{"id":55813,"date":"2019-12-19T07:16:03","date_gmt":"2019-12-19T07:16:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.alj.com\/spotlight-by-fady-jameel\/delivering-decarbonization-how-achievable-is-net-zero\/"},"modified":"2021-09-22T12:59:55","modified_gmt":"2021-09-22T12:59:55","slug":"delivering-decarbonization-how-achievable-is-net-zero","status":"publish","type":"spotlight-fadyjameel","link":"https:\/\/alj.com\/tr\/spotlight-by-fady-jameel\/delivering-decarbonization-how-achievable-is-net-zero\/","title":{"rendered":"Dekarbonizasyonun sa\u011flanmas\u0131: Net s\u0131f\u0131r nas\u0131l elde edilebilir?"},"content":{"rendered":"<h4>BM liderli\u011findeki Paris Anla\u015fmas\u0131, d\u00fcnyan\u0131n dikkatini, k\u00fcresel ekonominin &#8216;dekarbonize edilmesi&#8217; ihtiyac\u0131na odaklad\u0131. Fakat dekarbonizasyon nedir ve elde edilebilir mi?<\/h4>\n<p><em><a href=\"https:\/\/alj.com\/tr\/our-people\/fady-jameel\/\">Fady Jameel<\/a>, Ba\u015fkan Vekili ve Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131, Abdul Latif Jameel.<\/em><\/p>\n<p>Basit bir ifadeyle, dekarbonizasyon, k\u00fcresel ekonomimizi i\u015fleten faaliyetlerde sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n (temel olarak karbon dioksit (CO<sub>2<\/sub>), metan (CH<sub>4<\/sub>) ve di\u011ferleri) azalt\u0131lmas\u0131 veya ideal olarak yok edilmesi anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n<p>Paris Anla\u015fmas\u0131&#8217;na g\u00f6re ama\u00e7, d\u00fcnyadaki sera gaz\u0131 (GHG &#8211; greenhouse gas) emisyonlar\u0131n\u0131 1990\u2019daki seviyelerin yar\u0131s\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcrmektir. Bu zorlu hedefe ula\u015fmak i\u00e7in, insan etkinli\u011fi taraf\u0131ndan sal\u0131nan sera gaz\u0131 miktar\u0131n\u0131, y\u00fczy\u0131l\u0131n sonuna kadar net s\u0131f\u0131r emisyon hedefi ile, a\u011fa\u00e7lar\u0131n, topra\u011f\u0131n ve okyanuslar\u0131n do\u011fal olarak emebilece\u011fi seviyelere d\u00fc\u015f\u00fcrmek gerekiyor.<\/p>\n<p>Bu ise yak\u0131n zamanda ger\u00e7ekle\u015fmeyecek bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm. D\u00fcnya Meteoroloji \u00d6rg\u00fct\u00fc&#8217;n\u00fcn son ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 (<a href=\"https:\/\/public.wmo.int\/en\">WMO<\/a>), iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin h\u0131z\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131, son be\u015f y\u0131l\u0131n (2015-2019) rekorda en s\u0131cak y\u0131llar oldu\u011funu belirten veriler oldu\u011funu g\u00f6stermektedir<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 d\u00f6nemde, CO<sub>2<\/sub> emisyonlar\u0131 rekor d\u00fczeylerde y\u00fckselirken, deniz seviyesindeki y\u00fckseli\u015f h\u0131z\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde artm\u0131\u015ft\u0131r. Ger\u00e7ek \u015fu ki, \u00f6nde gelen bilim insanlar\u0131n\u0131n ve gazetecilerin olu\u015fturdu\u011fu ba\u011f\u0131ms\u0131z bir kar amac\u0131 g\u00fctmeyen kurulu\u015f olan <a href=\"https:\/\/www.climatecentral.org\/\">Climate Central<\/a>\u2018\u0131n son zamanlarda yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 verilere g\u00f6re, neredeyse 300 milyon ki\u015fi 2050&#8217;ye kadar her y\u0131l ger\u00e7ekle\u015fecek sellerle ya\u015famak zorunda kalabilir ve bu say\u0131 2100&#8217;e kadar 640 milyona ula\u015fabilir<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>.<\/p>\n<h3>Dekarbonizasyon ne derece ba\u015far\u0131labilir?<\/h3>\n<p>\u015ea\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olmayan bir \u015fekilde, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin aciliyeti ve a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, k\u00fcresel bir dekarbonize ekonomiye ge\u00e7i\u015f i\u00e7in gereken b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fikliklerin ekonomilerimiz ve toplumlar\u0131m\u0131z \u00fczerinde \u00f6nemli bir etkisi olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Y\u00fcksek kaliteli, daha s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir mesleklere ge\u00e7i\u015fi sa\u011flamak i\u00e7in, h\u00fck\u00fcmetlerin, t\u00fcm end\u00fcstrilerin i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fc yeniden d\u00fczenlemeye \u00f6ncelik vermeleri gerekecektir. Bu, hem merkezi h\u00fck\u00fcmetlerden hem de i\u015f d\u00fcnyas\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fc, yat\u0131r\u0131m ve taahh\u00fct gerektirir.<\/p>\n<p>Kamu harcamalar\u0131 ve ekonomik politikalar, hassas ve d\u00fc\u015f\u00fck gelirli t\u00fcketicilerin (\u00f6rne\u011fin halihaz\u0131rda yak\u0131t fakirli\u011fi olan insanlar) dekarbonizasyon \u00f6nlemlerinden orant\u0131s\u0131z bir \u015fekilde etkilenmemesini sa\u011flamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ulusal ba\u015far\u0131 tan\u0131m\u0131m\u0131z\u0131 yeniden yapmam\u0131z gerekebilir. \u00d6rne\u011fin s\u00fcrekli ve y\u0131ll\u0131k GSY\u0130H b\u00fcy\u00fcmesi, bu yeni, karbonsuzla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f d\u00fcnyada ger\u00e7ek bir ba\u015far\u0131 g\u00f6stergesi midir?<\/p>\n<h3>Zorluklar nelerdir?<\/h3>\n<p>Sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck kayna\u011f\u0131 k\u00f6m\u00fcr, do\u011falgaz ve petrol \u00fcr\u00fcnleri gibi fosil yak\u0131tlar\u0131n yanmas\u0131d\u0131r. Bu yak\u0131tlar, ula\u015f\u0131m, \u00fcretim, in\u015faat, ev i\u00e7i kullan\u0131m ve i\u015fletmeler i\u00e7in k\u00fcresel olarak kullan\u0131lan enerjinin y\u00fczde 85&#8217;ini sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n<p>Bu tablo d\u00fcnya genelinde b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015fmekle birlikte, baz\u0131 end\u00fcstriler fosil yak\u0131tlara olan bu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ele alma konusunda \u015fimdiden cesaret verici bir ilerleme kaydediyor. Di\u011ferleri i\u00e7inse, ger\u00e7ek bir ilerleme kaydedilmesi gerekiyorsa, eylemin bir vites art\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n<h3>Ye\u015fil g\u00fc\u00e7<\/h3>\n<p>Dekarbonizasyon tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n tam merkezinde elektrik enerjisi sekt\u00f6r\u00fc var. Fosil yak\u0131tlar\u0131n yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te biri, elektrik \u00fcretmek i\u00e7in, k\u00f6m\u00fcr ve gazla \u00e7al\u0131\u015fan elektrik santralleri bi\u00e7iminde kullan\u0131l\u0131r; bu, emisyonlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde daha d\u00fc\u015f\u00fck (veya s\u0131f\u0131r) emisyonlu enerji santrallerinin \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flamas\u0131 ve en k\u0131sa s\u00fcrede \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekti\u011fi anlam\u0131na gelir. rakam.<\/p>\n<p>Bu izi takip eden \u00e7ok say\u0131da \u00fclke neyin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu \u00e7oktan g\u00f6steriyor. \u00d6rne\u011fin Kosta Rika, 2019&#8217;un \u00e7o\u011funlu\u011funda t\u00fcm elektri\u011fini yenilenebilir kaynaklardan \u00fcretti ve 2021 y\u0131l\u0131na kadar tamamen karbon n\u00f6tr olmay\u0131 hedefliyor. \u0130zlanda ise elektri\u011finin neredeyse tamam\u0131n\u0131 2015 y\u0131l\u0131ndan beri jeotermal enerji gibi yenilenebilir kaynaklardan \u00fcretiyor. Bol miktarda hidroelektrik g\u00fcc\u00fcne sahip olan \u0130sve\u00e7, \u00fclkenin enerji kar\u0131\u015f\u0131m\u0131ndaki yenilenebilir kaynaklar\u0131n oran\u0131n\u0131 y\u00fczde 52&#8217;ye \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n<p>Avustralya da b\u00fcy\u00fck ad\u0131mlar att\u0131. Son derece ba\u015far\u0131l\u0131 olan yenilenebilir enerji program\u0131, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki \u00fc\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131nda y\u00fczde 4&#8217;l\u00fck bir azalmaya katk\u0131da bulunacak. Abdul Latif Jameel Energy&#8217;nin bir par\u00e7as\u0131 olan Fotowatio Renewable Ventures\u2019\u0131n (FRV) \u00f6nemli bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemekten gurur duyuyorum. FRV, Avustralya&#8217;daki alt\u0131 g\u00fcne\u015f projesinde yer almaktad\u0131r ve 2012&#8217;den bu yana \u00fclkenin yenilenebilir enerji sekt\u00f6r\u00fcnde 700 milyon ABD dolar\u0131n\u0131n \u00fczerinde yat\u0131r\u0131m yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ana yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131ndan bir di\u011feri olan r\u00fczgar enerjisi, k\u00fcresel enerji \u00fcretimine \u015fimdiden b\u00fcy\u00fck bir katk\u0131 yap\u0131yor ve dekarbonizasyon g\u00fcndeminin bir par\u00e7as\u0131 olarak bu \u00fcretime daha fazla katk\u0131da bulunma potansiyeli var.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.irena.org\/\">IRENA<\/a>\u2018n\u0131n son verileri<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a>ne g\u00f6re, karada ve denizde kurulu k\u00fcresel r\u00fczgar \u00fcretim kapasitesi, son 20 y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 75 kat artm\u0131\u015f, 1997&#8217;de 7,5 gigawatttan (GW) 2018&#8217;e kadar 564 GW&#8217;a \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ge\u00e7mi\u015fte, r\u00fczgar enerjisi santrallerinin verimlili\u011fi, t\u00fcrbinlerin kendi performanslar\u0131yla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ancak daha g\u00fc\u00e7l\u00fc t\u00fcrbinler ve O-Wind Turbine gibi yenilik\u00e7i teknolojiler, r\u00fczgar g\u00fcc\u00fcn\u00fc yeni y\u00fcksekliklere ta\u015f\u0131yabilir. Sabit bir eksende oturan geometrik deliklere sahip bir k\u00fcre olarak tasarlanan O-Wind Turbine, r\u00fczgar herhangi bir y\u00f6nden vurdu\u011funda, geleneksel bir t\u00fcrbin gibi r\u00fczgara kar\u015f\u0131 durmas\u0131 gerekmeden d\u00f6ner. Tahmin edilemeyen r\u00fczgar t\u00fcneli etkisinin geleneksel t\u00fcrbinleri i\u015fe yaramaz hale getirdi\u011fi \u015fehirler ve yerle\u015fim alanlar\u0131 i\u00e7in idealdir ve karbonu ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde gidermek i\u00e7in gerekli olacak yenilik\u00e7i d\u00fc\u015f\u00fcnce tarz\u0131na somut bir \u00f6rnektir.<\/p>\n<h3>Depolama problemini \u00e7\u00f6zme<\/h3>\n<p>R\u00fczgar ve g\u00fcne\u015f enerjisi gibi yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131 dekarbonize bir ekonominin merkezinde yer al\u0131rken, m\u00fckemmel bir \u00e7\u00f6z\u00fcm de\u011fildir. R\u00fczgar d\u00fc\u015ferse veya g\u00fcne\u015f parlamazsa, en verimli enerji santrali bile enerji \u00fcretmek i\u00e7in m\u00fccadele eder.<\/p>\n<p>Bu, son y\u0131llar\u0131n en heyecan verici teknolojik geli\u015fmelerinden birinin, dekarbonizasyon \u00e7abalar\u0131nda &#8211; end\u00fcstriyel \u00f6l\u00e7ekte, merkezi olmayan batarya depolamas\u0131nda &#8211; de\u011fi\u015fiklik yaratabilece\u011fi bir nokta.<\/p>\n<p>Ko\u015fullar g\u00fcne\u015f enerjisi veya r\u00fczgar enerjisi \u00fcretimi i\u00e7in uygun olmad\u0131\u011f\u0131nda, bataryalar otomatik olarak devreye girer ve \u015febekeye kesintisiz yenilenebilir enerji aktar\u0131m\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<p>\u015eili&#8217;deki \u00f6nc\u00fc bir FRV geli\u015fimi, bataryalar\u0131n dekarbonizasyona yard\u0131mc\u0131 olma potansiyelini g\u00f6sterme yolunda \u00f6nc\u00fcd\u00fcr. 540 GW\/h hibrit g\u00fcne\u015f-r\u00fczgar enerjisi projesi, hava ko\u015fullar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak haftan\u0131n yedi g\u00fcn\u00fc, g\u00fcnde 24 saat yenilenebilir g\u00fc\u00e7 sa\u011flamas\u0131na olanak tan\u0131yan entegre batarya depolama yeteneklerine sahip olacak.<\/p>\n<p>Benzer yenilikler, Japonya\u2019da Tokyu Land Corp, Mitsubishi UFJ Lease ve Finans ve Green Power Development Corporation\u2019\u0131n Hokkaido\u2019da 25 MW\/h lityum iyon bataryal\u0131 92 MW\u2019l\u0131k g\u00fcne\u015f enerjisi santrali kurdu\u011fu proje dahil, d\u00fcnyan\u0131n her yerinde yenilenebilir enerji projelerinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>.<\/p>\n<h3>Harekete devam<\/h3>\n<p>Her t\u00fcrl\u00fc ula\u015ft\u0131rma sistemi &#8211; u\u00e7u\u015flar, nakliye, trenler ve arabalar &#8211; CO<sub>2<\/sub> emisyonlar\u0131na neen olan di\u011fer \u00f6nemli noktalard\u0131r. \u00d6rne\u011fin ula\u015ft\u0131rma, AB\u2019nin sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n y\u00fczde 72\u2019sini olu\u015fturuyor.<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a> Ancak buradaki ilerleme de cesaret verici.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki h\u00fck\u00fcmetler, yolcular\u0131 ve y\u00fckleri daha d\u00fc\u015f\u00fck karbon emisyonlu (tren, otob\u00fcs ve gemi gibi) ta\u015f\u0131ma modlar\u0131na kayd\u0131rmaya ve fosil yak\u0131tlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck karbonlu elektrik, hidrojen ve sentetik yak\u0131tlar gibi daha s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir enerji kaynaklar\u0131yla de\u011fi\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00c7ok d\u00fc\u015f\u00fck emisyonlu bir b\u00f6lge (ULEZ &#8211; ultra-low emissions zone) \u015fu anda Londra&#8217;n\u0131n merkezinde 7\/24, y\u0131lda 365 g\u00fcn \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Londra merkezini 2025 y\u0131l\u0131na kadar \u201cs\u0131f\u0131r emisyon\u201d b\u00f6lgesi haline getirme planlar\u0131 do\u011frultusunda, kamyon ve yolcu otob\u00fcsleri gibi ULEZ uyumlu olmayan ara\u00e7 \u015fof\u00f6rleri, b\u00fcy\u00fck para cezalar\u0131 \u00f6demek zorunda. Benzer \u015fekilde, Paris ve Roma, hafta i\u00e7i her g\u00fcn 2024 y\u0131l\u0131na kadar planlanan t\u00fcm \u015fehirlerde yasaklanan caddelerde y\u00fcksek kirletici ara\u00e7lar\u0131 k\u0131s\u0131tlad\u0131 ve d\u00fcnyadaki pek \u00e7ok \u015fehir de benzer planlar\u0131 uyguluyor ya da uygulamaya koymay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<p>Elektrikli ara\u00e7lar (EV&#8217;ler) ve hibrit ara\u00e7lar, dekarbonize mobilite sistemlerine ge\u00e7i\u015fte \u00f6nemli rol oynamaktad\u0131r. Uluslararas\u0131 Temiz Ula\u015f\u0131m Konseyine g\u00f6re, d\u00fcnyada yakla\u015f\u0131k 5 milyon EV var ve bunlar\u0131n yakla\u015f\u0131k 2 milyonu 2018&#8217;de sat\u0131ld\u0131. Bu, halen y\u0131ll\u0131k binek ara\u00e7lar\u0131n (yakla\u015f\u0131k 90 milyon ara\u00e7) y\u0131ll\u0131k k\u00fcresel sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n nispeten k\u00fc\u00e7\u00fck bir y\u00fczdesidir ancak h\u0131zla artmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Toyota, Tesla ve ayr\u0131ca Abdul Latif Jameel&#8217;in b\u00fcy\u00fck bir yat\u0131r\u0131mc\u0131s\u0131 oldu\u011fu <a href=\"https:\/\/rivian.com\/\">RIVIAN<\/a>, hibrit ve elektrikli ara\u00e7lar\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 k\u00fcresel d\u00fczeyde ilerletmeye devam ediyor. EV&#8217;lerin 2024 y\u0131l\u0131na kadar t\u00fcm yeni ara\u00e7 sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n y\u00fczde 10&#8217;unu olu\u015fturmas\u0131 beklenirken, 2020&#8217;de d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda 4 milyon adet sat\u0131\u015f\u0131n on y\u0131l i\u00e7inde 21 milyona \u00e7\u0131kmas\u0131 bekleniyor<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a>.<\/p>\n<p>Geli\u015fmi\u015f performans, daha iyi tasar\u0131m, \u015farj noktas\u0131 a\u011flar\u0131n\u0131n h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde geni\u015flemesi, vergi te\u015fvikleri ve daha rekabet\u00e7i fiyatland\u0131rma kombinasyonunun, EV&#8217;lerin sonunda yeni otomobil al\u0131c\u0131lar\u0131 i\u00e7in varsay\u0131lan se\u00e7enek haline getirmesi bekleniyor.<\/p>\n<h3>Hidrojenden yararlanmak<\/h3>\n<p>EV&#8217;lerin artan pop\u00fclaritesi son derece cesaret vericidir ancak fosil yak\u0131tla \u00e7al\u0131\u015fan elektrik santralleri taraf\u0131ndan \u00fcretilen elektrikle \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlarsa, karbon emisyonlar\u0131 azalmaz, aksine artar. Burada <a href=\"https:\/\/www.alj.com\/tr\/perspective\/hydrogen-the-key-driver-to-zero-emission-transport\/\">hidrojen<\/a> sadece ula\u015f\u0131m i\u00e7in de\u011fil, ayn\u0131 zamanda sanayi ve evsel \u0131s\u0131tma i\u00e7in de b\u00fcy\u00fck bir rol oynayabilir.<\/p>\n<p>Buradaki zorluk, hidrojen \u00fcretimini dekarbonize etmektir. Elektroliz yoluyla hidrojen \u00fcretmek i\u00e7in yenilenebilir enerji kullan\u0131labilir ancak bu pahal\u0131d\u0131r ve \u00e7ok b\u00fcy\u00fck miktarda yenilenebilir enerji gerektirir. \u00d6te yandan, buhar metan reformu yoluyla (metan\u0131 karbon ve hidrojene \u2018\u00e7atlatmak\u2019 i\u00e7in y\u00fcksek seviyede \u0131s\u0131 kullanan) hidrojen \u00fcretmek daha ucuz ve daha h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde \u00f6l\u00e7eklenebilir ancak burada da karbon sal\u0131n\u0131mlar\u0131 y\u00fcksektir.<\/p>\n<p>Bu, dekarbonize bir gelece\u011fe do\u011fru y\u00fcr\u00fcrken teknik-finansal-s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir a\u00e7\u0131dan bulundu\u011fumuz b\u0131\u00e7ak s\u0131rt\u0131na bir \u00f6rnektir.<\/p>\n<h3>Karbonu yakalamak<\/h3>\n<p>Ger\u00e7ek\u00e7i olarak, yaln\u0131zca emisyonlar\u0131 azaltarak karbonu gidermek y\u0131llar alacakt\u0131r. Ancak bu yolculukta bize yard\u0131mc\u0131 olacak ba\u015fka bir \u00f6nemli ara\u00e7 var &#8211; atmosfere girmeden \u00f6nce emisyonlar\u0131 n\u00f6tralize etmek i\u00e7in karbon tutma ve depolamay\u0131 (CCS) kullanmak.<\/p>\n<p>CCS, net s\u0131f\u0131r emisyon elde etmemiz i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir &#8211; ve \u015fimdi bunu yapmaya ba\u015flayabilmemiz i\u00e7in teknolojimiz var, baz\u0131 santraller CCS teknolojisini kullanarak karbon emisyonlar\u0131n\u0131 zaten \u201ctutuyor\u201d.<\/p>\n<p>CCS i\u015flemi, CO<sub>2<\/sub>\u2019yi at\u0131k olarak de\u011ferlendirmez ve di\u011fer kimyasallar\u0131n sentezlenmesi i\u00e7in bir hammadde, in\u015faat malzemeleri \u00fcretmek i\u00e7in mineral karbonasyon reaksiyonlar\u0131 i\u00e7in bir karbon kayna\u011f\u0131 veya biyoyak\u0131t \u00fcretmek i\u00e7in bir besin maddesi gibi ticari olarak uygulanabilir \u00fcr\u00fcnlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu teknolojiyi end\u00fcstriyel \u00f6l\u00e7ekte rafine etmek ve geli\u015ftirmek, b\u00fcy\u00fck miktarda yat\u0131r\u0131m gerektirecektir. CO<sub>2<\/sub>\u2019nin sadece zararl\u0131 at\u0131klara de\u011fil de\u011ferli \u00fcr\u00fcnlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir oldu\u011funu g\u00f6sterebilirsek, yat\u0131r\u0131m noktas\u0131 \u00e7ok daha kolay hale gelir.<\/p>\n<h3>Daha parlak bir gelecek i\u00e7in se\u00e7imler<\/h3>\n<p>Bug\u00fcn yapabilece\u011fimiz, 2050&#8217;de s\u0131f\u0131r emisyonlu bir enerji sistemine yak\u0131n olup olmamam\u0131z\u0131 etkileyecek bir\u00e7ok se\u00e7enek var. Baz\u0131lar\u0131 \u015fu anda ekonomik olarak &#8211; ya da politik olarak &#8211; uygulanabilir olmasa da, do\u011fru se\u00e7imleri yapmak ekonomiyi y\u00f6nlendirecek, \u00e7evreyi koruyacak ve gelecekte toplumlar\u0131m\u0131z\u0131 koruyacak.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 anda birden fazla \u015fey yapmak zorunday\u0131z &#8211; yapmazsak, bunun riskleri ve sonu\u00e7lar\u0131 a\u011f\u0131r olabilir. Ancak \u015fimdi bu se\u00e7imleri yapmaya ba\u015flamal\u0131y\u0131z. \u0130klim aktivisti Greta Thunberg\u2019in <a href=\"https:\/\/news.un.org\/en\/story\/2019\/09\/1047052\">2018&#8217;de Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Kurulu\u2019nda<\/a> <a href=\"https:\/\/soundcloud.com\/unradio\">s\u00f6yledi\u011fi gibi<\/a>:<\/p>\n<blockquote>\n<p><em>\u201cPolitik olarak m\u00fcmk\u00fcn olandan ziyade, yap\u0131lmas\u0131 gerekenler \u00fczerine odaklanmaya ba\u015flayana kadar umut yoktur.\u201d<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-full wp-image-55807\" src=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2019\/12\/Greta.jpg\" alt=\"\" width=\"1680\" height=\"1120\" srcset=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2019\/12\/Greta.jpg 1680w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2019\/12\/Greta-150x100.jpg 150w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2019\/12\/Greta-300x200.jpg 300w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2019\/12\/Greta-768x512.jpg 768w, https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2019\/12\/Greta-1024x683.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 1680px) 100vw, 1680px\" \/><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> 2015-2019&#8217;da K\u00fcresel \u0130klim, WMO, Eyl\u00fcl 2019<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Sel Alt\u0131nda Kalm\u0131\u015f Gelecek, Climate Central, Ekim 2019<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> <a href=\"https:\/\/irena.org\/-\/media\/Files\/IRENA\/Agency\/Publication\/2019\/Mar\/IRENA_RE_Capacity_Statistics_2019.pdf\">Yenilenebilir Kapasite \u0130statistikleri 2019<\/a>, Uluslararas\u0131 Yenilenebilir Enerji Ajans\u0131 (IRENA), 2019<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> <a href=\"https:\/\/tech.nikkeibp.co.jp\/dm\/atclen\/news_en\/15mk\/090601567\/?ST=msbe\">Japonya&#8217;n\u0131n En B\u00fcy\u00fck \u00d6l\u00e7ekli Pil Donan\u0131ml\u0131 G\u00fcne\u015f Santrali Hokkaido&#8217;da \u0130n\u015fa Edilecek<\/a>, Solar Power Plant Business, 6 Eyl\u00fcl 2017<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> D\u00fc\u015f\u00fck Emisyonlu Mobilite i\u00e7in Avrupa Stratejisi, Avrupa Komisyonu, Temmuz 2016<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> Ak\u00fcl\u00fc Elektrikli Ara\u00e7lar: Yeni pazarlar. Yeni gelenler. Yeni zorluklar, Deloitte, Ocak 2019<\/p>\n<h3>LinkedIn&#8217;de benimle ileti\u015fime ge\u00e7<\/h3>\n<p><script type=\"text\/javascript\" src=\"https:\/\/platform.linkedin.com\/badges\/js\/profile.js\" async defer><\/script><\/p>\n<div class=\"LI-profile-badge\" data-version=\"v1\" data-size=\"medium\" data-locale=\"en_US\" data-type=\"horizontal\" data-theme=\"dark\" data-vanity=\"fady-jameel\"><a class=\"LI-simple-link\" href=\"https:\/\/ae.linkedin.com\/in\/fady-jameel?trk=profile-badge\">Fady J.<\/a><\/div>\n","protected":false},"featured_media":55797,"template":"","tags":[],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Dekarbonizasyon: Net S\u0131f\u0131r Nas\u0131l Elde Edilir? | Abdul Latif Jameel\u00ae<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Dekarbonizasyon, mevcut ekonomik ve sosyal modellere ac\u0131 verici, maliyetli ve y\u0131k\u0131c\u0131 olmas\u0131 muhtemel k\u00f6kl\u00fc eylem gerektirecektir. M\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/alj.com\/tr\/spotlight-by-fady-jameel\/delivering-decarbonization-how-achievable-is-net-zero\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Dekarbonizasyon: Net S\u0131f\u0131r Nas\u0131l Elde Edilir? | Abdul Latif Jameel\u00ae\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dekarbonizasyon, mevcut ekonomik ve sosyal modellere ac\u0131 verici, maliyetli ve y\u0131k\u0131c\u0131 olmas\u0131 muhtemel k\u00f6kl\u00fc eylem gerektirecektir. M\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/alj.com\/tr\/spotlight-by-fady-jameel\/delivering-decarbonization-how-achievable-is-net-zero\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Abdul Latif Jameel\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Abdul.Latif.Jameel.Official\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-09-22T12:59:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2019\/12\/Decarb-Hero.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1243\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/alj.com\/tr\/spotlight-by-fady-jameel\/delivering-decarbonization-how-achievable-is-net-zero\/\",\"url\":\"https:\/\/alj.com\/tr\/spotlight-by-fady-jameel\/delivering-decarbonization-how-achievable-is-net-zero\/\",\"name\":\"Dekarbonizasyon: Net S\u0131f\u0131r Nas\u0131l Elde Edilir? | Abdul Latif Jameel\u00ae\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/alj.com\/en\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-12-19T07:16:03+00:00\",\"dateModified\":\"2021-09-22T12:59:55+00:00\",\"description\":\"Dekarbonizasyon, mevcut ekonomik ve sosyal modellere ac\u0131 verici, maliyetli ve y\u0131k\u0131c\u0131 olmas\u0131 muhtemel k\u00f6kl\u00fc eylem gerektirecektir. M\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/alj.com\/tr\/spotlight-by-fady-jameel\/delivering-decarbonization-how-achievable-is-net-zero\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/alj.com\/tr\/spotlight-by-fady-jameel\/delivering-decarbonization-how-achievable-is-net-zero\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/alj.com\/tr\/spotlight-by-fady-jameel\/delivering-decarbonization-how-achievable-is-net-zero\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/alj.com\/tr\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Spotlight By Fady Jameel\",\"item\":\"https:\/\/alj.com\/ja\/spotlight-by-fady-jameel\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Dekarbonizasyonun sa\u011flanmas\u0131: Net s\u0131f\u0131r nas\u0131l elde edilebilir?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/alj.com\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/alj.com\/en\/\",\"name\":\"Abdul Latif Jameel\",\"description\":\"Abdul Latif Jameel\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/alj.com\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"tr\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dekarbonizasyon: Net S\u0131f\u0131r Nas\u0131l Elde Edilir? | Abdul Latif Jameel\u00ae","description":"Dekarbonizasyon, mevcut ekonomik ve sosyal modellere ac\u0131 verici, maliyetli ve y\u0131k\u0131c\u0131 olmas\u0131 muhtemel k\u00f6kl\u00fc eylem gerektirecektir. M\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/alj.com\/tr\/spotlight-by-fady-jameel\/delivering-decarbonization-how-achievable-is-net-zero\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Dekarbonizasyon: Net S\u0131f\u0131r Nas\u0131l Elde Edilir? | Abdul Latif Jameel\u00ae","og_description":"Dekarbonizasyon, mevcut ekonomik ve sosyal modellere ac\u0131 verici, maliyetli ve y\u0131k\u0131c\u0131 olmas\u0131 muhtemel k\u00f6kl\u00fc eylem gerektirecektir. M\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?","og_url":"https:\/\/alj.com\/tr\/spotlight-by-fady-jameel\/delivering-decarbonization-how-achievable-is-net-zero\/","og_site_name":"Abdul Latif Jameel","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Abdul.Latif.Jameel.Official","article_modified_time":"2021-09-22T12:59:55+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1243,"url":"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2019\/12\/Decarb-Hero.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/alj.com\/tr\/spotlight-by-fady-jameel\/delivering-decarbonization-how-achievable-is-net-zero\/","url":"https:\/\/alj.com\/tr\/spotlight-by-fady-jameel\/delivering-decarbonization-how-achievable-is-net-zero\/","name":"Dekarbonizasyon: Net S\u0131f\u0131r Nas\u0131l Elde Edilir? | Abdul Latif Jameel\u00ae","isPartOf":{"@id":"https:\/\/alj.com\/en\/#website"},"datePublished":"2019-12-19T07:16:03+00:00","dateModified":"2021-09-22T12:59:55+00:00","description":"Dekarbonizasyon, mevcut ekonomik ve sosyal modellere ac\u0131 verici, maliyetli ve y\u0131k\u0131c\u0131 olmas\u0131 muhtemel k\u00f6kl\u00fc eylem gerektirecektir. M\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/alj.com\/tr\/spotlight-by-fady-jameel\/delivering-decarbonization-how-achievable-is-net-zero\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/alj.com\/tr\/spotlight-by-fady-jameel\/delivering-decarbonization-how-achievable-is-net-zero\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/alj.com\/tr\/spotlight-by-fady-jameel\/delivering-decarbonization-how-achievable-is-net-zero\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/alj.com\/tr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Spotlight By Fady Jameel","item":"https:\/\/alj.com\/ja\/spotlight-by-fady-jameel\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Dekarbonizasyonun sa\u011flanmas\u0131: Net s\u0131f\u0131r nas\u0131l elde edilebilir?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/alj.com\/en\/#website","url":"https:\/\/alj.com\/en\/","name":"Abdul Latif Jameel","description":"Abdul Latif Jameel","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/alj.com\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"tr"}]}},"post-meta-fields":{"_alp_processed":["1576741643"],"_wpml_word_count":["{\"total\":2968,\"to_translate\":{\"ar\":2968,\"zh-hans\":2968,\"fr\":2968,\"ja\":2968,\"es\":2968,\"tr\":2968}}"],"push_notification":["no"],"_push_notification":["field_5c3b1fb67034d"],"_wpml_media_featured":["1"],"_wpml_media_duplicate":["1"],"perspective_short_title":["Dekarbonizasyonun sa\u011flanmas\u0131"],"perspective_summury":["<p>BM liderli\u011findeki Paris Anla\u015fmas\u0131, d\u00fcnyan\u0131n dikkatini, k\u00fcresel ekonominin 'dekarbonize edilmesi' ihtiyac\u0131na odaklad\u0131.<\/p>\n"],"perspective_location":["Dubai, Birle\u015fik Arap Emirlikleri"],"wpcf-featured-news":["1"],"is_latest_news":["0"],"wpcf-show-news-at-homepage":["1"],"publish_mobile":[""],"_publish_mobile":["field_5bfa8eb2e65cf"],"mobile_featured_image":["https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2019\/12\/Decarb-Hero.jpg"],"_mobile_featured_image":["field_5c3b204983dea"],"_wpcf-card-image-sort-order":["a:1:{i:0;i:1038253;}"],"_yoast_wpseo_content_score":["30"],"perspective_author_name":["<p><span style=\"color: #000000;\"><a href=\"https:\/\/www.alj.com\/tr\/our-people\/fady-jameel\/\">Fady Jameel<\/a><br \/>\n<\/span><\/p>\n<p>Ba\u015fkan Vekili ve Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131,\u00a0Abdul Latif Jameel International<\/p>\n"],"perspective_author_bio":["<p><a href=\"https:\/\/www.alj.com\/tr\/our-people\/fady-jameel\/\">Fady Jameel<\/a>, 1945\u2019te merhum dedesi Abdul Latif Jameel taraf\u0131ndan kurulan ba\u011f\u0131ms\u0131z, uluslararas\u0131 ve aile k\u00f6kenli ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u015firketler toplulu\u011fu Abdul Latif Jameel\u2019e ba\u011fl\u0131 Abdul Latif Jameel International\u2019in Abdul Latif Jameel Suudi Arabistan Ba\u015fkan Vekili ve Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n"],"_thumbnail_id":["55797"],"_last_translation_edit_mode":["native-editor"],"_yoast_wpseo_title":["Dekarbonizasyon: Net S\u0131f\u0131r Nas\u0131l Elde Edilir? | Abdul Latif Jameel\u00ae"],"_yoast_wpseo_metadesc":["Dekarbonizasyon, mevcut ekonomik ve sosyal modellere ac\u0131 verici, maliyetli ve y\u0131k\u0131c\u0131 olmas\u0131 muhtemel k\u00f6kl\u00fc eylem gerektirecektir. M\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?"],"_edit_lock":["1632315483:23"],"_edit_last":["23"],"perspective_business_sector":["Enerji ve \u00c7evre Hizmetleri"],"perspective_author_image":["51687"],"content_series_applied":[""],"_content_series_applied":["field_60f3d3faf82ac"],"is_podcast":["0"],"_is_podcast":["field_5ee1dff933e7f"],"wpcf-perspective-published-date":["1577577600"],"wpcf-card-image":[""],"_bsf_post_type":["0"],"_bsf_item_review_type":["none"],"_yoast_wpseo_estimated-reading-time-minutes":["7"],"amazonS3_cache":["a:2:{s:39:\"\/\/alj.com\/app\/uploads\/2019\/12\/Greta.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:55807;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:45:\"\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2019\/12\/Greta.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";i:55807;s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}}"]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alj.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/spotlight-fadyjameel\/55813"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alj.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/spotlight-fadyjameel"}],"about":[{"href":"https:\/\/alj.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/spotlight-fadyjameel"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alj.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/55797"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alj.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=55813"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alj.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=55813"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}