{"id":81051,"date":"2020-11-10T09:39:26","date_gmt":"2020-11-10T09:39:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.alj.com\/spotlight-by-fady-jameel\/past-the-salt-the-future-of-water-desalination\/"},"modified":"2021-09-22T12:53:34","modified_gmt":"2021-09-22T12:53:34","slug":"past-the-salt-the-future-of-water-desalination","status":"publish","type":"spotlight-fadyjameel","link":"https:\/\/alj.com\/tr\/spotlight-by-fady-jameel\/past-the-salt-the-future-of-water-desalination\/","title":{"rendered":"Tuzu ge\u00e7ti mi? Suyu tuzdan ar\u0131nd\u0131rman\u0131n gelece\u011fi"},"content":{"rendered":"

Tuzdan ar\u0131nd\u0131rma, d\u00fcnyan\u0131n su sistemlerinin \u00e7o\u011funda hayati bir unsur olmas\u0131na ra\u011fmen asla mutlak tam potansiyeline ula\u015famam\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00fcksek maliyetlerin, verimsiz s\u00fcre\u00e7lerin ve \u00e7evresel endi\u015felerin bir araya gelmesi, bir \u015fekilde geli\u015fimini k\u0131s\u0131tlam\u0131\u015f ve fikir ayr\u0131l\u0131klar\u0131 yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Ama bu de\u011fi\u015fmek \u00fczere olabilir. Daha y\u00fcksek yat\u0131r\u0131m seviyeleri ve \u00f6nc\u00fc teknolojik ilerlemeler, tuzdan ar\u0131nd\u0131rman\u0131n sonunda su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 k\u00fcresel sava\u015fta kilit \u00f6neme sahip hale gelebilir.<\/h4>\n

Abdul Latif Jameel Ba\u015fkan Vekili ve Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 <\/em>Fady Jameel<\/em><\/a>\u2018in kaleminden<\/em><\/p>\n

Su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6zleri ya\u015fartan ger\u00e7ekli\u011fi<\/h2>\n

Su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 insani, ekonomik ve ekolojik bir krizdir. BM G\u0131da ve Tar\u0131m \u00d6rg\u00fct\u00fc (FAO<\/a>) bunu toplumumuzun s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir geli\u015fimi i\u00e7in en acil zorluklardan biri olarak kabul etmektedir.[1]<\/sup><\/a> UNICEF<\/a> ve D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc’n\u00fcn (WHO – World Health Organization<\/a>) yak\u0131n tarihli bir raporuna g\u00f6re, d\u00fcnyadaki 3 ki\u015fiden 1’inin g\u00fcvenli i\u00e7me suyuna eri\u015fimi yoktur.[2]<\/sup><\/a><\/p>\n

Su Kaynaklar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc<\/a>\u2018ne g\u00f6re d\u00fcnya n\u00fcfusunun d\u00f6rtte birine ev sahipli\u011fi yapan 17 \u00fclke, \u201cson derece y\u00fcksek\u201d seviyelerde temel su stresine maruz kal\u0131yor.[3]<\/sup><\/a> Bu \u00fclkelerin on ikisi Orta Do\u011fu ve Kuzey Afrika’dad\u0131r ve burada kurak iklim, s\u00fcrekli artan tar\u0131msal, end\u00fcstriyel ve evsel su kullan\u0131m\u0131 ile bir arada yer almaktad\u0131r.[4]<\/sup><\/a><\/p>\n

Su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ekten k\u00fcresel bir sorundur. \u00c7ok b\u00fcy\u00fck, h\u0131zla artan talep, ABD, \u00c7in ve Hindistan’\u0131 tehlike b\u00f6lgesine sokmaktad\u0131r. 2018 y\u0131l\u0131nda Cape Town\u2019da, sadece 90 g\u00fcnl\u00fck su rezervi kald\u0131.[5]<\/sup><\/a> Su miktar\u0131n\u0131n g\u00f6receli olarak \u00e7ok oldu\u011fu b\u00f6lgeler bile sorunun bir par\u00e7as\u0131 olabilir.<\/p>\n

\"\"AB\u2019nin IMPREX<\/a> projesinin[6]<\/sup><\/a> (IMproving PRedictions and management of hydrological EXtremes), bir par\u00e7as\u0131 olarak yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, AB\u2019nin etkili su t\u00fcketiminin y\u00fczde 38\u2019inin, s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00f6tesinde, genellikle su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131ndan do\u011frudan etkilenen b\u00f6lgelerdeki \u00fcr\u00fcn ve hizmet \u00fcretiminde ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi belirlendi.[7]<\/sup><\/a><\/p>\n

Tatl\u0131 suyun tedariki tutarl\u0131 bi\u00e7imde azal\u0131rken, talep s\u00fcrekli art\u0131yor. 20. Y\u00fczy\u0131lda, d\u00fcnya n\u00fcfusu d\u00f6rt kat artmas\u0131na kar\u015f\u0131n su kullan\u0131m\u0131 alt\u0131 kat artt\u0131.[8]<\/sup><\/a><\/p>\n

2050 y\u0131l\u0131na kadar kaynaklar, d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok su havzas\u0131nda %25’e kadar azalma g\u00f6sterebilir.[9]<\/sup><\/a> D\u00fcnya Bankas\u0131 uzmanlar\u0131<\/a> \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 30 y\u0131l i\u00e7inde su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n baz\u0131 b\u00f6lgelere GSY\u0130H’nin y\u00fczde 6’s\u0131na kadar mal olabilece\u011fine ve toplu g\u00f6\u00e7lere ve \u00e7at\u0131\u015fmaya yol a\u00e7abilece\u011fine inanmaktad\u0131r.[10]<\/sup><\/a> Buna kar\u015f\u0131n, bu riskler daha iyi politik kararlarla azalt\u0131labilir ve baz\u0131 b\u00f6lgeler daha iyi su kayna\u011f\u0131 y\u00f6netimiyle b\u00fcy\u00fcme oranlar\u0131n\u0131 y\u00fczde 6’ya kadar art\u0131rmay\u0131 hedefliyor.<\/p>\n

\"ALJ<\/p>\n

\"\"Su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131, Temiz Su ve Sanitasyon (SDG 6), \u0130klim Eylemi (SDG 13), Eri\u015filebilir ve Temiz Enerji (SDG 7) ve A\u00e7l\u0131\u011fa Son (SDG 2) dahil olmak \u00fczere Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019in (BM) 17 S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma Hedefinin (SDG) bir\u00e7o\u011funu etkiler.[11]<\/sup><\/a> \u00d6zellikle iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi \u00f6nemli bir endi\u015fe nedenidir.<\/p>\n

FAO, \u201ck\u00fcresel \u0131s\u0131nmada her bir derecelik bir art\u0131\u015f i\u00e7in k\u00fcresel n\u00fcfusun y\u00fczde 7’sinin yenilenebilir su kaynaklar\u0131nda y\u00fczde 20 veya daha fazla d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6rece\u011fini\u201d tahmin etmektedir.[12]<\/sup><\/a><\/p>\n

Cevap a\u00e7\u0131k. Daha fazla suya ihtiyac\u0131m\u0131z var. Neyse ki, etraf\u0131m\u0131z suyla \u00e7evrili.<\/p>\n

Su her yerde<\/h2>\n

Ancak k\u00fc\u00e7\u00fck bir sorun var. Gezegenin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 71’i su ile kapl\u0131d\u0131r, ancak yaln\u0131zca y\u00fczde 1’i insan t\u00fcketimine uygundur. Y\u00fczde 2’si buzdur ve geri kalan\u0131 okyanuslarda, g\u00f6llerde, yeralt\u0131 suyunda vb. (b\u00fcy\u00fck miktarlarda sodyum, \u00e7e\u015fitli di\u011fer mineraller, kirleticiler ve t\u00fcm deniz ya\u015fam\u0131 ile birlikte) yer al\u0131r.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Okyanustaki suyu sadece do\u011frudan t\u00fcketim i\u00e7in insan kullan\u0131m\u0131na uygun suya \u00e7evirmek, b\u00fcy\u00fck miktarda tuz ve deniz suyundaki di\u011fer yabanc\u0131 maddeler nedeniyle, san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar kolay bir i\u015flem de\u011fildir.<\/p>\n

Suyu tuzdan ar\u0131nd\u0131rma, i\u00e7me i\u00e7in ultra saf suya veya end\u00fcstri ve tar\u0131m i\u00e7in kullan\u0131m suyuna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilen tatl\u0131 suyu olu\u015fturmak i\u00e7in deniz suyundan tuz ay\u0131rma i\u015flemidir.<\/p>\n

En pop\u00fcler iki y\u00f6ntem termal tuzdan ar\u0131nd\u0131rma ve membranla tuzdan ar\u0131nd\u0131rmad\u0131r.<\/p>\n

Termal tuzdan ar\u0131nd\u0131rmada, suyu buharla\u015ft\u0131rmak ve tuzdan ay\u0131rmak i\u00e7in \u0131s\u0131 kullan\u0131l\u0131r. Membranla tuzdan ar\u0131nd\u0131rmada kullan\u0131lan ters ozmos (RO) y\u00f6nteminde, tuz ve di\u011fer yabanc\u0131 maddeleri gidermek i\u00e7in suyu yar\u0131 ge\u00e7irgen membranlardan ge\u00e7irerek do\u011fal ozmos s\u00fcrecinden faydalan\u0131l\u0131r. Ayn\u0131 zamanda bir\u00e7ok tuzdan ar\u0131nd\u0131rma tesisinde, verimlili\u011fi art\u0131rmak i\u00e7in sular \u00f6n ar\u0131tmaya tabi tutulur.<\/p>\n

\"Water<\/p>\n

174 \u00fclkede 17.000’den fazla tuzdan ar\u0131nd\u0131rma tesisi bulunmaktad\u0131r ve bu tesisler her g\u00fcn 107 milyon metrek\u00fcp tuzdan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f su \u00fcretmektedir.[13]<\/sup><\/a> Bunlar olmad\u0131\u011f\u0131nda pek \u00e7ok \u00fclkenin i\u015flemesi m\u00fcmk\u00fcn olmayabilir. Orta Do\u011fu, toplam kapasitenin yar\u0131s\u0131ndan biraz daha az\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k gelirken Asya, \u00c7in, Amerika Birle\u015fik Devletleri ve G\u00fcney Amerika tuzdan ar\u0131nd\u0131rma kapasitelerini h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde art\u0131r\u0131yor.<\/p>\n

\"Desalination<\/p>\n

Suudi Arabistan zaten g\u00fc\u00e7l\u00fc olan tuzdan ar\u0131nd\u0131rma altyap\u0131s\u0131n\u0131 geni\u015fletiyor. Ki\u015fisel d\u00fczeyde, Abdul Latif Jameel<\/a>‘in Almar Water Solutions<\/a> arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bu konuda giderek daha \u00f6nemli bir rol oynamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemekten gurur duyuyorum.<\/p>\n

\"\"Almar Water Solutions su altyap\u0131s\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi i\u00e7in tasar\u0131m, finansman ve i\u015fletme de dahil olmak \u00fczere teknik yeteneklerin uzman bir sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. Abdul Latif Jameel Energy<\/a>‘nin yenilenebilir enerji i\u015finde ana \u015firketimiz olan olan Fotowatio Renewable Ventures<\/a> (FRV) i\u00e7in ideal bir tamamlay\u0131c\u0131 oldu\u011fu kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Almar Water Solutions Ocak 2019\u2019da, Suudi Arabistan\u2019da d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ters osmoz tuzdan ar\u0131nd\u0131rma tesislerinden biri olan Al <\/u>Shuqaiq 3 IWP<\/a>\u2019yi geli\u015ftirme ihalesini kazand\u0131.<\/p>\n