Elektrik ihtiyac\u0131n\u0131n nas\u0131l kar\u015f\u0131lanaca\u011f\u0131na dair endi\u015feler, k\u00fcresel hedefleri frenlemeye yetmiyor. 2024 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnya genelindeki veri merkezlerine yap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlar sadece iki y\u0131l i\u00e7inde ikiye katlanarak yar\u0131m trilyon dolara (500 milyar dolar) ula\u015ft\u0131.[2]<\/a><\/p>\n 2024 itibar\u0131yla veri merkezleri, k\u00fcresel enerji \u00fcretiminin %1,5\u2019ini t\u00fcketirken d\u00fcnya genelindeki sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n da %1\u2019inden sorumlu oldu.[3]<\/a> Buna ra\u011fmen veri merkezlerinin enerji t\u00fcketimi, k\u00fcresel elektrik t\u00fcketiminden d\u00f6rt kat daha h\u0131zl\u0131 artmaya devam ediyor ve bu art\u0131\u015f\u0131n yava\u015flayaca\u011f\u0131na dair hi\u00e7bir i\u015faret yok. D\u00fcnya genelindeki kurumlar\u0131n \u00fc\u00e7te ikisi \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki iki y\u0131l i\u00e7inde \u00fcretken yapay zeka alan\u0131na ciddi yat\u0131r\u0131mlar yapmay\u0131 planl\u0131yor.[4]<\/a> Bu b\u00fcy\u00fcme h\u0131z\u0131yla devam edildi\u011finde, yapay zeka 2030 y\u0131l\u0131na kadar k\u00fcresel enerji \u00fcretiminin %8\u2019ini tek ba\u015f\u0131na t\u00fcketebilir.[5]<\/a><\/p>\n Uluslararas\u0131 Enerji Ajans\u0131\u2019na (IEA<\/a>) g\u00f6re, 2030 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde yapay zekan\u0131n enerji talebi saatte 945 TW seviyesine ula\u015facak. Bu miktar orta \u00f6l\u00e7ekli bir sanayi \u00fclkesinin y\u0131ll\u0131k enerji t\u00fcketimine e\u015f de\u011fer.[6]<\/a> Uluslararas\u0131 yapay zeka geli\u015fiminin merkez \u00fcss\u00fc ABD\u2019de, 2030 y\u0131l\u0131nda veri merkezleri kimya, \u00e7imento ve \u00e7elik sekt\u00f6rlerinin toplam\u0131ndan daha fazla elektrik t\u00fcketecek.<\/p>\n Wall Street, her zamanki gibi g\u00f6z\u00fcn\u00fc buraya da dikmi\u015f durumda. Yapay zeka \u015fu an ABD borsalar\u0131n\u0131 ate\u015fleyen roket yak\u0131t\u0131 konumunda. ChatGPT gibi ilk i\u015flevsel yapay zeka modellerinin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 2022\u2019den bu yana, S&P 500 \u015firketlerinin piyasa de\u011ferindeki art\u0131\u015f\u0131n %65\u2019i (yakla\u015f\u0131k 12 trilyon dolar), yapay zekay\u0131 temel i\u015f s\u00fcre\u00e7lerine a\u00e7\u0131k\u00e7a entegre eden \u015firketlerden geldi.[7]<\/a> Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l ABD merkezli yapay zeka odakl\u0131 giri\u015fimlerin ortalama de\u011ferlemesi 5,5 milyar dolara ula\u015ft\u0131. Bu rakam, di\u011fer genel giri\u015fimlerin tam be\u015f kat\u0131.<\/p>\n Elbette bu hikaye sadece Amerika\u2019ya \u00f6zg\u00fc de\u011fil. ABD d\u0131\u015f\u0131nda da geli\u015fmi\u015f ekonomilerdeki veri merkezlerinin, bu on y\u0131l i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fecek toplam elektrik talebi art\u0131\u015f\u0131n\u0131n be\u015fte birinden fazlas\u0131n\u0131 olu\u015fturaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.[8]<\/a><\/p>\n Veri merkezleri \u00e7evreyi sadece elektrik t\u00fcketimi, so\u011futucular, yak\u0131t h\u00fccreleri ve jenerat\u00f6rler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla do\u011frudan de\u011fil; ileri teknoloji ekipman \u00fcretimi, ilgili bulut hizmetleri ve kullan\u0131m \u00f6mr\u00fc dolan cihazlar\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc yoluyla dolayl\u0131 olarak da olumsuz etkiliyor. T\u00fcm bu faaliyetler bir araya geldi\u011finde iklim de\u011fi\u015fikli\u011fini h\u0131zland\u0131r\u0131yor, hava ve su kirlili\u011fini art\u0131r\u0131yor ve do\u011fal kaynaklar\u0131n t\u00fckenmesine neden oluyor. Peki, t\u00fcm bunlara ra\u011fmen neden yapay zekay\u0131, k\u00fcresel \u0131s\u0131nmaya kar\u015f\u0131 verdi\u011fimiz hayati m\u00fccadelede kritik bir varl\u0131k olarak g\u00f6r\u00fcyoruz?<\/p>\n Veri merkezleri k\u00fcresel enerji \u015febekelerine ciddi bir y\u00fck getirse de bilim insanlar\u0131, yapay zekan\u0131n iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede dengeleri de\u011fi\u015ftirebilece\u011fi konusunda temkinli bir iyimserlik ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n Bug\u00fcn d\u00fcnya genelinde d\u00f6rt milyar insan iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine kar\u015f\u0131 savunmas\u0131z b\u00f6lgelerde ya\u015f\u0131yor ve 2030 y\u0131l\u0131ndan itibaren s\u0131cakl\u0131k stresi, yetersiz beslenme ve hastal\u0131klar nedeniyle y\u0131lda fazladan 250.000 can kayb\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi tahmin ediliyor.[9]<\/a> Bu nedenle, destek alabilece\u011fimiz her t\u00fcrl\u00fc g\u00fcce ihtiyac\u0131m\u0131z var. Hatta bu g\u00fc\u00e7, kanl\u0131 canl\u0131 de\u011fil dijital bir m\u00fcttefik olsa bile. Yapay zekan\u0131n ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc geli\u015fimi, iklim krizine kar\u015f\u0131 ezber bozan yepyeni \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin kap\u0131s\u0131n\u0131 aral\u0131yor.<\/p>\n Buzul k\u00fctlelerindeki de\u011fi\u015fimleri takip etmek, bu tehlikeye kar\u015f\u0131 d\u00fcnyay\u0131 zaman\u0131nda uyarmak ve \u00e7\u00f6z\u00fcm stratejileri geli\u015ftirmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Yapay zeka sistemlerinin, buz \u00f6rt\u00fcs\u00fcndeki de\u011fi\u015fimleri insanlardan 10.000 kat daha h\u0131zl\u0131 hesaplayabildi\u011fi kan\u0131tlanm\u0131\u015f durumda. Benzer \u015fekilde yapay zeka, ormans\u0131zla\u015fman\u0131n d\u00fcnya iklimi \u00fczerindeki etkilerini \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in de kullan\u0131labilir. Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u0131da ve Tar\u0131m \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn (FAO) 2022 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re ormans\u0131zla\u015fma, 2022 y\u0131l\u0131nda k\u00fcresel sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k %11\u2019inden sorumluydu.[15]<\/a> Yapay zeka, uydu verilerini kullanarak milyonlarca hektarl\u0131k araziyi ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak tarayabilir ve belirli bir orman\u0131n ne kadar karbon depolad\u0131\u011f\u0131na dair hassas bilgiler sunabilir.<\/p>\n Yapay zekan\u0131n iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadeledeki \u00f6nemini ortaya koydu\u011fumuza g\u00f6re, bir de olas\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcme odaklanal\u0131m. Bu kadar y\u00fcksek enerji t\u00fcketimine sahip bir teknoloji, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u00e7evrenin olu\u015fmas\u0131na nas\u0131l katk\u0131 sa\u011flayabilir ve bunu yaparken sorunun kendisini b\u00fcy\u00fctmemeyi nas\u0131l ba\u015farabilir?<\/p>\n D\u00fcnya genelindeki kurulu\u015flar\u0131n yakla\u015f\u0131k %90\u2019\u0131, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda yapay zeka yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 ciddi \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rmay\u0131 planlad\u0131klar\u0131n\u0131 belirtiyor. Kurulu\u015flar\u0131n %75\u2019i, bu yat\u0131r\u0131mlar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik politikalar\u0131yla \u00e7at\u0131\u015faca\u011f\u0131n\u0131 kabul ederken yar\u0131s\u0131ndan az\u0131n\u0131n bu ek karbon ayak izini dengelemek i\u00e7in belirlenmi\u015f bir stratejisi bulunuyor.[17]<\/a><\/p>\n Devlet deste\u011fi sayesinde kurulu\u015flar, yapay zekan\u0131n potansiyel avantajlar\u0131n\u0131 \u00e7evreye daha az zarar veren y\u00f6ntemlerle de\u011ferlendirebilir. Nitekim yapay zeka, pek \u00e7ok ekonomik kalk\u0131nma plan\u0131n\u0131n temel ta\u015f\u0131 haline gelirken devletlerin, veri merkezlerini daha \u00e7evreci hale getirmeye y\u00f6nelik yasal d\u00fczenlemeler ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmeye ba\u015fl\u0131yoruz.<\/p>\n Asya\u2019da, 2020 y\u0131l\u0131nda duyurulan Kore Yeni Anla\u015fmas\u0131 (Korean New Deal), dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm hedefleriyle \u00e7evreci \u00f6ncelikleri hassas bir \u015fekilde dengeleyen bir yakla\u015f\u0131m sergiliyor. Bu anla\u015fma kapsam\u0131nda, \u00fclke \u00e7ap\u0131nda kamu-\u00f6zel sekt\u00f6r i\u015f birli\u011fiyle finanse edilen b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli ye\u015fil veri merkezleri a\u011f\u0131 kurulmas\u0131 hedefleniyor. \u00d6rne\u011fin SK Broadband ile Gunsan yerel y\u00f6netimi aras\u0131nda yap\u0131lan anla\u015fma sayesinde, 2029 y\u0131l\u0131na kadar yenilenebilir enerjiyle \u00e7al\u0131\u015fan 16 yeni veri merkezinin in\u015fas\u0131na onay verildi. Bu proje, Saemangeum Veri Merkezi End\u00fcstri Park\u0131 olarak biliniyor[18]<\/a>.<\/p>\n \u00d6te yandan Almanya\u2019da y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren yeni Enerji Verimlili\u011fi Yasas\u0131, veri merkezlerinden \u00e7\u0131kan at\u0131k \u0131s\u0131n\u0131n yeniden kullan\u0131m\u0131n\u0131 zorunlu hale getirmeyi hedefliyor. Almanya\u2019daki veri merkezleri, gelecek y\u0131ldan itibaren at\u0131k \u0131s\u0131lar\u0131n\u0131n en az %10\u2019unu, 2028 y\u0131l\u0131na kadar ise en az %20\u2019sini yeniden kullanmak zorunda. Bu iddial\u0131 hedefler, sekt\u00f6r\u00fcn beklentileri kar\u015f\u0131lamas\u0131 durumunda di\u011fer \u00fclkeler i\u00e7in de \u00f6rnek te\u015fkil edebilir.<\/p>\n Avrupa Birli\u011fi, veri merkezlerinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha g\u00fcvenilir hale gelmesi i\u00e7in AB genelinde ge\u00e7erli olacak bir de\u011ferlendirme sistemi olu\u015fturarak ilk ad\u0131mlar\u0131 att\u0131. Enerji Verimlili\u011fi Direktifi<\/a> kapsam\u0131nda, veri merkezi i\u015fletmecileri, her y\u0131l may\u0131s ay\u0131 ortas\u0131na kadar iklimle ilgili bir\u00e7ok temel performans g\u00f6stergesini Avrupa \u00e7ap\u0131ndaki bir veri taban\u0131na bildirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc. Direktifin amac\u0131, 2030 y\u0131l\u0131na kadar AB enerji t\u00fcketimini, 2020 y\u0131l\u0131 tahminlerine k\u0131yasla %11,7 oran\u0131nda azaltmak.<\/p>\n Benzer \u015fekilde \u00c7in\u2019in Karbon Azalt\u0131m\u0131 \u00d6zel Eylem Plan\u0131, \u00fclke genelindeki veri merkezlerinde yenilenebilir enerji kullan\u0131m\u0131n\u0131 bu y\u0131l sonuna kadar %10 art\u0131rmay\u0131 ve takip eden her y\u0131l bu art\u0131\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeyi hedefliyor.[19]<\/a> Gelece\u011fe bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda elektrik t\u00fcketimi, karbon emisyonlar\u0131 ve at\u0131k \u0131s\u0131n\u0131n yeniden kullan\u0131m\u0131 gibi alanlarda verimlilik beklentilerinin 2030 y\u0131l\u0131na kadar \u00e7ok daha y\u00fcksek seviyelere ula\u015fmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n Amerika\u2019da \u00c7evre Koruma Ajans\u0131 (EPA), veri merkezlerinin karbon ayak izlerini azaltmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak amac\u0131yla en iyi uygulama rehberlerini yay\u0131nlad\u0131. Energy Star program\u0131; hava ak\u0131\u015f\u0131 y\u00f6netimi, ideal \u00e7al\u0131\u015fma s\u0131cakl\u0131klar\u0131, kablolama kalitesi ve sunucu verimlili\u011fi gibi konular\u0131 kaps\u0131yor.[20]<\/a> Federal d\u00fczeyde ise devlet, veri merkezi sahiplerinin i\u015fletme bilgilerini ve \u00e7evresel performans verilerini bildirmesini zorunlu hale getirme se\u00e7ene\u011fini de\u011ferlendiriyor. Bu yasan\u0131n iki y\u0131l i\u00e7inde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi ve b\u00f6ylece Amerika\u2019n\u0131n h\u0131zla b\u00fcy\u00fcyen kripto para piyasas\u0131n\u0131n daha \u00e7evreci hale gelmesine katk\u0131 sa\u011flamas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n D\u00fczenleyici kurumlar daha y\u00fcksek verimlilik talep ederken veri merkezi sekt\u00f6r\u00fcnde karbon ayak izini azaltmak ve daha s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir gelece\u011fe ad\u0131m atmak i\u00e7in hangi ad\u0131mlar\u0131 at\u0131labilir?<\/p>\n Yeni geli\u015fmekte olan yasal d\u00fczenlemelerin i\u015faret etti\u011fi \u00fczere, veri merkezlerini ve dolay\u0131s\u0131yla yapay zeka kavram\u0131n\u0131 daha \u00e7evre dostu hale getirmek i\u00e7in bir\u00e7ok f\u0131rsat bulunuyor.<\/p>\n Yaln\u0131zca yapay zekay\u0131 daha \u00e7evreci hale getirmekle kalmay\u0131p kamu sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn de aktif rol \u00fcstlenebilece\u011fi heyecan verici f\u0131rsatlar sundu\u011fundan dolay\u0131 bu son maddeyi daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 incelememiz faydal\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n Veri merkezleri enerjiye doymuyor. G\u00fcncel tahminlere g\u00f6re bulut bili\u015fim, e-posta depolama ve yapay zeka gibi hizmetler i\u00e7in veri merkezleri y\u0131ll\u0131k yakla\u015f\u0131k 55 GW enerji t\u00fcketiyor.[23]<\/a> Ancak \u00f6ng\u00f6r\u00fcler, \u00f6zellikle yapay zekadaki h\u0131zl\u0131 y\u00fckseli\u015f nedeniyle talebin keskin bir art\u0131\u015fla 2027 gibi erken bir tarihte 84 GW\u2019a ula\u015faca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Evler ve ofisler gibi veri merkezleri de elektrik \u015febekesinden besleniyor. Dolay\u0131s\u0131yla veri merkezlerinin ne kadar \u201cye\u015fil\u201d oldu\u011funu anlaman\u0131n yollar\u0131ndan biri, k\u00fcresel enerji arz\u0131n\u0131n durumunu de\u011ferlendirmek.<\/p>\n Bu noktada tablo karma\u015f\u0131k. 2024 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnyada \u00fcretilen enerjinin yakla\u015f\u0131k %32,1\u2019i yenilenebilir kaynaklardan sa\u011fland\u0131. Bu kaynaklar\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131 r\u00fczgar, g\u00fcne\u015f ve hidroenerji olu\u015fturuyor.[24]<\/a> Bu oran, 2000\u2019lere k\u0131yasla b\u00fcy\u00fck bir s\u0131\u00e7rama anlam\u0131na gelse de (2000 y\u0131l\u0131nda yenilenebilir enerjinin pay\u0131 %18,4 civar\u0131ndayd\u0131) d\u00fcnya genelinde enerjinin \u00fc\u00e7te ikisinden fazlas\u0131 hala fosil yak\u0131tlardan sa\u011flan\u0131yor. Yenilenebilir enerji sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn 2030 y\u0131l\u0131na kadar %45,6\u2019l\u0131k bir pazar pay\u0131na ula\u015faca\u011f\u0131na dair g\u00fcven y\u00fcksek olsa da yapay zekan\u0131n k\u00fcresel \u0131s\u0131nma su\u00e7lamalar\u0131ndan tamamen aklanabilmesi i\u00e7in yenilenebilir enerji kapasitesinin ciddi \u015fekilde artmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n IEA, yenilenebilir enerjinin ekonomik rekabet avantaj\u0131 ve k\u0131sa s\u00fcrede kapasite art\u0131r\u0131m\u0131 sa\u011flayabilme \u00f6zellikleri sayesinde k\u00fcresel enerji a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 kapatmak i\u00e7in ideal bir konumda oldu\u011funu belirtiyor. IEA\u2019n\u0131n analizlerine g\u00f6re, veri merkezlerinin h\u0131zla artan enerji talebini kar\u015f\u0131lamak amac\u0131yla, ye\u015fil enerji sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn kapasitesi 2035 y\u0131l\u0131na kadar saatte 450 TW\u2019\u0131n \u00fczerinde art\u0131\u015f g\u00f6sterecek. IEA ayr\u0131ca k\u00fc\u00e7\u00fck mod\u00fcler n\u00fckleer reakt\u00f6rlerin ilk dalgas\u0131n\u0131n 2030\u2019a kadar, \u00f6ncelikle Japonya, ABD ve \u00c7in\u2019de devreye al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 ve bunun da n\u00fckleer enerjinin temiz enerji pazar\u0131ndaki pay\u0131n\u0131 daha da art\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor.[25]<\/a><\/p>\n K\u00fcresel dan\u0131\u015fmanl\u0131k \u015firketi McKinsey, h\u0131zla y\u00fckselen enerji ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda yenilenebilir enerji projelerine y\u00f6nelik ticari talebin g\u00fc\u00e7l\u00fc kalmaya devam edece\u011fini ifade ediyor.[26]<\/a> McKinsey, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde jeotermal enerji<\/a> ve biyoyak\u0131tlar<\/a> gibi hen\u00fcz fazla bilinmeyen alternatif kaynaklar\u0131n \u00f6nem kazanaca\u011f\u0131n\u0131 ve yenilenebilir elektrik \u00fcretimine dayal\u0131 Enerji Al\u0131m Anla\u015fmalar\u0131n\u0131n (PPA) say\u0131s\u0131n\u0131n h\u0131zl\u0131 bir art\u0131\u015f g\u00f6sterece\u011fini tahmin ediyor.<\/p>\n Abdul Latif Jameel<\/a>, yapay zekan\u0131n s\u0131n\u0131rs\u0131z potansiyelini s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir enerji kaynaklar\u0131yla bulu\u015fturmay\u0131 hedefleyen \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn \u00f6nc\u00fclerinden biri olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n ALJ\u2019nin ye\u015fil enerji alan\u0131ndaki en g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015firketi Fotowatio Renewable Ventures (FRV<\/a>), d\u00f6rt k\u0131tada toplam 5 GW\u2019\u0131n \u00fczerinde kapasiteye sahip g\u00fcne\u015f ve r\u00fczgar enerjisi projelerini ba\u015far\u0131yla y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. Bu projeler ve benzer giri\u015fimler, yapay zekan\u0131n sundu\u011fu f\u0131rsatlardan do\u011faya zarar vermeden yararlanmam\u0131z\u0131 sa\u011flayarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir gelecek i\u00e7in kritik rol oynayacak. FRV\u2019nin inovasyon kolu FRV-X<\/a> taraf\u0131ndan \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yap\u0131lan b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli pil enerji depolama sistemi (BESS) projeleri de ayn\u0131 \u015fekilde etkili olacak. Birle\u015fik Krall\u0131k\u2019ta \u015fu anda Dorset\u2019teki Holes Bay<\/a>, Bat\u0131 Sussex<\/a>\u2019teki Contego<\/a> ve Essex<\/a>\u2019teki Clay Tye<\/a> gibi tesisler aktif olarak faaliyet g\u00f6steriyor. \u015eu anda Midlands\u2019te iki ek tesis<\/a> yap\u0131m a\u015famas\u0131nda. Avustralya\u2019da ise FRV, Victoria eyaletindeki Terang<\/a>\u2019da bir BESS tesisi ve Queensland eyaletindeki Dalby<\/a>\u2019de hibrit bir enerji santralini i\u015fletiyor.<\/p>\n Benzer \u015fekilde, Jameel Environmental Solutions<\/a> b\u00fcnyesinde faaliyet g\u00f6steren Almar Water Solutions<\/a>, su, enerji ve ula\u015f\u0131m alanlar\u0131nda dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme odaklanan teknoloji \u015firketi Datakorum<\/a>\u2019a yat\u0131r\u0131m ger\u00e7ekle\u015ftirdi. \u015eu anda, iklim bask\u0131s\u0131 alt\u0131ndaki bir toplum i\u00e7in her ikisi de kritik \u00f6nemde olan su ve enerji bile\u015fenlerinin y\u00f6netim sistemleri i\u00e7in 5G a\u011f ge\u00e7itleri sa\u011flayan Datakorum, Abu Dabi\u2019de yo\u011fun bir \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fct\u00fcyor.<\/p>\n \u201cYapay zekayla iklim krizine \u00e7are bulma fikri kula\u011fa cazip gelebilir. Belki de bu fikir, bizi sorumluluktan kurtar\u0131p hen\u00fcz kan\u0131tlanmam\u0131\u015f bir teknolojiye \u00e7\u00f6z\u00fcm bulma g\u00f6revini devretmemizden kaynaklan\u0131yor. Veri merkezlerinin enerji t\u00fcketimi sorununu \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in iki y\u00f6nl\u00fc bir strateji benimsememiz gerekiyor. \u0130lk olarak, d\u00fcnya enerjisinin daha b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 yenilenebilir kaynaklardan sa\u011flayarak fosil yak\u0131t t\u00fcketimindeki art\u0131\u015f riskini dengelemi\u015f oluruz. \u0130kinci olarak, veri merkezlerini daha az su t\u00fcketen y\u00f6ntemlerle so\u011futman\u0131n yollar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rarak, a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan \u0131s\u0131y\u0131 da toplumun faydas\u0131na sunman\u0131n yollar\u0131n\u0131 bulmal\u0131y\u0131z. Ancak bu \u00e7eli\u015fkileri \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde yapay zeka, bizi daha s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve refah dolu bir gelece\u011fe ta\u015f\u0131ma vaadini yerine getirebilir.\u201d<\/p>\n S: Standart bir veri merkezi ne kadar elektrik t\u00fcketir? <\/strong><\/p>\n C: Standart bir veri merkezi yakla\u015f\u0131k 100.000 evin elektrik t\u00fcketimine e\u015f de\u011fer enerji harcar. \u015eu anda yap\u0131m a\u015famas\u0131nda olan en b\u00fcy\u00fck veri merkezleri ise bunun 20 kat\u0131na, yani yakla\u015f\u0131k iki milyon evin t\u00fcketimine denk miktarda enerji t\u00fcketecek.<\/p>\n S: 2030 y\u0131l\u0131na kadar yapay zekan\u0131n k\u00fcresel enerji t\u00fcketimindeki pay\u0131 y\u00fczde ka\u00e7 olabilir? <\/strong><\/p>\n C: Yapay zekan\u0131n enerji t\u00fcketiminin 2030 y\u0131l\u0131na kadar k\u00fcresel enerji \u00fcretiminin %8\u2019ine ula\u015fabilece\u011fi tahmin ediliyor. IEA\u2019n\u0131n tahminine g\u00f6re, yapay zekan\u0131n enerji ihtiyac\u0131 saatte 945 TW seviyesine \u00e7\u0131karak orta \u00f6l\u00e7ekli bir sanayi \u00fclkesinin t\u00fcketimine e\u015f de\u011fer hale gelebilir.<\/p>\n S: 2024 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnya genelinde veri merkezlerine yap\u0131lan yat\u0131r\u0131m ne kadara ula\u015ft\u0131? <\/strong><\/p>\n C: K\u00fcresel \u00e7apta veri merkezlerine yap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlar 2024 y\u0131l\u0131nda 500 milyar dolara ula\u015farak yaln\u0131zca iki y\u0131l i\u00e7inde iki kat\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n S: Yapay zeka, yenilenebilir enerji y\u00f6netiminde nas\u0131l bir rol \u00fcstleniyor? <\/strong><\/p>\n C: Yapay zeka; g\u00fcne\u015f, r\u00fczgar ve hidroelektrik gibi yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131n\u0131n \u015febekelere sorunsuz entegrasyonunu sa\u011flayarak, merkezi olmayan enerji a\u011flar\u0131n\u0131n dengelenmesinde kritik bir rol \u00fcstleniyor. Mevcut altyap\u0131ya yapay zeka tabanl\u0131 y\u00f6netim sistemlerinin entegre edilmesiyle, 175 GW\u2019l\u0131k ek iletim kapasitesi sa\u011flanabilir.<\/p>\n S: Yapay zeka, a\u011f\u0131r sanayide emisyonlar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131na ne kadar katk\u0131 sa\u011flayabilir?<\/strong><\/p>\n C: K\u00fcresel sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te birinden sorumlu olan a\u011f\u0131r sanayide, yapay zeka destekli emisyon takip teknolojileri, veri analizi ve ger\u00e7ek zamanl\u0131 uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini kullanarak emisyonlar\u0131 %20 ila %30 oran\u0131nda azaltabilir.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n [1]<\/a> https:\/\/www.iea.org\/reports\/energy-and-ai\/executive-summary<\/a><\/p>\n [2]<\/a> https:\/\/www.iea.org\/reports\/energy-and-ai\/executive-summary<\/a><\/p>\n [3]<\/a> https:\/\/www.weforum.org\/stories\/2024\/02\/harnessing-waste-energy-data-centres\/\/<\/a><\/p>\n [4]<\/a> https:\/\/www.weforum.org\/stories\/2025\/01\/6-ways-data-centres-can-cut-emissions\/<\/a><\/p>\n [5]<\/a> https:\/\/www.weforum.org\/videos\/this-start-up-catches-waste-methane-to-power-data-centres\/<\/a><\/p>\n [6]<\/a> https:\/\/www.iea.org\/news\/ai-is-set-to-drive-surging-electricity-demand-from-data-centres-while-offering-the-potential-to-transform-how-the-energy-sector-works<\/a><\/p>\n [7]<\/a> https:\/\/www.iea.org\/reports\/energy-and-ai\/understanding-the-energy-ai-nexus<\/a><\/p>\n [8]<\/a> https:\/\/www.iea.org\/news\/ai-is-set-to-drive-surging-electricity-demand-from-data-centres-while-offering-the-potential-to-transform-how-the-energy-sector-works<\/a><\/p>\n [9]<\/a> https:\/\/www.weforum.org\/stories\/2024\/02\/ai-combat-climate-change\/<\/a><\/p>\n [10]<\/a> https:\/\/www.iea.org\/reports\/renewables-2024\/global-overview<\/a><\/p>\n [11]<\/a> https:\/\/www.iea.org\/reports\/energy-and-ai\/executive-summary<\/a><\/p>\n [12]<\/a> https:\/\/www.theguardian.com\/technology\/2025\/mar\/20\/ai-aardvark-weather-prediction-forecasting-artificial-intelligence<\/a><\/p>\n [13]<\/a> https:\/\/www.weforum.org\/stories\/2024\/02\/ai-combat-climate-change\/<\/a><\/p>\n [14]<\/a> https:\/\/www.climate.gov\/news-features\/understanding-climate\/climate-change-global-sea-level<\/a><\/p>\n [15]<\/a> https:\/\/fsc.org\/en\/blog\/how-deforestation-affects-climate-change<\/a><\/p>\n [16]<\/a> https:\/\/www.weforum.org\/stories\/2024\/02\/ai-combat-climate-change\/<\/a><\/p>\n [17]<\/a> https:\/\/www.weforum.org\/stories\/2025\/01\/6-ways-data-centres-can-cut-emissions\/<\/a><\/p>\n [18]<\/a> https:\/\/thedocs.worldbank.org\/en\/doc\/08165a76ca0f1ef688d2782dfaab3406-0400072022\/related\/Greening-Digital-in-Korea-Korea-Case-Study-for-Greening-the-ICT-Sector.pdf<\/a><\/p>\n [19]<\/a> https:\/\/english.www.gov.cn\/news\/202407\/24\/content_WS66a0b167c6d0868f4e8e96ba.html<\/a><\/p>\n [20]<\/a> https:\/\/www.epa.gov\/newsreleases\/us-epas-energy-star-program-develops-energy-saving-guidance-co-location-data-centers<\/a><\/p>\n [21]<\/a> https:\/\/www.weforum.org\/stories\/2024\/02\/harnessing-waste-energy-data-centres\/<\/a><\/p>\n [22]<\/a> https:\/\/datacentrereview.com\/2024\/06\/making-the-most-of-data-centre-waste-heat\/<\/a><\/p>\n [23]<\/a> https:\/\/www.goldmansachs.com\/insights\/articles\/ai-to-drive-165-increase-in-data-center-power-demand-by-2030<\/a><\/p>\n [24]<\/a> https:\/\/www.iea.org\/energy-system\/renewables<\/a><\/p>\n [25]<\/a> https:\/\/www.iea.org\/reports\/energy-and-ai\/executive-summary<\/a><\/p>\n [26]<\/a> https:\/\/www.mckinsey.com\/industries\/electric-power-and-natural-gas\/our-insights\/how-data-centers-and-the-energy-sector-can-sate-ais-hunger-for-power<\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":124732,"template":"","tags":[],"acf":[],"yoast_head":"\n![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2025\/11\/2125-ALJ-Powering-AI-Future_001-scaled.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2025\/11\/2125-ALJ-Powering-AI-Future_002-scaled.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2025\/11\/2125-ALJ-Powering-AI-Future_003-scaled.jpg\")
<\/p>\nYapay zekan\u0131n \u00e7evresel ayak izini nas\u0131l azaltabiliriz?<\/h2>\n
\n
![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2025\/11\/2125-ALJ-Powering-AI-Future_004-scaled.jpg\")
<\/p>\n\n
Daha temiz bir yapay zeka i\u00e7in daha etkin d\u00fczenlemeler m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/h2>\n
Veri merkezlerini daha s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir k\u0131lmak i\u00e7in hangi fikir ve yeniliklerden yararlan\u0131labilir?<\/h2>\n
\n
\u00d6zel sekt\u00f6r ye\u015fil enerji arz\u0131n\u0131 nas\u0131l art\u0131rabilir?<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2025\/11\/2125-ALJ-Powering-AI-Future_005-scaled.jpg\")
<\/p>\nBe\u015f pratik bilgi: yapay zekay\u0131 desteklemek<\/h2>\n