Daha s\u0131cak, daha \u0131slak ve daha vah\u015fi<\/h3>\n
Mart ay\u0131nda, Idai Siklonu Mozambik\u2019e ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda 1000\u2019den fazla insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne ve G\u00fcney Afrika genelinde su bask\u0131nlar\u0131na ve elektrik kesintilerine neden oldu. A\u011fustos ay\u0131nda, devasa orman yang\u0131nlar\u0131 Kanarya Adalar\u0131’n\u0131n bir\u00e7o\u011funu tarad\u0131; musona ba\u011fl\u0131 sel felaketleri Hindistan, Nepal, Banglade\u015f ve Pakistan\u2019da 200’den fazla ki\u015fiyi \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. \u015eili, 60 y\u0131ldan bu yana en k\u00f6t\u00fc kurakl\u0131\u011fa maruz kald\u0131.<\/p>\n
Son zamanlarda Venedik’te yar\u0131m y\u00fczy\u0131ldan beri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f olan y\u00fcksek gelgitler ve f\u0131rt\u0131na dalgas\u0131, kentin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc 187 cm suya bat\u0131rd\u0131. Kaliforniya ve Avustralya’da orman yang\u0131nlar\u0131 binlerce d\u00f6n\u00fcm\u00fc imha etti ve halk\u0131n b\u00fcy\u00fck kesimini evsiz b\u0131rakt\u0131.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2019\/12\/California-forest-fire.jpg\")
<\/p>\n
Kaliforniya orman yang\u0131nlar\u0131. Telif Hakk\u0131 \u00a9 Mark Ralston\/Getty Images<\/span><\/p>\n \u0130ngiltere merkezli insani yard\u0131m kurulu\u015fu Oxfam, \u201chavadaki a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n\u201d Afrika’daki 18 \u00fclkede 52 milyondan fazla insan\u0131n a\u00e7l\u0131kla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu anlam\u0131na geldi\u011fini tahmin ediyor[1]<\/a>. NASA, bu y\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda Amazon Ormanlar\u0131nda h\u0131zla yay\u0131lan b\u00fcy\u00fck yang\u0131nlar\u0131n ard\u0131ndan, \u015fiddetli yang\u0131n felaketlerinin \u00e7o\u011funun insan faaliyetinin bitkiler taraf\u0131ndan sal\u0131nan su buhar\u0131 miktar\u0131n\u0131 azaltt\u0131\u011f\u0131 ve onlar\u0131 yang\u0131na daha duyarl\u0131 hale getirdi\u011fi \u201csu stresli b\u00f6lgelerde\u201d[2]<\/a> oldu\u011funu tespit etti[3]<\/a>.<\/p>\n Bu olaylar\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte artan s\u0131kl\u0131\u011f\u0131, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin \u00f6l\u00e7e\u011findeki ve h\u0131z\u0131ndaki \u00f6nceki tahminlerin maalesef yeterince \u00f6nemsenmedi\u011finin fark\u0131na varmaktan kaynaklan\u0131yor. Asl\u0131nda Global Environmental Change dergisinde 2013 y\u0131l\u0131ndaki bir rapor \u201cArtan atmosferik sera gazlar\u0131n\u0131n k\u00fcresel \u0131s\u0131nmaya olan \u00f6nemli katk\u0131lar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131n\u0131n, \u00f6zellikle fiziksel bilimlerin <\/em>IPCC<\/em><\/a> de\u011ferlendirmelerinde az\u0131msand\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d[4]<\/strong><\/a><\/em> ortaya koydu.<\/p>\n \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011findeki h\u0131z art\u0131\u015f\u0131n\u0131 do\u011fru \u015fekilde tahmin edememe konusundaki bu tarihi ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k, beraberinde onun ekonomik<\/em> maliyetler<\/em> ger\u00e7ekli\u011fini de hafife ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6steriyor. Sonu\u00e7ta, hatal\u0131 verilere dayanan tahminler ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak yanl\u0131\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n Buna e\u015flik eden, gelecekteki<\/em> maliyet tahminlerini ge\u00e7mi\u015f<\/em> deneyimlerimize dayand\u0131rma e\u011filimimizdir. \u00d6rne\u011fin yakla\u015fmakta olan bir kas\u0131rgan\u0131n finansal etkilerini, yaln\u0131zca ge\u00e7mi\u015f kas\u0131rga tecr\u00fcbelerimize dayand\u0131rmak gibi. \u0130statistik\u00e7iler buna ‘dura\u011fanl\u0131k’<\/em> diyor: gelecekteki tahminleri tan\u0131mlamak i\u00e7in ge\u00e7mi\u015f olaylar\u0131 kullanmak. Pek \u00e7ok ekonomist, dura\u011fanl\u0131k ile iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin ger\u00e7ek maliyetleri hakk\u0131ndaki tahminler aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131y\u0131 kabul etmek veya en az\u0131ndan g\u00f6z \u00f6n\u00fcne almak i\u00e7in ge\u00e7 kald\u0131.<\/p>\n \u0130klim hasar\u0131, ekonomik b\u00fcy\u00fcmeyi s\u00fcrd\u00fcrme yolunda \u201cd\u00fczeltilmesi\u201d gereken \u00f6zel bir zorluk olarak kabul ediliyordu, \u00e7\u00fcnk\u00fc ge\u00e7mi\u015fte hep b\u00f6yle olmu\u015ftu. Ancak ko\u015fullar o kadar<\/em> h\u0131zl\u0131 ve \u00e7ok<\/em> keskin de\u011fi\u015fti\u011finde ge\u00e7mi\u015f art\u0131k g\u00fcvenilir bir rehber olmaktan \u00e7\u0131k\u0131yor – iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi konusunda oldu\u011fu gibi. Art\u0131k ge\u00e7mi\u015fe dayanan maliyet tahminleri h\u0131zla \u00f6nemsiz hale geliyor.<\/p>\n Buna iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin kaskad etkisi<\/em> ekleniyor. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkilerinin anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n zor olmas\u0131n\u0131n nedenlerinden biri, bunlar\u0131n yal\u0131t\u0131k bi\u00e7imde ger\u00e7ekle\u015fmemeleri ancak muhtemelen hen\u00fcz bilinmeyen yollarla sonu\u00e7lar\u0131 de\u011fi\u015ftirecek, \u015fiddetlendirecek, hafifletecek veya yava\u015flatacak bi\u00e7imde birbirlerini beslemeleridir.<\/p>\n \u00d6rne\u011fin, \u0131l\u0131man bir iklim, bir \u00fclkedeki g\u0131da \u00fcretimini azaltabilir ve n\u00fcfusun \u0131s\u0131 ve hastal\u0131klara dayanma kapasitesini azaltan yayg\u0131n bir yetersiz beslenmeye yol a\u00e7arak \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131nda bir art\u0131\u015fa neden olur ve \u00fclkede iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine adapte olmay\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131r. En k\u00f6t\u00fc senaryoda, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ekonomik durgunlu\u011fa yol a\u00e7makta ve bu da \u00fclkelerin iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin zarar g\u00f6rmesini \u00f6nleme kapasitesini baltalayan sosyal ve politik bozulmalara yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n Maliyetleri belirlemek pek de kolay de\u011fildir, bu nedenle MIT<\/a>\u2018de bulunan Abdul Latif Jameel Su ve G\u0131da Sistemleri Laboratuvar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla (J-WAFS<\/a>) Jameel Toplulu\u011fu<\/a> iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131nda d\u00fcnyadaki g\u0131da ve su sistemlerinin daha diren\u00e7li ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilecek \u00f6nc\u00fc ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n finanse edilmesine yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r.<\/p>\n Bu \u00e7e\u015fit basamakl\u0131 etkiler, yak\u0131n zamanda iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin ekonomik modellerinde yakalanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r – ancak tutumlarda bir de\u011fi\u015fim ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n 2016\u2019daki Paris Anla\u015fmas\u0131\u2019ndan bir y\u0131l sonra, BM Genel Sekreteri\u2019nin New York\u2019taki \u0130klim Eylem Zirvesi, yakla\u015f\u0131k 77 \u00fclkenin 2050\u2019ye kadar s\u0131f\u0131r karbon sal\u0131n\u0131m\u0131 taahh\u00fcd\u00fcne ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131. Birle\u015fik Krall\u0131k, Fransa, \u0130sve\u00e7 ve Norve\u00e7 dahil olmak \u00fczere pek \u00e7ok \u00fclke bu etkiyle ilgili yasa \u00e7\u0131kard\u0131. Ne yaz\u0131k ki, k\u00fcresel hedef ba\u015far\u0131s\u0131 i\u00e7in kritik \u00f6neme sahip di\u011fer baz\u0131 \u00fclkeler i\u00e7in, b\u00f6yle bir ama\u00e7 yaln\u0131zca \u2018istek uyand\u0131r\u0131c\u0131\u2019 kal\u0131yor. ger\u00e7ekle\u015fmiyor.<\/p>\n <\/a><\/p>\n \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkileri artmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, parasal maliyetler ekonomik sistemin her d\u00fczeyinde hissedilir: bireysel i\u015fletmelerden, ulusal bilan\u00e7olara, hatta t\u00fcm k\u00fcresel finansal yap\u0131y\u0131 etkileyebilir.<\/p>\n 2019 Haziran\u0131nda CDP logosu i\u00e7in resim sonucu, – eskiden Karbon Saydaml\u0131k Projesi olarak bilinen – CDP<\/a> taraf\u0131ndan \u00fccretsiz sunulan ara\u015ft\u0131rma d\u00fcnyadaki en b\u00fcy\u00fck listelenen \u015firketlerin 200’\u00fcn\u00fcn, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin onlara \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki be\u015f y\u0131l i\u00e7inde gelmesi beklenen sorunlar\u0131n \u00e7o\u011fuyla birlikte 1 trilyon ABD Dolar\u0131 tutar\u0131nda toplam maliyete mal olaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin etti\u011fi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.[5]<\/a><\/p>\n CDP’nin \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Raporu 2018<\/a> Apple ve Microsoft’tan Unilever ve China Mobile\u2019a kadar \u015firketlerin toplamda 970 milyar ABD dolar\u0131 ek maliyet beklediklerini belirtti.<\/p>\n Muhtemelen tetikleyiciler aras\u0131nda daha y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klar, kaotik hava ko\u015fullar\u0131 ve sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n fiyatland\u0131r\u0131lmas\u0131yla ilgili maliyetler bulunmaktad\u0131r. Bu maliyetlerin yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131na \u201cneredeyse kesin olmas\u0131 muhtemel\u201d<\/em> g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131l\u0131yor.<\/p>\n BM Uluslararas\u0131 \u00c7al\u0131\u015fma \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn (ILO<\/a>) Temmuz 2019\u2019da yay\u0131nlanan raporuna g\u00f6re[1]<\/a>, y\u00fczy\u0131l\u0131n sonuna kadar 1,5 \u00b0C \u0131s\u0131 art\u0131\u015f\u0131 varsay\u0131larak i\u015fle ilgili \u0131s\u0131 stresi ve verimlilik kayb\u0131n\u0131n 2030 y\u0131l\u0131na kadar toplam k\u00fcresel \u00e7al\u0131\u015fma saatlerinin% 2,2’sine (veya 80 milyon i\u015f) e\u015fde\u011fer bir art\u0131\u015f g\u00f6rmesini bekleyebiliriz. Tar\u0131m ve in\u015faat en \u00e7ok etkilenen sekt\u00f6rlerden ikisi olacakt\u0131r. D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda 940 milyon insan tar\u0131mda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve sekt\u00f6r 2030 y\u0131l\u0131na kadar ya\u015fanan \u0131s\u0131 stresinden kaynaklanan k\u00fcresel \u00e7al\u0131\u015fma saatlerinde kayb\u0131n %60’\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k gelebilir. \u0130n\u015faatta k\u00fcresel \u00e7al\u0131\u015fma saatleri ayn\u0131 tarihe kadar %19 d\u00fc\u015febilir.<\/p>\n Ekonomik modelin stres alt\u0131ndaki \u00f6nemli \u00fcyesi sadece \u00fcretkenlik de\u011fildir, sat\u0131n alma da stres alt\u0131ndad\u0131r. A\u015f\u0131r\u0131 do\u011fal afetlerin etkisi, y\u0131ll\u0131k t\u00fcketimde k\u00fcresel 520 milyar ABD dolar\u0131 zararla e\u015fde\u011ferdir.[2]<\/a><\/p>\n Harvard iktisat profes\u00f6r\u00fc ve fak\u00fclte ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi Melissa Dell<\/a> taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir 2012 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda Ulusal Ekonomik Ara\u015ft\u0131rmalar B\u00fcrosu<\/a>, ortalama s\u0131cakl\u0131ktaki her 1\u00b0C’lik art\u0131\u015f\u0131n, ortalama olarak ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen % 8’lik bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6stermektedir. [3]<\/a><\/p>\n Do\u011fal felaketler, her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 26 milyon insan\u0131 yoksullu\u011fa zorlamaktad\u0131r – ve acil bir eylem olmaz ise, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi 2030 y\u0131l\u0131na kadar 100 milyon insan\u0131 yoksullu\u011fa itebilir. Bu ekonomik durgunluk hem i\u015fletmeler hem de \u00fclkeler i\u00e7in kar-zarar sat\u0131r\u0131nda fel\u00e7 edici bir etkiye neden olabilir.<\/p>\n D\u00fcnyan\u0131n en fakir b\u00f6lgelerinde olanlar kadar h\u0131zl\u0131 ya da etkili bir \u015fekilde adapte olmak i\u00e7in daha az kayna\u011fa sahip olan insanlar, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak en \u00f6nemli kay\u0131plara maruz kalaca\u011f\u0131 i\u00e7in, sonu\u00e7ta, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finden kaynaklanan ticari kay\u0131plar mevcut ekonomik e\u015fitsizli\u011fi g\u00fc\u00e7lendirecektir.<\/p>\n D\u00fcnya Bankas\u0131<\/a> geli\u015fmekte olan \u00fc\u00e7 b\u00f6lgede, ya\u015famak i\u00e7in iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine daha az duyarl\u0131 yerler aramak zorunda kalacak bireyler, aileler ve hatta b\u00fct\u00fcn topluluklardan olu\u015fan 143 milyondan fazla insan\u0131n 2050 y\u0131l\u0131na kadar[4]<\/a> iklimsel g\u00f6\u00e7men olabilece\u011fine inan\u0131yor.<\/a>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0<\/p>\n GCA eski BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon<\/a>, Microsoft kurucusu Bill Gates<\/a> ve Uluslararas\u0131 Para Fonu<\/a> Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Kristalina Georgieva<\/a> taraf\u0131ndan y\u00f6netilmektedir ve \u00c7in, Meksika ve \u0130ngiltere gibi \u00fclkeleri ve ayr\u0131ca Banglade\u015f ve Marshall Adalar\u0131 gibi iklim korunmas\u0131z \u00fclkeleri i\u00e7ermektedir.<\/p>\n Sosyal ve ekonomik sistemlerin iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin sonu\u00e7lar\u0131na dayanabilmesini sa\u011flamak amac\u0131yla 2018 y\u0131l\u0131nda kuruldu.<\/p>\n Bu, geli\u015fmi\u015f pazarlar\u0131n, ekonomilerinin iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin en k\u00f6t\u00fc etkilerinden korundu\u011funu bilerek g\u00fcvende ve hallerinden memnun olmay\u0131 g\u00f6ze alabilecekleri anlam\u0131na gelmez. Etki, daha b\u00fcy\u00fck olabilir; g\u00f6receli olarak konu\u015fursak, kaybedecekleri \u015fey daha fazlad\u0131r.<\/p>\n ABD Ulusal Ekonomik Ara\u015ft\u0131rma B\u00fcrosu’ndan A\u011fustos 2019 tarihli bir \u00e7al\u0131\u015fma (NBER<\/a>) \u00f6zellikle sanayi d\u00fcnyas\u0131nda iklim de\u011fi\u015fikli\u011finden kaynaklanan tahmin edilenin \u00e7ok daha \u00fcst\u00fcnde potansiyel maliyetler oldu\u011funu tahmin etmektedir.[1]<\/a><\/p>\n \u00d6rne\u011fin, \u201cher zamanki gibi bir i\u015fletme\u201d modeline ba\u011fl\u0131 olarak (yakla\u015f\u0131k olarak karbonun mevcut emisyonda yay\u0131lmaya devam etti\u011fi) bir senaryoda yakla\u015f\u0131k 0,04\u00b0C’lik bir s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131, 2100 y\u0131l\u0131na kadar d\u00fcnya genelinde ki\u015fi ba\u015f\u0131na GSY\u0130H’ya %7,2’lik bir kesinti anlam\u0131na gelecektir.<\/p>\n NBER, ABD’nin GSY\u0130H’n\u0131n %10,5’ini 2100’e kadar kaybedebilece\u011fini, 2018 seviyelerinde 2 trilyon ABD dolar\u0131na e\u015fit olabilece\u011fini tahmin ediyor. Kanada\u2019n\u0131n GSY\u0130H\u2019s\u0131 %13\u2019ten fazla azal\u0131rken (yakla\u015f\u0131k 221 milyar ABD dolar\u0131), Japonya, Hindistan ve Yeni Zelanda\u2019n\u0131n her biri %10 civar\u0131nda (s\u0131ras\u0131yla yakla\u015f\u0131k 500 milyar ABD dolar\u0131, 270 milyar ABD dolar\u0131 ve 20 milyar ABD dolar\u0131) kaybedebilir.<\/p>\n \u0130ngiltere h\u00fck\u00fcmetinin sembol\u00fc olan \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Ekonomisi \u00dczerine Stern \u0130ncelemesi[2]<\/a>, sadece a\u015f\u0131r\u0131 hava olaylar\u0131n\u0131n maliyetinin (f\u0131rt\u0131nalar, kas\u0131rgalar, tayfunlar, ta\u015fk\u0131nlar, kurakl\u0131klar, s\u0131cak hava dalgalar\u0131) y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131nda y\u0131ll\u0131k olarak k\u00fcresel GSY\u0130H’n\u0131n y\u0131ll\u0131k % 0,5 – 1’ine ula\u015fabilece\u011fi – ya da d\u00fcnya \u0131s\u0131nmaya devam ederse daha y\u00fcksek olabilece\u011fi konusunda uyarmaktad\u0131r.<\/p>\n K\u00fcresel s\u0131cakl\u0131klardaki 3 veya 4\u00b0C art\u0131\u015f bug\u00fcn \u0130ngiltere\u2019deki y\u0131ll\u0131k sel kay\u0131plar\u0131n\u0131n GSY\u0130H\u2019n\u0131n % 0,1\u2019inden % 0,2 – 0,4\u2019e y\u00fckselece\u011fi korkusunu yaratmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, 2003 y\u0131l\u0131nda Avrupa’da ya\u015fanan ve 15 milyar ABD dolar\u0131 tutar\u0131nda tar\u0131msal kay\u0131plara neden olan \u0131s\u0131 dalgalar\u0131n\u0131n, y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131na do\u011fru \u201cs\u0131radan\u201d olaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n \u00c7ok az say\u0131da ekonomi iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile m\u00fccadele k\u00fclfetinden yara almadan kurtulabilir. Sonu\u00e7ta, k\u00fclt\u00fcrel ya da ekonomik olsun, s\u0131n\u0131rlar\u0131 tan\u0131mayan benzersiz bir k\u00fcresel krizdir.<\/p>\n Stern Raporu, anlaml\u0131 emisyon azalt\u0131mlar\u0131 elde etmek i\u00e7in uluslararas\u0131 karbon finans\u0131 ak\u0131\u015f\u0131ndaki \u201cd\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmden\u201d daha az\u0131n\u0131n gerekli olmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Bu stratejinin bir bedeli var. Geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde d\u00fc\u015f\u00fck karbonlu yat\u0131r\u0131mlar\u0131n artan maliyetlerinin y\u0131lda en az 20-30 milyar ABD dolar\u0131 olmas\u0131 muhtemeldir. Bu maliyetlerin adil bir \u015fekilde payla\u015f\u0131lmas\u0131, AB emisyon ticaret sistemi gibi b\u00fcy\u00fck bir ticari i\u015flem plan\u0131na ba\u011fl\u0131 olacakt\u0131r (AB ETS<\/a>).<\/p>\n Ayr\u0131ca, ara\u015ft\u0131rmalar, arazi kullan\u0131m\u0131ndan kaynaklanan emisyonlar\u0131n neredeyse d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc olu\u015fturan sekiz \u00fclke i\u00e7inde orman korumas\u0131n\u0131n ‘f\u0131rsat maliyeti’ (yani kullan\u0131lmayan finansal potansiyel)’nin y\u0131ll\u0131k 5 milyar ABD dolar\u0131na ula\u015fabilece\u011fini g\u00f6stermektedir. Bu fedakarl\u0131klar\u0131n adil bir \u015fekilde nas\u0131l telafi edilebilece\u011fi, devam etmekte olan bir tart\u0131\u015fman\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n Ne taraftan bak\u0131l\u0131rsa bak\u0131ls\u0131n, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin maliyetleri y\u00fckseliyor. Sadece OECD<\/a> \u00fclkeleri aras\u0131nda, yeni altyap\u0131y\u0131 ve binalar\u0131 iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in ilave maliyetler y\u0131lda 150 milyar ABD dolar\u0131na ula\u015fabilir (GSY\u0130H’n\u0131n% 0,5’i).[3]<\/a>.<\/p>\n Drax Grubu<\/a>\u2018nun \u0130ngiltere’nin Kuzey Yorkshire kentindeki Drax santralini 10 y\u0131l i\u00e7inde karbonu negatif hale getirme plan\u0131 – bu s\u00fcre\u00e7te d\u00fcnyan\u0131n ilk karbon-negatif i\u015fletmesi olacak – \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 en son duyurusuna bakarsak:[4]<\/a> Mevcut haliyle bile, b\u00fcy\u00fck k\u00f6m\u00fcr \u00fcretim birimlerini yenilenebilir biyok\u00fctle ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in halihaz\u0131rda d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015f olan Drax, faaliyetlerini y\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in g\u00fcnde 2 milyon \u00a3 (2,63 milyon ABD Dolar\u0131) devlet s\u00fcbvansiyonu talep ediyor. Tesis taraf\u0131ndan sal\u0131nan milyonlarca ton karbonu yakalamak ve yer alt\u0131nda depolamak amac\u0131yla yap\u0131lan bu yeni giri\u015fimi uygulanabilir hale gelmek i\u00e7in daha fazla devlet deste\u011fi gerekecek.<\/p>\n K\u00fcresel bir krizin k\u00fcresel bir yan\u0131t gerektirdi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r – bunun bir k\u0131sm\u0131 iklim odakl\u0131 yat\u0131r\u0131m\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclebilir faydalar elde edebilece\u011fi fikrini ‘satmak’ anlam\u0131na gelir.<\/p>\n GCA[5]<\/a>\u2018n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rma potansiyel olarak ba\u015flang\u0131\u00e7 maliyetlerinden daha a\u011f\u0131r basabilecek iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile m\u00fccadelenin potansiyel faydalar\u0131na i\u015faret ediyor.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, d\u00fcnya k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n etkilerine haz\u0131rlanmak i\u00e7in 2030 y\u0131l\u0131na kadar 1,8 trilyon ABD dolar\u0131ndan daha az yat\u0131r\u0131m yapmamal\u0131d\u0131r – ama bu yat\u0131r\u0131mdan elde edilen faydalar d\u00f6rt kat\u0131na kadar \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n <\/a><\/p>\n 2030 y\u0131l\u0131na kadar hava uyar\u0131 sistemlerine, altyap\u0131ya, kuru tarla tar\u0131m\u0131na, mangrov korumas\u0131na ve su y\u00f6netimine yap\u0131lacak 1,8 trilyon ABD dolar\u0131 tutar\u0131ndaki yat\u0131r\u0131m\u0131n, 7.1 trilyon ABD dolar\u0131 fayda sa\u011flayaca\u011f\u0131 tahmin ediliyor.<\/p>\n Bu t\u00fcr bir \u00f6ng\u00f6r\u00fcden yararlan\u0131labilecek bir \u00f6rnek olarak, 1,3 milyon Londral\u0131y\u0131 sel sular\u0131ndan koruyan Birle\u015fik Krall\u0131k\u2019taki Thames Bariyeri<\/a> var.<\/p>\n Bariyer i\u00e7in in\u015faat maliyetleri 534 milyon \u00a3’a (686 milyon ABD dolar\u0131) ula\u015fsa da; o olmadan ortaya \u00e7\u0131kabilecek sel riski, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck finansal i\u015fletmelerini bar\u0131nd\u0131ran ve Birle\u015fik Krall\u0131k h\u00fck\u00fcmeti i\u00e7in b\u00fcy\u00fck vergi gelirleri getiren Canary Wharf’\u0131n d\u00fcnyadaki en \u00f6nemli finans merkezlerinden biri olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan yat\u0131r\u0131mlar\u0131 engellerdi.<\/p>\n Benzer \u015fekilde gelece\u011fe bakarak, GCA, geli\u015fmekte olan \u00fclkelerdeki f\u0131rt\u0131nalar i\u00e7in uyar\u0131 sistemlerine 800 milyon ABD dolar\u0131 yat\u0131r\u0131m yap\u0131larak, bu f\u0131rt\u0131nalar\u0131n verdi\u011fi zarar\u0131 hafifletmek i\u00e7in y\u0131lda 16 milyar ABD dolar\u0131 harcama ihtiyac\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131labilir.<\/p>\n Do\u011fal afetler \u015fu anda yaln\u0131zca elektrik ve ula\u015ft\u0131rma altyap\u0131s\u0131na verilen zarar\u0131n bir sonucu olarak d\u00fc\u015f\u00fck ve orta gelirli \u00fclkelerde y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 18 milyar ABD dolar\u0131na mal olmaktad\u0131r; bu da ev halklar\u0131 ve \u015firketlere olan zarar\u0131n 390 milyar ABD dolar\u0131na kadar \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olmaktad\u0131r[1]<\/a>.<\/p>\n Ban Ki-moon, raporun a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda \u015f\u00f6yle konu\u015ftu: \u201cH\u00fck\u00fcmetlerin ve i\u015fletmelerin kararlar\u0131 nas\u0131l ald\u0131klar\u0131n\u0131 radikal bir \u015fekilde yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmeleri gerekiyor\u201d.<\/em> \u201c\u0130klim riskini g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lan anlay\u0131\u015f, planlama ve finansmanda bir devrime ihtiyac\u0131m\u0131z var.\u201d<\/em><\/p>\n Di\u011fer ara\u015ft\u0131rmalar, verimsiz enerji sistemlerinde reform yaparak ve pahal\u0131 enerji s\u00fcbvansiyonlar\u0131n\u0131 kald\u0131rarak \u00fclkelerin y\u0131lda 250 milyar ABD Dolar\u0131 biriktirebildi\u011fini g\u00f6stermektedir. Bu say\u0131lar g\u00fc\u00e7l\u00fc bir itici g\u00fc\u00e7t\u00fcr. [2]<\/a><\/p>\n Tasarruf edilen para d\u0131\u015f\u0131nda, kazan\u0131lacak para da var. \u0130ngiltere’nin Stern Raporu, d\u00fc\u015f\u00fck karbonlu, y\u00fcksek verimli \u00fcr\u00fcn ve hizmetlere olan talebin artmas\u0131yla birlikte b\u00fcy\u00fck yeni i\u015f f\u0131rsatlar\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor: Raporda, \u015firketlerin ve \u00fclkelerin kendilerini bu f\u0131rsatlar\u0131 de\u011ferlendirmek i\u00e7in konumland\u0131rmas\u0131n\u0131 tavsiye etmeden \u00f6nce \u201cd\u00fc\u015f\u00fck karbonlu enerji \u00fcr\u00fcnleri pazarlar\u0131n\u0131n 2050 y\u0131l\u0131na kadar y\u0131lda en az 500 milyar ABD Dolar\u0131 de\u011ferinde oldu\u011funu ve muhtemelen \u00e7ok daha fazla olaca\u011f\u0131n\u0131\u201d<\/em> belirtiyor.<\/p>\n H\u0131zl\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n h\u0131zl\u0131 getirileri tetikleyebilece\u011fi \u00f6zel alanlar aras\u0131nda iyile\u015ftirilmi\u015f enerji verimlili\u011fi ve azalt\u0131lm\u0131\u015f gaz yakmas\u0131 ve ayr\u0131ca \u201c[B\u00fcy\u00fck] pilot programlar gelecekteki m\u00fczakerelere rehberlik etmek i\u00e7in \u00f6nemli deneyimler yaratacakt\u0131r\u201d.<\/em><\/p>\n Y\u00fcksek riskler g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, k\u00fcresel olarak h\u00fck\u00fcmetler iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadeleye y\u00f6nelik tedbirlere derhal yat\u0131r\u0131m yapmal\u0131, ekonomilerimizi korumal\u0131 ve topluluklar\u0131m\u0131z\u0131 korumal\u0131 – bu nedenle gelecekte onlar\u0131 daha fazla harcama yapmaktan ka\u00e7\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Bu bulmacan\u0131n d\u00fcnyan\u0131n elektrik enerjisi \u00fcretim ve da\u011f\u0131t\u0131m sistemlerinin dekarbonizasyonu gibi maliyeti y\u00fcksek olan baz\u0131 unsurlar\u0131 vard\u0131r. Uluslararas\u0131 Yenilenebilir Enerji Ajans\u0131 (IRENA<\/a>) tahminleri, d\u00fc\u015f\u00fck karbonlu \u00fcretimde yakla\u015f\u0131k 26 trilyon ABD dolar\u0131 tutar\u0131ndaki yat\u0131r\u0131m\u0131n 2050 y\u0131l\u0131na kadar gerekli oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Bu \u00f6l\u00e7ekte toplumun dekarbonizasyonu, mevcut ekonomik modelimizin hemen hemen her b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde kapsaml\u0131 bir de\u011fi\u015fim gerektiriyor. G\u00fc\u00e7 ve kamu hizmetleri sekt\u00f6r\u00fc, bu de\u011fi\u015fimlerin \u00e7o\u011funda, hatta belki hepsinde \u00e7ok \u00f6nemli bir rol oynamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n De\u011fi\u015fim asla kolay de\u011fildir. Herhangi bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde oldu\u011fu gibi, baz\u0131lar\u0131 i\u00e7in anla\u015f\u0131lmaz bir maliyet, yeni bir d\u00fcnyay\u0131, yat\u0131r\u0131m f\u0131rsat\u0131n\u0131 ve gelecekteki gelir ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 benimsemek isteyenler i\u00e7in. Gelecekteki d\u00fc\u015f\u00fck karbonlu bir ekonomi – t\u0131pk\u0131 sanayi devrimindeki veya dijitalle\u015fmi\u015f bir d\u00fcnyadaki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm gibi – elektrikle \u00e7al\u0131\u015fan ula\u015f\u0131m \u00e7\u00f6z\u00fcmleri, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u0131s\u0131tma ve so\u011futma, ‘hidrojenize’ bir ekonominin y\u00fckseli\u015fi, arz ve talep dalgalanmalar\u0131n\u0131 optimize etmek i\u00e7in ak\u0131ll\u0131, y\u00fck dengeli elektrik \u015febekeleri gibi alanlarda muazzam bir geli\u015fme f\u0131rsatlar\u0131 rezervi sunmaktad\u0131r.<\/p>\n Kamu-\u00f6zel ortakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n cevab\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir getirileri arayan kurumsal yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n gerekli sermayenin korunmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in h\u00fck\u00fcmetlerle i\u015f birli\u011fi yapaca\u011f\u0131n\u0131 umuyorum. O zaman bunu, gelecekteki temiz enerji sistemlerimizin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapanlarla birle\u015ftirebiliriz.<\/p>\n [1]<\/a> Ya\u015fam \u00c7izgileri: Esnek altyap\u0131 f\u0131rsat\u0131<\/a>, D\u00fcnya Bankas\u0131, 2019<\/p>\n [2]<\/a> https:\/\/webarchive.nationalarchives.gov.uk\/+\/http:\/www.hm-treasury.gov.uk\/media\/4\/3\/executive_summary.pdf<\/a><\/p>\n [1]<\/a> More than 52 million across Africa going hungry due to weather conditions<\/a>, Oxfam, November 7, 2019<\/p>\n [2]<\/a> https:\/\/www.nasa.gov\/press-release\/nasa-satellites-reveal-major-shifts-in-global-freshwater<\/a><\/p>\n [3]<\/sup><\/a> A recent systematic increase in vapor pressure deficit over tropical South America<\/a>, Nature<\/em>, October 25, 2019<\/p>\n [4]<\/sup><\/a> Climate change prediction: Erring on the side of least drama?,<\/a> Global Environment Change<\/em>, Vol 23, Issue 1, February 2013<\/p>\n [5]<\/a> Major risk or rosy opportunity: Are companies ready for climate change?<\/a>, CDP, 2018<\/p>\n [6]<\/a> Working on a warmer planet: The impact of heat stress on productivity and decent work<\/a>, International Labour Organization, 2019<\/p>\n [7]<\/a> https:\/\/www.worldbank.org\/en\/topic\/climatechange\/overview<\/a><\/p>\n [8]<\/a> https:\/\/scholar.harvard.edu\/files\/dell\/files\/aej_temperature.pdf<\/a><\/p>\n <\/a><\/p>\n [10]<\/a> https:\/\/www.nber.org\/papers\/w26167<\/a><\/p>\n [11]<\/a> https:\/\/webarchive.nationalarchives.gov.uk\/+\/http:\/www.hm-treasury.gov.uk\/media\/4\/3\/executive_summary.pdf<\/a><\/p>\n [12]<\/a> https:\/\/webarchive.nationalarchives.gov.uk\/+\/http:\/www.hm-treasury.gov.uk\/media\/4\/3\/executive_summary.pdf<\/a><\/p>\n [13]<\/strong><\/a> \u201cDrax owner plans to be world’s first carbon-negative business<\/a>\u201d, The Guardian, 10 December 2019.<\/p>\n [14]<\/a> Adapt now: A global call for leadership on climate resilience<\/a>, GCA, 2019<\/p>\n [15]<\/a> Lifelines: The resilient infrastructure opportunity<\/a>, World Bank, 2019<\/p>\n [16]<\/a> https:\/\/webarchive.nationalarchives.gov.uk\/+\/http:\/www.hm-treasury.gov.uk\/media\/4\/3\/executive_summary.pdf<\/a><\/p>\n\u0130klim politikas\u0131 iklim bilimine yeti\u015fmeye mi ba\u015fl\u0131yor?<\/h3>\n
![\"Map](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2019\/12\/Map-of-climate-change-impact.png\")
<\/p>\nKar-zarar hanesindeki \u015fok i\u00e7in haz\u0131r olan i\u015fletmeler<\/h3>\n
![\"Carbon](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2019\/12\/CDP-logo-150x61.png\"){kind=logo}
<\/p>\n‘\u0130lk d\u00fcnya’ ekonomileri GSY\u0130H’daki daralmaya kar\u015f\u0131 hassas<\/h3>\n
![\"Simon](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2019\/12\/Simon-Stiell-300x225.jpg\")
K\u00fcresel Uyum Komitesi’ni (GCA<\/a>) olu\u015fturan uluslardan biri olan Grenada’da \u0130klim Diren\u00e7lili\u011fi Bakan\u0131 Simon Stiell \u201cGeli\u015fmekte olan \u00fclkeler olarak iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin nedenlerinden en az sorumlu taraf oldu\u011fumuzu ancak bunun ilk kurbanlar\u0131 oldu\u011fumuzu unutmay\u0131n\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.
\n<\/em><\/p>\n\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin mali k\u00fclfeti s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015f\u0131yor<\/h3>\n
Yeni bir maliyet\/fayda analizi t\u00fcr\u00fc<\/h3>\n
![\"Global](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2019\/12\/GCA-2-300x101.png\")
<\/p>\n![\"Thames](\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2019\/12\/Thames-Barrier-300x201.jpg\")
<\/p>\nGeciken cevap riski artt\u0131r\u0131r, f\u0131rsatlar\u0131 tehlikeye sokar<\/h3>\n
LinkedIn’de benimle ileti\u015fime ge\u00e7<\/h3>\n