![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2026\/01\/2126-ALJ-Digital-Divide_001-scaled.jpg\")
<\/p>\n
K\u0131rsal ve \u00fccra b\u00f6lgelerde ya\u015fayanlar, bu \u201cdijital \u00e7\u00f6llerin\u201d yaratt\u0131\u011f\u0131 etkileri ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak \u00e7ok daha derinden hissediyor.\u00a0 K\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, k\u0131rsal kesimde ya\u015fayanlar\u0131n internet eri\u015fiminden mahrum kalma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131, kentlerde ya\u015fayanlara k\u0131yasla iki kat daha fazlad\u0131r.[2]<\/a>\u00a0 Bizimle ayn\u0131 dijital d\u00fcnyay\u0131 payla\u015f\u0131yor olsalar da interneti evlerine ve ofislerine ula\u015ft\u0131racak o kritik \u201cson payla\u015f\u0131m\u201d altyap\u0131s\u0131ndan yoksun olduklar\u0131 i\u00e7in dijital bir karanl\u0131\u011fa hapsolmu\u015f durumdalar.<\/p>\n Ba\u011flant\u0131dan yoksun olmak sadece internet eri\u015fiminden de\u011fil, ayn\u0131 zamanda hayat\u0131m\u0131z\u0131 in\u015fa etti\u011fimiz, kimli\u011fimizi tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve toplumumuzun gelece\u011fini \u015fekillendirdi\u011fimiz finansal, t\u0131bbi, siyasi ve k\u00fclt\u00fcrel imkanlardan da mahrum kalmak anlam\u0131na geliyor.\u00a0 Bu t\u00fcr topluluklar, uzun vadeli bir yoksulluk sarmal\u0131na s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kalabilirler.\u00a0 Dijital d\u00fcnyadan d\u0131\u015flanan bu insanlar, modern \u00e7a\u011fda rekabet edebilmek i\u00e7in gereken temel ara\u00e7lardan yoksun kal\u0131yor; kendileri ve aileleri i\u00e7in daha parlak bir gelecek in\u015fa etme \u00e7abalar\u0131nda b\u00fcy\u00fck engellerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n Bu somut ger\u00e7ekler, d\u00fcnya genelinde dijital eri\u015fimi yayg\u0131nla\u015ft\u0131rma ve mevcut tehlikeli u\u00e7urumu daraltma hedefinin merkezinde yer al\u0131yor.<\/p>\n Makro d\u00fczeyde bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, ulusal bir ekonominin dijitalle\u015fmesi, o \u00fclkenin k\u00fcresel ekonomik sisteme dahil olabilmesi i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.\u00a0 \u00dclkelerin ticaret yapabilmesi ve i\u015fletmelerin rekabet edebilmesi i\u00e7in veri payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n ve finansal i\u015flemlerin h\u0131zl\u0131 ve g\u00fcvenilir bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi \u015fart ancak yayg\u0131n bir dijital ba\u011flant\u0131 a\u011f\u0131 olmadan bunlar\u0131n hi\u00e7biri m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.\u00a0 Mikro \u00f6l\u00e7ekte ise dijital eri\u015fim, bireysel inovasyonun \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131yor. Bu inovasyon toplum geneline yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hem GSY\u0130H \u00fczerinde anlaml\u0131 bir etki yarat\u0131yor hem de ya\u015fam standartlar\u0131n\u0131n y\u00fckselmesine yard\u0131mc\u0131 oluyor.<\/p>\n Peki, bu hedefe nas\u0131l ula\u015f\u0131labilir?\u00a0 Elbette ciddi bir maliyet olmadan m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.\u00a0 Co\u011frafi a\u00e7\u0131dan uzak veya ekonomik zorluklar ya\u015fayan b\u00f6lgelere geni\u015f bant kablolar\u0131 d\u00f6\u015femek hem maliyetli hem de zaman al\u0131c\u0131 bir s\u00fcre\u00e7. Ayn\u0131 durum, canl\u0131 bir dijital ekosistem i\u00e7in gerekli olan veri merkezi a\u011f\u0131n\u0131 kurmak i\u00e7in de ge\u00e7erli.\u00a0 Son kilometre ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na almak hem cesur bir vizyon hem de ciddi bir finansal g\u00fc\u00e7 gerektiren, \u00e7\u00f6z\u00fclmesi zor bir mesele.<\/p>\n Bir rapora g\u00f6re, halihaz\u0131rda internet eri\u015fimi bulunmayan milyarlarca insan\u0131 dijital d\u00fcnyaya ba\u011flaman\u0131n maliyeti, 2030 y\u0131l\u0131na kadar yakla\u015f\u0131k 28 milyar ABD dolar\u0131n\u0131 bulacak.[3]<\/a>\u00a0 Faturay\u0131 kimin \u00f6deyece\u011fi konusu ise h\u00e2l\u00e2 tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131k.\u00a0 Di\u011fer yandan b\u00f6ylesine b\u00fcy\u00fck bir devrim i\u00e7in paradan \u00e7ok daha fazlas\u0131 gerekiyor.\u00a0 Bu s\u00fcre\u00e7; altyap\u0131, yasal d\u00fczenlemeler ve elbette dijital okuryazarl\u0131k konular\u0131n\u0131 kapsayan, birbiriyle uyumlu stratejiler gerektiriyor.<\/p>\n Dijital geli\u015fmeler genellikle \u201ckar topu\u201d etkisiyle b\u00fcy\u00fcr. Dolay\u0131s\u0131yla hen\u00fcz yolun ba\u015f\u0131ndaki bir dijital ekonomiye finansal can suyu vermek, \u00fclkelere fazlas\u0131yla bir geri d\u00f6n\u00fc\u015f sa\u011flayacakt\u0131r.\u00a0 Geli\u015fmekte olan \u00fclkelerdeki kanun yap\u0131c\u0131lar, pazara giri\u015f yapmak isteyen Bilgi ve \u0130leti\u015fim Teknolojileri (ICT) operat\u00f6rlerinin lisans maliyetlerini kayda de\u011fer oranda d\u00fc\u015f\u00fcrmeli.\u00a0 Te\u015fvikler ve vergi indirimleri, genellikle y\u00fcksek ilk yat\u0131r\u0131m maliyeti gerektiren bu sekt\u00f6re yat\u0131r\u0131mc\u0131 \u00e7ekebilir; ayn\u0131 zamanda sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir teknolojik inovasyon ekosisteminin geli\u015fmesini de destekler.\u00a0 Gerek \u00fcniversite gerekse \u00f6zel sekt\u00f6r d\u00fczeyinde Ar-Ge \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na kaynak aktarmak hem istekli i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetkinliklerini art\u0131r\u0131r hem de ihtiya\u00e7 duyulan teknolojilerin geli\u015fimini h\u0131zland\u0131r\u0131r.\u00a0 S\u0131n\u0131r \u00f6tesinden gelen uzmanl\u0131\u011fa ve sermaye giri\u015fimlerine kucak a\u00e7an bir \u201ca\u00e7\u0131k ekonomi\u201d modeli, dijitalle\u015fmi\u015f bir topluma ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecini h\u0131zland\u0131rabilir.\u00a0 Kamu ve \u00f6zel sekt\u00f6r i\u015f birlikleri, \u00fclke genelindeki kapsaml\u0131 ICT d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerinin getirdi\u011fi risklerin payla\u015f\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n Di\u011fer giri\u015fimler ise \u00e7ok tarafl\u0131 finans kurulu\u015flar\u0131n\u0131n hedefe y\u00f6nelik m\u00fcdahalesini gerektiriyor.\u00a0 Bu kurulu\u015flardan biri de \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 genelindeki dijital kalk\u0131nmaya finansman sa\u011flayan \u0130slam Kalk\u0131nma Bankas\u0131<\/a> (IsDB).\u00a0 IsDB, bug\u00fcne kadar ICT sekt\u00f6r\u00fcne yakla\u015f\u0131k 1 milyar ABD dolar\u0131 tutar\u0131nda finansal destek aktard\u0131.[4]<\/a>\u00a0 Son d\u00f6nemdeki giri\u015fimler aras\u0131nda Gambiya ve Sierra Leone\u2019de fiber optik altyap\u0131 kurulumu ile Cibuti ve Banglade\u015f\u2019in uluslararas\u0131 sistemlere ba\u011flanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak deniz alt\u0131 kablo yat\u0131r\u0131mlar\u0131 yer al\u0131yor.<\/p>\n UNDP Digital Inclusion Navigator<\/a> gibi ara\u00e7lar, politika yap\u0131c\u0131lar\u0131n dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecindeki eksiklikleri tespit etmelerine yard\u0131mc\u0131 olabilir.\u00a0 Bu proje, \u00f6zel sekt\u00f6r dan\u0131\u015fmanlar\u0131 ile iki b\u00fcy\u00fck sivil toplum kurulu\u015fu olan D\u00fcnya Ekonomik Forumu<\/a> ve Birle\u015fmi\u015f Milletler Kalk\u0131nma Program\u0131<\/a> aras\u0131ndaki i\u015f birli\u011fini temsil ediyor.\u00a0 Proje, d\u00fcnya genelinde dijital kapsay\u0131c\u0131l\u0131\u011fa ili\u015fkin en g\u00fcncel verileri bir araya getirerek dijital karanl\u0131\u011fa \u0131\u015f\u0131k tutmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor.\u00a0 \u00d6rnek olay incelemeleri ve uzman g\u00f6r\u00fc\u015fleriyle harmanlanan Digital Inclusion Navigator, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda b\u00fct\u00e7e ve mevzuat \u00f6nceliklerini \u015fekillendirmeye yard\u0131mc\u0131 olacak.<\/p>\n En etkili politika stratejileri ise b\u00f6lgesel d\u00fczeyde geli\u015ftirilenlerdir.\u00a0 Dijital i\u015f birli\u011fini te\u015fvik eden bir kamu ve \u00f6zel sekt\u00f6r ortakl\u0131\u011f\u0131 olan S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma i\u00e7in Geni\u015f Bant Komisyonu<\/a>, Afrika i\u00e7in Dijital Altyap\u0131 Moonshot projesine \u00f6nc\u00fcl\u00fck ediyor.\u00a0 D\u00fcnya n\u00fcfusunun yakla\u015f\u0131k be\u015fte birine ev sahipli\u011fi yapan Afrika, internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n yaln\u0131zca %13\u2019\u00fcn\u00fc olu\u015fturuyor. \u00dcstelik bu kullan\u0131c\u0131lar b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde G\u00fcney Afrika, M\u0131s\u0131r ve Fas gibi nispeten geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f durumda.[5]<\/a>\u00a0 Moonshot projesi, 2029\u2019un sonuna kadar bir milyar Afrikal\u0131y\u0131 daha internetle bulu\u015fturmay\u0131 hedefliyor ancak projenin maliyeti 100 milyar ABD dolar\u0131 seviyelerinde.<\/p>\n Kamu ve \u00f6zel sekt\u00f6r kaynaklar\u0131ndan gerekli fonlar\u0131n sa\u011flanmas\u0131 g\u00f6revi, bir Moonshot \u00e7al\u0131\u015fma grubu taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor.\u00a0 Ayr\u0131ca grup, bir\u00e7ok Afrikal\u0131n\u0131n her g\u00fcn maruz kald\u0131\u011f\u0131 dijital d\u0131\u015flanmay\u0131 hep birlikte sona erdirmeye yard\u0131mc\u0131 olacak \u00e7e\u015fitli politika stratejileri belirledi:<\/p>\n Baz\u0131 giri\u015fimler ise co\u011frafi a\u00e7\u0131dan \u00e7ok daha spesifiktir.\u00a0 \u00d6rne\u011fin D\u00fcnya Bankas\u0131 Grubu, Kazakistan\u2019\u0131n k\u0131rsal kesimlerinde ya\u015fayan bir milyon ki\u015fiyi daha ilk kez internetle bulu\u015fturmay\u0131 hedefleyen Kapsay\u0131c\u0131 Ekonomi i\u00e7in Dijital H\u0131zland\u0131rma (DARE<\/a>) program\u0131 i\u00e7in 92 milyon ABD dolar\u0131 tutar\u0131nda finansman sa\u011flad\u0131.\u00a0 Grubun hibe e\u015fle\u015fmeli yat\u0131r\u0131mlar\u0131, (yerel b\u00f6lgeleri iletim kuleleri gibi altyap\u0131larla \u00e7ekirdek a\u011flara ba\u011flayan) uzak kullan\u0131c\u0131 veri aktar\u0131m a\u011flar\u0131n\u0131n kurulumunu te\u015fvik edecek ve \u201cson kilometre\u201d ba\u011flant\u0131 eksikliklerinin giderilmesine yard\u0131mc\u0131 olacak.<\/p>\n \u0130vme kazanmak i\u00e7in bilgi payla\u015f\u0131m\u0131 ne kadar hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yorsa en iyi uygulama stratejilerinin te\u015fvik edilmesi de bir o kadar \u00f6nemlidir.\u00a0 Lighthouse Countries Network<\/a> gibi s\u0131n\u0131r \u00f6tesi forumlar, s\u00fcregelen dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecinde \u00f6nemli bir rol \u00fcstlenecek.\u00a0 S\u00f6z konusu a\u011f, yeni bir kamu ve \u00f6zel sekt\u00f6r i\u015f birli\u011fi dalgas\u0131na ilham vermek ve her \u00fclkenin ger\u00e7ek dijital ba\u011flant\u0131dan en y\u00fcksek ekonomik getiriyi sa\u011flamas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak amac\u0131yla BAE, Bahreyn, Banglade\u015f, Ruanda, Togo ve Honduras\u2019tan yasa yap\u0131c\u0131lar\u0131 bir araya getiriyor.<\/p>\n Bu hedefleri uygulanabilir projelere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek ise do\u011fal olarak teknolojinin deste\u011fini gerektiriyor.<\/p>\n Yeni nesil teknoloji d\u00fcnyas\u0131ndaki bilim insanlar\u0131, yenilik\u00e7iler ve yat\u0131r\u0131mc\u0131lar, d\u00fcnyan\u0131n \u201cson kilometre\u201d ba\u011flant\u0131 sorununu \u00e7\u00f6zmenin anahtar\u0131n\u0131 ellerinde tutuyor olabilirler.<\/p>\n Geleneksel kablolu a\u011flarda, ba\u011flant\u0131n\u0131n son 100 metresinin toplam maliyetin %90\u2019\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011fu tahmin ediliyor.[6]<\/a>\u00a0 Bu maliyet engelini a\u015fmak i\u00e7in Sabit Kablosuz Eri\u015fim (FWA) gibi teknolojiler devreye giriyor. Bu sistemler nispeten d\u00fc\u015f\u00fck maliyetle ve ileri d\u00fczey uzmanl\u0131k gerektirmeden kurulabiliyor.\u00a0 Kablo yerine radyo dalgalar\u0131n\u0131 kullanan bu sistemler, verici kulelerden y\u00fcksek h\u0131zl\u0131 veri aktar\u0131m\u0131 sa\u011fl\u0131yor. B\u00f6ylece zorlu arazi ko\u015fullar\u0131 veya finansal yetersizlikler nedeniyle fiziksel altyap\u0131 kurulamayan topluluklara internet eri\u015fimi ula\u015ft\u0131rmay\u0131 hedefliyor.<\/p>\n D\u00fcnya genelinde y\u00fczden fazla operat\u00f6r, geli\u015fmekte olan pazarlardaki milyonlarca m\u00fc\u015fteriye halihaz\u0131rda FWA teknolojisi sunuyor.\u00a0 Hindistan\u2019\u0131n, on y\u0131l\u0131n sonuna gelindi\u011finde 45 ila 50 milyon bireysel ba\u011flant\u0131 say\u0131s\u0131na ula\u015farak bu alandaki en b\u00fcy\u00fck pazar olmas\u0131 bekleniyor.[7]<\/a><\/p>\n K\u00fcresel sistemimizdeki e\u015fitsizlikleri kal\u0131c\u0131 hale getirme tehdidi ta\u015f\u0131yan dijital u\u00e7urumu kapatmak i\u00e7in uydu teknolojileri de \u00f6nemli bir rol oynayabilir.\u00a0 Y\u00fcksek y\u00f6r\u00fcngelerde dola\u015fan uydular, teorik olarak d\u00fcnya n\u00fcfusunun tahminen %95\u2019ine dijital ba\u011flant\u0131 imkan\u0131 sunuyor.<\/p>\n Hedefler, tam da beklendi\u011fi gibi, epey iddial\u0131.\u00a0 2023 y\u0131l\u0131nda, mobil a\u011f operat\u00f6rlerini temsil eden k\u00e2r amac\u0131 g\u00fctmeyen ticaret birli\u011fi GSMA<\/a>, yeni uydu ve karasal a\u011f teknolojilerinin uyumlulu\u011funu sa\u011flamak amac\u0131yla Avrupa Uzay Ajans\u0131 ile ortak bir giri\u015fime imza att\u0131.[8]<\/a>\u00a0 Bu giri\u015fimin Foundry Innovation Accelerator\u2019\u0131, umut vadeden fikirleri erken a\u015fama ticari denemelerden al\u0131p \u00f6l\u00e7eklenebilir b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel \u00e7\u00f6z\u00fcmlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecek. \u00dcstelik t\u00fcm bu \u00e7\u00f6z\u00fcmler 5G ve gelece\u011fin 6G a\u011flar\u0131na entegre edilmeye haz\u0131r hale getirilecek.<\/p>\n Dijital u\u00e7urumun kapat\u0131lmas\u0131nda yapay zeka (AI<\/a>) da ba\u015frol\u00fc \u00fcstlenecek.\u00a0 Yeni nesil algoritmik ara\u00e7lar sayesinde yapay zeka, dijital kapsama alan\u0131n\u0131n geni\u015fletilmesi i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yan pek \u00e7ok de\u011fi\u015fkenin \u00f6l\u00e7\u00fcmlenmesine yard\u0131mc\u0131 olabilir.\u00a0 Halihaz\u0131rda hangi topluluklar y\u00fcksek h\u0131zl\u0131 internet ba\u011flant\u0131s\u0131ndan mahrum kalm\u0131\u015f durumda?\u00a0 Mevcut teknoloji se\u00e7enekleri aras\u0131ndan hangisi, belirli bir b\u00f6lgedeki en fazla say\u0131da insan\u0131n k\u00fcresel dijital aileye kat\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak?\u00a0 Yapay zeka destekli tarama ara\u00e7lar\u0131, \u00e7ok yak\u0131nda bu hayati sorulara kesin yan\u0131tlar sunabilecek.<\/p>\n Bazen son kilometre ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek, sadece g\u00fcvenilir bir elektrik tedarikinin sa\u011flanmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.\u00a0 Bu do\u011frultuda, kablosuz g\u00fc\u00e7 aktar\u0131m\u0131 (WPT) alan\u0131ndaki yenilikler dengeleri de\u011fi\u015ftirebilir.\u00a0 WPT, elektrik enerjisini elektromanyetik alanlar kullanarak g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131ndan cihaza iletir.\u00a0 Bu teknoloji sayesinde geleneksel enerji altyap\u0131s\u0131na veya kablolara gerek kalmaz. B\u00f6ylece dijital ba\u011flant\u0131 neredeyse herkes i\u00e7in eri\u015filebilir hale gelir.<\/p>\n Kablosuz teknoloji, toplumsal ileti\u015fimde birincil ara\u00e7 olarak kullan\u0131lmasa dahi hizmet kesintileri ya\u015fand\u0131\u011f\u0131nda fiziksel ekipmanlar i\u00e7in g\u00fcvenilir bir yedek g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131 g\u00f6revi g\u00f6rebilir.\u00a0 H\u0131zla \u0131s\u0131nan d\u00fcnyam\u0131zda meydana gelme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 giderek artan iklim kaynakl\u0131 felaketlerin yol a\u00e7abilece\u011fi altyap\u0131 kay\u0131plar\u0131, mekanik ar\u0131zalar veya elektrik kesintileri durumunda, kablosuz alternatifler paha bi\u00e7ilemez bir de\u011fer ta\u015f\u0131yacakt\u0131r.[9]<\/a><\/p>\n Uzun mesafeli aktar\u0131mlarda ya\u015fanan y\u00fcksek enerji kayb\u0131 nedeniyle WPT, \u015fimdilik t\u00fcm topluluklara enerji sa\u011flamaktan ziyade k\u00fc\u00e7\u00fck cihazlar\u0131 \u015farj etmekle s\u0131n\u0131rl\u0131 kal\u0131yor ancak verimlili\u011fi art\u0131rmaya y\u00f6nelik ara\u015ft\u0131rmalar devam ediyor.<\/p>\n G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi kablosuz ve uzay tabanl\u0131 teknolojiler, uzak b\u00f6lgelere ba\u011flant\u0131 sa\u011flamak ve dijital u\u00e7urumu kapatmak ad\u0131na son derece yararl\u0131 ara\u00e7lard\u0131r.\u00a0 Bu teknolojiler, gerekti\u011finde d\u00fc\u015f\u00fck gecikme s\u00fcresi sa\u011flayan fiber optik kablolar gibi \u201cson kilometre\u201d destekleyicileri ve daha geli\u015fmi\u015f iletim kulesi a\u011flar\u0131 ile g\u00fc\u00e7lendirilebilir.\u00a0 Sonu\u00e7 olarak t\u00fcm bunlar, hizmetin yetersiz oldu\u011fu b\u00f6lgeler i\u00e7in y\u00fcksek h\u0131zl\u0131 internet eri\u015fimi ve bu kapsama alan\u0131nda ya\u015fayan insanlar i\u00e7in daha fazla ya\u015fam f\u0131rsat\u0131 anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n Son derece geli\u015fmi\u015f dijital ileti\u015fim teknolojilerinin sundu\u011fu uzun vadeli faydalar konusunda yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 ikna etmek i\u00e7in fazla s\u00f6ze gerek yok.\u00a0 \u201cGelece\u011fin \u015fehirleri\u201d ak\u0131ll\u0131 ilkeleri benimsedik\u00e7e geli\u015fmi\u015f son kilometre \u00e7\u00f6z\u00fcmleri \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck ekonomik getiriler sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n Yar\u0131n\u0131n ak\u0131ll\u0131 \u015fehirleri (\u00f6rne\u011fin Suudi Arabistan\u2019da geli\u015ftirilmekte olan Neom<\/a>), en son teknolojilerin m\u00fckemmel bir sentezine ev sahipli\u011fi yapacak.\u00a0 Ancak t\u00fcm bu sistemlerin uyum i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fabilmesi, verilerin h\u0131zl\u0131 ve g\u00fcvenilir bir \u015fekilde aktar\u0131lmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Trafik ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 d\u00fczenlemek i\u00e7in ara\u00e7 hareketlerinin koordine edilmesi, elektrik \u015febekelerinin \u00e7ok say\u0131da yenilenebilir enerji kayna\u011f\u0131yla dengelenmesi, su kullan\u0131m\u0131 ve at\u0131k y\u00f6netiminin ise ak\u0131ll\u0131 saya\u00e7lardan olu\u015fan bir a\u011f ile y\u00f6netilmesi gerekecektir.\u00a0 T\u00fcm bu kavramlar\u0131n ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fmesi ancak dijital bir d\u00fczlemde m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n Yeni teknolojinin sundu\u011fu d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc faydalar\u0131ndan, yaln\u0131zca dijitalle\u015fmi\u015f bir toplum tam anlam\u0131yla yararlanabilir.\u00a0 \u00d6rne\u011fin dijital ileti\u015fim, \u0130spanya merkezli teknoloji firmas\u0131 Datakorum<\/a> ile Abdul Latif Jameel Environmental Services b\u00fcnyesindeki Almar Water Solutions<\/a> aras\u0131ndaki ortakl\u0131\u011f\u0131n can damar\u0131d\u0131r.\u00a0 Datakorum teknolojisi, su seviyelerini ak\u0131ll\u0131 verilere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek verimlili\u011fi art\u0131r\u0131r ve bu hayati do\u011fal kayna\u011f\u0131n gereksiz israf\u0131n\u0131 \u00f6nler.\u00a0 Ger\u00e7ek d\u00fcnyadaki etkileri \u015fimdiden kendini belli ediyor.\u00a0 Abu Dabi\u2019de Datakorum, son kullan\u0131c\u0131lar\u0131 da\u011f\u0131t\u0131m kanallar\u0131na ba\u011flamak ad\u0131na 5G a\u011f ge\u00e7itleri sa\u011flayarak<\/a> be\u015f y\u0131ll\u0131k bir s\u00f6zle\u015fme kapsam\u0131nda BAE\u2019nin su altyap\u0131s\u0131n\u0131n dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcne y\u00f6n veriyor.<\/p>\n Orta Do\u011fu, Afrika ve \u00f6tesinde dijital d\u0131\u015flanm\u0131\u015fl\u0131\u011fa son vermek, d\u00fcnyan\u0131n en savunmas\u0131z topluluklar\u0131n\u0131n ya\u015fam f\u0131rsatlar\u0131n\u0131 iyile\u015ftirecek; ayn\u0131 zamanda iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi gibi varolu\u015fsal tehditlere kar\u015f\u0131 daha b\u00fcy\u00fck bir uyum i\u00e7inde hareket edilmesine olanak tan\u0131yacakt\u0131r.<\/p>\n Belki de dijital eri\u015fim eskiden bir ayr\u0131cal\u0131k, hayatta kalmak i\u00e7in zorunlu olmasa da bize zaman kazand\u0131ran ve g\u00fcndelik i\u015flerimizi kolayla\u015ft\u0131ran, hayat\u0131n konforlu bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu.\u00a0 Art\u0131k durum b\u00f6yle de\u011fil.\u00a0 Dijital eri\u015fim, hayat\u0131m\u0131za girdi\u011fi g\u00fcnden bu yana l\u00fcks olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p bir zorunluluk haline geldi.\u00a0 Bug\u00fcn ise bir\u00e7o\u011fumuzun hayat\u0131n\u0131 \u015fekillendiren temel itici g\u00fc\u00e7 konumunda.<\/p>\n H\u00e2l\u00e2 ikna olmad\u0131n\u0131z m\u0131?\u00a0 \u00d6yleyse 24 saatli\u011fine cep telefonunuzu kapal\u0131 tutmay\u0131 deneyin.\u00a0 Tabii bu durumda, gidece\u011finiz yeri bulmak i\u00e7in online haritalar\u0131 kullanamayacaks\u0131n\u0131z.\u00a0 Ya\u00a0da tedarik\u00e7inize acil bir \u00f6deme yapamayacaks\u0131n\u0131z.\u00a0 Veya hastane randevunuzu kolayca alamayacaks\u0131n\u0131z, hisselerinizi bir \u015firketten di\u011ferine aktaramayacaks\u0131n\u0131z ya\u00a0da \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131n \u00f6devlerinde onlara destek olmak i\u00e7in \u00e7evrimi\u00e7i kaynaklardan yararlanamayacaks\u0131n\u0131z.\u00a0 Bu, ki\u015finin kendisini yoksulluk sarmal\u0131ndan kurtarmas\u0131 veya bakmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu ki\u015filer i\u00e7in daha iyi bir gelecek in\u015fa etmesi ad\u0131na pek de elveri\u015fli bir form\u00fcl say\u0131lmaz.<\/p>\n Dijital u\u00e7urum, d\u00fcnyadaki varl\u0131kl\u0131lar ile yoksullar aras\u0131nda giderek a\u00e7\u0131lan makas\u0131 daha da derinle\u015ftirme tehdidi ta\u015f\u0131yor.\u00a0 Tam tersine dijital kapsay\u0131c\u0131l\u0131k ise milyarlarca insan\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesine yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n S: D\u00fcnya genelinde ka\u00e7 ki\u015fi h\u00e2l\u00e2 temel internet eri\u015fiminden yoksun? <\/strong><\/p>\n C: 2024 itibar\u0131yla d\u00fcnya n\u00fcfusunun yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te birine tekab\u00fcl eden tahmini 2,7 milyar ki\u015fi temel internet eri\u015fiminden yoksun. \u0130nternete ba\u011fl\u0131 olanlar\u0131n ise yar\u0131s\u0131ndan az\u0131 y\u00fcksek h\u0131zl\u0131 geni\u015f bant eri\u015fimine sahip.<\/p>\n S: \u0130nternet eri\u015fiminin en d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu yerler hangileri? <\/strong><\/p>\n C: \u0130nternet eri\u015fiminin en d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu yer, yakla\u015f\u0131k %40 ile Afrika. Buray\u0131 %60\u2019l\u0131k oranla Asya takip ediyor. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Avrupa\u2019da bu oran %90\u2019lara, Amerika k\u0131talar\u0131nda ise %80\u2019lere ula\u015f\u0131yor. D\u00fcnyan\u0131n en kalabal\u0131k \u00fclkesi olmas\u0131na ra\u011fmen Hindistan\u2019da internet kullan\u0131m oran\u0131 yaln\u0131zca %48,7 seviyesinde.<\/p>\n S: \u015eu anda internet eri\u015fimi olmayan milyarlarca insan\u0131 internete kavu\u015fturman\u0131n maliyeti ne kadar olacak? <\/strong><\/p>\n C: Bir rapora g\u00f6re, internet eri\u015fimi bulunmayan milyarlarca insan\u0131 2030 y\u0131l\u0131na kadar dijital d\u00fcnyaya ba\u011flaman\u0131n maliyeti yakla\u015f\u0131k 28 milyar ABD dolar\u0131 olacak.<\/p>\n S: Sabit Kablosuz Eri\u015fim (FWA), ba\u011flant\u0131 teknolojilerinde neden oyunun kurallar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiren bir yenilik olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor? <\/strong><\/p>\n C: Geleneksel kablolu a\u011flarda, ba\u011flant\u0131n\u0131n son 100 metresi toplam maliyetin %90\u2019\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Kablolar yerine radyo dalgalar\u0131n\u0131 kullanan FWA, verileri verici direklerinden y\u00fcksek h\u0131zla aktar\u0131r. \u00dcstelik herhangi bir uzmanl\u0131k gerektirmeden, nispeten d\u00fc\u015f\u00fck maliyetlerle kurulabilir.<\/p>\n S: Uydu teknolojisi potansiyel olarak ka\u00e7 ki\u015fiye ba\u011flant\u0131 sa\u011flayabilir? <\/strong><\/p>\n C: Uydular, teorik olarak d\u00fcnya n\u00fcfusunun tahminen %95\u2019ine dijital ba\u011flant\u0131 imkan\u0131 sunmaktad\u0131r. Bu da uydular\u0131, geleneksel altyap\u0131 kurulumunun m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 uzak b\u00f6lgelere eri\u015fim sa\u011flamada hayati bir teknoloji haline getirmektedir.<\/p>\n <\/p>\n [1]<\/a> https:\/\/datareportal.com\/reports\/digital-2023-global-overview-report<\/a><\/p>\n [2]<\/a> https:\/\/www.weforum.org\/stories\/2022\/05\/how-to-counter-the-global-digital-divide<\/a><\/p>\n [3]<\/a> https:\/\/www.weforum.org\/stories\/2022\/11\/bridging-the-digital-divide-to-accelerate-development\/<\/a><\/p>\n [4]<\/a> https:\/\/www.weforum.org\/stories\/2022\/11\/bridging-the-digital-divide-to-accelerate-development\/<\/a><\/p>\n [5]<\/a> https:\/\/www.broadbandcommission.org\/insight\/broadband-for-all-a-digital-infrastructure-moonshot-for-africa\/#<\/a><\/p>\n [6]<\/a> https:\/\/www.gsma.com\/solutions-and-impact\/technologies\/networks\/5g\/fixed-wireless-access-economic-potential-and-best-practices\/<\/a><\/p>\n [7]<\/a> https:\/\/www.gsmaintelligence.com\/research\/5g-fwa-on-the-rise-state-of-the-market-new-developments-and-outlook-through-to-2030<\/a><\/p>\n [8]<\/a> https:\/\/www.gsma.com\/newsroom\/press-release\/gsma-and-european-space-agency-launch-new-communications-innovation-partnership\/<\/a><\/p>\n [9]<\/a> https:\/\/www.worldwildlife.org\/stories\/is-climate-change-increasing-the-risk-of-disasters<\/a><\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"featured_media":125452,"template":"","tags":[],"acf":[],"yoast_head":"\nDijital eri\u015fimin demokratikle\u015fmesine finans sekt\u00f6r\u00fc nas\u0131l katk\u0131 sa\u011flayabilir?<\/h2>\n
Dijital ba\u011flant\u0131y\u0131 geli\u015ftirmek i\u00e7in en do\u011fru strateji hangisi?<\/h2>\n
\n
Kablosuz ba\u011flant\u0131 neden \u00e7\u00f6z\u00fcm olabilir?<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2026\/01\/2126-ALJ-Digital-Divide_002-scaled.jpg\")
<\/p>\nDaha adil bir gelecek i\u00e7in son teknoloji \u00e7\u00f6z\u00fcmler<\/h2>\n
Dijital u\u00e7urumu kapatmaya dair pratik bilgiler<\/h2>\n