\u015fmenin tehlikelerini g\u00f6rebiliriz[6]<\/sup><\/a>. Neredeyse tamam\u0131, geni\u015f Tenggeli, Wulanbu ve Maowusu \u00e7\u00f6lleri ile \u00e7evrili olan Ningxia, ge\u00e7mi\u015fte \u00e7iftlik hayvanlar\u0131n\u0131n otlad\u0131\u011f\u0131 ve belirli \u00e7apta ba\u011fc\u0131l\u0131\u011f\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7ay\u0131r b\u00f6lgesiydi. Bu arazi, b\u00f6lgede ya\u015fayan insanlar i\u00e7in g\u0131da, ihracat geliri ve ge\u00e7im kaynaklar\u0131 sa\u011flamaktayd\u0131.<\/p>\n Kum oran\u0131n\u0131n en y\u00fcksek seviyeye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 2010 y\u0131l\u0131nda arazinin neredeyse 3 milyon hektara denk gelen %55\u2019lik k\u0131sm\u0131 \u00e7\u00f6lle\u015fmeden etkilendi.<\/p>\n \u00c7ift\u00e7ilik faaliyetleri ciddi bir \u015fekilde zarar g\u00f6rd\u00fc ve Yellow River nehri, bozulan topraktan gelen al\u00fcvyonlar ile kirlendi; bu da akan suyun kalitesini d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc ve sel riskini art\u0131rd\u0131.<\/p>\n Kum f\u0131rt\u0131nalar\u0131, \u00f6n\u00fcne gelen her \u015feyi s\u00fcp\u00fcrerek \u00c7in\u2019in kuzey b\u00f6lgelerinde milyonlarca dolar de\u011ferinde m\u00fclk ve mahsul hasar\u0131na neden oldu; \u00e7\u00fcnk\u00fc r\u00fczgar\u0131n \u00f6n\u00fcnde hi\u00e7bir engel yoktu.<\/p>\n D\u00fcnya Bankas\u0131,<\/a> arazi bozunumundan dolay\u0131 \u00fc\u00e7 milyon insan\u0131n do\u011frudan ma\u011fdur oldu\u011fu tahmininde bulundu[7]<\/sup><\/a>. Ya\u015fananlar\u0131n sonucunda meydana gelen ekonomik etkiler o kadar sertti ki \u00c7in\u2019deki yoksul insanlar\u0131n %80\u2019inden fazlas\u0131, Ningxia b\u00f6lgesinde ya\u015fayanlard\u0131.<\/p>\n \u00c7\u00f6lle\u015fme sadece ekosistemimiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil, ayn\u0131 zamanda siyaset ve i\u015f d\u00fcnyas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da acilen ele al\u0131nmas\u0131 gereken bir sorundur.<\/p>\n Yakla\u015f\u0131k iki milyar insan, \u00e7\u00f6lle\u015fme riski ta\u015f\u0131yan b\u00f6lgelerde ya\u015famaktad\u0131r. Herhangi bir ad\u0131m at\u0131lmazsa 50 milyon insan 2030 y\u0131l\u0131na kadar[8]<\/sup><\/a>, yani sadece sekiz y\u0131l sonra toprak bozunumu nedeniyle yerinden olabilir. \u00c7\u00f6lle\u015fen topraklar, tar\u0131m imkanlar\u0131n\u0131 destekleme konusunda daha verimsizdir.<\/p>\n Dolay\u0131s\u0131yla tar\u0131ma ba\u011f\u0131ml\u0131 insanlar yoksulluk ve g\u0131da g\u00fcvensizli\u011fiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131r ve i\u00e7inde bulunduklar\u0131 bu durumu iyile\u015ftirmek i\u00e7in tek ba\u015flar\u0131na harekete ge\u00e7emezler.<\/p>\n Ve en sonunda ya\u015famlar\u0131n\u0131 mevcut haliyle s\u00fcrd\u00fcrmeleri imkans\u0131z hale gelir, verimsiz topraklar ihtiya\u00e7lar\u0131 olan\u0131 vermek i\u00e7in bu insanlar\u0131n kar\u015f\u0131layabilece\u011finden daha fazla kaynak gerektirir ve hayatta kalmak i\u00e7in g\u00f6\u00e7 etmeleri gerekir.<\/p>\n Bu insanlar, ya\u015fam kalitelerini y\u00fckseltmek i\u00e7in kendi istekleriyle g\u00f6\u00e7 eden ekonomik g\u00f6\u00e7menler de\u011fildir; kontrol edemedikleri insan kaynakl\u0131 bir felaketten ka\u00e7an \u201c\u00e7evre m\u00fcltecileri\u201ddir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar, d\u00fcnyan\u0131n geri kalan\u0131 b\u00f6yle b\u00fcy\u00fck insan hareketlerini nispeten kald\u0131rabilecek kapasiteye sahipti, fakat \u00e7\u00f6lle\u015fme bu \u015fekilde devam ederse bu gibi durumlar\u0131 kald\u0131rmak daha da zorla\u015facakt\u0131r. Etkili ve h\u0131zl\u0131 bir ad\u0131m at\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece durum pek i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fcnmemektedir. Ancak bu sorun i\u00e7in insanl\u0131\u011f\u0131n buldu\u011fu yarat\u0131c\u0131 ve zekice \u00e7\u00f6z\u00fcmler uygulanmakta ve ba\u015far\u0131l\u0131 olmaktad\u0131r.<\/p>\n 2012 ve 2020 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda BM ve D\u00fcnya Bankas\u0131 taraf\u0131ndan desteklenen bir projede, Ningxia Hui\u2019deki \u00f6nemli araziler \u00e7e\u015fitli yerel \u00e7im ve \u00e7al\u0131lar\u0131n toprak \u00fczerindeki etkilerini en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karmak i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f desenlerle ekilerek korumaya al\u0131nd\u0131 ve yetkili su kurumu taraf\u0131ndan ekolojik su alt yap\u0131lar\u0131 in\u015fa edilerek desteklendi. Hayvan otlatma, yerel \u00e7ift\u00e7ili\u011fe zarar vermeden geli\u015fimi koruyacak \u015fekilde s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n Toprak bozunumu h\u0131zla durduruldu ve bir\u00e7ok alanda s\u00fcre\u00e7 tersine d\u00f6nd\u00fc: Daha \u00f6nce geri d\u00f6n\u00fclemez bi\u00e7imde a\u015f\u0131r\u0131 \u00e7orak bir yap\u0131ya sahip oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen on binlerce hektar b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki arazide iyile\u015fmeler g\u00f6r\u00fcld\u00fc. D\u00fcnya Bankas\u0131\u2019n\u0131n hesaplar\u0131na g\u00f6re Yellow River nehrindeki su kalitesini iyile\u015ftirme faaliyetleri, su temizleme maliyetlerinde \u00c7in H\u00fck\u00fcmeti\u2019ne projeye harcanan tutar\u0131n \u00e7ok \u00fczerinde, 200 milyon ABD dolar\u0131ndan fazla[9]<\/sup><\/a> tasarruf sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Topra\u011f\u0131 koruma bilinciyle bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ge\u00e7iren \u00e7ift\u00e7ilik y\u00f6ntemleri, dikim planlar\u0131 ve su y\u00f6netimi, Ningxia Hui\u2019yi felaketin e\u015fi\u011findeki bir b\u00f6lgeden umutlar\u0131n ye\u015ferdi\u011fi bir \u00f6rne\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Daha sonra yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar, Ningxia\u2019da geri kazan\u0131lan arazinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir oldu\u011funu[10]<\/sup><\/a> ve \u00e7\u00f6lle\u015fme e\u011filiminin tersine \u00e7evrildi\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir[11]<\/sup><\/a>. Ayn\u0131 ba\u015far\u0131 di\u011fer b\u00f6lgelere nas\u0131l aktar\u0131labilir?<\/p>\n Ge\u00e7mi\u015fte, \u00e7\u00f6l\u00fcn neden oldu\u011fu sorunlar daha \u00e7ok sadece STK\u2019lar, yard\u0131m kurulu\u015flar\u0131 ve h\u00fck\u00fcmetler i\u00e7in bir endi\u015fe kayna\u011f\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmekteydi. Buna kar\u015f\u0131n \u00f6zel sekt\u00f6r, \u00e7\u00f6lle\u015fmeden kaynaklanan tehdidin ve bu tehdide kar\u015f\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmada nas\u0131l rol oynayabilece\u011finin g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e daha \u00e7ok fark\u0131na varmaktad\u0131r.<\/p>\n Pazarlar\u0131n, tedarik zincirlerinin ve i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fcn aksamas\u0131, finansal ve sosyal a\u00e7\u0131dan inkar edilemez sorunlard\u0131r ve gelece\u011fi i\u00e7in planlar yapan her \u015firket bunlar\u0131 \u00f6nlemek amac\u0131yla elinden geleni yapacakt\u0131r. Bu, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fini \u00f6nleme ve topra\u011f\u0131 koruma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 iste\u011fe ba\u011fl\u0131 ekstra bir \u00e7abadan ziyade i\u015fletmeler i\u00e7in pozitif bir ad\u0131m hale getirmektedir. \u0130\u015f insanlar\u0131n\u0131n sosyal fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 kadar kurumsal bilan\u00e7olar da gezegenimizi kurtarmada kilit \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n 1994 y\u0131l\u0131nda kurulan bu konvansiyon, d\u00fcnya topraklar\u0131n\u0131 y\u00f6netmek ve yenilemek i\u00e7in 196 \u00fclkeyi ve AB\u2019yi ortak bir giri\u015fimde bir araya getirmektedir. 2021-2030 y\u0131llar\u0131n\u0131 kapsayan bu on y\u0131l, \u00e7\u00f6lle\u015fme s\u00fcrecini durdurmay\u0131 ve tersine \u00e7evirmeyi ama\u00e7layan BM \u00c7evre Restorasyonu On Y\u0131l\u0131\u2019d\u0131r[13]<\/sup><\/a>.<\/p>\n Bu kampanyan\u0131n etkisinin en iyi \u015fekilde hissedildi\u011fi \u00e7al\u0131\u015fma, B\u00fcy\u00fck Ye\u015fil Duvar (Great Green Wall) projesidir. Kuzey Afrika\u2019n\u0131n Sahel b\u00f6lgesi boyunca 8.000 km\u2019lik bir orman hatt\u0131 olarak planlanan B\u00fcy\u00fck Ye\u015fil Duvar projesi, Sahra\u2019n\u0131n g\u00fcney taraf\u0131nda \u00e7\u00f6l geni\u015flemesiyle m\u00fccadele edecek, 100 milyon hektarl\u0131k bozulmu\u015f araziyi yenileyecek, 250 milyon ton karbonu tutacak ve k\u0131rsal alanlarda 10 milyon i\u015f yaratacakt\u0131r[14]<\/sup><\/a>.<\/p>\n Bunun gibi yeniden a\u011fa\u00e7land\u0131rma projeleri, orman tahribine ve bunun sonucu olan \u00e7\u00f6lle\u015fmeye kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede \u00f6nemlidir; ancak uluslararas\u0131 bir STK olan Tree Aid<\/a> gibi kurulu\u015flar, daha fazla geli\u015ftirme veya y\u00f6netim \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olmadan sadece a\u011fa\u00e7 dikmenin, hedeflerine ula\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayamayaca\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131ndad\u0131r. A\u011fa\u00e7 k\u00f6kleri, toprak bozunumunu ve bunun sonucunda bir b\u00f6lgenin \u00e7\u00f6lle\u015fmesini durdurmada en \u00f6nemli fakt\u00f6rd\u00fcr; ancak tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fildir ve d\u0131\u015far\u0131dan zararl\u0131 b\u00f6cekler ve yeni bitki hastal\u0131klar\u0131 getiren yerli olmayan istilac\u0131 a\u011fa\u00e7 t\u00fcrleri yeni sorunlar yaratabilir.<\/p>\n B\u00fcy\u00fck Ye\u015fil Duvar ve bunun gibi di\u011fer yeniden a\u011fa\u00e7land\u0131rma giri\u015fimlerinin sembolik bir ad\u0131mdan daha fazlas\u0131n\u0131 olabilmesi i\u00e7in program planlar\u0131n\u0131n, a\u011fa\u00e7lar\u0131n etraf\u0131ndaki yerel \u00e7im ve otsu bitki t\u00fcrlerini kullanarak \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 yerel sahalara uyarlanmas\u0131 gerekir. Bu bitkiler, yerel ko\u015fullara uygun olduklar\u0131 i\u00e7in h\u0131zla geli\u015fir, mevcut yaban hayat\u0131 i\u00e7in ya\u015fam alanlar\u0131 ve uygun say\u0131larda yap\u0131lan hayvanc\u0131l\u0131k faaliyetleri i\u00e7in yabani otlatma alanlar\u0131 sa\u011flayarak yeniden b\u00fcy\u00fcmeyi destekler.<\/p>\n Ancak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u00e7\u00f6z\u00fcm, yaln\u0131zca a\u011fa\u00e7 ve bitki dikmekten ibaret de\u011fildir. Bu ayn\u0131 zamanda yerel halk\u0131 bak\u0131m ve y\u00f6netim konusunda e\u011fitmek, bilgi ve yakla\u015f\u0131mlar\u0131 yaymak, becerileri ve e\u011fitim imkanlar\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmek, f\u0131rsatlar sunmak ve var olan acil sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmekle ilgilidir.<\/p>\n B\u00fcy\u00fck Ye\u015fil Duvar projesinde, yerel halk taraf\u0131ndan kurulan ve program\u0131n ortaklar\u0131 taraf\u0131ndan donat\u0131lan yerel i\u015fletmeler, i\u015fleri y\u00fcr\u00fctmekte ve b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e bitkiler yeti\u015ftirmeleri i\u00e7in g\u00f6revlendirilmektedir. Tree Aid, iyi uygulamalar\u0131 di\u011fer ortaklar\u0131na yaymak, yard\u0131m ettikleri insanlar\u0131 dinleyerek proje ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 ve bununla ilgili ekonomik refah\u0131 art\u0131rmak suretiyle i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n sahada elde etti\u011fi bilgiler i\u00e7in bir kanal g\u00f6revi g\u00f6rmektedir. \u00c7ift\u00e7i topluluklar\u0131, topraklar\u0131ndaki iyile\u015fmelerden ve suya eri\u015fimden fayda sa\u011flamaktad\u0131r. \u00c7\u00f6lle\u015fmeden en \u00e7ok etkilenen insanlar, g\u0131da ve hayvan yeti\u015ftirme yetene\u011fi sayesinde gelir elde ederek bu soruna kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede g\u00fc\u00e7 kazanmaktad\u0131r.<\/p>\n Sorumlu su idaresi<\/a>, su t\u00fcketimi verimlili\u011fi y\u00fcksek \u00e7ama\u015f\u0131r makinesi ve lavabo gibi ara\u00e7lar\u0131n kullan\u0131m\u0131, at\u0131k suyun geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve ar\u0131t\u0131lmas\u0131<\/a> ve nehir kirlili\u011fine ili\u015fkin kat\u0131 s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra tuzdan ar\u0131nd\u0131rma gibi teknolojilere dayanan do\u011frudan \u00e7\u00f6z\u00fcmler ile yerel ekosistemlerde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmayan su bask\u0131lar\u0131 olu\u015fturmadan, en \u00e7orak b\u00f6lgelere bile daha fazla su tedarik edebilir[15]<\/sup><\/a>.<\/p>\n S\u00fcrecin baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmleri teknolojiye daha b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131mlar yap\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir ve bu noktada i\u015fletmeler, su y\u00f6netimi gibi alanlarda \u00f6nemli bir role sahiptir. Do\u011fal ko\u015fullar, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi nedeniyle son zamanlarda meydana gelen de\u011fi\u015fiklikler veya bozunuma u\u011fram\u0131\u015f topra\u011f\u0131n nemi tutamamas\u0131 gibi nedenlerle suyun k\u0131t oldu\u011fu durumlarda, su d\u0131\u015far\u0131nda tedarik edilmelidir.<\/p>\n Boru hatlar\u0131 da bir se\u00e7enektir ancak pahal\u0131d\u0131r ve esnek de\u011fildir. Tuzdan ar\u0131nd\u0131rma tesisleri ise onlarca y\u0131ld\u0131r i\u00e7me ve sulama i\u00e7in saf, temiz su \u00fcretmektedir ve \u00f6zellikle yak\u0131n zamandaki ilerlemeler ve ye\u015fil tuzdan ar\u0131nd\u0131rma teknolojilerine<\/a> yap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlar, bu \u00e7\u00f6z\u00fcme k\u00fc\u00e7\u00fck de olsa ger\u00e7ekten ye\u015fil bir katk\u0131da bulunma olana\u011f\u0131 sa\u011flayabilir.<\/p>\n \u00c7\u00f6lle\u015fmeyi \u00f6nleme \u00e7abalar\u0131nda \u00f6nemli bir rol oynayabilecek tuzdan ar\u0131nd\u0131rma sekt\u00f6r\u00fcnde Abdul Latif Jameel<\/a>\u2019in zaten b\u00fcy\u00fck bir oyuncu oldu\u011funu s\u00f6ylemekten gurur duyuyorum. Abdul Latif Jameel Enerji ve \u00c7evre Hizmetleri<\/a>\u2019nin bir par\u00e7as\u0131 olan \u00f6nc\u00fc su i\u015fletmemiz Almar Water Solutions<\/a>, bu teknolojide bir sembol haline gelmi\u015f Suudi Arabistan merkezli[16]<\/sup><\/a> Shuqaiq 3<\/a> de dahil olmak \u00fczere pek \u00e7ok tesis arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla d\u00fcnya genelinde 3,5 milyon ki\u015fiye saf i\u00e7me suyu sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n MIT\u2019deki Jameel Su ve G\u0131da Sistemleri Laboratuvar\u0131 da (J-WAFS<\/a>) bu alanda \u00f6nc\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. \u00d6rne\u011fin, Makine M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Do\u00e7ent olan Amos Winter taraf\u0131ndan y\u00f6netilen Global Engineering and Research (GEAR, Global M\u00fchendislik ve Ara\u015ft\u0131rma) Laboratuvar\u0131\u2019nda J-WAFS taraf\u0131ndan finanse edilen bir ara\u015ft\u0131rma ekibi, Sahra Alt\u0131 Afrika\u2019da kullan\u0131lacak verimli damla sulama teknolojileri tasarlamak i\u00e7in bir m\u00fchendislik ve tasar\u0131m yakla\u015f\u0131m\u0131ndan faydalan\u0131yor. Di\u011fer bir taraftan, Sloan School of Management Y\u00f6netim Bilimi Profes\u00f6r\u00fc Stephen Graves ve Kentsel Ara\u015ft\u0131rmalar B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nde Kentsel Kalk\u0131nma ve Planlama Profes\u00f6r\u00fc Bishwapriya Sanyal taraf\u0131ndan y\u00f6netilen ba\u015fka bir J-WAFS ekibi, Senegal\u2019de sulama teknolojisini ve bu teknolojinin uygulanmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki engelleri tedarik zinciri ve politika perspektifinden ara\u015ft\u0131r\u0131yor.\u00a0<\/p>\n Benzer \u015fekilde, d\u00fcnya genelindeki kurak alanlarda g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi ve canl\u0131lar\u0131n ve ge\u00e7im kaynaklar\u0131n\u0131n dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in veri, bilim ve uygulamalar\u0131 bir araya getirmek amac\u0131yla Do\u011fu Afrika\u2019daki topluluklar da dahil olmak \u00fczere \u00e7ok \u00e7e\u015fitli ortaklarla \u00e7al\u0131\u015fan Jameel G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Erken Eylem G\u00f6zlemevi<\/a>\u2019nin odak alanlar\u0131ndan biri de \u00e7\u00f6lle\u015fme sorunudur.<\/p>\n \u015eu an d\u00fcnyadaki \u00e7\u00f6l alanlar\u0131 b\u00fcy\u00fcmekte ve topraklar iyile\u015fme h\u0131z\u0131ndan daha h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde bozunuma u\u011framaktad\u0131r. \u00c7\u00f6lle\u015fme, acil \u00f6nlem al\u0131nmas\u0131 gereken bir sorundur.<\/p>\n Bu sorunu a\u015fmaya y\u00f6nelik uluslararas\u0131 \u00e7abalarla birlikte \u00c7in ve ba\u015fka \u00fclkelerdeki \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an \u00e7al\u0131\u015fmalar, \u00e7\u00f6z\u00fcme \u0131\u015f\u0131k tutmaktad\u0131r.<\/p>\n Yerel bitki t\u00fcrlerinin ekimi, yerel halk\u0131n kendilerine hayat veren araziyle ilgilenerek topra\u011fa \u00f6zen g\u00f6stermesi ve su y\u00f6netimini sa\u011flamas\u0131 sayesinde, \u00f6nceki yanl\u0131\u015f uygulamalar\u0131n ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkilerinin tersine \u00e7evrildi\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu s\u00fcre\u00e7, daha \u00f6nce geri d\u00f6n\u00fclemez bir \u015fekilde yoksullu\u011fa s\u00fcr\u00fckleniyor gibi g\u00f6r\u00fcnen alanlara gelir kayna\u011f\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n Bu sorunla ilgili fark\u0131ndal\u0131k artmaktad\u0131r. Anlay\u0131\u015f geli\u015fmekte ve politik irade b\u00fcy\u00fcmektedir. \u00c7\u00f6lle\u015fmenin yay\u0131lmas\u0131n\u0131 durdurmak amac\u0131yla liderli\u011fi, kaynaklar\u0131 ve teknolojileri bir araya getiren bu olumlu temelleri geli\u015ftirmek i\u00e7in birlikte \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z gerekir.<\/p>\n [1]<\/a> https:\/\/www.ipcc.ch\/srccl\/chapter\/chapter-3\/<\/a><\/p>\n [2]<\/a> https:\/\/op.europa.eu\/webpub\/eca\/special-reports\/desertification-33-2018\/en\/<\/a><\/p>\n [3]<\/a> https:\/\/www.unccd.int\/news-stories\/press-releases\/ibrahim-thiaw-re-appointed-unccd-executive-secretary<\/a><\/p>\n [4]<\/a> https:\/\/www.fao.org\/dryland-forestry\/background\/what-are-drylands\/en\/<\/a><\/p>\n [5]<\/a> https:\/\/www.epa.gov\/climate-indicators\/climate-change-indicators-us-and-global-precipitation<\/a><\/p>\n [6]<\/a> https:\/\/www.cn.undp.org\/content\/china\/en\/home\/operations\/projects\/environment_and_energy\/ningxia-anti-desertification-and-livelihood-improvement-.html<\/a><\/p>\n [7]<\/a> https:\/\/www.worldbank.org\/en\/results\/2021\/07\/26\/halting-desertification-in-china<\/a><\/p>\n [8]<\/a> https:\/\/www.nationalgeographic.com\/environment\/article\/desertification<\/a><\/p>\n [9]<\/a> https:\/\/www.worldbank.org\/en\/results\/2021\/07\/26\/halting-desertification-in-china<\/a><\/p>\n [10]<\/a> https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/abs\/pii\/S0140196398903962<\/a><\/p>\n [11]<\/a> https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S1674927814500020<\/a><\/p>\n [12]<\/a> https:\/\/www.unccd.int\/convention\/overview<\/a><\/p>\n [13]<\/a> https:\/\/www.decadeonrestoration.org\/about-un-decade<\/a><\/p>\n [14]<\/a> https:\/\/www.greatgreenwall.org\/2030ambition<\/a><\/p>\n [15]<\/sup><\/a> https:\/\/alj.com\/en\/energy-and-environmental-services\/water-environmental-solutions\/<\/a><\/p>\n [16]<\/sup><\/a> https:\/\/almarwater.com\/main-figures\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":101033,"template":"","tags":[],"acf":[],"yoast_head":"\n![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/08\/1758-ALJ-Stopping-Sand-scaled.jpg\")
<\/strong><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/08\/1758-ALJ-Stopping-Sand2-scaled.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/08\/1758-ALJ-Stopping-Sand3-scaled.jpg\")
<\/p>\n\u00c7in\u2019den \u00e7\u0131kar\u0131lacak ders<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/08\/1758-ALJ-Stopping-Sand-4-300x212.jpg\")
21. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda, Ningxia \u00e7ay\u0131rlar\u0131n\u0131n tamamen kaybolma tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu kesinle\u015fti.<\/p>\nSiyasi istikrars\u0131zl\u0131k<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/08\/Tengger-Desert-c-IC-300x180.jpeg\")
Ningxia\u2019da uygulanan \u00e7\u00f6z\u00fcm<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/08\/Ningxia-Hui-farmers.jpg\")
Ortak \u00e7al\u0131\u015fmalar, ba\u015far\u0131 i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/08\/UN-Convention-to-Combat-Desertification-logo-300x125.jpg\"){kind=logo}
Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7\u00f6lle\u015fmeyle M\u00fccadele Konvansiyonu<\/a>[12]<\/sup><\/a>, toprak kurakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131 nedeniyle var olan \u00e7\u00f6llerin geni\u015flemesi ve yeni \u00e7\u00f6llerin olu\u015fmas\u0131na kar\u015f\u0131 d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki m\u00fccadeleye \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmeyi ama\u00e7layan bir beyand\u0131r.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/08\/Great-Green-Wall-300x150.jpg\")
BM On Y\u0131ll\u0131k \u00c7evre Restorasyonu ortaklar\u0131 aras\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki h\u00fck\u00fcmetler, STK\u2019lar ve en \u00f6nemlisi i\u015fletmeler bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/08\/1758-ALJ-Stopping-Sand5-scaled.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/08\/Great-Green-Wall-project-UNESCO.jpg\")
\u00d6zel sekt\u00f6r\u00fcn g\u00fcc\u00fc<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2022\/07\/Shuqaiq-3-IWP.jpg\")
Gelecek i\u00e7in umut<\/h2>\n