B\u00fcy\u00fcyen devasa end\u00fcstri yap\u0131s\u0131yla \u00c7in, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda bu sekt\u00f6re hakimdir. 2021 y\u0131l\u0131nda k\u00fcresel kimyasal madde gelirlerinin %43’\u00fcne sahip olan \u00c7in\u2019i %14,7 ile Avrupa Birli\u011fi ve %10,9 ile ABD izledi.[2]<\/a><\/p>\n Mali y\u0131l gelirleri bak\u0131m\u0131ndan en b\u00fcy\u00fck \u015firketler, bu sekt\u00f6r\u00fcn uluslararas\u0131 boyutlar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir: BASF SE (Almanya, 93 milyon ABD Dolar\u0131), Dow Inc (ABD, 55 milyon ABD Dolar\u0131), Saudi Basic Industries Corp (Suudi Arabistan, 47 milyon ABD Dolar\u0131), LyondellBasell Industries NV<\/a> (Birle\u015fik Krall\u0131k, 46 milyon ABD Dolar\u0131) ve Mitsubishi Chemical Group Corp (Japonya, 35 milyon ABD Dolar\u0131).[3]<\/a><\/p>\n Kimyasal madde \u00fcretimi, insan zihninin hayal etmekte zorlanaca\u011f\u0131 bir boyuttad\u0131r. Her y\u0131l d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki talebi kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in laboratuvarlardan ve tesislerden 250 milyar tondan fazla kimyasal madde \u00e7\u0131kar. Ayr\u0131ca, Ekonomik \u0130\u015fbirli\u011fi ve Kalk\u0131nma \u00d6rg\u00fct\u00fc (OECD), 2000 ile 2050 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda k\u00fcresel sentetik kimyasal madde \u00fcretiminin alt\u0131 kat artaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmektedir.[4]<\/sup><\/a><\/p>\n Bunun korkutucu gelmesinin muhtemelen nedeni en yayg\u0131n olarak \u00fcretilen birincil kimyasallar\u0131n etilen, propilen, benzen, toluen, kar\u0131\u015f\u0131k ksilenler, amonyak ve metanol olmas\u0131d\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fmalar, \u015fu anda ortalama insan v\u00fccudunda 700 kadar sahte kimyasal bulundu\u011funu g\u00f6stermektedir. Bunlar\u0131n 400\u2019\u00fcnden fazlas\u0131 kanserlerle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r, di\u011ferleri sinir sistemi veya \u00fcreme bozukluklar\u0131na neden olmaktad\u0131r.<\/p>\n Bununla birlikte, k\u00fcresel \u0131s\u0131nma ve t\u00fcrlerin yayg\u0131n bir \u015fekilde yok olu\u015fuyla birlikte kimyasallar\u0131n k\u0131r\u0131lgan \u00e7evre \u00fczerinde ortaya \u00e7\u0131kan birle\u015fik etki \u00e7o\u011fumuzun oturup bunun \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnmesine neden oluyor.<\/p>\n Sonu\u00e7 olarak kimya sekt\u00f6r\u00fc bir \u00fclke olsayd\u0131, d\u00fcnyadaki en b\u00fcy\u00fck be\u015finci karbon yay\u0131c\u0131s\u0131 olurdu.[5]<\/a><\/p>\n \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadeleye y\u00f6nelik hi\u00e7bir tutarl\u0131 plan, kimyasal madde ticaretini g\u00f6z ard\u0131 edemez. 2021 itibar\u0131yla, k\u00fcresel kimya sekt\u00f6r\u00fc toplam karbon emisyonlar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k %2\u2019sini olu\u015fturmu\u015ftur ve bu da yakla\u015f\u0131k 925 milyon metrik ton CO2<\/sub>\u2019e tekab\u00fcl eder.[6]<\/a><\/p>\n Kimya sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc karbonsuzla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in t\u00fcketiciye dayal\u0131 yakla\u015f\u0131mlar \u00f6nemli olsa da bunlar tek ba\u015flar\u0131na yetersizdir. Plastiklerin sadece %10\u2019u y\u0131ll\u0131k olarak geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr; maalesef bu miktar, kullan\u0131lm\u0131\u015f plastiklerin \u00e7o\u011funun y\u00fczd\u00fc\u011f\u00fc okyanusta sadece bir damla kadard\u0131r.<\/p>\n H\u00fck\u00fcmetler Aras\u0131 \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Paneli<\/a>\u2019nin (IPCC\u2019S) 2050 y\u0131l\u0131na kadar net s\u0131f\u0131r hedefini kar\u015f\u0131lamak, kimya end\u00fcstrisinin \u00fcretim, kullan\u0131m ve imha a\u015famalar\u0131ndaki CO2<\/sub> emisyonlar\u0131n\u0131 ele alan daha b\u00fcy\u00fck bir vizyon gerektirecektir.<\/p>\n Uluslararas\u0131 Enerji Ajans\u0131<\/a> (IEA), \u00fcr\u00fcnler i\u00e7in artan talebi kar\u015f\u0131larken net s\u0131f\u0131r hedefini canl\u0131 tutmak i\u00e7in kimyasal madde sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn emisyonlar\u0131n\u0131n 2030 y\u0131l\u0131na kadar %15 oran\u0131nda azalmas\u0131 gerekti\u011fini tahmin ediyor. Bu, hem kamu hem de \u00f6zel alanlarda e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir yenilik gerektirecek bir zorluktur.<\/p>\n Kimyasal madde sekt\u00f6r\u00fc, CO2<\/sub>\u2019nin en b\u00fcy\u00fck \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc end\u00fcstriyel yay\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r ve ayn\u0131 zamanda ba\u015fl\u0131ca enerji t\u00fcketicisidir. Peki, bu dengesizli\u011fin sebebi nedir? \u00c7\u00fcnk\u00fc sekt\u00f6r\u00fcn enerji girdisinin yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131, proses enerji kayna\u011f\u0131<\/em> olarak de\u011fil, \u00fcr\u00fcnler i\u00e7in do\u011frudan ham madde (tesis ham maddesi <\/em>olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r) olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r.[7]<\/a><\/p>\n Gelecekteki talebi kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in kimyasal \u00fcretim \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131n artmas\u0131 gerekse de tahminler proses i\u00e7in gerekli enerjinin buna paralel olarak artmas\u0131na gerek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Daha ziyade proses enerjisi, elektrik ve biyoenerjinin daha fazla kullan\u0131larak k\u0131smen k\u00f6m\u00fcr\u00fcn yerini almas\u0131yla, bug\u00fcnden itibaren \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki on y\u0131l\u0131n sonuna kadar y\u0131ll\u0131k yakla\u015f\u0131k 9 eksaj\u00fcl (EJ) seviyesinde istikrarl\u0131 bir durum sergileyebilir.<\/p>\n \u00d6te yandan ham maddenin karbonsuzla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 daha zordur \u00e7\u00fcnk\u00fc amonyak, etilen ve propilen gibi g\u00fcnl\u00fck kimyasallar\u0131n ham bile\u015feni olan petrol ve gaz, do\u011frudan hidrojen ve karbon kaynaklar\u0131 olarak i\u015flev g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n K\u00fcresel kimyasal ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, yenilik\u00e7iler ve politika yap\u0131c\u0131lar sekt\u00f6rde daha temiz ve daha s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir gelece\u011fe do\u011fru ilerlemeye nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabilir?<\/p>\n Neyse ki, kimyasal madde end\u00fcstrisinin ke\u015ffedilmeye de\u011fer bir\u00e7ok karbonsuzla\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemi var.<\/p>\n \u00d6nemli bir kimyasal bile\u015fen olan hidrojenin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 daha rafine bir elektroliz <\/em>prosesi kullan\u0131larak \u00fcretilebilir.<\/p>\n Elektrolizde su, elektroliz cihaz\u0131 ad\u0131 verilen s\u0131f\u0131r sera emisyonuna sahip bir \u00fcnitede hidrojen ve oksijen elementlerine ayr\u0131l\u0131r. ABD Hydrogen Energy Earthshot<\/a> projesi, ye\u015fil hidrojen maliyetinin on y\u0131l i\u00e7inde kilogram ba\u015f\u0131na %80\u2019lik bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015fle 1 ABD dolar\u0131na inmesini ama\u00e7lamaktad\u0131r.[8]<\/a><\/p>\n Yeni nesil b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131kl\u0131 \u0131s\u0131 pompalar\u0131, kimyasal madde end\u00fcstrisindeki filtreleme i\u015flemi i\u00e7in uygundur. End\u00fcstrinin gerektirdi\u011fi kimyasal proses \u0131s\u0131s\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k d\u00f6rtte biri, \u0131s\u0131 pompalar\u0131n\u0131n uygun \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fabilece\u011fi 200o<\/sup>C’nin alt\u0131ndad\u0131r. Bu cihazlar, end\u00fcstriyel at\u0131klardan veya do\u011fal jeotermal kaynaklardan \u0131s\u0131 enerjisini yakalar ve end\u00fcstriyel ama\u00e7larla yeniden kullan\u0131r. Bu, elektrifikasyon pay\u0131n\u0131 y\u00fckseltirken bir yandan da proses verimlili\u011fini art\u0131rarak sekt\u00f6r\u00fcn iki yolla verimlilik sa\u011flamas\u0131 anlam\u0131na gelir.<\/p>\n Yenilikler ayr\u0131ca amonyak, metanol ve biyoplastik gibi maddelerin \u00fcretimini de d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecek.<\/p>\n Danimarka temiz, ye\u015fil amonyak \u00fcretiminde \u00f6nc\u00fcd\u00fcr. \u015eu anda yap\u0131m a\u015famas\u0131nda olan Lemvig\u2019deki deneysel amonyak g\u00fcc\u00fc (PtA) tesisi, elektrolizden olu\u015fan hidrojene azot ekleyerek amonyak \u00fcretir.[9]<\/a> Ortaya \u00e7\u0131kan amonyak, tar\u0131msal bir g\u00fcbre olarak kullan\u0131labilir ve geleneksel amonyak \u00fcretim tekniklerinden kaynaklanan k\u00fcresel emisyonlar\u0131n tahmini %1\u2019ini telafi etmeye yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n Bu y\u0131l, d\u00fcnyan\u0131n ilk b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli CO2<\/sub>-metanol tesisi olan Anyang, \u00c7in\u2019deki Shunli metanol tesisinin lansman\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck.[10]<\/a> Carbon Recycling International\u2019\u0131n Emisyondan S\u0131v\u0131ya teknolojisini temel alan bu tesis, her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 110.000 ton metanol \u00fcretmek i\u00e7in geri kazan\u0131lm\u0131\u015f CO2<\/sub> ve hidrojen kullan\u0131yor. Tesisin yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131, y\u0131ll\u0131k dizel t\u00fcketimini 15.000 ton azaltmas\u0131 beklenen 300 adet metanolle \u00e7al\u0131\u015fan Farizon Auto a\u011f\u0131r hizmet kamyonunun teslimi i\u00e7in bir anla\u015fma imzalad\u0131.<\/p>\n Biyoplastikler olarak bilinen karbon dostu plastik alternatifleri hakk\u0131nda ara\u015ft\u0131rmalar devam ediyor. Bunlar biyo-bazl\u0131 (yenilenebilir malzemelerden yap\u0131lm\u0131\u015f), biyo-\u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcr veya her iki \u00f6zelli\u011fe birden sahip olabilir. Biyo-bazl\u0131 biyolojik olarak par\u00e7alanabilir malzemeler polilaktik asit (PLA), polihidroksialkanoatlar (PHA\u2019lar), polib\u00fctilen s\u00fcksinat (PBS) ya da farkl\u0131 ni\u015fasta kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131 i\u00e7erebilir. \u015eu anda, y\u0131lda \u00fcretilen 390 milyon ton plastikten %1\u2019den az\u0131 biyo-plastik olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.[11]<\/sup><\/a><\/p>\n Yine de, ham madde mevcudiyeti ve biyo-\u00e7\u00f6z\u00fcnme kalitesi hakk\u0131ndaki endi\u015felere ra\u011fmen biyo-plastiklerin k\u00fcresel \u00fcretim kapasitesinin 2022\u2019den itibaren be\u015f y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcre boyunca \u00fc\u00e7 kat artmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n Her bir \u00fclke, kimyasallar sekt\u00f6r\u00fcnde karbonsuzla\u015ft\u0131rma m\u00fccadelesi vererek CO2<\/sub> sal\u0131n\u0131mlar\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltabilir.<\/p>\n K\u00fcresel i\u015f dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 \u015firketi McKinsey taraf\u0131ndan bu y\u0131l haz\u0131rlanan bir rapor, Almanya\u2019n\u0131n 2030 y\u0131l\u0131na kadar t\u00fcm sekt\u00f6rlerden karbon emisyonlar\u0131n\u0131 %35 (2021 itibar\u0131yla 181 metrik ton CO2<\/sub>) azaltma plan\u0131na odaklan\u0131yor. Bunu k\u0131smen, kimyasal madde end\u00fcstrisinin neden oldu\u011fu 40 MT\u2019luk CO2<\/sub> emisyonlar\u0131yla m\u00fccadele ederek ger\u00e7ekle\u015ftirecektir.[12]<\/a> \u00dclke, d\u00f6rt \u2018karbonsuzla\u015ft\u0131rma kald\u0131rac\u0131\u2019 kullanarak kimya end\u00fcstrisinin CO2<\/sub> emisyonlar\u0131nda %50-60 oran\u0131nda bir azalma sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r:<\/p>\n Kimyasal madde sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn k\u0131smen de olsa karbonsuzla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, ye\u015fil elektrik ve hidrojenin kullan\u0131labilmesine dayan\u0131r. \u0130yi haber \u015fu ki, bu s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kaynaklar\u0131n \u00fcretimi her y\u0131l art\u0131yor ve IEA, \u015fu an d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda %29 olan yenilenebilir enerji \u00fcretim oran\u0131n\u0131n 2025 y\u0131l\u0131na kadar %35\u2019e y\u00fckselece\u011fini hesaplamaktad\u0131r[13]<\/a>.<\/p>\n Bununla birlikte, bir eko d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmden ge\u00e7en d\u00fcnyadaki di\u011fer t\u00fcm end\u00fcstriler ayn\u0131 ye\u015fil enerji havuzu i\u00e7in rekabet edecek, yani talep b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla arz\u0131 a\u015facak ve sonras\u0131nda ise bunun, maliyetler \u00fczerinde sonu\u00e7lar\u0131 olacak.<\/p>\n Bu nedenle fosil bazl\u0131 enerji kaynaklar\u0131, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir gelecekte cazip birer ekonomik \u00f6neri olmaya devam edecek ve kimya sekt\u00f6r\u00fcndeki oyuncular i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir ticari bask\u0131 yaratacakt\u0131r.<\/p>\n Baz\u0131 kimyasal madde \u00fcreticileri, \u00fcretimi daha az s\u0131k\u0131 karbon politikalar\u0131na sahip \u00fclkelere kayd\u0131rmak zorunda kalabilir. Standartla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f karbon primleri konusunda uluslararas\u0131 bir anla\u015fmaya var\u0131lacak olsa bile, t\u00fcm ek maliyetlerin sorumlulu\u011funun ekonomik zorunluluklar\u0131 \u00e7evresel ideallere tercih etmekte serbest olan t\u00fcketicilere b\u0131rak\u0131lmas\u0131 gerekecektir.<\/p>\n Karbon \u00f6l\u00e7\u00fcm ve raporlama \u00e7er\u00e7evelerinin kalitesi \u00fczerinde de sekt\u00f6r i\u00e7inde soru i\u015faretleri vard\u0131r. Evrensel \u00f6l\u00e7\u00fcm ve raporlama kurallar\u0131 i\u00e7in ba\u015flang\u0131\u00e7 a\u015famas\u0131nda planlar mevcut olsa da hen\u00fcz herhangi bir k\u00fcresel anla\u015fma mevcut de\u011fildir ve g\u00fcven yerine tutars\u0131zl\u0131\u011fa neden olmaktad\u0131r.<\/p>\n \u00d6nemli akt\u00f6rlerin, kullan\u0131m \u00f6mr\u00fc sona eren materyallerin i\u015flenmesi de dahil olmak \u00fczere t\u00fcm kimyasal madde de\u011fer zincirinin karbonsuzla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda daha fazla yol kat etmesi gerekiyor. Modas\u0131 ge\u00e7mi\u015f ve esnek olmayan i\u015f modelleri ve kimyasal madde geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn di\u011fer sekt\u00f6rlerdeki geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn gerisinde kalmas\u0131 nedeniyle at\u0131klar, bu sekt\u00f6r\u00fc felakete s\u00fcr\u00fcklemeye devam ediyor.<\/p>\n Emisyonlar\u0131n ekonomik a\u00e7\u0131dan uygulanabilir bir \u015fekilde k\u0131s\u0131tlanmas\u0131, yakalanmas\u0131 ve yeniden y\u00f6nlendirilmesi i\u00e7in elektrokimyadan yapay zekaya kadar her \u015feyi kapsayan yeni teknolojiler ve beceriler gerekecektir. Bununla birlikte, hem teknoloji yat\u0131r\u0131m\u0131 hem de nitelikli i\u015fg\u00fcc\u00fc konusunda k\u00fcresel bir k\u0131tl\u0131k s\u00f6z konusudur ve rakip sekt\u00f6rlerle bu kaynaklardaki rekabet, kimyasal karbonsuzla\u015ft\u0131rmaya h\u0131zl\u0131 ge\u00e7i\u015f umudunu baltalamaktad\u0131r.[14]<\/a><\/p>\n Bu zorluklar g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kimyasal madde sekt\u00f6r\u00fcnde karbonsuzla\u015ft\u0131rma i\u00e7in ne t\u00fcr bir ortam uygun olur? Cevap, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak sa\u011flam bir altyap\u0131 temeline ve sa\u011flam politik deste\u011fe sahip bir ortam olacakt\u0131r.<\/p>\n Karbon yakalama teknolojilerinin (CO2<\/sub>\u2019nin atmosferden \u00e7ekilmesi ve kal\u0131c\u0131 bi\u00e7imde depolanmas\u0131) toplu olarak kullan\u0131ma sunulmas\u0131, kimya end\u00fcstrisinin karbonsuzla\u015ft\u0131rma s\u00fcreci i\u00e7in temel bir husus olmaya devam etmektedir.<\/p>\n IEA\u2019n\u0131n net s\u0131f\u0131r rejimi kapsam\u0131nda, yakalanan t\u00fcm karbonun yakla\u015f\u0131k %5\u2019i 2030 y\u0131l\u0131na kadar kimya sekt\u00f6r\u00fcnden elde edilmelidir. Ancak, karbon yakalama altyap\u0131s\u0131 halen teknolojiye yeti\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda, 40 kadar karbon yakalama tesisi faaliyettedir. 2022\u2019nin ba\u015f\u0131ndan bu yana yedi yeni b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli tesis (\u00c7in\u2019de d\u00f6rt, ABD\u2019de iki ve Avrupa\u2019da bir[15]<\/a>) faaliyete ba\u015flasa bile bu rakamlar\u0131n yetersiz oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. 2030 y\u0131l\u0131na kadar kullan\u0131labilir duruma gelmesi beklenen 110 Mt CO2<\/sub> y\u0131ll\u0131k karbon depolama kapasitesi, o tarihe kadarki net s\u0131f\u0131r d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in gereken miktar\u0131n sadece onda biridir.[16]<\/a><\/p>\n Neyse ki, yasa yap\u0131c\u0131lar\u0131n ve d\u00fczenleyicilerin \u00e7abalar\u0131 sayesinde politikalar\u0131n, uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte kimyasal karbonsuzla\u015ft\u0131rman\u0131n ard\u0131nda kademeli olarak birle\u015fti\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n AB, Avrupa Ye\u015fil Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak 2020 y\u0131l\u0131nda sekt\u00f6rde h\u0131zl\u0131 karbonsuzla\u015ft\u0131rma ihtiyac\u0131n\u0131 vurgulayan Kimyasal Maddeler S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Stratejisi<\/a> (CSS) paketini ba\u015flatt\u0131. CSS, daha az enerji gerektiren kimyasal maddeler ve \u00fcretim teknolojileri geli\u015ftirerek emisyonlar\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n AB\u2019nin Avrupa Kimyasal Maddeler Ajans\u0131<\/a> (ECHA), t\u00fcketim \u00fcr\u00fcnlerinde en zararl\u0131 kimyasallar\u0131n yasaklanmas\u0131, risklerin de\u011ferlendirilmesinde kimyasallar\u0131n k\u00fcm\u00fclatif \u2018kokteyl etkisinin\u2019 \u00f6l\u00e7\u00fclmesi ve gerekli olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece perfloroalkil ve polifloroalkil gibi zararl\u0131 maddelerin a\u015famal\u0131 olarak ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 dahil olmak \u00fczere \u00e7ok say\u0131da stratejiye odaklanacakt\u0131r.[17]<\/a><\/p>\n Avrupa genelinde bir\u00e7ok \u00fclke, kimyasal maddeleri karbonsuzla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in kendi giri\u015fimlerini d\u00fczenliyor. Fransa, 2021 y\u0131l\u0131nda sekt\u00f6r\u00fc hedef alan en son \u00fclke oldu ve kimyasal maddelerden kaynaklanan emisyonlar\u0131 on y\u0131l\u0131n sonuna kadar %31 azaltma hedefi koydu.[18]<\/a><\/p>\n D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda 60\u2019tan fazla \u00fclke, kimya end\u00fcstrisinin temel itici g\u00fc\u00e7lerinden biri olan plastiklere kar\u015f\u0131 resmi olmayan bir sava\u015f ilan etti. Kanada 2022 y\u0131l\u0131nda po\u015fet, \u00e7atal b\u0131\u00e7ak, pipet ve tabaklar dahil olmak \u00fczere zararl\u0131 tek kullan\u0131ml\u0131k plastiklerin \u00fcretimini veya ithalat\u0131n\u0131 yasaklad\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurdu.[19]<\/sup><\/a> O y\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda Hindistan kulak i\u00e7i kulakl\u0131klar\u0131, dondurma \u00e7ubuklar\u0131n\u0131, stre\u00e7 film ve sigara paketlerini de kapsayan benzer bir yasa\u011f\u0131 duyurdu.[20]<\/sup><\/a><\/p>\n Kimyasal maddeleri karbonsuzla\u015ft\u0131rmaya y\u00f6nelik devam eden \u00e7abalar\u0131n ard\u0131nda kamu bask\u0131s\u0131 yer almaktad\u0131r. \u00c7evresel, sosyal ve y\u00f6neti\u015fim<\/a> (ESG) \u00f6ncelikleri olan herhangi bir yat\u0131r\u0131m \u015firketine bunu sorabilirsiniz. Kimyasal maddeleri karbonsuzla\u015ft\u0131rmamak, muhtemelen progresif eylem gerektiren \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 g\u00f6rmezden gelmekten daha riskli bir stratejidir.<\/p>\n Kimya end\u00fcstrisindeki b\u00fcy\u00fck \u00f6zel sekt\u00f6r akt\u00f6rleri, karbonsuzla\u015ft\u0131rma sorunuyla do\u011frudan y\u00fczle\u015fmek i\u00e7in kamusal alandaki mevkida\u015flar\u0131n\u0131n arkas\u0131nda birle\u015fiyorlar.<\/p>\n Bu grup, BASF SE, Dow Inc, LyondellBasell Industries NV<\/a> ve Mitsubishi Chemical Group Corp. temsilcileri dahil olmak \u00fczere kimya end\u00fcstrisinden 70\u2019ten fazla \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticiden olu\u015fmaktad\u0131r.[21]<\/a> Burada ama\u00e7, teknoloji, hukuk, finans ve pazar kapsam\u0131ndaki zorluklar\u0131 ele alarak d\u00fc\u015f\u00fck karbon yayan teknolojileri daha da geli\u015ftirmek i\u00e7in end\u00fcstrinin \u00f6tesinde bir i\u015fbirli\u011fi sa\u011flayarak ve geleneksel i\u015fletme modellerini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in ger\u00e7ek ya\u015fam projeleri geli\u015ftirerek karbonsuzla\u015ft\u0131rma k\u00fclt\u00fcr\u00fcne \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmektir.<\/p>\n \u00dcretim s\u00fcrecinin neden oldu\u011fu zararla bilinen \u00e7imento, beton k\u00fctlesinin sadece %10-15\u2019ini olu\u015fturmas\u0131na ra\u011fmen beton kaynakl\u0131 sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n %90\u2019\u0131na kadar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131ndan sorumludur.[23]<\/a><\/p>\n Stratejik kimyasal maddeleri kullanmadan k\u00fcresel toplumumuzu ilerletemeyiz, insan ya\u015fam standartlar\u0131n\u0131 iyile\u015ftiremeyiz veya yakla\u015fan iklim krizini a\u015fmak i\u00e7in projelerimizin \u00e7o\u011funu ba\u015flatamay\u0131z.<\/p>\n \u2018Kimyasal maddeleri karbonsuzla\u015ft\u0131rma\u2019 kavram\u0131, kula\u011fa geldi\u011finden daha geni\u015f kapsaml\u0131 ve etkilidir. Ger\u00e7ekten de nakliye, demir, \u00e7elik ve daha fazlas\u0131 dahil olmak \u00fczere di\u011fer a\u011f\u0131r kirletici end\u00fcstrilerdeki emisyonlar\u0131 potansiyel olarak azaltmada temel unsurdur.<\/p>\n B\u00fcy\u00fck ad\u0131mlardan korkmamal\u0131y\u0131z: Fosil yak\u0131t s\u00fcbvansiyonlar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00f6l\u00fcmc\u00fcl emisyonlar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik yasal d\u00fczenlemeler, y\u00fcksek k\u00fck\u00fcrtl\u00fc yak\u0131tlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck k\u00fck\u00fcrtl\u00fc alternatiflerle de\u011fi\u015ftirilmesi ve plastik at\u0131klar\u0131n sonsuza kadar tarih kitaplar\u0131nda kalmas\u0131.<\/p>\n S\u0131cak evler istiyoruz. K\u00fcresel medeniyet a\u011f\u0131n\u0131 birbirine ba\u011flamak i\u00e7in g\u0131daya, i\u015fe, k\u0131yafetlere ve ta\u015f\u0131ma sistemlerine ihtiya\u00e7 duyuyoruz. Bu haklar\u0131n, k\u0131sa vadeli bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131m\u0131zda ayr\u0131cal\u0131k olarak g\u00f6r\u00fclen bir l\u00fcks olmaktan ziyade gelecek nesillere de sunulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, kimyasal maddelerle ili\u015fkimizi her zaman yeniden form\u00fcle etmek anlam\u0131na gelecektir.<\/p>\n [1]<\/a> https:\/\/www.statista.com\/statistics\/302081\/revenue-of-global-chemical-industry\/<\/a><\/p>\n [2]<\/a> https:\/\/www.statista.com\/topics\/6213\/chemical-industry-worldwide\/#topicOverview<\/a><\/p>\n [3]<\/a> https:\/\/www.globaldata.com\/companies\/top-companies-by-sector\/chemicals\/global-chemical-companies-by-revenue\/<\/a><\/p>\n [4]<\/a> https:\/\/www.theworldcounts.com\/challenges\/planet-earth\/state-of-the-planet\/chemical-pollution<\/a><\/p>\n [5]<\/a> https:\/\/initiatives.weforum.org\/low-carbon-emitting-technologies-initiative\/about<\/a><\/p>\n [6]<\/a> https:\/\/www.mckinsey.com\/industries\/chemicals\/our-insights\/decarbonizing-the-chemical-industry<\/a><\/p>\n [7]<\/a> https:\/\/www.iea.org\/energy-system\/industry\/chemicals#overview<\/a><\/p>\n [8]<\/a> https:\/\/www.energy.gov\/eere\/fuelcells\/hydrogen-production-electrolysis<\/a><\/p>\n [9]<\/a> https:\/\/new.abb.com\/news\/detail\/102175\/the-worlds-first-dynamic-green-power-to-ammonia-plant-takes-shape<\/a><\/p>\n [10]<\/a> https:\/\/www.carbonrecycling.is\/news-media\/first-large-scale-co2-to-methanol-plant-inaugurated<\/a><\/p>\n [11]<\/a> https:\/\/www.european-bioplastics.org\/bioplastics-facts-figures\/<\/a><\/p>\n [12]<\/a> https:\/\/www.mckinsey.com\/industries\/chemicals\/our-insights\/decarbonizing-the-chemical-industry<\/a><\/p>\n [13]<\/a> https:\/\/www.weforum.org\/agenda\/2023\/03\/electricity-generation-renewables-power-iea\/<\/a><\/p>\n [14]<\/a> https:\/\/www.deloitte.com\/content\/dam\/assets-shared\/legacy\/docs\/perspectives\/2022\/gx-pathway-to-decarbonization-chemicals.pdf<\/a><\/p>\n [15]<\/a> https:\/\/www.iea.org\/energy-system\/carbon-capture-utilisation-and-storage<\/a><\/p>\n [16]<\/a> https:\/\/www.iea.org\/energy-system\/industry\/chemicals#overview<\/a><\/p>\n [17]<\/a> Chemicals Strategy for Sustainability – ECHA (europa.eu)<\/p>\n [18]<\/a> https:\/\/www.ecologie.gouv.fr\/sites\/default\/files\/2021.05.07_Annexe_au_cp_feuille_de_route_decarbonation_chimie.pdf<\/a><\/p>\n [19]<\/a> https:\/\/www.canada.ca\/en\/environment-climate-change\/news\/2022\/12\/change-is-here-canadas-ban-on-certain-harmful-single-use-plastics-starts-to-take-effect-this-month.html<\/a><\/p>\n [20]<\/a> https:\/\/www.weforum.org\/agenda\/2022\/07\/india-ban-policy-single-use-plastic-pollution<\/a><\/p>\n [21]<\/a> https:\/\/initiatives.weforum.org\/low-carbon-emitting-technologies-initiative\/home<\/a><\/p>\n [22]<\/a> https:\/\/www3.weforum.org\/docs\/WEF_Surfacing_Supply_of_Near_Zero_Emissions_Fuels_and_Materials_in_India_2023.pdf<\/a><\/p>\n [23]<\/a> https:\/\/www.nrdc.org\/bio\/veena-singla\/cut-carbon-and-toxic-pollution-make-cement-clean-and-green<\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":114047,"template":"","tags":[],"acf":[],"yoast_head":"\n![\"Illustration](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2024\/02\/ALJ-Decarbonizing-Chemicals-scaled.jpg\")
<\/p>\n![\"Warning](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2024\/02\/shutterstock_2230627405-scaled.jpg\")
<\/p>\nKimya sekt\u00f6r\u00fcne ba\u011f\u0131ml\u0131 ekonomimizin maliyetini hesaplamak<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2024\/02\/Revised-1930-ALJ-Decarbonizing-Chemicals_001-scaled.jpg\")
<\/p>\nVerimlilik, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlikte zincirlemesine bir reaksiyonu tetikler<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2024\/02\/Picture4-How-does-an-electrolyzer-work.jpg\")
<\/p>\n![\"Illustration](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2024\/02\/ALJ-Decarbonizing-Chemicals3-scaled.jpg\")
<\/p>\n\n
![\"Image](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2024\/02\/ALJ-Decarbonizing-Chemicals4-scaled.jpg\")
Bu gibi koordine stratejiler, sekt\u00f6rde var olan zorluklar g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, kimyasal maddelerin karbonsuzla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yacakt\u0131r.<\/p>\nKimyasal maddelerin karbonsuzla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda zorluklar ortaya \u00e7\u0131kar<\/h2>\n
Bu sekt\u00f6rde ba\u015far\u0131n\u0131n kataliz\u00f6rleri, altyap\u0131 ve politikad\u0131r<\/h2>\n
\u00d6zel sekt\u00f6r bu kimyasal dengesizli\u011fi nas\u0131l a\u015fabilir?<\/h2>\n
![\"Low-Carbon](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2024\/02\/Picture2-300x111.png\")
Bu y\u0131l\u0131n sonunda piyasaya s\u00fcr\u00fclecek olan D\u00fc\u015f\u00fck Karbon Emisyonu Teknolojileri Giri\u015fimi<\/a>, kimya sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc karbondan ar\u0131nd\u0131rmak i\u00e7in temiz teknolojiyi bir te\u015fvik olarak kullanmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n![\"First](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2024\/02\/First-Movers-Coalition-logo.png\"){kind=logo}
Kimya gibi hafifletilmesi zor etkilere sahip sekt\u00f6rlere odaklanan uluslararas\u0131 bir grup olan First Movers Coalition<\/a>, bu y\u0131l\u0131n Temmuz ay\u0131nda in\u015faat end\u00fcstrisinde kirletici olmayan \u00e7imentoyu savunan yeni bir rapor yay\u0131nlad\u0131.[22]<\/a><\/p>\n