Okyanuslar\u0131m\u0131z, 362 milyon kilometrekarelik \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fckte bir alan\u0131 kapsayarak gezegenin %70’ini olu\u015fturuyor ve D\u00fcnya oksijeninin yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor[1]<\/a>.<\/sup>[2]<\/a>. Yaz\u0131l\u0131 en eski kaynaklara g\u00f6re, okyanuslar Do\u011fu’dan Bat\u0131’ya \u00fclkeler aras\u0131ndaki ticareti m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131, ka\u015fiflerin yeni k\u0131talar\u0131 ke\u015ffetmesine yol a\u00e7t\u0131 ve g\u0131da beslemesinin birincil kayna\u011f\u0131 oldu. Deniz bug\u00fcn de bir\u00e7ok k\u0131y\u0131 toplulu\u011funun ekonomik dayanak noktas\u0131 olmaya ve deniz ya\u015fam\u0131, \u00f6zellikle daha az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir diyet i\u00e7in temel besinleri sa\u011flamaya devam ediyor[3]<\/a>.<\/p>\n Ancak okyanuslar\u0131m\u0131z ve deniz ya\u015fam\u0131m\u0131z tehdit alt\u0131nda. Su s\u0131cakl\u0131klar\u0131 ge\u00e7en y\u00fczy\u0131lda yakla\u015f\u0131k 0,1 santigrat derece artt\u0131[4]<\/a>. \u0130lk bak\u0131\u015fta, bu rakam \u00f6nemli g\u00f6r\u00fcnmeyebilir, ancak okyanusun deniz ya\u015fam\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitlili\u011fi \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck bir etkisi var. Binlerce su t\u00fcr\u00fcne ev ve koruma sa\u011flayan mercan kayal\u0131klar\u0131[5]<\/a>y\u00fckselen deniz s\u0131cakl\u0131klar\u0131 resifleri canl\u0131 tutan algleri de \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in de tehdit alt\u0131nda[6]<\/a>.<\/p>\n Sorun, tatl\u0131 su sistemlerimizin biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fine kadar uzan\u0131yor. D\u00fcnya Do\u011fay\u0131 Koruma Vakf\u0131\u2019na (WWF<\/a>) g\u00f6re, nehirlerimiz, g\u00f6llerimiz ve tatl\u0131 su sulak alanlar\u0131m\u0131z, t\u00fcm deniz t\u00fcrlerinin %10’unu i\u00e7erir ve okyanuslar veya karaya g\u00f6re kilometrekare ba\u015f\u0131na daha fazla \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6sterir[7]<\/a>. Ancak kirlilik, insan yap\u0131m\u0131 barajlar, a\u015f\u0131r\u0131 avlanma ve kum madencili\u011fi gibi insan m\u00fcdahaleleri, \u00e7e\u015fitliliklerini ve bolluk oranlar\u0131n\u0131 baltal\u0131yor.<\/p>\n BM’nin H\u00fck\u00fcmetler Aras\u0131 \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Paneli (IPCC<\/a>), d\u00fc\u015f\u00fck veya y\u00fcksek emisyon senaryolar\u0131nda su s\u0131cakl\u0131klar\u0131n\u0131n s\u0131rayla 0,40 ile 0,63 derece aras\u0131nda artabilece\u011fini tahmin etmektedir[8]<\/a>. Bilimsel a\u00e7\u0131dan, so\u011fuk su daha fazla karbondioksit (CO2<\/sub>) emebilir. Okyanuslar \u0131s\u0131nd\u0131k\u00e7a daha az CO2<\/sub> tutar \u2013 bu da daha fazla gaz\u0131n atmosferde kald\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir[9]<\/a>.<\/p>\n Ayn\u0131 ilke, su hacmindeki art\u0131\u015ftan kaynaklanan y\u00fckselen deniz seviyelerimiz i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Bu s\u0131cakl\u0131k g\u00fcd\u00fcml\u00fc termal genle\u015fme, kutup buzullar\u0131n\u0131n erimesinden kaynaklanan ilave hacim hesaba kat\u0131lmadan bile k\u00fcresel deniz suyu hacmini artt\u0131r\u0131r ve bu da deniz seviyelerinin daha da y\u00fckselmesine neden olur. Ve sorun h\u0131z kazan\u0131yor. Deniz seviyelerinin 1900’den bu yana 13-20 santimetre y\u00fckseldi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. 2100 y\u0131l\u0131na kadar, 30 santimetre ile 1 metre aras\u0131nda y\u00fckselme beklenmektedir[10]<\/a>.<\/p>\n Artan k\u0131y\u0131 sel bask\u0131nlar\u0131 ile y\u00fckselen deniz seviyelerinin etkilerini zaten g\u00f6r\u00fcyoruz[11]<\/a>. D\u00fcnya genelinde k\u0131y\u0131 b\u00f6lgelerinde ya\u015fayan 300 milyon insan\u0131n, karbon emisyonlar\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azalmad\u0131k\u00e7a ve k\u0131y\u0131 savunmalar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirilmedik\u00e7e, 2050 y\u0131l\u0131na kadar y\u0131lda en az bir kez su bask\u0131n\u0131na maruz kalaca\u011f\u0131 tahmin edilmektedir[12]<\/a>.<\/p>\n \u0130klim Merkezi<\/a>\u2018nin burada etkile\u015fimli bir topolojik harita modeli var: https:\/\/coastal.climatecentral.org\/map<\/a> – bu harita, risk alt\u0131ndaki alanlar\u0131 anlamaya ve \u00f6l\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in hakemli bilimsel verilere dayanmakta.<\/p>\n![\"The](\"https:\/\/www.alj.com\/app\/uploads\/2020\/04\/ALJ-Fish-Health-Benefits.jpg\")
Y\u00fckselen deniz seviyeleri<\/h2>\n