{"id":118329,"date":"2024-08-29T05:42:27","date_gmt":"2024-08-29T05:42:27","guid":{"rendered":"https:\/\/alj.com\/spotlight-by-fady-jameel\/greening-the-coalface\/"},"modified":"2024-09-09T13:04:29","modified_gmt":"2024-09-09T13:04:29","slug":"greening-the-coalface","status":"publish","type":"spotlight-fadyjameel","link":"https:\/\/alj.com\/tr\/spotlight-by-fady-jameel\/greening-the-coalface\/","title":{"rendered":"K\u00f6m\u00fcr\u00fc daha \u00e7evreci yapabilir miyiz?"},"content":{"rendered":"

Enerjinin gelece\u011finin ye\u015fil olaca\u011f\u0131ndan eminiz. Nitekim her y\u0131l rekor k\u0131ran k\u00fcresel s\u0131cakl\u0131klar\u0131n kas\u0131p kavurdu\u011fu bir d\u00fcnya i\u00e7in ba\u015fka hangi senaryolar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir ki?[1]<\/sup><\/a> Medyada \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde yank\u0131lanan yenilenebilir enerji sekt\u00f6r\u00fcndeki ilerleme, bu iyimserli\u011fi hakl\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. 2023 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n yenilenebilir elektrik kapasitesine tahmini 507 GW eklendi. Bu, bir \u00f6nceki y\u0131la g\u00f6re yakla\u015f\u0131k %50 daha fazla bir art\u0131\u015f demek.[2]<\/sup><\/a><\/p>\n

B\u00f6yle devam ederek banyo yapman\u0131n, kaloriferi a\u00e7man\u0131n veya su \u0131s\u0131t\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 kullanman\u0131n neden oldu\u011fu o bilindik su\u00e7luluk duygusunu hissetmekten kurtulabiliriz. Tek bir sorun var. Olu\u015fumu milyonlarca y\u0131l s\u00fcren, i\u015ftah kabart\u0131c\u0131 bir \u015fekilde bol ve ucuz olan, yan\u0131c\u0131, kapkara bir sorun\u2026 K\u00f6m\u00fcr.<\/p>\n

Ak\u00fc depolama sistemleri ile birlikte geli\u015ftirilen g\u00fcne\u015f, r\u00fczgar ve hidroenerji kurulumlar\u0131 her y\u0131l artmaya devam etse de k\u00f6m\u00fcr, d\u00fcnyan\u0131n tam olarak kurtulamayaca\u011f\u0131 bir ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k olmaya devam ediyor.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ve verdi\u011fi zarar da \u00f6yle. 2022\u2019de enerjiden kaynaklanan k\u00fcresel sera gaz\u0131 (GHG) emisyonlar\u0131n\u0131n %41\u2019inden sorumlu tutulan k\u00f6m\u00fcr di\u011fer t\u00fcm yak\u0131t kaynaklar\u0131n\u0131 geride b\u0131rakt\u0131.[3]<\/sup><\/a> Karbon yo\u011funlu\u011fu en fazla olan fosil yak\u0131t\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen d\u00fcnya genelinde elektrik \u00fcretimimizin \u00fc\u00e7te birinden fazlas\u0131nda k\u00f6m\u00fcre ba\u011f\u0131ml\u0131y\u0131z.<\/p>\n

Yak\u0131n zamanda BAE\u2019de ger\u00e7ekle\u015fen COP28 iklim konferans\u0131na kat\u0131lan bir\u00e7ok bilim insan\u0131 ve \u00e7evreci, uygun bir enerji kayna\u011f\u0131 olan k\u00f6m\u00fcr kullan\u0131m\u0131n\u0131n son bulaca\u011f\u0131n\u0131 umuyordu. Ancak, konferans\u0131n kapan\u0131\u015f a\u015famalar\u0131ndaki baz\u0131 sert tart\u0131\u015fmalardan sonra, anla\u015fmada k\u00f6m\u00fcr\u00fcn tamamen saf d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde taahh\u00fct edilmedi; bunun yerine \u00fclkeleri fosil yak\u0131tlardan \u201cge\u00e7i\u015f yapmaya\u201d te\u015fvik etme karar\u0131 verildi.[4]<\/sup><\/a><\/p>\n

G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re k\u00f6m\u00fcr, en az\u0131ndan k\u0131sa vadede, bizimle olmaya devam edecek. Peki, y\u0131lda ne kadar k\u00f6m\u00fcr yak\u0131yoruz? K\u00f6m\u00fcr\u00fc tamamen geride b\u0131rakmak neden bu kadar zor?<\/p>\n

K\u00f6m\u00fcr t\u00fcketimi ve kapasite art\u0131\u015f\u0131 paralel ilerliyor<\/h2>\n

Yenilenebilir enerji kapasitesi s\u00fcrekli geni\u015fliyor olsa da ne yaz\u0131k ki kolektif enerji talebimiz daha da h\u0131zl\u0131 art\u0131yor. 2022 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnyada evleri, i\u015fletmeleri, g\u0131da sistemlerini ve ula\u015f\u0131m a\u011flar\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in 178.899 TWsa enerji t\u00fcketildi ve bu rakam k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce 2000 y\u0131l\u0131nda gerekli olan 122.857 TWsa seviyesinden \u00e7ok daha y\u00fcksekti.[5]<\/sup><\/a> End\u00fcstri \u00c7a\u011f\u0131\u2019n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131ndan bu yana k\u00fcresel enerji t\u00fcketimini g\u00f6steren herhangi bir grafik, korkutucu derecede dik ve zirvesi g\u00f6r\u00fcnmeyen bir da\u011fa benzer. Uluslararas\u0131 Enerji Ajans\u0131 (IEA<\/a>), 2050 itibar\u0131yla k\u00fcresel elektrik talebinin \u015fu ankinden %75 ila %150 daha y\u00fcksek olaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin ediyor.[6]<\/sup><\/a><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin bir \u00f6c\u00fc gibi g\u00f6r\u00fclmesine ra\u011fmen 2022 y\u0131l\u0131nda %3,3 artan k\u00f6m\u00fcr t\u00fcketimi 8,3 milyar tona ula\u015farak yeni bir rekor k\u0131rd\u0131.[7]<\/sup><\/a> 2023 y\u0131l\u0131nda, ABD ve Avrupa\u2019da k\u00f6m\u00fcr talebinin biraz d\u00fc\u015fmesi beklenirken, d\u00fcnyan\u0131n geli\u015fmekte olan ekonomilerindeki t\u00fcketim art\u0131\u015f\u0131 bunu d\u00fc\u015f\u00fc\u015ften daha fazla olacakt\u0131r. Son rakamlar hesapland\u0131ktan sonra \u00c7in, Hindistan ve di\u011fer G\u00fcneydo\u011fu Asya \u00fclkelerinin 2023 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnya toplam k\u00f6m\u00fcr t\u00fcketiminin d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcnden sorumlu olma olas\u0131l\u0131klar\u0131 y\u00fcksektir.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir \u015fekilde kapasite de t\u00fcketimle birlikte artmaktad\u0131r.<\/p>\n

K\u00fcresel k\u00f6m\u00fcr enerjisi kapasitesi, 2023 y\u0131l\u0131nda ABD ve Avrupa\u2019daki tesislerin kapanmas\u0131na ra\u011fmen Asya genelinde yeni a\u00e7\u0131lan tesislerin etkisiyle desteklenerek %2 b\u00fcy\u00fcd\u00fc. \u00dc\u00e7te ikisi \u00c7in\u2019de in\u015fa edilen ve G\u00fcney Kore, Japonya, Vietnam, Pakistan, Hindistan ve Endonezya\u2019da da b\u00fcy\u00fck tesislerin kuruldu\u011fu ge\u00e7en y\u0131l, toplamda yakla\u015f\u0131k 69,5 GW\u2019l\u0131k yeni k\u00f6m\u00fcr tesisi kapasitesi aktif hale geldi. Ge\u00e7en y\u0131l sadece 21 GW k\u00f6m\u00fcr kapasitesine sahip tesis kapat\u0131ld\u0131 ve bu da 2016\u2019dan bu yana en y\u00fcksek tek y\u0131ll\u0131k art\u0131\u015f olan 48,5 GW\u2019l\u0131k bir net y\u0131ll\u0131k art\u0131\u015fla sonu\u00e7land\u0131.[8]<\/sup><\/a><\/p>\n

Bu gidi\u015fat, 2050 y\u0131l\u0131na kadar net s\u0131f\u0131r emisyon i\u00e7in Uluslararas\u0131 Enerji Ajans\u0131\u2019n\u0131n (IEA) senaryosuyla do\u011frudan \u00e7eli\u015fiyor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Bu tablo, h\u0131z kesmeden devam eden t\u00fcm k\u00f6m\u00fcr \u00fcretiminin en ge\u00e7 2040 y\u0131l\u0131na kadar tamamen durdurulmas\u0131n\u0131 gerektiriyor.[9]<\/sup><\/a> Bu t\u00fcr bir geri d\u00f6n\u00fc\u015f, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 17 y\u0131l boyunca k\u00fcresel olarak y\u0131lda ortalama 126 GW kapasiteye sahip k\u00f6m\u00fcr tesisinin, yani haftada yakla\u015f\u0131k iki tesisin kapat\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelecektir.[10]<\/sup><\/a><\/p>\n

Ancak bu zorlu\u011fun b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, ald\u0131r\u0131\u015f etmemek ve yenilgiyi kabullenmek i\u00e7in bir bahane olamaz. Asl\u0131nda, yak\u0131n gelece\u011fe bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, manzara pek de kasvetli de\u011fil.<\/p>\n

Ge\u00e7en y\u0131l \u00c7in d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015flayan yeni k\u00f6m\u00fcr tesisi in\u015faat\u0131 kapasitesi, 2015 ve 2022 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda kaydedilen y\u0131ll\u0131k ortalama kapasitenin d\u00f6rtte biri olan 4 GW\u2019dan azd\u0131. Bir di\u011fer olumlu i\u015farette, son zamanlarda yava\u015flayan ABD ve Avrupa\u2019daki k\u00f6m\u00fcr fabrikas\u0131 kapan\u0131\u015flar\u0131n\u0131n bu y\u0131l tekrar h\u0131zlanmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n

Ayr\u0131ca analistler, g\u00fcne\u015f ve r\u00fczgar enerjisi \u00fcretimindeki kazan\u0131mlar\u0131 tamamlayan hidroelektrik ve n\u00fckleer enerjideki b\u00fcy\u00fcmeyle birlikte daha ucuz d\u00fc\u015f\u00fck karbon se\u00e7eneklerinin kullan\u0131labilir hale gelmesiyle beraber \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda \u00c7in\u2019in bile k\u00f6m\u00fcre olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n sars\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n

Bu da \u015fu soruyu akla getiriyor: K\u00f6m\u00fcrden k\u00fcresel ge\u00e7i\u015fimiz neden bu kadar yava\u015f?<\/p>\n

Zararl\u0131 bir anla\u015fma: K\u00f6m\u00fcr neden vazge\u00e7ilmesi zor bir al\u0131\u015fkanl\u0131k?<\/h2>\n

K\u00f6m\u00fcr ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 k\u00fcresel bir sorundur ve \u201cprogresif\u201d milletler bile bu ger\u00e7e\u011fin insaf\u0131na kalm\u0131\u015f durumdad\u0131r.<\/p>\n

Ukrayna \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 ve ard\u0131ndan petrol ve gaz devi Rusya\u2019ya uygulanan yapt\u0131r\u0131mlar sonras\u0131nda, Avrupa Birli\u011fi (AB) ve Birle\u015fik Krall\u0131k, k\u0131sa vadeli enerji g\u00fcvenli\u011fini art\u0131rmak i\u00e7in k\u00f6m\u00fcre y\u00f6neldi. Almanya, 2022\/2023 k\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in ilave 10 GW kapasiteye sahip a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak k\u00f6m\u00fcrle \u00e7al\u0131\u015fan bir tesisi kapasitesine ekledi. Hollanda, krizin daha ilk g\u00fcnlerinde k\u00f6m\u00fcrle \u00e7al\u0131\u015fan tesislerdeki %35\u2019lik \u00fcretim \u00fcst limitini kald\u0131rarak 3,8 GW daha ekledi.[11]<\/sup><\/a><\/p>\n

\u015eu anda k\u00f6m\u00fcrle \u00e7al\u0131\u015fan sadece bir adet elektrik santralinin faaliyette olmas\u0131na ra\u011fmen (ve t\u00fcm k\u00f6m\u00fcrle \u00e7al\u0131\u015fan elektrik santrallerinin \u00fcretimi durdurmas\u0131 i\u00e7in 2024 sonunu net bir tarih olarak belirlemi\u015ftir) Birle\u015fik Krall\u0131k bile k\u00f6m\u00fcrle olan ba\u011flar\u0131n\u0131 tamamen kesemiyor. Aral\u0131k 2022\u2019de, \u201cenerji g\u00fcvenli\u011fi\u201d endi\u015felerine at\u0131fta bulunarak Whitehaven, Cumbria k\u0131y\u0131s\u0131nda kurulacak olan yeni bir k\u00f6m\u00fcr madenine tart\u0131\u015fmal\u0131 bir \u015fekilde ye\u015fil \u0131\u015f\u0131k yakt\u0131. K\u00f6m\u00fcr, \u0130rlanda Denizi\u2019nin alt\u0131ndaki maden damarlar\u0131ndan gelecek.<\/p>\n

Bu hamlenin, \u00e7evre i\u00e7in a\u011f\u0131r bir bedeli olacak. Birle\u015fik Krall\u0131k \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Komitesi ba\u011f\u0131ms\u0131z dan\u0131\u015fma grubu, madenin ve buradan \u00e7\u0131kan k\u00f6m\u00fcr\u00fcn y\u0131lda yakla\u015f\u0131k dokuz milyon ton emisyon yayarak gezegeni \u0131s\u0131taca\u011f\u0131n\u0131 hesaplad\u0131.[12]<\/sup><\/a> Di\u011fer kaynaklar, madenin faaliyetlerinin yollarda ek 200.000 benzinli arac\u0131n yayd\u0131\u011f\u0131 kirlili\u011fe e\u015fit bir etkisinin olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.[13]<\/sup><\/a> 2049\u2019a kadar planlanm\u0131\u015f ruhsat\u0131 olan Whitehaven\u2019daki Woodhouse Colliery madeninin in\u015faat\u0131 2024\u2019te ba\u015flayabilir.<\/p>\n

Meteorolojik fakt\u00f6rler bile k\u00f6m\u00fcr t\u00fcketimi \u00fczerinde etki yaratabilir. \u00d6rne\u011fin, Asya Pasifik b\u00f6lgesinde 2022\u2019deki a\u015f\u0131r\u0131 hava olaylar\u0131, elektrik \u00fcretimi i\u00e7in k\u00f6m\u00fcre daha fazla g\u00fcvenmeye ve t\u00fcketimde bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n ayn\u0131 d\u00f6nemine g\u00f6re %3 art\u0131\u015fa yol a\u00e7t\u0131. Ayn\u0131 y\u0131l Hindistan\u2019da, bunalt\u0131c\u0131 yaz s\u0131cakl\u0131klar\u0131, k\u00f6m\u00fcrle \u00e7al\u0131\u015fan enerji \u00fcretiminde %8,5\u2019lik bir art\u0131\u015fla daha \u00f6nce g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir elektrik talebine yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n

\u00c7in\u2019de y\u00fckselen ekonominin talepleri, bu bask\u0131lar\u0131n yaln\u0131zca katlanarak artmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. \u00c7in\u2019in Pekin\u2019den 482 km uzakl\u0131ktaki k\u00f6m\u00fcr merkezi Shanxi Eyaleti\u2019nde, fosil yak\u0131t \u015firketleri, bu da\u011fl\u0131k arazide yeni madenler aramaya devam ediyor. \u00c7elik ve \u00e7imento fabrikalar\u0131na enerji sa\u011flamak i\u00e7in t\u00fcketilen k\u00f6m\u00fcr miktar\u0131 2010\u2019larda %80 oran\u0131nda artt\u0131.[14]<\/sup><\/a> Bu kaynaklar\u0131n s\u00f6m\u00fcr\u00fcrcesine kullan\u0131lmaya devam edilip edilmeyece\u011fi, \u00c7in\u2019i Rusya ile ba\u011flayan yeni gaz boru hatlar\u0131n\u0131n tabi oldu\u011fu politik kararlara ba\u011fl\u0131d\u0131r ve bu kararlar\u0131n kendisi de hassas s\u0131n\u0131r \u00f6tesi anla\u015fmalara ve uluslararas\u0131 enerji dengelerine tabidir.<\/p>\n

Ger\u00e7eklere dayal\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00c7in, yenilenebilir enerji b\u00fcy\u00fcmesinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak k\u00f6m\u00fcrle \u00e7al\u0131\u015fan elektrik santrallerini en az %30 kapasiteyle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak zorunda hissediyor. Neden? \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n veya r\u00fczgar\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda h\u0131zla en y\u00fcksek performansa ula\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flar; bunun aksine, k\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santrali s\u0131f\u0131rdan \u00e7al\u0131\u015f\u0131r hale sokmak iki g\u00fcne kadar s\u00fcrebilir, bu s\u00fcre zarf\u0131nda makineler durma noktas\u0131na gelebilir veya civardaki yerle\u015fim yerleri so\u011fuktan donmaya y\u00fcz tutabilir. Bu gibi endi\u015feler giderilene kadar, b\u00fcy\u00fck bir n\u00fcfusa ve geli\u015fen sanayi tesislerine sahip toplumlar en az\u0131ndan k\u0131smen k\u00f6m\u00fcre ba\u011fl\u0131 kalacakt\u0131r.<\/p>\n

Ba\u015fka bir yerde, k\u00f6m\u00fcrle ba\u011flar\u0131 kesmek i\u00e7in kanun yap\u0131c\u0131lar\u0131n \u00f6zenli \u00e7abalar\u0131n\u0131n gerekti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Daha temiz, daha ye\u015fil bir d\u00fcnya arayanlar i\u00e7in umut sunan baz\u0131 \u00f6rnek uygulamalar ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

K\u00f6m\u00fcrle olan ba\u011flar\u0131m\u0131z\u0131 sonsuza kadar kopar\u0131yor muyuz?<\/h2>\n

Global liderler k\u00f6m\u00fcrden uzakla\u015fman\u0131n \u00f6nemini ve bu yolculu\u011fa devam edilmesinde hukuki yetkilerin \u00f6nemini a\u00e7\u0131k\u00e7a kabul ediyorlar. Hukuk kitaplar\u0131na \u015f\u00f6yle k\u0131saca g\u00f6z att\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, k\u00f6m\u00fcrs\u00fcz bir gelece\u011fe giden yolda son zamanlarda ortaya \u00e7\u0131kan birka\u00e7 kilometre ta\u015f\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor.[15]<\/sup><\/a><\/p>\n

Kanada, Fransa, Almanya, \u0130talya, Japonya, Birle\u015fik Krall\u0131k ve Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nden olu\u015fan ve d\u00fcnyada etki sahibi olan G7 forumu, Nisan 2023\u2019te \u0130klim, Enerji ve \u00c7evre Bakanlar\u0131ndan gelen \u00f6zel bir duyuru yay\u0131nlad\u0131 ve t\u00fcm yeni k\u00f6m\u00fcrle \u00e7al\u0131\u015fan elektrik santrallerinin in\u015fas\u0131n\u0131 resmi olarak durdurdu.[16]<\/sup><\/a> \u00dcyeler, \u201cpetrol, gaz ve k\u00f6m\u00fcr de\u011fer zincirlerinde sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131 en aza indiren uluslararas\u0131 bir pazar yaratma\u201d ve 2035 y\u0131l\u0131na kadar 1,5 \u00b0C s\u0131cakl\u0131k hedefleriyle uyumlu, a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak karbondan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir enerji sekt\u00f6r\u00fcne sahip olma karar\u0131 ald\u0131.<\/p>\n

Uluslar kendi ba\u015flar\u0131na bu yolu a\u00e7\u0131yor. Almanya k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce, Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinde k\u00f6m\u00fcr yak\u0131lmas\u0131n\u0131 durdurmak i\u00e7in son tarih olan 2038\u2019i 2030\u2019a \u00e7ekmeyi g\u00fcndeme getirdi ve muhtemelen daha fazla b\u00f6lge bunu takip edecek.<\/p>\n

Benzer \u015fekilde Slovakya, \u00fclke \u00e7ap\u0131nda k\u00f6m\u00fcr\u00fcn a\u015famal\u0131 olarak kald\u0131r\u0131lma tarihini 2030\u2019dan 2024\u2019e \u00e7ekerek bu s\u00fcreci h\u0131zland\u0131rd\u0131.<\/p>\n

Portekiz, 2021\u2019de son kalan tesisini kapatt\u0131ktan sonra daha fazla k\u00f6m\u00fcr tesisi i\u00e7in hi\u00e7bir plan\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 teyit etti ve Bel\u00e7ika, Avusturya ve \u0130sve\u00e7\u2019ten sonra k\u00f6m\u00fcr kullan\u0131m\u0131na son veren en son AB \u00fclkesi oldu.<\/p>\n

Asya\u2019da, iki yeni Just Energy Ge\u00e7i\u015f Ortakl\u0131\u011f\u0131 (JETP) a\u00e7\u0131ld\u0131. Endonezya ve Vietnam\u2019daki programlar, s\u0131ras\u0131yla 20 milyar ABD dolar\u0131 ve 15,5 milyar ABD dolar\u0131 b\u00fct\u00e7eleriyle, k\u00f6m\u00fcrden adil ve e\u015fitlik\u00e7i bir ge\u00e7i\u015fi ve karbonsuzla\u015ft\u0131rma giri\u015fimleri i\u00e7in finansal deste\u011fi ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n

\u00c7in, d\u00fcnyada karbon yakalama, kullan\u0131m ve depolama<\/a> (CCUS) ekipman\u0131 ile donat\u0131lan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck k\u00f6m\u00fcr tesisi olan Jiangsu eyaletindeki Taizhou k\u00f6m\u00fcrle \u00e7al\u0131\u015fan enerji santralindeki bu teknoloji sayesinde iklim iyile\u015ftirme y\u00f6n\u00fcnde somut bir ilerleme kaydediyor. \u00dclkesinin net karbon emisyonlar\u0131n\u0131n 2030\u2019dan \u00f6nce zirveye \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 ve 2060\u2019a kadar net s\u0131f\u0131ra ula\u015faca\u011f\u0131n\u0131 vadeden \u00c7in devlet ba\u015fkan\u0131 Xi Jinping sayesinde bunun, iklim lobisine verilmi\u015f bir tavizden \u00f6teye ge\u00e7ece\u011fine dair ger\u00e7ek umutlar var.<\/p>\n

CCUS, k\u00f6m\u00fcr sorununda ne kadar etkili; etkileri hafifletmek i\u00e7in ger\u00e7ek bir f\u0131rsat m\u0131 yoksa sadece dikkat da\u011f\u0131t\u0131c\u0131 bir \u015fey mi? CCUS teknolojisinin h\u0131zla geli\u015fmeye devam etti\u011fini belirtmekte fayda var. Devlet \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, k\u00f6m\u00fcr santrallerinden gelen karbon emisyonlar\u0131n\u0131n potansiyel olarak %90\u2019\u0131na kadar\u0131n\u0131n CCUS arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yakalanabilece\u011fini ve bunun da 2050 y\u0131l\u0131na kadar k\u00fcresel emisyonlardaki gerekli azalman\u0131n yakla\u015f\u0131k be\u015fte birini olu\u015fturdu\u011funu g\u00f6stermektedir.[17]<\/sup><\/a> IEA\u2019n\u0131n kendi S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma Senaryosu kapsam\u0131nda, CCUS bulunan k\u00f6m\u00fcr tesislerindeki enerji \u00fcretimi 2030 y\u0131l\u0131na kadar y\u0131lda 246 TWsa\u2019e, 2040 y\u0131l\u0131na kadar ise y\u0131lda 994 TWsa\u2019e y\u00fckselebilir.[18]<\/sup><\/a> Ancak, CCUS maliyetli bir se\u00e7enektir ve \u015fimdilik en az\u0131ndan \u00f6l\u00e7ek ekonomilerinde etkinli\u011fi kan\u0131tlanmam\u0131\u015ft\u0131r.[19]<\/sup><\/a><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ba\u015far\u0131l\u0131 bir enerji ge\u00e7i\u015fi, k\u00f6m\u00fcr\u00fcn ge\u00e7mi\u015ften beri bol bir nimet olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc k\u00f6m\u00fcre ba\u011fl\u0131 topluluklar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6stermelidir. Brezilya, Polonya ve \u00c7ek Cumhuriyeti, kendi JETP\u2019lerini g\u00fcvence alt\u0131na alan yasalar \u00e7\u0131kard\u0131. Bunlar, k\u00f6m\u00fcrden kararl\u0131 bir \u015fekilde kurtulurken bir yandan da ya\u015fam kalitesini iyile\u015ftirmeyi, do\u011fal ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 geri kazanmay\u0131 ve temiz enerji planlar\u0131n\u0131 paraya \u00e7evirmeyi ama\u00e7layan sosyal s\u00f6zle\u015fmelerdir. Milyarlarca dolarl\u0131k b\u00fct\u00e7elere sahip benzer planlar G\u00fcney Afrika dahil olmak \u00fczere di\u011fer \u00fclkelerin de ilgisini \u00e7ekmektedir.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u00d6zel sekt\u00f6r de \u00fczerine d\u00fc\u015feni yap\u0131yor. Finans d\u00fcnyas\u0131nda bir\u00e7ok yat\u0131r\u0131mc\u0131, sigorta \u015firketi ve emeklilik fonu bu t\u00fcr \u00e7evresel, sosyal ve y\u00f6neti\u015fim (\u00c7SY) yat\u0131r\u0131mlar\u0131ndaki<\/a> k\u00fcresel y\u00fckseli\u015fin bir par\u00e7as\u0131 olarak k\u00f6m\u00fcre olan desteklerini azaltma hatta tamamen geri \u00e7ekme planlar\u0131n\u0131 resmile\u015ftirmi\u015ftir. 2023 y\u0131l\u0131nda Japonya\u2019daki Sumitomo Banking Corporation, k\u00f6m\u00fcr madenleri ve k\u00f6m\u00fcrle \u00e7al\u0131\u015fan enerji santralleri i\u00e7in t\u00fcm proje ve kurumsal finansman desteklerini 2040 y\u0131l\u0131na kadar sonland\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n

\u00d6zel sekt\u00f6rde ba\u015fka bir alanda, baz\u0131 ileri g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc i\u015fletmeler k\u00f6m\u00fcrden \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na almak ve yenilenebilir alternatiflerin olas\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmek i\u00e7in daha do\u011frudan eylemler ger\u00e7ekle\u015ftiriyor.<\/p>\n

S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir enerjinin anahtar\u0131 \u00f6zel sermayenin elinde<\/h2>\n

Abdul Latif Jameel<\/a> olarak t\u00fcm d\u00fcnyada k\u00f6m\u00fcre son vermenin en iyi yolunun uygun alternatiflerin performans\u0131n\u0131 ve ekonomik olarak uygulanabilirli\u011fini te\u015fvik etmek oldu\u011funu biliyoruz.<\/p>\n

Bu nedenle, BM 2030 G\u00fcndemi<\/a> ve S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma Ama\u00e7lar\u0131<\/a> do\u011frultusunda d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki yenilenebilir enerji giri\u015fimlerinin geli\u015ftirilmesini destekliyoruz.<\/p>\n

Jameel Energy<\/a>\u2019nin bir par\u00e7as\u0131 olan Fotowatio Renewable Ventures (FRV<\/a>), amiral gemisi yenilenebilir enerji i\u015fimizdir. FRV arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Orta Do\u011fu, Latin Amerika, Avrupa ve Avustralya genelinde r\u00fczgar, g\u00fcne\u015f, enerji depolama ve hibrit enerji gibi s\u00fcrekli geni\u015fleyen bir k\u00fcresel proje portf\u00f6y\u00fcn\u00fc y\u00f6netiyoruz.<\/p>\n

FRV\u2019nin inovasyon kanad\u0131 olan FRV-X<\/a>, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki topluluklara 24 saat temiz enerji sa\u011flamak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalara \u00f6nc\u00fcl\u00fck ediyor. Ayr\u0131ca, yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131n\u0131n geleneksel tesislerden elde edilen enerji kadar g\u00fcvenilir olmas\u0131n\u0131 da sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n

FRV-X<\/a>\u2019in \u015febeke \u00f6l\u00e7e\u011findeki ak\u00fc depolama (BESS) tesisleri<\/a>, evler ve i\u015fletmeler taraf\u0131ndan ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funda kullan\u0131ma haz\u0131r, yenilenebilir kaynaklardan elde edilen enerji i\u00e7in depo g\u00f6revi g\u00f6r\u00fcyor. FRV-X, Birle\u015fik Krall\u0131k\u2019ta Contego<\/a>, West Sussex; Holes Bay<\/a>, Dorset ve Clay Tye<\/a>, Essex\u2019te BESS tesislerini y\u00f6netmektedir ve Clay Tye, Avrupa\u2019n\u0131n faaliyet halindeki en b\u00fcy\u00fck ortak tesisidir.<\/p>\n